II SAB/Kr 175/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-11-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo do informacjispółka z o.o.świadczenia zdrowotnefinansowanie ze środków publicznychprzerwanie ciążysądownictwo administracyjne

WSA w Krakowie zobowiązał spółkę z o.o. do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Skarga została złożona na bezczynność spółki z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży. Spółka odmówiła udzielenia informacji, kwestionując jej publiczny charakter. Sąd uznał, że spółka wykonująca świadczenia finansowane ze środków publicznych jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie. W konsekwencji, sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Skarga została wniesiona przez F. przeciwko C. Spółce z o.o. w przedmiocie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży w określonych latach. Skarżąca domagała się podania liczby zabiegów z rozbiciem na czasokresy i przesłanki ustawowe. Spółka odmówiła udzielenia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a wnioskowane dane nie mają takiego charakteru. Sąd administracyjny, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą NSA, uznał, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej udzielający świadczeń finansowanych ze środków publicznych (w ramach kontraktu z NFZ) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie swojej działalności. Sąd zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność miała miejsce, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Sąd podkreślił, że informacje o ilości przeprowadzonych zabiegów finansowanych ze środków publicznych stanowią informację publiczną, natomiast szczegółowe dane medyczne (przesłanki, rozpoznanie, wiek płodu) nie są informacją publiczną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, niepubliczny zakład opieki zdrowotnej udzielający świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz utrwaloną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (19)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.r.p. art. 4a § 1

Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży

u.dz.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

u.dz.l. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Konst. RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 61 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka z o.o. wykonująca świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Informacje o liczbie świadczeń polegających na przerwaniu ciąży, finansowanych ze środków publicznych, stanowią informację publiczną.

Odrzucone argumenty

Spółka z o.o. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

podmioty wykonujące zadania publiczne niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych informacja publiczna stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących nie stanowi natomiast już informacji publicznej informacja, jaka była przesłanka dokonania zabiegu, dokonane rozpoznanie oraz informacja o wieku abortowanych płodów. Są to już informacje stricte medyczne. pismo C. z dnia 22 marca 2023 r. nie może być uznane za decyzję o odmowie udostepnienia informacji publicznej.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Piotr Fronc

sprawozdawca

Magda Froncisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym niepublicznych placówek medycznych finansowanych ze środków publicznych, oraz zakresu informacji publicznej w sprawach dotyczących świadczeń zdrowotnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. wykonującej świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych. Interpretacja zakresu informacji publicznej może być różna w zależności od konkretnych przepisów i okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w wrażliwym obszarze medycznym, co budzi zainteresowanie zarówno prawników, jak i potencjalnie szerszej publiczności.

Czy prywatna klinika musi ujawnić dane o zabiegach finansowanych z NFZ? WSA w Krakowie odpowiada.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 175/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-11-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 417/25 - Wyrok NSA z 2026-01-14
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4, 6, 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. z siedzibą w P. na bezczynność C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje C. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie do rozpoznania wniosku F. z siedzibą w P. z dnia 2 marca 2023r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym żądanie podania liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży w okresie wskazanym we wniosku z rozbiciem na czasokresy jak we wniosku - poprzez wydanie aktu lub dokonanie czynności w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie określonym jak w pkt I wyroku miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; III. w pozostałym zakresie oddala skargę; IV. zasądza od C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie na rzecz F. z siedzibą w P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
F. z siedzibą w P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie zarzucając jej naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art 13 ust 2, art 16 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym zgodnie wnioskiem o udzielenie informacji publicznej z dnia 2 marca 2023r. Wnioskiem tym, strona skarżąca zażądała doręczenie wykazu zawierającego liczbę świadczeń określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. 1993 r. Nr 17, póz. 78 z późn. zmianami) wykonanych na terenie szpitala, z wyszczególnieniem dla wskazanych poniżej czasookresów: - całego roku 2017; całego roku 2018; całego roku 2019; całego roku 2020; całego roku 2021 oraz od dnia 01.01.2022r. do dnia 31.12.2022r. Jednocześnie wnioskująca F. zażądała dokładnego wyszczególnienia ile zabiegów wykonano w oparciu o określone w cytowanej ustawie przesłanki tj.:
- art. 4a ust. 1 pkt 1 (łącznie z rozpoznaniem oraz podaniem wieku abortowanych dzieci)
- art. 4aust. 1 pkt 2 (do dnia 26.01.2021r. tj. do czasu jego obowiązywania (łącznie z rozpoznaniem oraz podaniem wieku abortowanych dzieci)
- art. 4 a ust. 1 pkt 3 (łącznie z podaniem wieku abortowanych dzieci).
W złożonej skardze skarżąca F. wniosła o zobowiązanie C. Sp. z o.o. do rozpatrzenia wniosku F. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność C. Sp. z o. o. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie C. Sp. z o. o. grzywny w wysokości 15 000 zł, oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż strona skarżąca w dniu 2 marca 2023 r. wystąpiła do C. Sp. z o. o., o doręczenie, w trybie dostępu do informacji publicznej, wykazu zawierającego liczbę świadczeń określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży wykonanych na terenie szpitala, z wyszczególnieniem dla wskazanych poniżej czasookresów: całego roku 2017, całego roku 2018, całego roku 2019, całego roku 2020, całego roku 2021, oraz od dnia 01.01.2022 r. do dnia 31.12.2022 r. Wniosek obejmował również wyszczególnienie, ile zabiegów wykonano w oparciu o określone w powołanej ustawie przesłanki tj.: art. 4a ust. 1 pkt 1, łącznie z rozpoznaniem oraz podaniem wieku abortowanych dzieci, art. 4a ust. 1 pkt 2, do dnia 26.01.2021 r., tj. do kresu jego obowiązywania, łącznie z rozpoznaniem oraz podaniem wieku abortowanych dzieci; art. 4 a ust. 1 pkt 3, łącznie z podaniem wieku abortowanych dzieci.
Pismem z dnia 22 marca 2023 r. C. odmówiło udzielenia żądanych przez skarżącą informacji, kwestionując ich publiczny charakter w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz podnosząc, że nie dysponuje ono ani mieniem komunalnym ani mieniem Skarbu Państwa, wobec czego nie jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udzielenia żądanej informacji.
Strona skarżąca odnosząc się w skardze do tego stanowiska C., zaznaczyła, że w analogicznej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2023 r., III OSK 2700/21, LEX nr 3567662, wskazał: "Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu tego przepisu podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (w ramach kontraktu z NFZ). Podmioty takie wykonują bowiem zadania publiczne finansowane ze środków publicznych. Podmiotami tymi mogą być m.in. osoby fizyczne oraz spółki prawa prywatnego. Spółka taka jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 358/11, LEX nr 1082736). W związku z tym spółka, jako podmiot leczniczy w rozumieniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1638), wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, finansowaną ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej." Orzeczenie to stanowi wyraz utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii. Tytułem przykładu, w powołanym wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r., I OSK 358/11, LEX nr 1082736, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro spółka reprezentuje prowadzony zakład opieki zdrowotnej, udzielający świadczeń opieki zdrowotnej, które - wobec zawarcia stosownego kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia - finansowane są ze środków publicznych, to jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Podobne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 listopada 2019 r., II SAB/Kr 358/19, LEX nr 2755116.
Skarżąca uzasadniając żądnie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa podniosła, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty; naruszenie kwalifikowane jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Decyzja o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej (albo zastosowaniu obu tych środków), została pozostawiona uznaniu sądu, w judykaturze zaś podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze przytoczone wyżej orzecznictwo, w okolicznościach niniejszej sprawy istotnym jest to, że kwestia publicznego charakteru informacji takich jak te, będące przedmiotem niniejszego postępowania, i obowiązku ich udostępnienia przez spółkę prawa prywatnego wykonującą działalność leczniczą finansowaną ze środków publicznych była przedmiotem licznych orzeczeń sądowoadministracyjnych, które utworzyły linię orzeczniczą wskazująca na taki właśnie ich charakter oraz obowiązek ich udzielenia. Samo C. powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., I OSK 358/11, LEX nr 1082736, tworzący właśnie tę linię, dokonując jednak manipulacji tym orzeczeniem przez przypisanie mu tezy sprzecznej z faktyczną jego treścią. Te dwie okoliczności dają podstawę do twierdzenia już nie tylko o rażącym naruszeniu co o rażącym lekceważeniu prawa przez Centrum i w konsekwencji do orzeczenia wnioskowanej grzywny.
W ocenie strony skarżącej w niniejszej sprawie powyższe czyni skargę konieczną i uzasadnioną.
W odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany wniósł o jej odrzucenie , a w razie uznania, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, wniósł o oddalenie skargi, oraz o zasądzenie na rzecz Spółki od strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu stanowiska podmiot zobowiązany przyznał, iż w dniu 2 marca 2023 roku F. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej o zakresie jak przedstawiono w skardze. Z uwagi jednak, iż zdaniem C. wnioskowane przez F. informacje nie stanowią informacji publicznej, Spółka odmówiła ich udostępnienia pismem z dnia 22 marca 2023 roku. Również w kolejnych pismach kierowanych do strony wnioskującej w tej sprawie Spółka podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że charakter informacji wnioskowanych przez F. nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem podmiotu zobowiązanego, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa , przy czym ustawodawca pojęcie informacji publicznej zawarł w art 1 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej , z których wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności tych, o których mowa w art 6 w/w Ustawy. Tym samym wnioskowane informacje nie mieszczą się w katalogu zawartym w art 6 Ustawy i nie dotyczą sfery spraw publicznych, a dotyczą wewnętrznej organizacji Spółki i Szpitala oraz związane są z udzielaniem świadczeń zdrowotnych na rzecz pacjentów Szpitala. Wskazać należy, że powołanie się na tematykę ochrony życia ludzkiego nie jest wystarczającą podstawą do wnioskowania o dowolną informację w trybie u.d.i.p. Żądane przez F. informacje muszą stanowić informację publiczną, a podmiot od którego F. żąda danych informacji, musi być podmiotem ustawowo zobowiązanym do jej udzielenia. Co więcej, Spółka nie mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych na podstawie Ustawy do udostępnienia informacji publicznych - Spółka nie jest organem władzy publicznej, ani nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Spółki nie można zakwalifikować także jako podmiotu gospodarującego mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Spółka, jako podmiot prawa prywatnego, prowadząca działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawarła cywilnoprawną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, na podstawie której udziela pacjentom świadczeń zdrowotnych. Zawarcie tej umowy nie nadało jednak Spółce uprawnień czy zobowiązań z zakresu gospodarowania mieniem państwowym. Fakt, że pacjenci Szpitala korzystają ze świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych za pośrednictwem zakładu leczniczego prowadzonego przez Spółkę, nie oznacza, że dysponentem tych środków publicznych jest Spółka. Spółka nie wykonuje także zadań publicznych, a jedynie wypełnia swoje zobowiązania względem pacjentów, jakie nakłada na nią umowa z Narodowym Funduszem Zdrowia. Tym samym, dysponentem majątku publicznego jest wyłącznie Narodowy Fundusz Zdrowia. Z tego też względu Spółka nie była zobowiązana do udzielenia Fundacji wnioskowanych informacji. Spółka jest przedsiębiorcą, prowadzącym zakład leczniczy, finansującym swoją działalność częściowo z umowy zawartej z NFZ, nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji o swojej działalności w trybie u.d.i.p. Spółka nie jest organem władzy publicznej, ani nie wykonuje zadań w zakresie władzy publicznej, jak również nie dysponuje majątkiem publicznym - a tylko w takich przypadkach byłaby obowiązana do udzielenia wskazanych informacji. Spółka, za pośrednictwem prowadzonych przez nią zakładów leczniczych, wykonuje zadania, określone ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej. Ani wyraźne podstawy ustawowe, ani inne rozstrzygnięcia, oparte na unormowaniach ustawowych, nie stanowią podstawy do przyjęcia, że Spółce powierzono określone zadania publiczne. Spółka nie dysponuje również majątkiem publicznym. Zawarcie umowy z NFZ i otrzymanie w następstwie powyższego zapłaty za określone, wykonane świadczenia zdrowotne, od tego podmiotu nie sprawia, że Spółka jako podmiot leczniczy, gospodaruje mieniem publicznym. Przekazane Spółce przez NFZ środki stanowią jedynie zapłatę za wykonane usługi w rozumieniu prywatnoprawnym, a nie stanowią przekazania środków publicznych do realizacji zadań publicznym Z uwagi na powyższe Spółka nie tylko nie była zobowiązana do udzielenia informacji publicznej, ale również nie była upoważniona do wydania w tym zakresie żadnej decyzji administracyjnej. Powyższe w ocenie podmiotu zobowiązanego czyni skargę niezasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej określanej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).
Istotnym jest również wskazanie, że Sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu/podmiotu zobowiązanego, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).
Na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz 1330; zwana dalej u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast jak stanowi ust. 2 powołanego artykułu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Reasumując powyższe - pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji, co odbywa się w drodze czynności materialno – technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, LEX). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje także przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, LEX). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Dopiero stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. (patrz. szerz. Woś, Tadeusz, Knysiak-Sudyka, Hanna i Romańska, Marta. 13.5. Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej. W: Postępowanie sądowoadministracyjne. Wolters Kluwer Polska, 2017.).
Analizując kwestię czy C. Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie jest stroną zobowiązaną w rozumieniu u.d.i.p. do udzielania odpowiedzi na wnioski o informację publiczną stwierdzić należy, że adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej jest w niniejszej sprawie podmiot wykonujący świadczenia medyczne w oparciu o środki publiczne w ramach kontraktu z NFZ. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5). W rozumieniu tego przepisu ustawy podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej udzielające świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (w ramach kontraktu z NFZ). Wobec tego reprezentująca taki zakład spółka jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym tej sfery działalności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt I OSK 358/11, LEX nr 1082736). W związku z tym Spółka jako podmiot leczniczy w rozumieniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tj.: Dz. U. z 2016, poz. 1638) wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, finansowaną ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Przechodząc z kolei do analizy zakresu przedmiotowego stosowania u.d.i.p w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy , iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako utrwalone uznaje się stanowisko, iż informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 48/12, LEX). Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań publicznych oraz gospodarowania mieniem publicznym. Informacją publiczną są m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach oraz o zasadach funkcjonowania tych podmiotów. (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c praz pkt 3). W świetle powołanych przepisów uprawnione jest twierdzenie, że informacje odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności finansowanych ze środków publicznych, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej. W tej sytuacji C. Sp. z.o.o. było zobowiązane do rozpoznania wniosku z dnia 2 marca 2024r. w zakresie , w jakim wnioskująca F. domaga się udzielenia informacji o ilości przeprowadzonych zabiegów w okresie objętym żądaniem wniosku z rozbiciem na poszczególne, wskazane we wniosku przedziały czasowe. Są to określone działania, z którymi wiąże się konieczność pokrycia powyższych zabiegów ze środków publicznych, zatem informacja o ilości tych zabiegów mieści się w zakresie przedmiotowym stosowania u.d.i.p. Nie stanowi natomiast już informacji publicznej informacja, jaka była przesłanka dokonania zabiegu, dokonane rozpoznanie oraz informacja o wieku abortowanych płodów. Są to już informacje stricte medyczne.
W tym miejscy odnieść się należy do zalegającego w aktach sprawy pisma z dnia 22 marca 2023r. o odmowie udostępnienia informacji. W realiach przedmiotowej sprawy wspomnianego pisma nie można uznać za decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdyż z treści pisma wynika, że C. Sp. z.o.o. nie uznało wnioskowanych informacji za informację publiczną, a siebie za podmiot zobowiązany do jej udzielenia - co wyraźnie zostało podkreślone tak w pisemnej odpowiedzi na wniosek, jak i w odpowiedzi na skargę. Natomiast decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wtedy, jeśli organ uzna żądaną informację za informację publiczną, ale odmówi jej udostepnienia ze względu na jedną z przesłanek ograniczających jawność (ochrona informacji niejawnych, informacji o postępowaniu restrukturyzacyjnym przed jego zakończeniem i innych tajemnic ustawowo chronionych, tajemnica przedsiębiorcy, prawo do prywatności) bądź odmowa udostępnienia informacji przetworzonej, jeżeli za jej udostępnieniem nie przemawia szczególnie istotny interes publiczny, wymaga natomiast zastosowania formy decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 16 i 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.). Zatem do decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy K.p.a., z modyfikacjami określonymi w art. 16 ust. 2 ustawy, które nie mają istotnego znaczenia dla dalszego wywodu. Obowiązek stosowania tych przepisów proceduralnych dotyczy nie tylko decyzji wydawanych przez organy administracji, ale także przez inne podmioty, które organami administracyjnymi nie są. Stąd też podmiotem, wydającym decyzję w zakresie określonym w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, może być także spółka. Decyzja wydana w powyższym trybie musi odpowiadać rygorom decyzji przewidzianym w K.p.a. Pismo C. z dnia 22 marca 2023 r. nie może być uznane za decyzję o odmowie udostepnienia informacji publicznej.
Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że wniosek skarżącej F. w zakresie określonym w pkt I wyroku – tj. co do ilości wykonanych zabiegów dotyczył udostępnienia informacji publicznej, zatem Spółka jako podmiot zobowiązany zobligowany był do nadania mu biegu w trybie przewidzianym ustawą. Tymczasem C. Sp. z o.o. uznało, że informacje objęte wnioskiem z dnia 2 marca 2023r. w całości nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu takie działanie organu nie było prawidłowe i nie znajdowało umocowania w przepisach prawa, albowiem jak już wcześniej wskazano, przewidzianą w ustawie formą załatwienia sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest czynność materialno – techniczna polegająca na udostępnieniu żądanej informacji, bądź decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wystosowanie do strony informacji, że żądane informacje nie mogą być udostępnione w trybie ustawy dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do informacji, które nie są informacjami publicznymi – a więc w przedmiotowej sprawie odnosić się mogą jedynie do informacji stricte medycznych. Z tych względów należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 2 marca 2023 r. ale jedynie w zakresie obejmującym żądanie podania liczby świadczeń polegających na przerwaniu ciąży w okresie wskazanym we wniosku z rozbiciem na czasokresy jak we wniosku, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie zadziałał we właściwej prawnej formie, tj. formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a mianowicie: nie udzielił żądanych informacji (czynność materialno-techniczna) bądź uznając, że informacja – z uwagi na ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej nie może być udzielona – nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.
Jednocześnie w ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku strony skarżącej nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i zdaniem Sądu nie nosiło cechy lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych również względów Sąd nie znalazł podstaw do nałożenia na podmiot zobowiązany grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Jakkolwiek podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności , to podkreślić należy, iż odnosi się to jedynie co do części wniosku F. z dnia 2 marca 2023r. ( o czym była już mowa wyżej). Nadto bezczynność ta jak już zostało powiedziane wynika nie z całkowitego zignorowania złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej, lecz z niewłaściwej interpretacji przepisów u.d.i.p. Podkreślić w tym miejscu należy, iż Spółka nie zignorowała wniosku F. z 2.03.2023r., lecz już w piśmie z dnia 23.03.2023r. w odpowiedzi na ten wniosek przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Co więcej w sprawie tej wystosowała kolejne pisma - tj. z 20 kwietnia 2023r. i z 31.05.2023r., co świadczy o poważnym potraktowaniu strony wnioskującej, a nie zlekceważenie zarówno jej, jak i złożonego wniosku. Brak należytej reakcji podmiotu zobowiązanego ( wydanie decyzji odmownej lub udzielenie żądanej informacji) było następstwem niewłaściwej interpretacji przepisów, a nie złej woli. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw by wzmacniać restrykcyjny i prewencyjny skutek wyroku Sądu w niniejszej sprawie, uznając, iż wyjaśnienie właściwej interpretacji przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, pozwoli na właściwe rozpoznanie wniosku F. z dnia 2 marca 2023r. przez podmiot zobowiązany, a także rozwieje te wątpliwości na przyszłość w przypadku rozpoznawania przez Spółkę podobnych wniosków.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w pkt. I i II wyroku. W pozostałym zakresie skarga jako niezasadna została oddalona w oparciu o art. 151 P.p.s.a. - pkt III wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI