II SAB/KR 183/25

II SAB/Kr 183/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Joanna Człowiekowska
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 37 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w przedmiocie wszczęcia bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego 1/ umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie prowadzonej pod sygnaturą PINB.5160.Sz.2.2021; 2/ stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3/ wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 3/ zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4/ w pozostałym zakresie skargę oddala
Uzasadnienie
K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w przedmiocie wszczęcia bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego. Organowi zarzucono wszczęcie i prowadzenie postępowania zmierzającego do załatwienia sprawy w sposób niewłaściwy, tj. postępowania w sprawie nieuzasadnionego względami technicznymi powstałego uszkodzenia kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] (przebiegającym przez działki ewid. [...] oraz [...] położone w S.) stanowiącym przyłącz do lokalu mieszkalnego nr [...] budynku zlokalizowanego na dz. ewid. [...], [...] i [...] powodujące utrudnienia użytkowania lokalu mieszkalnego zgodnie z przeznaczeniem, zamiast postępowania w sprawie legalności kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] przebiegającym przez działki ewid. nr [...],[...] w S., a także brak wydania do chwili obecnej decyzji w sprawie legalności kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] przebiegającym przez działki ewid. nr [...], [...] w S. pomimo obowiązku wynikającego z przepisu art. 35 § 1 i 3 K.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że bezczynność PINB w Nowym Targu polegała przede wszystkim na wszczęciu bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego, nieprowadzącego do załatwienia sprawy w sposób właściwy. Organ bowiem zamiast wszcząć postępowanie w sprawie legalności studzienki kanalizacyjnej na odcinku S1-S2 przebiegającym przez działki ewid. nr [...], [...] w S., wszczął postępowanie w sprawie nieuzasadnionego względami technicznymi powstałego uszkodzenia kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku S1-S2 (przebiegającym przez działki ewid. [...] oraz [...] położone w S.) stanowiącym przyłącz do lokalu mieszkalnego nr [...] budynku zlokalizowanego na dz. ewid. [...], [...] i [...], powodującego znaczne utrudnienia użytkowania lokalu mieszkalnego zgodnie z przeznaczeniem, i wydał decyzję administracyjną na podstawie art. 66 ust. 1 a Prawa budowlanego. Po wydaniu przez MWIB w Krakowie decyzji kasatoryjnej w powyższej sprawie, PINB dopiero po 8 miesiącach podjął postępowanie w sprawie legalności kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] przebiegającym przez działki ewid. nr [...], [...] w S.. W trakcie prowadzonego postępowania PINB w Nowym Targu dopuścił do powstania kilkumiesięcznych okresów, w których nie podejmował żadnych czynności, a po zawieszeniu postępowaniu z uwagi na śmierć jednego z uczestników, mimo przedstawienia organowi postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym, nie podjął niezwłocznie postępowania. W dniu 8 października 2024 r. skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku rozpatrzenia ponaglenia MWINB w Krakowie stwierdził, że PINB w Nowym Targu dopuścił się bezczynności w sprawie. Organ wyższego stopnia wyznaczył PINB w Nowym Targu dodatkowy termin załatwienia sprawy do 28 lutego 2025 r. i zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności. Jednak organ nie dochował wyznaczonego mu terminu i nie wydał decyzji w sprawie. Pomimo upływu niespełna 7 lat, sprawa nie została rozstrzygnięta i zakończona.
W konkluzji skarżący wniósł o zobowiązanie PINB w Nowym Targu do wydania decyzji, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa. Wniesiono również o wymierzenie grzywny w wysokości 10 000 zł oraz przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 35 000 zł.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że sprawa dotyczy postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] przebiegającym przez dz. ewid. nr [...], [...] położone w S.. Postępowanie wszczęte zostało w związku z decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 października 2020 r., którą WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 22 stycznia 2019 r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1a ustawy Prawo budowlane (decyzją tą PINB w Nowym Targu nakazał właścicielowi terenu posesji usunięcie nieuzasadnionego względami technicznymi powstałego uszkodzenia kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] stanowiącego przyłącze do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku w S.). Postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. PINB w Nowym Targu zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie w związku ze śmiercią strony postępowania. Postępowanie podjęte zostało w dniu 4 listopada 2024 r. W dniu 30 grudnia 2024 r. złożono pismo z informacją, że do budynku przy ul. [...] w S. wykonany został nowy przyłącz do sieci kanalizacji sanitarnej.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w aktach postępowania administracyjnego materiał dowodowy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. decyzją z dnia 21 sierpnia 2025 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej w skrócie "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Jak stanowi art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: pkt 1 - nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); pkt 2 - postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: pkt 1 - do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; pkt 2 - do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3).
W rozpatrywanej sprawie K. J. przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu wykorzystał tryb ponagleniowy, o którym wyżej mowa. Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu jest wobec tego dopuszczalna.
Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Jak stanowi art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. organ jest bezczynny, gdy nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 35 § 3 K.p.a., w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do ww. terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 5 K.p.a.). Stosownie do art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że w toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. pojęcie bezczynności oznacza sytuację, w której organ będąc właściwym w sprawie nie załatwia jej w ustawowym terminie, a więc nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Według utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych z bezczynnością mamy do czynienia w takich przypadkach, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Zatem, dla oceny, czy w konkretnym przypadku wystąpił stan bezczynności znaczenie mają terminy przewidziane do załatwienia sprawy, o których stanowi art. 35 § 3 K.p.a., które mogą być jednak przedłużane w stosownym trybie, o którym mowa w art. 36 K.p.a. Upływ ustawowego, bądź wyznaczonego terminu będzie więc oznaczał powstanie stanu bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Stan ten może powstać zarówno wskutek niepodjęcia jakichkolwiek działań przez organ, jak i wówczas, gdy w postępowaniu były przez organ podejmowane czynności.
W postępowaniu na bezczynność organu, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz terminie. Dla stwierdzenia, czy organ pozostaje w bezczynności nie mają znaczenia przyczyny, które spowodowały niezałatwienie sprawy w terminie.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Dokonując oceny bezczynności organu w niniejszej sprawie wskazać należy, że z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie decyzja z dnia 21 października 2020 r. nr 524/2020 uchylił decyzję PINB w Nowym Targu z dnia 22 stycznia 2019 r., którą na podstawie art. 66 ust. 1 a Prawa budowlanego nakazano właścicielowi posesji w S. usunięcie nieuzasadnionego względami technicznymi powstałego uszkodzenia kanału kanalizacji sanitarnej na odcinku [...] stanowiącego przyłącze do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku w S.. Pismem z dnia 19 maja 2021 r. PINB w Nowym Targu wezwał strony postępowania do złożenia wyjaśnień (...) w terminie do 30 czerwca 2021 r. Postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. PINB w Nowym Targu zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie w związku ze śmiercią strony postępowania zaznaczyć przy tym należy, że informację o śmierci strony organ powziął już w grudniu 2021 r. Postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy w N. T. orzekł o stwierdzeniu nabycia spadku. PINB w Nowym Targu, na wyraźny wniosek strony postępowania, postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r. podjął zawieszone postępowanie. W postanowieniu z dnia 21 listopada 2024 r. MWINB w Krakowie wskazał, że PINB w Nowym Targu dopuścił się bezczynności i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 28 lutego 2025 r. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2025 r. PINB w Nowym Targu na podstawie art. 105 § 1 umorzył postępowanie w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że bezspornie w toku kontrolowanego postępowania nie zostały zachowane terminy przewidziane w art. 35 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady szybkości postępowania oraz granicy rozsądnego terminu załatwienia sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ administracji decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność tego organu, nie powoduje, że postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Pamiętać bowiem trzeba, że w granicach merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny powinien ocenić, czy miała miejsce bezczynność w zarzucanym zakresie, a jeśli tak to, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a.
Biorąc zatem pod uwagę fakt, że cel skargi na bezczynność, jakim jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, został osiągnięty po wniesieniu skargi, Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie.
Przechodząc natomiast do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., I OSK 2563/13; wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się także, że kryterium, które pozwala na zakwalifikowanie bezczynności (przewlekłości) organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (vide: wyrok NSA z 10 marca 2021 r., II OSK 1610/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadnia - w ocenie Sądu - konkluzję, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na powyższą ocenę rzutuje przede wszystkim ponad 4-letni okres trwania niniejszego postępowania, podejmowanie czynności nieprzynoszących zamierzonego rezultatu, a także zupełnie bierna postawa organu w pewnych okresach czasu trwania postępowania. Stan bezczynności w sprawie jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.
W związku z powyższym Sąd w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. orzekł, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu grzywnę w wysokości 500 zł. Grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ. Wymierzenie grzywny powinno mieć swoje usprawiedliwienie w okolicznościach konkretnej sprawy. Jest to środek, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15, Lex nr 2205900). W kontrolowanej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ciągu ponad 4 lat organ nie był w stanie ostatecznie załatwić sprawy. Organ w wypełnianiu swoich ustawowych obowiązków pozostał zupełnie bierny, co nosi znamiona celowego i uporczywego lekceważenia skarżącego. Wobec tego Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł jest konieczne i zarazem celowe, pozwoli również zdyscyplinować organ na przyszłość.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie stronie skarżącej od organu sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. podkreślić należy, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, przy czym decyzja Sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej, czy też odstąpienia od zastosowania tychże środków powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym środki wskazane w art. 149 § 2 P.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyroki NSA z: 21 lutego 2018 r., I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r., I OSK 642/15 - dostępne j.w.). Stwierdzenie, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa jednak stanowiska, iż może być ona przyznana w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania (vide: wyroki NSA z: 9 stycznia 2020 r., II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16 - dostępne j.w.). Dodatkowo należy zauważyć, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. nie pełni funkcji odszkodowawczej i nie służy wyrównaniu ewentualnie poniesionej szkody. Nie jest ona również przyznawana z uwagi na trudności materialne strony postępowania. W rozpatrywanej sprawie zawarte w skardze żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej nie jest uzasadnione, jednak nie w wysokości, której żądał skarżący. Skarżący nie wskazał, że z uwagi na bezczynność organu poniósł określoną wymierną stratę, czy też doznał szkody z uwagi na opóźnienie w prawidłowej realizacji wniosku. W związku z tym Sąd orzekł jak w punkcie 4 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania należnych od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.