II SAB/Kr 187/22

II SAB/Kr 187/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] przy ul. [...] w P. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej skargę oddala.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 12 lipca 2022 r., S. G. (skarżący) zwrócił się do Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nr [...] przy [...] w P. (Wspólnota mieszkaniowa) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie informacji, czy prace ociepleniowe wykonywane na w latach 2003-2005 na blokach [...] znajdujących się w zarządzie wspólnoty, a położonych w P. przy ul. [...] były wykonywane przez wykonawcę wyłonionego w formie przetargu czy też z wolnej ręki. Ponadto wystąpił o podanie danych podmiotów, które realizowały te zadania oraz wskazanie, czy Wspólnocie został zgłoszony podmiot fizycznie wykonujący te prace jako podwykonawca wykonawcy głównego oraz przesłanie kserokopii wystawionych przez podmioty realizujące prace dociepleniowe na ww. budynkach faktur lub innych dokumentów przedstawiających dane podmiotów będących głównym wykonawcą lub też podwykonawców realizujących te zadania.
Pismem z 21 lipca 2022 r. Wspólnota, reprezentowana przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe [...] Sp. z o. o., odmówiła udostępnienia żądanych informacji osobie nieuprawnionej, odsyłając jednocześnie do zapoznania się z treścią orzeczenia WSA w Krakowie z 23 kwietnia 2021 r., sygn. II SAB/Kr 40/21.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 12 lipca 2022 r. o udzielenie informacji publicznej zarzucono naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako "u.d.i.p."), przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że żądający informacji jest osobą nieuprawnioną, w sytuacji, gdy prawo żądania udostępnienia informacji publicznej w oparciu o art. 2 ust. 1 u.d.i.p., przysługuje każdemu. W związku z powyższym skarżący wniósł o: zobowiązanie Wspólnoty do rozpatrzenia ww. wniosku skarżącego z 12 lipca 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy poprzez udzielenie żądanej informacji; stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od Wspólnoty na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według złożonego wykazu poniesionych kosztów.
Wspólnota w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wspólnota podniosła, że w ustawowym terminie udzieliła skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie żądanej informacji publicznej. Nadto wywodziła, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bowiem Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Nr [...] przy ul. [...] w P. gospodaruje środkami finansowymi, pochodzącymi wyłącznie z zaliczek wnoszonych na poczet kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej. Gromadzone środki umożliwiają wspólnocie pokrycie bieżących kosztów utrzymania oraz realizację w ramach zatwierdzonych przez ogół właścicieli rocznych planów finansowo-gospodarczych. W tym znaczeniu, wspólnoty mieszkaniowe, gospodarują własnymi środkami finansowymi, będąc podmiotami prywatnymi, nie podlegającymi regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Niniejsza sprawa, której przedmiotem jest bezczynność wspólnoty mieszkaniowej, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarga okazała się nieuzasadniona, w związku z faktem, że Wspólnota mieszkaniowa nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 u.d.i.p.
Materialno-prawne uregulowania dotyczące wspólnot mieszkaniowych zostały zawarte w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) - zwanej dalej: "ustawą" i w świetle art. 6 ustawy, wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem prawa cywilnego – tzw. ułomną osobą prawną, o której mowa w art. 331 K.c. Wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku, pozywać i być pozywana. Oznacza to, że może być ona podmiotem praw i obowiązków w obrębie stosunków cywilnoprawnych, jednakże tylko w granicach praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 maja 2016 r., sygn. akt I CSK 415/15, LEX nr 2066982, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 21 marca 2018 r., sygn. akt I ACa 986/17, LEX nr 2564250 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa 498/16, LEX nr 2515996).
Uzasadniając ten pogląd, trafnie podnosi się, że wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem prawa prywatnego i w swoim działaniu kieruje się regulacjami właściwymi temu prawu. W skład wspólnoty mieszkaniowej mogą wchodzić także lokale będące własnością jednostek samorządu terytorialnego bądź podmiotów, w których jednostki te mają pozycje dominującą, jednak okoliczność ta nie powoduje, że zmianie ulega charakter prawny wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnota mieszkaniowa w żaden sposób nie jest związana z funkcjonowaniem władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Mienie wspólnoty nie jest mieniem państwowym, ani mieniem komunalnym, czy też majątkiem instytucji publicznoprawnej. Wspólnota nie dysponuje więc majątkiem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy, a zarządzanie nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych - co należy podkreślić - nie wchodzi w zakres zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 781/17; wyroki WSA: w Opolu z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 26/19; w Gliwicach z 22 listopada 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 194/18; w Gorzowie Wlkp. z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 162/16, wszystkie – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W związku z tym, że wspólnota mieszkaniowa sprawując zarząd nieruchomością wspólną nie dysponuje majątkiem publicznym, to również nie reprezentuje osób, które takim majątkiem dysponują, gdyż nabywa ona prawa i zaciąga zobowiązania we własnym imieniu i na własną rzecz (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 15 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wr 17/13 oraz postanowienie WSA w Gliwicach z 18 marca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 7/13 CBOSA). Wobec tego, nie jest zobowiązana w świetle regulacji art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. do udzielania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego maja pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Z kolei w świetle art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Ponadto według art. 27 tej ustawy, każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną, a na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, prawo kontroli działalności zarządu służy każdemu właścicielowi lokalu. Udostępnianie członkom wspólnoty mieszkaniowej informacji dotyczących wykonywania zadań przez zarządcę, odbywa się jednak w innym trybie niż na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Reasumując powyższe, zauważyć trzeba, że skarżącemu - będącemu członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, przysługuje odrębny tryb pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu Wspólnoty. Z przywołanego wyżej art. 29 ust. 3 ustawy o własności lokali, wynika bowiem prawo kontroli działalności Zarządu przez każdego właściciela (w tym skarżącego jako członka Wspólnoty). W ramach tej kontroli mieszczą się zaś uprawnienia nie polegające tylko na czynnościach związanych z uczestnictwem w zgromadzeniach członków wspólnoty, czy zapoznawaniem się z rocznym sprawozdaniem zarządu. Właściciel lokalu może również z własnej inicjatywy żądać udostępnienia mu interesujących go informacji i dokumentów. Powstające jednak na tym tle spory podlegają kognicji sądów powszechnych, a nie administracyjnych, które nie są właściwe w sprawach z zakresu prawa rzeczowego, stosunków własnościowych, czy szerzej, funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych jako podmiotów prawa cywilnego (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 2 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 240/21, CBOSA).
W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.