II SAB/KR 202/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-02-28
NSAochrona środowiskaWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja o środowiskugospodarka leśnalasy państwowebezczynność organuprawo ochrony środowiskakontrola społeczna

WSA w Krakowie uchylił własny wyrok, stwierdzając bezczynność Nadleśniczego w zakresie udostępnienia informacji o środowisku dotyczących gospodarki leśnej.

Fundacja złożyła skargę na bezczynność Nadleśniczego w zakresie udostępnienia informacji o środowisku dotyczących gospodarki leśnej. Nadleśniczy uznał, że wniosek nie dotyczy informacji o środowisku. WSA w Krakowie pierwotnie oddalił skargę, jednak po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uchylił swój wyrok, stwierdzając bezczynność organu i zobowiązując go do udostępnienia informacji.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa Krościenko w zakresie udostępnienia informacji o środowisku dotyczących gospodarki leśnej. Fundacja wnioskowała o szczegółowe dane dotyczące zgłaszanych przez stronę społeczną postulatów, pytań i uwag w kontekście prowadzenia gospodarki leśnej oraz o informacje dotyczące modyfikacji planów przez Nadleśnictwo w wyniku tych działań. Nadleśniczy uznał, że wniosek nie dotyczy informacji o środowisku i pozostawił go bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pierwotnie oddalił skargę Fundacji, jednak po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uchylił swój własny wyrok. Sąd uznał, że informacje dotyczące gospodarki leśnej, w tym zgłaszanych przez stronę społeczną postulatów i działań organu w odpowiedzi na nie, mieszczą się w szeroko rozumianym pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie. W konsekwencji, sąd stwierdził bezczynność Nadleśniczego i zobowiązał go do wydania stosownego aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wnioskowane informacje stanowią informację o środowisku i jego ochronie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje dotyczące gospodarki leśnej, w tym zgłaszanych przez stronę społeczną postulatów i działań organu w odpowiedzi na nie, mieszczą się w szeroko rozumianym pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. Działania te są ukierunkowane na ochronę środowiska i stanowią formę społecznej kontroli zadań organu w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.u.i.ś art. 8 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie.

u.u.i.ś art. 9 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Katalog informacji o środowisku, w tym informacji dotyczących działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska oraz środków i działań mających na celu ochronę tych elementów.

Pomocnicze

u.u.i.ś art. 13

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

u.u.i.ś art. 14

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Terminy udostępniania informacji o środowisku (miesiąc, z możliwością przedłużenia do 2 miesięcy).

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w sprawach o bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

u.l. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 o lasach

Cele i zasady gospodarki leśnej.

u.l. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 o lasach

Prowadzenie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej.

u.l. art. 8

Ustawa z dnia 28 września 1991 o lasach

Zasady prowadzenia gospodarki leśnej.

u.l. art. 18

Ustawa z dnia 28 września 1991 o lasach

Treść planu urządzenia lasu.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.

Konstytucja RP art. 74 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskowane informacje dotyczące gospodarki leśnej, w tym zgłaszanych przez stronę społeczną postulatów i działań organu, mieszczą się w definicji informacji o środowisku. Pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji o środowisku bez rozpoznania stanowi bezczynność organu.

Odrzucone argumenty

Wniosek nie dotyczy informacji o środowisku. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie stanowi bezczynności.

Godne uwagi sformułowania

każde działanie związane z gospodarką leśną ma związek ze środowiskiem, czy też z jego ochroną informacje o podjętych przez stronę społeczną działaniach w postaci postulatów, wniosków i uwag, które kierowane były do organu, a dotyczących realizacji planów urządzenia lasów oraz informacje o sprzężonych z nimi działaniach podjętych w ich następstwie przez organ, mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie nie istnieje dualizm prawny w zakresie udostępniania informacji publicznej, objętych dyspozycją art. 8 i art. 9 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie

Skład orzekający

Monika Niedźwiedź

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pojęcia 'informacja o środowisku' w kontekście gospodarki leśnej i działań strony społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące gospodarki leśnej i interakcji z organem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji o środowisku, a także relacji między społeczeństwem a instytucjami zarządzającymi zasobami naturalnymi, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy informacje o gospodarce leśnej to zawsze informacja o środowisku? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do danych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 202/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-28
Data wpływu
2022-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Agnieszka Nawara-Dubiel
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1432/23 - Wyrok NSA z 2024-11-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono wyrok WSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art 8  oraz art 9
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
w zw z art 1 ust 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk . po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Fundacji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 202/22 w sprawie ze skargi Fundacji [...] w przedmiocie bezczynności Nadleśniczego Nadleśnictwa Krościenko Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zakresie udostępnienia informacji o środowisku I. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 202/22, II. stwierdza, że Nadleśniczy Nadleśnictwa Krościenko Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Nadleśniczego Nadleśnictwa Krościenko Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku z dnia 15 lutego 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, IV. zasądza na rzecz Fundacji [...] od Nadleśniczego Nadleśnictwa Krościenko Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe kwotę 697 • złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Fundacji [...] na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa K. działającego imieniem Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. W skardze wskazano, że w dniu 15 lutego 2022 r. wystąpiono do Nadleśniczego z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących decyzji o gospodarce leśnej. Wnioskowano o przesłanie listy przypadków z okresu od 1 stycznia 2018 roku do momentu odpowiedzi na to pismo, gdy przedstawiciele strony społecznej zgłaszali postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa. Dla każdego przypadku wnioskowano o podanie: a. kto zgłaszał postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa? b. zagadnień, których dotyczyły pytania, wnioski i uwagi zgłaszane przez stronę społeczną; c. rezultatów zgłaszania pytań, postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacji, czy w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany prowadzenia gospodarki leśnej i jeżeli tak, to w jaki sposób? d. dokumentacji komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną.
Dnia 16 lutego 2022 r. Fundacja otrzymała potwierdzenie, że wniosek został przeczytany. Dnia 24 lutego 2022 r. do podmiotu zobowiązanego wysłano wniosek zawierający podpis zaufany. Tego samego dnia Fundacja otrzymała potwierdzenie przeczytania tej wiadomości. Dnia 1 marca 2022r. Fundacja wysłała do Nadleśnictwa wniosek podpisany elektronicznie poprzez ePUAP. Dodatkowo Fundacja dnia 9 marca 2022 r. przypomniała o obowiązku odpowiedzi na wniosek oraz wskazała, że przedmiotowo podobne wnioski w poprzednim roku sądy klasyfikowały jako wnioski mające oparcie w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w jego ochronie oraz o ocenach odziaływania na środowisko (dalej: u.u.i.ś). Pismem z dnia 16 marca 2022 r. podmiot zobowiązany poinformował Fundację, że złożony wniosek nie obejmuje informacji o środowisku. W piśmie tym nie znajduje się żadne uzasadnienie takowego stanowiska, a wyłącznie arbitralne stwierdzenie, że wniosek nie dotyczy informacji o środowisku. Zdaniem skarżącej przedmiot wniosku dotyczył gospodarki leśnej. Pytania dotyczyły zarówno środowiska, jak i jego ochrony. Ustawodawca w art. 1 pkt 1 lit. a) u.u.i.ś wskazał, że "ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie". Ustawa ta będzie miała pierwszeństwo w każdym przypadku, w jakim wniosek o informację dotyczy informacji o środowisku i jego ochronie. W skardze wskazano, że bezsprzecznie każde działanie związane z gospodarką leśną ma związek ze środowiskiem, czy też z jego ochroną. Trudno zrozumieć, z jakich przyczyn organ twierdzi inaczej. Stanowisko organu prowadzi do uznania, że np. działania mogące wpłynąć na elementy środowiska nie dotyczą kwestii związanych ze środowiskiem i jego ochroną. W tym zakresie wystarczające jest sięgnięcie m.in. do art. 9 ust. 1 pkt. 3 u.u.i.ś, zgodnie z którym "udostępnieniu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące: środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów". Działanie Fundacji w zakresie pozyskiwania informacji dotyczących gospodarki leśnej dotyczy m.in kwestii ochrony zasobów leśnych, a tym samym ochrony środowiska. Zwrócono także uwagę na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie oraz przepisy Konstytucji RP. Podkreślono, że plan urządzenia lasu to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o lasach), według którego prowadzi się trwale zrównoważoną gospodarkę leśną (art. 7 ust. 1 ustawy o lasach.), prowadzoną również z zachowaniem m.in. zasad: powszechnej ochrony lasów, trwałości ich utrzymania oraz ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (art. 8 pkt 1-3 ustawy o lasach). Każde więc działanie związane z realizacja planu urządzenia lasu ma związek ze środowiskiem oraz jego ochroną. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez Nadleśniczego okoliczność, że plan urządzania lasu obejmuje również pozyskiwanie drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu, jako elementów gospodarki leśnej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach. Te działania bowiem, mimo, że nie są wprost nakierowane na ochronę środowiska, mają jednak wpływ na stan środowiska. Tym samym informacje o podjętych przez stronę społeczną działaniach w postaci postulatów, wniosków i uwag, które kierowane były do organu, a dotyczących realizacji planów urządzenia lasów oraz informacje o sprzężonych z nimi działaniach podjętych w ich następstwie przez organ, mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zdefiniowanym szeroko w art. 9 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. Ponadto chodzi nie tylko o działania wpływające na elementy środowiska wskazane w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., ale również mogące wpłynąć na to środowisko oraz o jego ochronę. Niewątpliwie zatem racje ma Skarżąca dowodząc, że jej wniosek podlega rozpoznaniu w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zgodnie z normą zawartą w art. 13 u.u.i.ś od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że w związku z wnioskiem Fundacji [...] pismem z dnia 4 marca 2022 r. Nadleśnictwo wnosiło o wskazanie, jak należy traktować wniosek, czy jest to wniosek o dostęp do informacji publicznej czy wniosek o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie. Skarżący e-mailem z dnia 9 marca 2022r. przy wykorzystaniu poczty elektronicznej, doręczonym Nadleśnictwu w dniu 10 marca 2022 r. ponowił wniosek z dnia 24 lutego 2022 r. o udzielenie informacji o środowisku. Nadleśnictwo pismem z dnia 25.03.2022 r. poinformowało Skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 u. u. i. ś. udostępnieniu podlegają informacje m.in. dotyczące środków administracyjnych, polityki, przepisów prawnych dotyczących środowiska i gospodarki wodnej, planów, programów oraz porozumień w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających łub mogących wpłynąć na wybrane elementy środowiska, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów. Na gruncie obowiązujących przepisów nie ma podstaw do uznania, by informacje o rezultatach zgłoszenia postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacje, czy w wyniku działań strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany, by stanowiły same z siebie informacje dotyczące działań wpływających na elementy środowiska, czy też działań mających na celu ochronę tych elementów. Zatem organ zasadnie wskazał, że w jego ocenie informacje nie stanowią informacji o środowisku i jego ochronie. Wbrew twierdzeniom skargi zadane przez skarżącą pytania nie mogły służyć monitorowaniu zaangażowania Nadleśnictwa Krościenko w kontakty ze społeczeństwem gdyż były pytaniami dotyczącymi sposobu rozpoznania przez Nadleśnictwo Krościenko wniosków poszczególnych osób i nie mieściły się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie. W konsekwencji pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania nie stanowiło bezczynności.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. II SAB/Kr 202/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o oddaleniu skargi. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożyła Fundacja [...]. W skardze kasacyjnej wskazano, że Sąd dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, która doprowadziła Sąd do błędnej w konsekwencji konkluzji, że wnioskowana informacją nie jest informacją o środowisku. Tymczasem sądy administracyjne stoją w większości na stanowisku, że żądana informacja należy do kategorii informacji o środowisku. Ponadto WSA w Krakowie w swych orzeczeniach podzielił to stanowisko.
W związku z uznaniem skargi kasacyjnej za zasadną sprawa zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Krakowie została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie autokontroli na podstawie art. 179a p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej.
W orzecznictwie wskazuje się, że nie istnieje dualizm prawny w zakresie udostępniania informacji publicznej, objętych dyspozycją art. 8 i art. 9 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nie ma podstaw, by wskazywać na jakieś elementy podlegające powołanej ustawie z 2008 r., a pozostałe udostępniane w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji. Jeżeli materia decyzji dotyczy informacji o środowisku i jego ochronie, to informacji publicznej o tej decyzji udziela się w oparciu o ustawę z 2008 roku (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2016, sygn. I OSK 2267/14).
Prawo do informacji publicznej zostało wyrażone w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sposób realizacji tego prawa określa przede wszystkim u.d.i.p.
Natomiast prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska wyrażone zostało w art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. Zakres tego prawa determinuje jednak ustawa zwykła, co wynika z art. 81 Konstytucji RP, w szczególności art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. Przepis ten, jak podnosi się w doktrynie, ma charakter katalogu zawierającego wyliczenie kategorii informacji, które podlegają udostępnieniu (Z. Cieślik, "Spójność regulacji dotyczącej jawności w multicentrycznym systemie prawa", w: W. Jakimowicz, M. Krawczyk, I. Niżnik-Dobosz, "Fenomen prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Jana Zimmermanna", Warszawa 2019, s. 140).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko informacjami o środowisku są informacje dotyczące:
1) stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami;
2) emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1;
3) środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów;
4) raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska;
5) analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3;
6) stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać:
a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub
b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3.
Przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zatem zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym. Ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska nie zawiera własnej definicji "środowiska". Polski ustawodawca zdefiniował natomiast to pojęcie w art. 3 pkt 39 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem poprzez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Tak więc "wiodącym w definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego, jednak z wzięciem pod uwagę jego stanu aktualnego (środowisko przyrodnicze to nie środowisko pierwotne), stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka". Ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na konieczność szerokiego interpretowania prawa dostępu do informacji o środowisku, mając na uwadze jego konstytucyjne podstawy.
W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ ochrony środowiska wykaże, na podstawie przepisów ustawy, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, LexisNexis 2010, por. też wyrok NSA z 30 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3750/21 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy czym nie każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu z woli ustawodawcy, a zasada udostępniania nie jest absolutna i doznaje szeregu ograniczeń, których nie można znieść li tylko poprzez odwołanie się do celów udostępnienia. Katalog wyłączeń nie może być jednak rozszerzany w drodze interpretacji (por. K. Gruszecki, Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, LEX/ el 2013).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku o udostępnienie informacji jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji w świetle art. 8 ust. 1u.u.i.ś.
Mając na uwadze aspekt przedmiotowy wniosku należy ustalić, czy wnioskowana informacja byłą w istocie informacją o środowisku, przyjmując szeroką interpretację prawa dostępu do informacji o środowisku.
Jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest negatywna, to prawidłowe było działanie organu polegające na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i nie sposób uczynić organowi zarzutu bezczynności. Jeśli jednak odpowiedź na to pytanie byłaby pozytywna, to należałoby oczekiwać od organu dokonania czynności udostępnienia informacji o środowisku bądź wydania decyzji o odmowie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zatem tylko przypadku gdyby wnioskowana informacja byłą w istocie informacją o środowisku, skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem żądania skarżącego były informacje, czy przedstawiciele strony społecznej zgłaszali postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa. Dla każdego przypadku wnioskowano o podanie: a. kto zgłaszał postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa; b. zagadnień, których dotyczyły pytania, wnioski i uwagi zgłaszane przez stronę społeczną; c. rezultatów zgłaszania pytań, postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacji, czy w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany prowadzenia gospodarki leśnej i jeżeli tak, to w jaki sposób; d. dokumentacji komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów:
1) zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą;
2) ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na:
a)zachowanie różnorodności przyrodniczej,
b)zachowanie leśnych zasobów genetycznych,
c)walory krajobrazowe,
d)potrzeby nauki;
3)ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym;
4)ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych;
5)produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu.
Z kolei w myśl art. 8 pkt 1-4 gospodarkę leśną prowadzi się zgodnie z zasadami powszechnej ochrony lasów, trwałości utrzymania lasów, ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów oraz powiększania zasobów leśnych.
Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 28 września 1991 o lasach plan urządzenia lasu sporządza się z uwzględnieniem:
1) przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej;
2) celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich realizacji, określonych dla każdego drzewostanu i urządzanego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych. W przypadkach uzasadnionych stanem lasów, a w szczególności wystąpieniem szkód lub klęsk żywiołowych, plan urządzenia lasu może być opracowany na okresy krótsze niż 10 lat.
Plan urządzenia lasu powinien zawierać w szczególności:
1) opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, w tym:
a) zestawienie powierzchni lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz lasów ochronnych,
b) zestawienie powierzchni lasów z roślinnością leśną (uprawami leśnymi) według gatunków drzew w drzewostanie, klas wieku, klas bonitacji drzewostanów oraz funkcji lasów
2) analizę gospodarki leśnej w minionym okresie;
2a) program ochrony przyrody;
3) określenie zadań, w tym w szczególności dotyczących:
a) ilości przewidzianego do pozyskania drewna, określonego oddzielnie jako etat miąższościowy użytków rębnych oraz etat powierzchniowy użytków przedrębnych,
b)zalesień i odnowień,
c) pielęgnowania i ochrony lasu w tym również ochrony przeciwpożarowej,
d) gospodarki łowieckiej,
e) potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej.
Nie budzi wątpliwości, że informacja o samym planie urządzania lasu jest informacją o środowisku, albowiem w planie tym ustalane są kwestie istotne z punktu widzenia ochrony lasu. Także działania związane z pozyskiwanie drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu, jako elementów gospodarki leśnej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach. Te działania nie są wprawdzie wprost nakierowane na ochronę środowiska, jednak mają wpływ na jego stan. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 grudnia 2021 r., IV SAB/Wr 259/21; wyrok WSA w Opolu z 23 marca 2021 r., II SA/Op 40/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 90/22). W związku z powyższym należy uznać, że pozyskanie informacji o podjętych przez stronę społeczną działaniach w postaci postulatów, wniosków i uwag, dotyczących realizacji planów urządzenia lasów oraz informacje o związanych z nimi działaniach podjętych w ich następstwie przez organ są ukierunkowane na ochronę środowiska (stanowią formę społecznej kontroli zadań organu w zakresie ochrony środowiska) i jako takie mieszczą się w pojęciu "informacji o środowisku i jego ochronie", o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś.
Dodać należy, że takie stanowisko aktualnie dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych w analogicznych sprawach z wniosków Fundacji [...] kierowanych do Nadleśniczych w różnych częściach kraju (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 grudnia 2021 r., IV SAB/Wr 259/21; wyrok WSA w Opolu z 23 marca 2021 r., II SA/Op 40/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 90/22; wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Op 52/22; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Wr 1164/22).
Wobec powyższego organ powinien udostępnić skarżącej sporne informacje w formie czynności materialno-technicznej albo wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia na podstawie art. 20 ust. 1 u.i.o.ś., czego dotychczas nie uczynił, błędnie pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Czynności powyższych organ powinien dokonać z zachowaniem terminów określonych w art. 14 u.i.o.ś., zgodnie z którym władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 2). W przypadku odmowy udostępnienia informacji, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio (ust. 5). W związku z tym Sąd uwzględnił skargę, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku skarżącej z 15 lutego 2022r. zgodnie z art. 14 u.i.o.ś.
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, bowiem nie wynikała z lekceważącego stosunku organu do powierzonych mu ustawowo obowiązków, lecz z błędnej interpretacji przepisów prawa.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzekł natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Fundacji [...] od organu kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI