II SAB/Kr 268/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-02-07
NSAbudowlaneWysokawsa
przewlekłość postępowaniaprawo budowlanepozwolenie na budowępostępowanie administracyjneWSA Krakówskarga na przewlekłośćnaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego z rażącym naruszeniem prawa, umarzając jednocześnie postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji.

Skarga dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji, a w pozostałym zakresie skargę oddalił, zasądzając jednocześnie koszty od organu na rzecz skarżącego.

Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa dotyczącej pozwolenia na budowę. Skarżący domagał się zobowiązania Wojewody do wydania decyzji, stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia grzywny oraz przyznania odszkodowania. W uzasadnieniu wskazał na wielokrotne przedłużanie terminu załatwienia sprawy, naruszenie kolejności wpływu spraw oraz brak merytorycznych działań organu. Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi, argumentując dużą liczbą spraw w stosunku do liczby zatrudnionych pracowników i stosowaniem kryterium kolejności wpływu. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji (gdyż sprawa została już zakończona), a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Sąd uzasadnił, że przewlekłość trwała ponad rok, a przez 10 miesięcy nie podjęto żadnych czynności. W ocenie Sądu, wyjaśnienia organu dotyczące sytuacji kadrowej nie usprawiedliwiają przewlekłości. Sąd nie nałożył grzywny, uwzględniając trudną sytuację kadrową organu i transparentne zasady rozpatrywania spraw. Wniosek o odszkodowanie został oddalony z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach odszkodowawczych. Zasądzono koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda Małopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Postępowanie odwoławcze trwało ponad rok, a przez 10 miesięcy nie podjęto żadnych czynności poza przedłużaniem terminu. Wyjaśnienia organu dotyczące sytuacji kadrowej nie usprawiedliwiają przewlekłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_przewlekłość

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do wniesienia ponaglenia w przypadku przewlekłości postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda Małopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie odwoławcze trwało ponad rok, a przez 10 miesięcy nie podjęto żadnych czynności poza przedłużaniem terminu.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zobowiązanie do wydania decyzji był bezprzedmiotowy, gdyż postępowanie zostało zakończone. Zarzut stronniczego traktowania odwołujących się przez wyznaczenie zbyt długiego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy był bezpodstawny. Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania o odszkodowaniu.

Godne uwagi sformułowania

przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa przez okres 10 miesięcy, przez który w sprawie nie zdziałano zupełnie niczego – przewlekłość przybrała charakter rażącego naruszenia prawa Przepisy obowiązującego prawa nie pozwalają bowiem na ocenę bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście obiektywnych możliwości organizacyjnych organów.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Jacek Bursa

przewodniczący

Mirosław Bator

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przewlekłości postępowania administracyjnego i jej rażącego charakteru, mimo trudnej sytuacji kadrowej organu. Potwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego do orzekania o odszkodowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i skarg na przewlekłość. Kwestia odszkodowania wymaga drogi sądowej cywilnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje frustrację obywatela z powodu długotrwałości postępowań administracyjnych i podkreśla, że nawet trudna sytuacja kadrowa organu nie usprawiedliwia rażącego naruszenia prawa. Jest to przykład, jak sądy administracyjne reagują na przewlekłość.

Rok czekania na decyzję: Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa przez Wojewodę!

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 268/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Jacek Bursa /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 35 , art 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Mirosław Bator SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 października 2022 r. znak AU-01 -4.6740.1.2001.2021.APE I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania aktu albo do dokonania czynności, II. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SAB/Kr 268/23
UZASADNIENIE
W dniu 16 listopada 2023 r. S. B. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Małopolskiego - w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1316/6740.1/2022 z dnia 21 października 2022 r., znak: AU-01-4.6740.1.2001.2021.APE, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę - w której wniósł o: (i) zobowiązanie Wojewody Małopolskiego do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie w terminie 7 dni od dnia wydania wyroku; (ii) stwierdzenie, że Wojewoda Małopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; (iii) wymierzenie Wojewodzie Małopolskiemu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; (iv) przyznanie odszkodowania w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; (v) zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że postępowanie przed Wojewodą Małopolskim zainicjowały odwołania z dnia 7, 15 i 16 listopada 2022 r., termin załatwienia sprawy był zmieniany sześć razy i za każdym razem (z wyjątkiem pierwszego) organ podkreślał, że "Procedowanie spraw realizowane jest w oparciu o będące przejawem bezstronności i równego traktowania kryterium kolejności wpływu spraw. Zainteresowanym gwarantuje to możliwość kontrolowania nie tylko na jakim etapie jest sprawa, ale także jaki jest stan zaawansowania wobec innych spraw czekających w kolejce".
Według informacji z początku maja 2023 r. (po trzeciej zmianie terminu załatwienia sprawy) sprawa skarżącego była piętnasta w kolejce. Tak odległe miejsce wynikało najprawdopodobniej z tego, że w dniu 27 marca 2023 r. na skutek zmian organizacyjnych sprawę przekazano innemu pracownikowi.
Według informacji z pierwszej połowy czerwca 2023 r. (przed upływem wyznaczonego terminu załatwienia sprawy) sprawa skarżącego była dziewiąta w kolejce. Nowy pracownik nie mógł przekazać żadnych merytorycznych informacji (bo jeszcze nie zapoznał się z aktami sprawy), lecz wyjaśnił, że w urzędzie ściśle przestrzega się kryterium kolejności wpływu spraw i obiecał postarać się, aby nowy termin załatwienia sprawy był ostatnim.
Według informacji z dnia 10 sierpnia 2023 r. sprawa skarżącego była siódma w kolejce. Pracownik nie przeprowadził żadnych czynności przygotowawczych przed przygotowaniem projektu decyzji, a nawet nie przeczytał jeszcze odwołania. Z rozmowy wynikało, że w ciągu dwóch miesięcy od poprzedniej rozmowy inne sprawy - i to nieincydentalnie – załatwiano poza kolejnością. Tym razem pracownik poinformował już nie o kryterium kolejności wpływu spraw, a powołał się na "specyfikę pracy".
O naruszeniu kryterium kolejności wpływu spraw skarżący poinformował pismami z dnia 11 sierpnia 2023 r. Dyrektor Wydziału Infrastruktury i Kierownik Oddziału w Wydziale Infrastruktury Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. Mimo odebrania tych pism organ nie przystąpił do rozpatrzenia sprawy. Osoby odpowiedzialne za organizację pracy Wydziału Infrastruktury nie podjęły żadnych czynności służących wyjaśnieniu sprawy i skutkujących przystąpieniem do rozpoznania sprawy.
W dniu 21 sierpnia 2023 r. skarżący odebrał pismo z dnia 14 sierpnia 2023 r. o kolejnej zmianie terminu załatwienia sprawy.
W dniu 30 sierpnia 2023 r. skarżący wniósł ponaglenie do GINB, który postanowieniem z dnia 20 września 2023 r. stwierdził bezczynność i przewlekłość Wojewody Małopolskiego z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczył termin na załatwienie sprawy do dnia 20 października 2023 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności i przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności i przewlekłości w przyszłości.
Mimo upływu terminu wyznaczonego przez GINB (a także terminu wyznaczonego przez Wojewodę Małopolskiego) organ nadal nie zakończył sprawy.
Ostatnią podjętą czynnością było skierowanie do stron w dniu 9 października 2023 r. zawiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyznaczenie tak długiego terminu (na "za miesiąc") nie miało żadnego faktycznego uzasadnienia. Był to gest w kierunku odwołujących się, aby nie spieszyli się z podniesieniem ewentualnych dalszych zarzutów. Warto w tym miejscu wskazać, że gdy inwestor otrzymał wezwanie do złożenia wyjaśnień dokonania uzupełnień w sprawie, to termin zakreślono na 14 dni. Termin zapoznania się z aktami sprawy upłynął w dniu 3 listopada 2023 r. i żadnej dalszej czynności organ nie podjął.
W ocenie skarżącego organ złamał zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania obywateli, skoro w okresie od maja do sierpnia 2023 r. pracownik prowadzący sprawę rozpatrywał inne sprawy poza kolejnością. Pierwsze działanie organ podjął dopiero wtedy, gdy wpłynęło do niego ponaglenie. Nie było żadnych przeszkód do rozpatrzenia sprawy, ale organ uznał, że inne sprawy są ważniejsze niż sprawa skarżącego. Organ zlekceważył również termin wyznaczony przez GINB. Wyznaczenie stronom miesięcznego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i niestosowanie się do jakichkolwiek wyznaczonych terminów wskazuje na celowe opóźnianie zakończenia sprawy. Taki sposób funkcjonowania Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie uzasadnia wniosek o nałożenie na organ grzywny w maksymalnej wysokości, a także przyznania skarżącemu odszkodowania w maksymalnej wysokości. Skarżący od roku nie może rozpocząć realizacji inwestycji, co skutkuje realną szkodą po jego stronie (w przeciągu roku koszty prowadzenia budowy znacząco wzrosły, m.in. ze względu na koszty materiałów budowlanych i robocizny).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi.
Po pierwsze, wniosek o zobowiązanie do wydania decyzji jest bezprzedmiotowy, skoro postępowanie odwoławcze zakończyło się (decyzją z dnia 1 grudnia 2023 r. o utrzymaniu w mocy korzystnej dla skarżącego decyzji organu pierwszej instancji, postanowieniem o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu z dnia 1 grudnia 2023 r.).
Po drugie, kilkumiesięczne opóźnienie wynikało wyłącznie ze stosunku dużego wpływu spraw do liczby zatrudnionych pracowników. Urząd proceduje w oparciu o kryterium kolejności wpływu spraw. W praktyce wygląda to w ten sposób, że sprawa z pozycją pierwszą na liście (najstarsza według wpływu) jest załatwiana albo do takiego momentu, w którym urzędnik nie jest w stanie przejść do kolejnego kroku (np. wysłano wezwanie o uzupełnienie materiałów dowodowych) albo, jeśli materiał dowodowy jest kompletny i sprawa możliwa do przeprowadzenia i zakończenia analizy, wydawane jest rozstrzygnięcie (decyzja, postanowienie). Pracownik w czasie "oczekiwania" na materiały do sprawy pierwszej na liście (najstarszej według wpływu) zajmuje się następną i kolejnymi sprawami w ten sam sposób, czyli doprowadzając je do określonego etapu lub do wydania rozstrzygnięcia, jeśli przeprowadzone postępowanie na to pozwala. Sam pracownik czy osoba nadzorująca, kierownik działu, nie jest umocowany do zmiany kolejności rozpoznania sprawy poza kolejką, nawet na prośbę czy interwencję wnioskodawcy (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), gdyż godziłoby to w zasadę równego i bezstronnego traktowania stron (art. 8 k.p.a.). Rozpoznanie poza kolejnością następuje m.in. w sytuacji, gdy GINB w związku z ponagleniem zobowiąże organ odwoławczy do wydania w określonym terminie (zwykle miesięcznym) rozstrzygnięcia. Właśnie tak się stało, bo niniejsza sprawa w związku z postanowieniem GINB z dnia 20 września 2023 r. została rozpoznana wcześniej niż wskazywałaby na to kolejność wpływu. W przedziale czasowym, na który powołuje się skarżący, na kolejkę z terminem rozpatrzenia wyznaczonym przez GINB składały się sprawy:
- WI-I.7840.16.19.2023 do 5 lipca 2023 r. (złożona 27 marca 2023 r., zakończona 11 października 2023 r.);
- WI-I.7840.10.10.2022 do 18 sierpnia 2023 r. (złożona 14 listopada 2022 r., niezakończona);
- WI-I.7840.2.25.2023 do 14 września 2023 r. (złożona 30 marca 2023 r., niezakończona);
- WI-I.7840.13.5.2023 do 12 października 2023 r. (złożona 17 marca 2023 r., niezakończona);
- WI-I.7840.5.128.2023 do 20 października 2023 r. (złożona 16 listopada 2022 r., zakończona 1 grudnia 2023 r.).
Niezależnie od powyższego w przypadku spraw powracających po prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj.: spraw po uchyleniu decyzji organu przez Sąd, z uwagi na terminy wyznaczone przez Sąd, czy sytuacje wstrzymania wykonania realizacji inwestycji, na skutek uchylenia ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę itp., sprawy te muszą być rozpatrywane równolegle z innymi sprawami prowadzonymi na bieżąco. Organ podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik nie powinien formułować niepopartego żadnym dowodem i okolicznościami sprawy, a krzywdzącego dla solidnego pracownika, zarzutu "celowego opóźniania zakończenia sprawy" czy zarzutu podania nieprawdziwych informacji co do przyczyn niemożliwości rozpatrzenia sprawy w terminie w piśmie z dnia 14 sierpnia 2023 r.
Po trzecie, zarzut stronniczego traktowania odwołujących się przez wyznaczenie zbyt długiego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy w stosunku do terminów wyznaczanych inwestorowi (który mógł wnioskować o przedłużenie wyznaczonych mu terminów, a czego nie robił) jest bezpodstawny. Długość terminu była uzasadniona częstą praktyką celowego przedłużania postępowania przez strony zwlekające z odbiorem korespondencji i uwzględniała 14 dodatkowych dni na wypadek zastosowania tzw. fikcji doręczenia. W trakcie postępowania odwoławczego wezwano organ pierwszej instancji do przesłania dwóch egzemplarzy projektów oraz wysłano zapytanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 9 sierpnia 2017 r. Zawiadomienie z dnia 9 października 2023 r. poprzedzono wezwaniem z 14 dnia września 2023 r. do uzupełnienia materiału dowodowego przez inwestora w terminie do 14 dni od daty doręczenia pisma. W tym przypadku krótki termin na uzupełnienie podyktowany był nadzieją zmieszczenia się w terminie wyznaczonym przez GINB.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie
z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na przewlekłość i bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "K.p.a."), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13).
W przedmiotowej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi skierował do organu wyższego stopnia (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) ponaglenie w piśmie z dnia 30 sierpnia 2023 r. Ponaglenie zostało rozpoznane postanowieniem z dnia 20 września 2023 r., przy czym sposób rozpatrzenia ponaglenia przez organ wyższego stopnia nie ma znaczenia dla rozpatrzenia przez Sąd skargi na bezczynność. Tak więc uznać należało, że skarga była dopuszczalna.
Zgodnie z art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 pkt. 2 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12).
Z akt postępowania administracyjnego wyłania się następująca chronologia wydarzeń:
1. w dniu 16 listopada 2022 r. do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły dwa odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 21 października 2022 r., znak: AU-01-4.6740.1.2001.2021.APE.,
2. Zawiadomieniem z 20 grudnia 2022 r., Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 36 k.p.a., poinformował strony o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy do 20 lutego 2023 r.– był to pierwszy nowy termin załatwienia sprawy,
3. Następnie zawiadomieniem z 20 lutego 2023 r., Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 36 k.p.a., poinformował strony o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy do 20 kwietnia 2023 r. - był to drugi nowy termin załatwienia sprawy,
4. Zawiadomieniem z 19 kwietnia 2023 r., Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 36 k.p.a., poinformował strony o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy do 15 czerwca 2023 r. - był to trzeci nowy termin załatwienia sprawy,
5. Zawiadomieniem z 16 czerwca 2023 r., Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 36 k.p.a., poinformował strony o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy do 16 sierpnia 2023 r. - był to czwarty nowy termin załatwienia sprawy,
6. Zawiadomieniem z 14 sierpnia 2023 r., Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 36 k.p.a., poinformował strony o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy do 13 października 2023 r. – był to piąty nowy termin załatwienia sprawy,
7. 11 sierpnia 2023 r. – wpływ prośby inwestora o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy z uwagi na naruszenie kryterium kolejności wpływu spraw,
8. 30 sierpnia 2023 r. – wpływ ponaglenia inwestora,
9. 7 września 2023 r. – przekazanie ponaglenia inwestora do GINB,
10. 14 września 2023 r. – wezwanie organu pierwszej instancji do dołączenia dwóch egzemplarzy projektu budowlanego stanowiących załączniki do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 października 2022 r.,
11. 14 września 2023 r. – zapytanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o: (i) sposób rozstrzygnięcia postępowania SKO.ZP/415/523/2022, (ii) prawomocność tego rozstrzygnięcia, (iii) wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 9 sierpnia 2017 r.,
12. 14 września 2023 r. – wezwanie inwestora do ustosunkowania się do zarzutów odwołań w terminie 14 dni,
13. 18 września 2023 r. – wpływ dwóch egzemplarzy projektu budowlanego i zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji dla E. P.,
14. 29 września 2023 r. – wypożyczenie dwóch egzemplarzy projektu budowlanego inwestorowi oraz złożenie przez inwestora kopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 maja 2023 r., znak: SKO.ZP/415/523/2022, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 9 sierpnia 2017 r. ,
15. 2 października 2023 r. – wpływ odpowiedzi SKO w Krakowie,
16. 4 października 2023 r. – przyjęcie pełnomocnika inwestora i autora projektu celem wprowadzenia poprawek w aktach sprawy,
17. 4 października 2023 r. – wpływ stanowiska inwestora,
18. 9 października 2023 r. – zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie do 3 listopada 2023 r.,
19. 1 grudnia 2023 r. – postanowienie o stwierdzeniu wniesienia odwołania przez A. Z. z uchybieniem terminu oraz decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji,
Jak zatem wynika z powyższego, w dniu 1 grudnia 2023 r. Wojewoda Małopolski rozpatrzył oba odwołania i wydał decyzję oraz postanowienie znak WI-I.7840.5.128.2022.BS .
Wobec zatem zakończenia sprawy w postępowaniu odwoławczym, po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku.
W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że Wojewoda prowadził postępowanie przewlekle a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie postępowanie odwoławcze trwało ponad rok: od 16 listopada 2022 r. do 1 grudnia 2023 r., gdy tymczasem powinno zostać zakończone w ciągu miesiąca. Jednocześnie od 16 listopada 2022 r. do 14 września 2023 r. nie została podjęta żadna czynność, poza pięciokrotnym przedłużaniem terminu załatwienia sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że przez okres 10 miesięcy, przez który w sprawie nie zdziałano zupełnie niczego – przewlekłość przybrała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie zmieniają tej oceny wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, a dotyczące tego, że ilość zatrudnionych w urzędzie osób w stosunku do wpływających spraw jest niewspółmierna do terminów wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy obowiązującego prawa nie pozwalają bowiem na ocenę bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście obiektywnych możliwości organizacyjnych organów.
Okoliczności te i wyjaśnienia organu co do sposobu przyjętego postępowania (rozpoznawanie spraw według kolejności wpływu z wyjątkami wynikającymi z treści wyroków sądów administracyjnych) w związku z nadmiarową ilością spraw w stosunku do ilości zatrudnionych, Sąd uwzględnił oddalając w pkt. III wyroku skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna ma mieć z założenia charakter dyscyplinujący i prewencyjny, zapobiegający naruszeniom prawa w przyszłości. Zdaniem Sądu grzywna wymierzona organowi sytuacji kadrowej urzędu nie poprawi, natomiast z wyjaśnień organu wynika, że znajdując się w - obiektywnie – trudnej sytuacji, przyjął w miarę możliwości jak najbardziej transparentne zasady rozpatrywania spraw.
W pkt. III Sąd oddalił także skargę w zakresie wniosku o przyznanie skarżącemu odszkodowania (pkt. 4 wniosków skargi.) Skarga została sformułowana prze fachowego pełnomocnika, a wniosek o odszkodowanie uzasadniony został tym, że skarżący przez rok nie mógł rozpocząć inwestycji, a wciągu tego roku wzrosły koszty prowadzenia budowy m.in. ze względu na koszty materiałów budowlanych i robocizny. Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania o odszkodowaniu, kwestie odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej reguluje art. 417 kodeksu Cywilnego, a właściwy do orzekania w tym zakresie jest sąd powszechny.
O kosztach orzeczono w pkt. IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI