II SAB/KR 201/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-12-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
stosunki wodnebezczynność organuprawo wodnepostępowanie administracyjnedroga gminnaodwodnienieWSAKrakówM. U.Burmistrz Niepołomice

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie wniosku o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie, stwierdzając bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga M. U. dotyczyła bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązał go do podjęcia czynności i stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oddalono wniosek o grzywnę, a zasądzono koszty postępowania.

Skarżąca M. U. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, wskazując na szkodliwe oddziaływanie drogi gminnej na jej działkę. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, organ pozostawał w bezczynności przez ponad 213 dni. Burmistrz argumentował, że podejmował działania zmierzające do rozwiązania problemu, w tym zamówił dokumentację projektową przebudowy drogi i odwodnienia, jednakże terminy realizacji zależały od innych podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, zobowiązał Burmistrza do wydania aktu lub podjęcia czynności, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę podjęte przez organ działania faktyczne. W konsekwencji oddalono wniosek o grzywnę i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie wydał aktu lub nie podjął czynności w sprawie wniosku skarżącej o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie pomimo upływu znacznego czasu od zwrotu akt administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności, stwierdza bezczynność i ocenia, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa kryteria oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustalenie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego jako zwrotu kosztów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych.

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej art. 1 § 1 pkt. 2

Opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądowa skarg na bezczynność.

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek wniesienia skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność (wniesienie ponaglenia).

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy wymierzyć organowi grzywnę.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy podjęte opisane wyżej czynności ekskulpuje zdaniem Sądu organ od zarzutu rażącego naruszenia prawa

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Jacek Bursa

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ocena rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu administracji, gdy organ podejmuje działania faktyczne, ale formalnie nie kończy postępowania."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z odwodnieniem drogi gminnej i koniecznością uzyskania dokumentacji projektowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych typów spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem bezczynności organów administracji i sposób, w jaki sądy oceniają stopień naruszenia prawa w takich sytuacjach, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Bezczynność organu: kiedy sąd uzna ją za rażące naruszenie prawa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 201/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Jacek Bursa /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 911/23 - Wyrok NSA z 2024-04-11
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. U. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku M. U. o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie, II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice na rzecz M. U. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. U. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice prowadzącego postępowanie administracyjne znak: DR.6332.230.2020, w przedmiocie "zmiany stosunków wodnych na gruncie (działka ewidencyjna nr [...] położona w O. stanowiąca własność gminy N. ) szkodliwie oddziaływujących na grunt sąsiedni (działka ewidencyjna nr [...]) położona w Z. ", wnosząc o:
1. zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice prowadzącego postępowanie administracyjne znak: DR.6332.230.2020, do wydania rozstrzygnięcia administracyjnego w określonym terminie,
2. stwierdzenie, że Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice dopuścił się bezczynności prowadząc postępowanie administracyjne znak: DR.6332.230.2020,
3. stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice prowadzącego postępowanie administracyjne znak: DR.6332.230.2020 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4. wymierzenie Burmistrzowi Miasta i Gminy Niepołomice prowadzącemu postępowanie administracyjne znak: DR.6332.230.2020 grzywny w wysokości o określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
5. przyznanie Skarżącym kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że podaniem z dnia 25 września 2020 r. skarżąca zażądała wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...] obręb ewidencyjny Z. , jednostka ewidencyjna Niepołomice, powiat wielicki. Złożony wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego został zaopatrzony w szereg dowodów potwierdzających zaistniałą zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] położonej w O., a stanowiącej własność gminy Niepołomice, skutkiem czego jest powstanie szkód na działce skarżącej. Pomimo powyższego Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice postanowieniem znak: DR.6332.230.2020 z dnia 29 października 2020 r. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] w sposób szkodliwie oddziaływujący na działkę ewidencyjną nr [...]. Wydane postanowienie zostało zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r. znak: SKO.PW/4171/96/2020 zdecydowało o uchyleniu w całości postanowienia wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając wydane postanowienie organ II instancji wskazał, iż Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice dopuścił się naruszenia szeregu przepisów prawa administracyjnego, zarówno materialnego jak i procesowego, gdyż brak aktywności gminy w zabezpieczeniu lub należytym utrzymywaniu urządzeń drogowych i melioracyjnych mógł doprowadzić do zaistnienia krytycznej sytuacji w stosunkach wodnych. Uwzględniając powyższe twierdzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zwróciło akta przedmiotowej sprawy do Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice w październiku 2021 r. Opisana okoliczność jest o tyle istotna, gdyż wynika z niej, że Burmistrz Miasta Niepołomice pomimo zwrotu akt przedmiotowej sprawy pozostaje w rażącej bezczynności przeszło 213 dni, gdyż we wskazanym terminie nie tylko nie zdążył załatwić sprawy, ale nawet nie powiadomił Mocodawczym o niedotrzymaniu terminu ustawowego, przyczynach niedotrzymania terminu ustawowego oraz o nowym terminie załatwienia sprawy.
Podkreślono, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice skarżąca wystąpiła z ponagleniem na bezczynność organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Wniesione przez Skarżącą ponaglenie zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, czego potwierdzeniem jest wydane postanowienie stanowiące załącznik do niniejszej skargi.
Składając skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice należy zwrócić uwagę na regulacje stanowiące podstawę do określenia terminu załatwienia sprawy. Tym samym ustawodawca w art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - dalej zwana również: k.p.a.) jako zasadę wprowadził: "Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki". Należy zadać pytanie, czy sytuacja, w której organ I instancji nie podejmuje żadnych czynności przez okres 7 miesięcy stanowi realizację zasady szybkości postępowania, rozpatrywania sprawy bez zbędnej zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice wniósł o jej oddalenie i wskazał, że skarżąca, pismem z dnia 25 września 2020 r. złożyła do Organu wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu stanowiącego jej własność. W ocenie Skarżącej, na skutek nieprawidłowości w odwodnieniu drogi gminnej znajdującej się w zarządzie Miasta i Gminy Niepołomice, doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla stanowiącej jej własność działki ewidencyjnej nr [...] położonej w Z. . Sąsiadująca z działką Skarżącej działka ewidencyjna nr [...] położona w O. stanowi własność gminy N..
Postanowieniem z dnia 29 października 2020 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Na przedmiotowe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie z dnia 25 listopada 2020 r. Wskutek zażalenia Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r., sprostowanym w dniu 31 maja 2021 r., postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie Organu i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Skarżąca pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. wniosła ponaglenie na bezczynność Organu. Organ przekazał ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wraz z odpowiedzią, ustosunkowując się do twierdzeń Pani M. U. zawartych w piśmie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Organ, kierując się zasadą informowania wyrażoną w art. 9 k.p.a., bez zbędnej zwłoki, każdorazowo udzielał odpowiedzi na pisma wnoszone przez Skarżącą, wyjaśniając przy tym stan sprawy oraz wskazując czynności, które zostały podjęte celem jej załatwienia. Kierując się w prowadzonym postępowaniu zasadą prawdy obiektywnej sformułowaną w art. 7 k.p.a., Organ podejmował działania niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z wniosku Pani M. U..
Organ skierował do Skarżącej pismo z dnia 11 stycznia 2022 r., w którym poinformował ją o aktualnym stanie sprawy administracyjnej. Organ podejmował szereg konkretnych czynności zmierzających do uregulowania kwestii stosunków wodnych na obszarze gruntów zlokalizowanych w pobliżu działki nr [...] w O. . Wszelkie działania podejmowane przez Organ miały doprowadzić do wyeliminowania zarzucanego szkodliwego oddziaływania stosunków wodnych występujących na tej działce na grunt sąsiedni. Organ dokonał weryfikacji okoliczności wskazanych przez Panią M. U. w zakresie oddziaływania działki ewidencyjnej nr [...] położonej w O. stanowiącej własność gminy Niepołomice na działkę stanowiącą jej własność.
Gmina Niepołomice, o czym skarżąca została poinformowana, w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zamówiła "Opracowanie kompletnej dokumentacji projektowo - kosztorysowej i uzyskaniu decyzji administracyjnych dla zadania pod nazwą przebudowa drogi gminnej w O. na działce nr [...]" i zabezpieczyła środki na wykonanie dokumentacji projektowej. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia określony został w "Koncepcji ujęcia i odprowadzania wód opadowych z drogi gminnej [...] w miejscowości O. w gminie N. oraz drogi gminnej w miejscowości B. w gminie B." oraz w "Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia". Zakres przedmiotu zamówienia objął m.in. uzyskanie wszelkich opinii, warunków, uzgodnień oraz decyzji administracyjnych niezbędnych do realizacji inwestycji, uzyskanie wszelkich opinii, warunków, uzgodnień, stanowisk oraz opracowanie STWiORB, przedmiarów i kosztorysów dla projektu z podziałem na poszczególne etapy realizacyjne projektu, a także wykonanie przedmiarów robót, wykonanie kosztorysu inwestorskiego oraz szczegółowych specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót.
W ślad za wyjaśnieniami Organu wskazanymi w odpowiedzi na ponaglenie wniesione przez Skarżącą w dniu 24 czerwca 2022 r., raz jeszcze należy podkreślić, że przebudowa drogi gminnej nr [...] w miejscowości O. nastąpi w oparciu o zamówioną przez Gminę Niepołomice dokumentację projektowo - kosztorysową. Termin wykonania dokumentacji projektowo - kosztorysowej i uzyskania stosownych decyzji administracyjnych wyznaczony został na dzień 31.07.2022 r.
Podkreślenia wymaga okoliczność, że Organ nie ma jakiegokolwiek wpływu na terminy wyznaczone przez inne podmioty, w tym termin wykonania dokumentacji projektowo- kosztorysowej ani termin uzyskania pozwolenia na przebudowę drogi gminnej na działce nr [...] w O. . Zarówno uzyskanie pozwolenia na przebudowę, jak i uzyskanie dokumentacji projektowej jest niezbędne do podjęcia dalszych działań celem wyeliminowania zarzucanego szkodliwego oddziaływania na stosunki wodne występujące na tej działce na grunt stanowiący własność Skarżącej. Jednocześnie wskazać należy, że ze względu na strukturę własności gruntów w tym obrębie, w celu przebudowy drogi, a tym samym wykonania odwodnienia, konieczne jest uzyskanie przez Urząd Miasta i Gminy w Niepołomicach decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, aby można było wykorzystać grunty, które są obecnie własnością prywatną, na cele omawianej inwestycji.
W dalszej kolejności, skarżąca została poinformowana pismem z dnia 24 stycznia 2022 roku, sygn. KOM.6332.5.2022 o konkretnych rozwiązaniach projektowych, których celem będzie odwodnienie terenów przyległych do działki nr [...] w O. Organ wskazał, że w ramach inwestycji planowane jest przeprowadzenie kanału ulgi (jako koryto betonowe o wymiarach 0,8x1,Om) prowadzonego po istniejącym śladzie rowu na działce [...] i [...]. Kanał ulgi ma częściowo kierować nadmiar wód opadowych do pobliskiego potoku. Na drodze powyżej działki [...] woda opadowa zostanie zebrana dwustronnym wodościekiem nie mniejszym niż wynikającym z ww. założenia koncepcyjnego. W kolejnych etapach projektu planowana jest budowa wodościeku przy drodze na terenie m. B. i budowa kanału ulgi na pograniczu miejscowości B. i Z. z odprowadzeniem wód do potoku [...]
Organ udzielił również pisemnej odpowiedzi na wniosek złożony przez pełnomocnika Skarżącej z dnia 15 lutego 2022 roku (data wpływu 09 marca 2022 roku), w której poinformował Panią M. U. o planowanych spotkaniach przedstawicieli Urzędu Miasta i Gminy Niepołomice z mieszkańcami działek przyległych do działki drogowej [...] w O. . Ponadto Skarżąca została poinformowana o możliwości omówienia konkretnych rozwiązań projektowych i wnoszenia uwag do projektu budowlanego do pracowników Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta i Gminy Niepołomice.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Organu, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej, jakoby Organ popadł w stan bezczynności lub przewlekłości, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie Organowi nie można tym bardziej zarzucić bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Organ, w obliczu obiektywnych ograniczeń organizacyjnych wskazanych powyżej, to jest konieczności oczekiwania na dokumentację techniczno-projektową oraz wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a także pozwolenia na przebudowę drogi gminnej na działce nr [...], nie mógł zrealizować żądania Skarżącej niezwłocznie. Organ komunikował się jednak ze Skarżącą, przedstawiając działania, jakie podjął celem odwodnienia terenów przylegających do działki nr [...], to jest celem załatwienia jej sprawy. Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, Organ nie miał obiektywnej możliwości wskazania terminu, w którym zostanie załatwiona sprawa. Organ udzielał jednak każdorazowo odpowiedzi na zapytania skarżącej, wobec czego nie sposób przypisać mu brak woli do załatwienia niniejszej sprawy lub lekceważenia strony postępowania.
Na uwzględnienie nie zasługuje również wniosek Skarżącej o wymierzenie Organowi kary grzywny w oparciu o art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wskazuje się w orzecznictwie, bez wątpienia przyznanie na gruncie art. 149 §2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W konsekwencji, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jako całkowicie nieuzasadnione jawi się obciążanie organu grzywną. Raz jeszcze należy podkreślić, że Organowi nie można przypisać zachowania polegającego na celowym unikaniu załatwienia sprawy, wręcz przeciwnie, Organ podejmował szereg konkretnych czynności mających na celu jej załatwienie. Należy również zaznaczyć, że czynności te są w dalszym ciągu podejmowane przez Organ.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżąca przed wniesieniem skargi wniosła ponaglenie na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice do Samorządowego Kolegium odwoławczego w Krakowie, które postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. znak SKO.PW/4171/90/2022 orzekło, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie.
Tym samym przyjąć należy, że spełniony został warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Przebieg postępowania w niniejszej sprawie jest niesporny.
Jak wynika z akt administracyjnych, wniosek skarżącej o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych wpłynął do organu w dniu 30 września 2020 r. (k. 42 akt adm.) W dniu 29 października 2020 r. organ postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r., sprostowanym w dniu 31 maja 2021 r., uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M. U.. Skarga została odrzucona przez WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. II SA/Kr 741/21 (k. 78 akt adm.)
Akta wraz z postanowieniem Sądu zostały zwrócone do organu w dniu 25 października 2021 r. i do dnia wyrokowania sprawa nie została zakończona wydaniem aktu administracyjnego.
Stwierdzenie to skutkowało orzeczeniem o bezczynności organu i po myśli art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligowało Sąd do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku skarżącej o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie (pkt I sentencji wyroku).
W pkt II wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że organ pozostawał w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1602/21, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy. Nadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa odnosi się do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 1557/18; wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. II OSK 272/18; wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 381/18).
W kontrolowanej sprawie, mimo iż bezczynność organu jest długotrwała, ze względu na nietypowe okoliczności, które opisane zostaną poniżej, Sąd nie dopatrzył się szczególnie dużego natężenia złej woli organu czy oczywistego lekceważenia wniosków strony.
Wniosek skarżącej związany był z tym, że w jej ocenie na skutek nieprawidłowości w odwodnieniu drogi gminnej (działka ewidencyjna nr [...] położona w O., stanowiąca własność gminy Niepołomice), doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu skarżącej, sąsiadującego z drogą gminną. Z akt sprawy wynika także, że skarżąca i kilkadziesiąt innych osób skierowało do Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice pismo (nie jest opatrzone datą, k. 7-9 akt adm.) z informacją o istniejącym w terenie problemie zalewania ich działek wodami z drogi gminnej oraz z wnioskiem o rozwiązanie tego problemu. Autorzy pisma prosili o kierowanie informacji i odpowiedzi w tej sprawie do M. U.. Odpowiedź organu z dnia 8 sierpnia 2019 r. z informacją o planowanych czynnościach znajduje się na k. 2 akt adm.
Następnie, po zwrocie akt administracyjnych do organu z WSA w Krakowie, pełnomocnik skarżącej wystosował do organu pismo z wnioskiem o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. W odpowiedzi, organ pismem z dnia 11 stycznia 2022 r., poinformował, że przeprowadzone zostało postępowanie o udzielnie zamówienia publicznego na wykonanie kompletnej dokumentacji projektowo – kosztorysowej i uzyskanie decyzji administracyjnej na przebudowę drogi gminnej na działce nr [...] w O. ("Koncepcja ujęcia i odprowadzania wód opadowych z drogi gminnej [...] w miejscowości O. w gminie Niepołomice oraz drogi gminnej w miejscowości B. w gminie B."). Termin wykonania dokumentacji został określony na dzień 31 lipca 2022 r., zaś sama przebudowa planowana jest w 2023 r., po zabezpieczeniu środków w budżecie. Jak wyjaśnia organ, nie ma wpływu na terminy wyznaczone przez inne podmioty, w tym na termin wykonania dokumentacji projektowej, czy na termin uzyskania pozwolenia na przebudowę drogi (decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, bo konieczne jest wykorzystanie gruntów prywatnych).
Następnie organ poinformował skarżącą (pismem z dnia 24 stycznia 2022 r.), że w ramach inwestycji planowane jest przeprowadzenie kanału ulgi (jako koryto betonowe o wymiarach 0,8x1,0m) prowadzonego po istniejącym śladzie rowu na działce [...] i [...]. Kanał ulgi ma częściowo kierować nadmiar wód opadowych do pobliskiego potoku. Na drodze powyżej działki [...] woda opadowa zostanie zebrana dwustronnym wodościekiem nie mniejszym niż wynikającym z ww. założenia koncepcyjnego. W kolejnych etapach projektu planowana jest budowa wodościeku przy drodze na terenie m. B. i budowa kanału ulgi na pograniczu miejscowości B. i Z. z odprowadzeniem wód do potoku [...].
Wszystkie wyżej wymienione okoliczności tj. działania organu zmierzające do kompleksowego rozwiązania sprawy odwodnienia drogi, tak aby nie były zalewane działki z nią sąsiadujące, w tym działka skarżącej, oczywiście nie załatwiają sprawy administracyjnej w sposób, który przewiduje kodeks postępowania administracyjnego i nie powodują, że możliwe jest stwierdzenie że organ nie pozostaje w bezczynności.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności mają natomiast wpływ na ocenę tego, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, którego to naruszenia o charakterze rażącym Sąd się nie dopatrzył. Oczywistym jest, że organ – niezależnie od podjętych czynności w sferze faktycznych działań – był obowiązany także formalnie rozpoznać wniosek skarżącej, czego nie uczynił, naruszając obowiązujące przepisy. Niemniej jednak podjęcie opisanych wyżej czynności ekskulpuje zdaniem Sądu organ od zarzutu rażącego naruszenia prawa.
Z tego samego powodu w pkt. III wyroku oddalony został wniosek o wymierzenie organowi grzywny. O kosztach orzeczono w pkt. III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 580 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI