II SAB/Kr 19/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-04-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
przewlekłość postępowaniabezczynność organupozwolenie na budowęprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoWojewodazadośćuczynieniekoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego, przyznając skarżącej 1000 zł zadośćuczynienia, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.

Skarżąca zarzuciła Wojewodzie Małopolskiemu bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie odwołania od pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, przyznając skarżącej 1000 zł zadośćuczynienia. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu umorzono z uwagi na wydanie decyzji przez organ po wniesieniu skargi. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Skarżąca M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie odwołania od decyzji Starosty Oświęcimskiego dotyczącej pozwolenia na budowę. Skarżąca podnosiła, że mimo wyznaczania kolejnych terminów załatwienia sprawy, organ nie podjął działań, a nawet po stwierdzeniu bezczynności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, sprawa nie została załatwiona. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na fakt, że organ wydał decyzję po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Przyznano skarżącej 1000 zł zadośćuczynienia za przewlekłość i bezczynność, a w pozostałym zakresie skargę oddalono. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Postępowanie odwoławcze trwało ponad trzynaście miesięcy, zamiast ustawowego miesiąca. W okresie od grudnia 2022 r. do listopada 2023 r. nie podjęto żadnych czynności poza przedłużaniem terminu, a nawet po wyznaczeniu terminu przez GINB, sprawa nie została załatwiona. Wyjaśnienia organu dotyczące obiektywnych trudności organizacyjnych nie zwalniają go z odpowiedzialności za naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdza bezczynność lub przewlekłość, a także może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznać sumę pieniężną.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych (miesiąc, dwa miesiące).

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa prawo strony do wniesienia ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza postępowanie w przypadku jego bezprzedmiotowości.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zwrotu kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Długotrwałość postępowania uniemożliwia realizację prawa własności.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że opóźnienia wynikały z dużej liczby spraw i niewystarczającej liczby urzędników, co nie zostało uwzględnione przez sąd jako usprawiedliwienie naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu przybrała charakter rażącego naruszenia prawa przewlekłości postępowania Sąd upatruje natomiast w tym, że kwestie reprezentacji stron postępowania (...) nie zostały wyjaśnione we wstępnej fazie postępowania, ale dopiero po roku Przepisy obowiązującego prawa nie pozwalają bowiem na ocenę bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście obiektywnych możliwości organizacyjnych organów. Suma pieniężna (...) nie pełni funkcji odszkodowawczej i nie służy wyrównaniu ewentualnie poniesionej szkody. Suma ta ma jednak również pewne funkcje kompensacyjne.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, zasady przyznawania sumy pieniężnej zadośćuczynienia oraz ocena rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego przypadku i specyfiki postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe procedury administracyjne mogą wpływać na realizację praw obywatelskich i jakie środki prawne przysługują w takich sytuacjach. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o bezczynności i przewlekłości.

Rok czekania na pozwolenie na budowę? Sąd ukarał Wojewodę za bezczynność!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 19/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem pra
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 35 par 3  , art 37 par 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk l. II. III. po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie znak Wl-l.7840.10.10.2022 umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania aktu albo do dokonania czynności, stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności oraz przewlekle prowadził postępowanie, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznaje od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćsetdziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SAB/Kr 19/24
UZASADNIENIE
W dniu 22 grudnia 2023 r. M. D. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie odwołania (znak: WI.I.7840.10.10.2022) od decyzji Starosty Oświęcimskiego nr 423/22 z dnia 29 września 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego dwusegmentowego wraz z wewnętrzną instalacją gazu, wod.kan., c. o., elektryczną oraz zbiornikami na wody deszczowe i parkingiem na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w B., w której wniosła o: (i) stwierdzenie bezczynności lub przewlekłe prowadzenia postępowania, (ii) zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie, (iii) stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce każdorazowo z rażącym naruszeniem prawa, (iv) wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości, (v) przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości, (vi) obciążenie organu obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że po wyznaczeniu czwartego terminu załatwienia sprawy (14 lutego, 14 kwietnia, 13 czerwca, 14 sierpnia) złożyła ponaglenie, w wyniku którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wojewodę Małopolskiego oraz wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 18 sierpnia 2023 r. (postanowienie z dnia 18 lipca 2023 r.), jednakże mimo upływu tego terminu nie poczyniono żadnych kroków w kierunku załatwienia sprawy (sprawa nie została załatwiona, a skarżącej nie wskazano następnego terminu jej załatwienia). W ocenie skarżącej zachodzi więc – w szczególności po dniu 18 sierpnia 2023 r. – oczywista bezczynność Wojewody Małopolskiego. Odnosząc się do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania skarżąca wskazała, że ustawowy termin rozpatrzenia odwołań upłynął w dniu 14 grudnia 2022 r. (ponad rok od dnia wniesienia skargi), o wyznaczeniu pierwszego terminu załatwienia sprawy skarżąca dowiedziała się dopiero z zawiadomienia z dnia 20 grudnia 2022 r., a w każdym zawiadomieniu organ powoływał się na te same bliżej nieokreślone okoliczności (zbyt mała liczba urzędników, konieczność przestrzegania kryterium kolejności wpływu spraw), nie wysilając się nawet na przeredagowanie treści zawiadomienia. Co prawda odwołania złożyła grupa osób fizycznych, lecz osoby te występowały w charakterze wspólnot nieruchomości przy ul. [...] i ul. [...] w B., co umożliwiało załatwienie sprawy w terminie. Według skarżącej już na pierwszy rzut oka widoczna jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy, celowa wręcz niechęć jej załatwienia. Skarżąca zwróciła uwagę na zmianę regulacji zagospodarowania przestrzennego działek inwestycyjnych i wskazała, że niewywiązanie się przez Wojewodę Małopolskiego z jego ustawowych obowiązków w terminie spowodowało dla niej i jednostki samorządu terytorialnego znaczną szkodę majątkową wynikającą z niemożności realizacji przedsięwzięcia gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i wszystkich jej wniosków, podnosząc przy tym w szczególności, że: (i) zakończył postępowanie odwoławcze decyzją kasatoryjną z dnia 22 grudnia 2023 r.; (ii) sprawy rozpatrywane są w oparciu o będące przejawem bezstronności i równego traktowania kryterium kolejności wpływu, a niedługotrwałe i niezawinione opóźnienie było wynikiem wyłącznie dużej liczby wpływających spraw w stosunku do liczby zatrudnionych pracowników; (iii) wniosek o wymierzenie grzywny sugerujący celową niechęć załatwienia sprawy jest krzywdzący dla pracowników urzędu i niczym niepoparty; (iv) organ działa na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów prawa miejscowego, a skarżąca nie uzasadniła i nie sprecyzowała ewentualnych szkód związanych z wejściem w życie uchwały Nr LII/518/2023 Rady Miejskiej w Brzeszczach z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Kościuszki, Piastowska, Ofiar Oświęcimia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie
z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na przewlekłość i bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "K.p.a."), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13).
W przedmiotowej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi skierował do organu wyższego stopnia (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) ponaglenie w piśmie z dnia 4 lipca 2023 r. Tak więc uznać należało, że skarga była dopuszczalna.
Zgodnie z art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); oraz gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Za bezczynność organu administracji publicznej należy zatem uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. wyrok NSA z 17.03.2016 r., I OSK 2567/15, LEX nr 2036047, zgodnie z którym: "Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu"). A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 37.
Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12).
Z akt postępowania administracyjnego wyłania się następująca chronologia wydarzeń:
1. 14 listopada 2022 r. do organu odwoławczego wpłynęły odwołania;
2. 17 listopada 2022 r. organ wezwał jedną z odwołujących się stron, tj. A. B., do wykazania interesu prawnego;
3. 20 grudnia 2022 r. organ wyznaczył pierwszy nowy termin załatwienia sprawy do 14 lutego 2023 r. uzasadniony kryterium kolejności wpływu spraw;
4. 28 grudnia 2022 r. organ wydał postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania A. B. i postanowienie o stwierdzeniu wniesienia odwołań A. C., A. G., B. C., E. L., M. Ż., S. P., P. H., D. H., T. S., K. J., M. S., I. S., D. R., D. B., M. N., J. C. i M. W. z uchybieniem terminu;
5. 14 lutego 2023 r. organ wyznaczył drugi nowy termin załatwienia sprawy do 14 kwietnia 2023 r. uzasadniony kryterium kolejności wpływu spraw oraz zbyt małą liczbą urzędników w stosunku do liczby spraw i stopnia ich skomplikowania;
6. 13 kwietnia 2023 r. organ wyznaczył trzeci nowy termin załatwienia sprawy do 13 czerwca 2023 r. uzasadniony kryterium kolejności wpływu spraw oraz zbyt małą liczbą urzędników w stosunku do liczby spraw i stopnia ich skomplikowania;
7. 15 czerwca 2023 r. organ wyznaczył czwarty nowy termin załatwienia sprawy do 14 sierpnia 2023 r. uzasadniony kryterium kolejności wpływu spraw oraz zbyt małą liczbą urzędników w stosunku do liczby spraw i stopnia ich skomplikowania;
8. 27 czerwca 2023 r. – wpływ ponaglenia inwestora;
9. 4 lipca 2023 r. – przekazanie ponaglenia inwestora do GINB (poz. 18);
10. 18 lipca 2023 r. – postanowieniem GINB: (i) stwierdził bezczynność, (ii) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, (iii) stwierdził przewlekłość, (iv) stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, (v) wyznaczył termin na załatwienie sprawy do 18 sierpnia 2023 r., (vi) zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności i przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności i przewlekłości w przyszłości;
11. 24 listopada 2023 r. – wezwanie jednego z odwołujących się, tj. P. M., do udzielenia informacji o sposobie reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. [...];
12. 27 listopada 2023 r. – wezwanie czterech z odwołujących się, tj. A. N., M. Ż., B. Ś. i K. B., do udzielenia informacji o sposobie reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. [...] ;
13. 22 grudnia 2023 r. – wydanie decyzji kasatoryjnej.
Jak wynika zatem z odpowiedzi na skargę oraz z załączonych akt sprawy, w dniu 22 grudnia 2023 r. Wojewoda Małopolski rozpoznał odwołanie i wydał decyzję. Decyzja ta została wysłana do stron postępowania – zarówno poprzez epuap jak i za pośrednictwem Poczty Polskiej - w dniu 27 grudnia 2023 r., zatem w tym dniu decyzja weszła do obrotu prawnego. Skarga została wniesiona za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 22 grudnia 2023 r. (data stempla pocztowego, koperta k. 6 akt sądowych). Wobec zatem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku.
W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że Wojewoda dopuścił się bezczynności oraz prowadził postępowanie przewlekle, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie postępowanie odwoławcze trwało od 14 listopada 2022 r. do 22 grudnia 2023 r. czyli ponad trzynaście miesięcy, gdy tymczasem powinno zostać zakończone w ciągu miesiąca.
Jednocześnie pomiędzy 28 grudnia 2022 r. a 24 listopada 2023 r. nie została podjęta żadna czynność poza trzykrotnym przedłużaniem terminu do załatwienia sprawy, przy czym GINB rozpoznając ponaglenie wskazał termin załatwienia sprawy do dnia 18 sierpnia 2023 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że przez okres 11 miesięcy, przez który w sprawie nie zdziałano niczego, bezczynność organu przybrała charakter rażącego naruszenia prawa. Przewlekłości postępowania Sąd upatruje natomiast w tym, że kwestie reprezentacji stron postępowania (Wspólnot Mieszkaniowych) nie zostały wyjaśnione we wstępnej fazie postępowania, ale dopiero po roku, nadto wezwanie o informacje dotyczące reprezentacji Wspólnoty budynku przy ul. [...] zostało sporządzone w dniu 24 listopada 2023 r., a Wspólnoty budynku przy ul. [...] w dniu 27 listopada 2023 r., co świadczy o braku właściwego zorganizowania postępowania administracyjnego.
Nie zmieniają tej oceny wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, a dotyczące tego, że ilość zatrudnionych w urzędzie osób w stosunku do wpływających spraw jest niewspółmierna do terminów wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy obowiązującego prawa nie pozwalają bowiem na ocenę bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście obiektywnych możliwości organizacyjnych organów. Okoliczności te i wyjaśnienia organu co do sposobu przyjętego postępowania (rozpoznawanie spraw według kolejności wpływu z wyjątkami wynikającymi z treści wyroków sądów administracyjnych) w związku z nadmiarową ilością spraw w stosunku do ilości zatrudnionych, wskazują jedynie na to, że znajdując się w - obiektywnie – trudnej sytuacji, organ przyjął w miarę możliwości jak najbardziej transparentne zasady rozpatrywania spraw. Nie może mieć to jednak wpływu na ocenę stopnia naruszenia prawa przez organ poprzez dopuszczenie się bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postepowania
W pkt. III wyroku Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Według tego przepisu, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. (M. P. z 2024 r. poz. 110), wydanym na podstawie art. 20 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7155,48 zł. Oznacza to, że górna granica sumy pieniężnej, jaką sąd może przyznać skarżącej w niniejszej sprawie wynosi obecnie 71 554,80 zł.
Zdaniem Sądu za odpowiednią do całokształtu okoliczności sprawy, należy uznać sumę w wysokości 1000,00 zł.
Bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet w stopniu rażącym, samo w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżących. Gdyby bowiem taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby Sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie ustanowił jedynie taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyznanie sumy pieniężnej jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, przy czym suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie pełni funkcji odszkodowawczej i nie służy wyrównaniu ewentualnie poniesionej szkody. Suma ta ma jednak również pewne funkcje kompensacyjne. Przyznając sumę pieniężną Sąd miał na względzie nie tylko to, że termin do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym został kilkunastokrotnie przekroczony, ale także sam przedmiot sprawy. Sądy administracyjne w swoim orzecznictwie podkreślają, że prawo zabudowy jest najpełniejszą formą wykonywania prawa własności nieruchomości. Jednak aby realizacja tego aspektu własności była legalnie możliwa, inwestor musi legitymować się decyzją o pozwoleniu na budowę. Skoro zaś organ decyzji tej nie wydaje, to nie tylko narusza formalne przepisy procesowe dotyczące terminów załatwiania spraw, ale także uniemożliwia wykonywanie prawa własności, pozostawiając inwestora równocześnie w niepewności co do możliwości dalszych jego działań i planów.
W pkt. IV wyroku Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna ma w głównej mierze charakter dyscyplinujący, tymczasem przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie została już wydana decyzja, zatem Sąd uznał, że nie ma potrzeby dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny.
O kosztach orzeczono w pkt. V wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego skarżącą oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa. Sąd informuje, że skarżąca działała bez pełnomocnika, zatem kwota 497 zł została w wyroku zasądzona omyłkowo.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI