II SAB/Kr 168/23

II SAB/Kr 168/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149 par 1 pkt 3  , par 1a  , art 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) ASRWSA Anna Kopeć SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2023 r. * sprawy ze skargi L. K. i M. K. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Małopolskiego do wydania aktu; 2. stwierdza że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących L. K. i M. K. solidarnie kwotę 580,00 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
L. K. i M. K. (dalej: "skarżący") pismem z 17 lipca 2023 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę Kraków z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...], jedn. ewid. K.-Ś., działka nr [...] obr. [...], jedn. ewid. K.-Ś. oraz działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K.-Ś..
Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej prowadzenie i wynik, tj.:
1. art. 35 § 1, § 2 i § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", przez nierozpoznanie ponownie sprawy, zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 19 listopada 2021 r., znak: DO.1.7614.523. 2021.KW w terminie przewidzianym w niniejszych przepisach, tj. niezwłocznie, w terminie miesiąca lub dwóch miesięcy od dnia otrzymania przez organ decyzji;
2. art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. przez brak zawiadomienia skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyn zwłoki, nowego terminu załatwienia sprawy i pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia;
3. art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. przez rażąco opieszałe działanie w sprawie, nierozpoznania ponownie sprawy zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji niezwłocznie, a przynajmniej w terminie miesiąca lub dwóch miesięcy od dnia otrzymania przez organ decyzji, a w związku z tym naruszenie zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesowej;
4. art. 6 oraz 8 k.p.a. przez rażąco opieszałe działanie w sprawie, nierozpoznanie ponownie sprawy niezwłocznie, a przynajmniej w terminie miesiąca lub dwóch miesięcy od dnia otrzymania przez organ decyzji oraz niedopełnienie obowiązku sygnalizacyjnego, a w związku z tym naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o:
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie odpowiedniego aktu, Ponadto, a nadto
- zasądzenie od organu na ich rzecz, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- wymierzenie organowi na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że 30 grudnia 2010 r. K. K. (dalej: wnioskodawczyni) złożyła do Urzędu Miasta Krakowa wniosek o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. - Ś., zajętą pod drogę - ulicę [...] w K.. W piśmie z 12 stycznia 2011 r.
Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta Krakowa poinformował wnioskodawczynię, że kwestię odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, a nie wywłaszczone w latach ubiegłych regulują przepisy art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (t.j. Dz. U. z 1998 r.. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i zwrócił się do niej o sprecyzowanie wniosku oraz przedłożenie dokumentów wymaganych do rozstrzygnięcia sprawy, w tym decyzji administracyjnej, mocą której wywłaszczono lub przejęto z mocy prawa nieruchomość pod drogę publiczną.
Pismem z 7 marca 2011 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poinformował Urząd Miasta Kraków, że nieruchomość oznaczona wcześniej jako działka nr [...], obręb [...], dzielnica K. - Ś., objęta księgą wieczystą numer [...] nigdy nie była przedmiotem żadnej czynności prawnej pomiędzy skarżącą, a Skarbem Państwa. Wnioskodawczyni pozostaje właścicielem tej nieruchomości, która bezprawnie została zajęta pod drogę publiczną, stąd przysługuje jej odszkodowanie za bezumowne korzystanie.
Za pismem z 24 marca 2011 r. Urząd Miasta Krakowa przekazał do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie pisma skarżącej z 30 grudnia 2010 r. oraz z 7 marca 2011 r. z prośbą o udzielenie wyjaśnień czy w stosunku do nieruchomości ma zastosowanie art. 73 ww. ustawy.
Pismem z 26 kwietnia 2011 r. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie uznał się za właściwym do rozpatrzenia roszczenia o wypłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości i przyjął, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 73 ww. ustawy. Wobec powyższego, 18 lipca oraz 29 września 2011 r. Urząd Miasta Krakowa zapytał Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie czy w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K.-Ś. toczy się przed Wojewodą Małopolskim postępowanie w trybie art. 73 ustawy.
W dniu 5 października 2011 r. Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie poinformował Urząd Miasta Krakowa, że prowadzone jest postępowanie w zakresie regulacji stanu prawnego nieruchomości w trybie art. 73 ustawy. Równocześnie Małopolski Urząd Wojewódzki zwrócił się z prośbą do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa o przygotowanie niezbędnych materiałów do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Postanowieniem z 14 października 2011 r. Prezydent Miasta Krakowa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 i 5 ww. ustawy do czasu uzyskania ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego, w przedmiocie nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego ww. nieruchomości.
W dniu 28 listopada 2011 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa skierował do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego pismo wraz dokumentacją geodezyjno-prawną w celu wydania przez Wojewodę Małopolskiego decyzji.
Decyzją z 4 marca 2014 r., znak: WS-IV.7533.1.8474.2013.PK Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę Kraków z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0310 ha, podając, że Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. nie wykazał władztwa nad tą nieruchomością w dacie 31 grudnia 1998 r. i tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 73 ww. ustawy.
W dniu 25 marca 2014 r. Wojewoda Małopolski poinformował, że odwołanie od decyzji złożył Prezydent Miasta Krakowa.
W dniu 12 lutego 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z 4 marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda Małopolski decyzją z 29 lutego 2016 r., znak: WS-IV.7533.1.8474.2013.PK ponownie odmówił stwierdzenia nabycia nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę Kraków.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta Krakowa decyzją z 27 kwietnia 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, po rozpoznaniu skargi Prezydenta Miasta Krakowa, wyrokiem z 13 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Wa 1014/17 uchylił zaskarżoną decyzję. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2018 r., sygn. I OSK 1459/18 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez wnioskodawczynię od wyroku Sądu i instancji.
Decyzją z 8 listopada 2019 r., znak: DO.1.4614.129.2019.KW Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju uchylił w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r., znak: WSIV.7533.1.8474.2013.PK, stwierdził nabycie przez Gminę Kraków z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej, jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna K. Ś. (powstała z działki nr [...]) oraz umorzył postępowanie w zakresie stwierdzenia nabycia przez Gminę K., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej, jako działka nr [...] o pow. 0,0061 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna K.-Ś. (powstała z działki nr [...]).
W związku ze śmiercią wnioskodawczyni, skarżący wstąpili w jej miejsce do postępowania sygn. I SA/Wa 227/20 zainicjowanego skargą wnioskodawczyni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzją z 8 listopada 2019 r., znak: DO.1.4614.129.2019.KW. Wyrokiem z 11 września 2020 r. ww. Sąd uchylił decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w części w jakiej uchylono decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r., o znaku: WS-IV.7533.1.8474.2013.PK i stwierdzono nabycie przez Gminę Kraków z mocy prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna K. .
Następnie decyzją z 13 maja 2021 r., znak: DO.1.7614.945.2020.Kw Minister Rozwoju, Pracy i Technologii uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r., znak: WS-IV.7533.1.8474.2013.PK, w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę Kraków z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0249 ha (powstała z działki [...]), obr. [...], jedn. ewid. K.-Ś. i przekazał sprawę w powyższym zakresie do ponownego rozpoznania.
Decyzją z 3 września 2021 r. Minister Rozwoju Pracy i Technologii stwierdził nieważność ww. decyzji ze względu na skierowanie jej do osoby zmarłej. W związku z tym zawiadomieniem z 22 października 2022 r. Minister Rozwoju Pracy i Technologii poinformował, że prowadzone jest ponownie postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r.
Decyzją z 19 listopada 2021 r., znak: DO.1.7614.523.2021.KW Minister Rozwoju, Pracy i Technologii uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r., znak: WS-IV.7533.1.8474.2013.PK w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę Kraków z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0249 ha, obr. [...] iedn. ewid. K.-Ś. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odpis ww. decyzji został przesłany pełnomocnikowi skarżących, pełnomocnikowi Prezydenta Miasta K. oraz Wojewodzie Małopolskiemu.
Skarżący podali, że do dnia złożenia niniejszej skargi Wojewoda Małopolski nie poczynił starań zmierzających do rozstrzygnięcia postępowania sprawie zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji.
Pismem z 13 lipca 2023 r. skarżący wnieśli ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a.
Skarżący podnieśli, że załatwienie niniejszej sprawy winno nastąpić niezwłocznie, względnie w ciągu miesiąca lub dwóch miesięcy, z uwagi na jej skomplikowany charakter. Jednakże pomimo upływu prawie 20 miesięcy od daty wydania decyzji i w związku z tym upływu wszelkich terminów z art. 35 k.p.a. "organ nie załatwił sprawy". Zdaniem skarżących organ dopuścił się bezczynność z rażącym naruszeniem, gdyż brak jest jakiego jakkolwiek uzasadnienia dla tak znacznej zwłoki w załatwieniu sprawy, około 20 miesięcy do dnia wniesienia niniejszej skargi, a całe postępowanie - ponad 12 lat. Co więcej, organ nie dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego, w którym wskazałby na przyczyny nierozpoznania przez niego niniejszej sprawy w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podał, że nie dopuścił się bezczynności i wniósł o oddalenie skargi.
Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postepowania. Podał, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z 19 listopada 2021 r., znak: DO-I.7614.945. 2020.KW uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r., znak: WS-IV.7533.1.8474.2013:PK w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę Kraków (jako miasto na prawach powiatu), z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha (powstała z działki nr [...]), obr. [...] jedn. ewid. K.-Ś. i przekazał sprawę w powyższym zakresie do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu 9 grudnia 2021 r. do organu zostały zwrócone akta sprawy.
W dniu 14 lutego 2022 r. organ zwrócił się do Urzędu Miasta Krakowa o przedłożenie właściwej dokumentacji, zgodnie z wytycznymi organu II instancji. Pismem z 5 października 2022 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa przesłał mapę do celów prawnych dla działki nr [...], obręb [...], jedn. ewid. K.-Ś..
W dniu 13 stycznia 2023 r. Wojewoda Małopolski złożył wniosek o zdjęcie lotnicze do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. W dniu 15 lutego 2023 r. do organu wpłynęła dokumentacja zdjęciowa. Za pismem z 18 października 2022 r. pełnomocnik skarżących przedłożył do akt sprawy akt poświadczenia dziedziczenia po wnioskodawczyni.
Pismem z 13 grudnia 2022 r. organ zwrócił się do Urzędu Miasta w Krakowie o nadesłanie metryki ul. [...] w K..
Pismami z 13 stycznia, 9 lutego oraz 5 kwietnia 2023 r., znak: WS-IV.7533.1.8473.2013.KA organ wezwał Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie pełnej dokumentacji sporządzonej dla operatu [...] oraz operatu [...], na podstawie których przyjęto ww. operaty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego - Kartograficznego Urzędu Miasta K. bądź ewentualnie tzw. "części dla zleceniodawcy" przekazanej w ramach zleceń na ww. opracowania. Pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. przesłał ww. 5 operaty.
Po analizie powyższej dokumentacji pismem z 26 kwietnia 2023 r. organ wezwał Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie decyzji z 28 lutego 1983 r., nr CPU-8332/459/381/82 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji: ulicy [...] - jako pasma drogowego na odcinku od [...] do Al. [...]. Pismem z 5 maja 2023 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa przesłał ww. wnioskowaną decyzję.
Po dokonanej analizie pismem z 12 maja 2023 r. organ wezwał Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie załącznika do decyzji z 28 lutego 1983 r. nr CPU-8332/459/381/82 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji: ulicy [...] -jako pasma drogowego na odcinku od [...] do Al. [...]. Pismem z 19 maja 2023 r., otrzymał odpowiedż, że w zasobach ww. Wydziału "nie odnaleziono planu realizacyjnego zatwierdzającego decyzję Naczelnika Dzielnicy K.-Ś. z 28 lutego 1983 r. nr CPU-8332/459/381/82, stanowiącego załącznik do tej decyzji. W załączeniu przesyłano jednocześnie kopię mapy uzupełniającej podziału działek z wykazem zmian z operatu [...] z dnia 2 listopada 1983 r.
Wnioskami z 24 maja 2023 r. oraz 9 czerwca 2023 r. organ wystąpił o dodatkowe dokumenty z ksiąg wieczystych oraz kopię papierową KW [...] i KW [...].
Pismem z 19 lipca 2023 r. strony ponownie zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu i zgromadzeniu materiału dowodowego oraz o przysługującym im uprawnieniu do zaznajomienia się z aktami sprawy, i wypowiedzenia się co do ich treści.
Decyzją z 2 sierpnia 2023 r, znak: WSIV.7533.1.8474.2013.KA Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia nabycia dnia 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha, położonej w obrębie [...] jedn. ewid. K. – Ś..
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sądowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący L. K. i M. K. przed wniesieniem skargi (19 lipca 2023 r) wnieśli ponaglenie do Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 lipca 2023 r na bezczynność Wojewody Małopolskiego (k-16). Tym samym przyjąć należy, że spełniony został warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa.
W okolicznościach niniejszej sprawy zarzucana bezczynność ustała w dniu wydania przez Wojewodę Małopolskiego decyzji z dnia 2 sierpnia 2023 r , WS-IV.7533.1.8474.2013.KA. rozstrzygającej sprawę merytorycznie – odmawiającej stwierdzenia nabycia 1 stycznia 1999 r z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha, położonej w obrębie [...], jedn. ewid K. – Ś., według Wnioskodawcy niestanowiącej 31 grudnia 1998 r ich własności, a zajętej według wnioskodawcy pod drogę powiatową (obecnie nr [...]) – ul. [...] w K..
W dacie wyrokowania organ nie pozostawał w bezczynności, wobec czego w pkt. 1 wyroku należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ("Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe").
W rozpoznawanej sprawie dotyczącej bezczynności badano przebieg postępowania po dniu wydania przez Ministra Rozwoju i Technologii decyzji z dnia 19 listopada 2021 r., znak DO-I.7614.523.2021.KW IK 1817386 uchylającej poprzednią decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 29 lutego 2026 r znak WS-IV.7533.1.8474.2013.PK w części i przekazującej sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Zgodnie bowiem z uchwałą NSA z dnia 22 czerwca 2020 r , II OPS 5/19 : wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Prof. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 str. 86)
Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały uregulowane w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. W art. 35 § 1 określono zasadę szybkości postępowania, stanowiąc, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W myśl § 3 art. 35 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Te terminy w kontrolowanej sprawie zostały przekroczone. Przebieg postępowania przedstawiał się następująco:
Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 19 listopada 2021 r., znak: DO-I.7614.523. 2021.KW (k – 190-193) uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2016 r., znak: WS-IV.7533.1.8474.2013:PK w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę Kraków (jako miasto na prawach powiatu), z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha (powstała z działki nr [...]), obr. [...], jedn. ewid. K.-Ś. i przekazał sprawę w powyższym zakresie do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W kontrolowanych aktach znajduje się prezentata Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego z 16 listopada 2021 r (k - 189) o zwrocie po wykorzystaniu akt dot. nieruchomości znak: WS-IV.7533.1.8474.2013:PK (skoroszyt). Zakładając , że przekazane akta są kompletne stwierdzić należy, że brak w nich informacji kiedy zostały zwrócone przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii po wydaniu decyzji z dnia 19 listopada 2021 r. znak: DO-I.7614.523.2021.KW Przyjmując, że nastąpiło to "w dniu 9 grudnia 2021 r.", jak napisano w odpowiedzi na skargę ( k - 22) stwierdzić należy, że w rozpoznaniu sprawy nastąpiła 5 tygodniowa bezczynność organu.
Pierwsza czynność w sprawie została podjęta dopiero 14 lutego 2022 r. organ zwrócił się do Urzędu Miasta K. o przedłożenie koniecznej dokumentacji. Odpowiedz uzyskał pismem z 21 marca 2022 r (k - 205).
Pismem z dnia 22 lutego 2022 r pełnomocnik L. K. i M. K. poinformował o śmierci mocodawczyni K. K., a poświadczenia dziedziczenia z [...] września 2020 r nadesłał przy piśmie z dnia 18 października 2022 r.
W odpowiedzi na wcześniejsze pismo z 21 marca 2022 r Wydział Geodezji UMK nadesłał 7 października 2022 r mapę do celów prawnych dla potrzeb postępowań dla działki [...] (mającej powstać z działki [...]) obręb [...] jednostka ewidencyjna K. – Ś. z operatu [...] z dnia 27 września 2022 r. sporządzoną 27 września 2022 r. Organ oczekiwał na ten istotny dokument. Mapa została opracowana w wyniku prac, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ( k - 200). Prace geodezyjne wykonał geodeta mgr inż. A. G. 9 września 2022r. Następnie występuje okres bezczynności organu od 19 października 2022 r do 12 grudnia 2022 r.
Pismem z 13 grudnia 2022 r. organ zwrócił się do Urzędu Miasta w Krakowie o nadesłanie metryki ul. [...] w K..
Pismami z 13 stycznia, 9 lutego oraz 5 kwietnia 2023 r., znak: WS-IV.7533.1.8473.2013.KA organ wezwał Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie pełnej dokumentacji sporządzonej dla operatu [...] oraz operatu [...], na podstawie których przyjęto ww. operaty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego - Kartograficznego Urzędu Miasta Krakowa bądź ewentualnie tzw. "części dla zleceniodawcy" przekazanej w ramach zleceń na ww. opracowania. Pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa przesłał ww. 5 operaty. W dniu 13 stycznia 2023 r. Wojewoda Małopolski złożył wniosek o zdjęcie lotnicze do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii.
Po analizie tej dokumentacji pismem z 26 kwietnia 2023 r. organ wezwał Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie decyzji z 28 lutego 1983 r., nr CPU-8332/459/381/82 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji: ulicy [...] - jako pasma drogowego na odcinku od [...] do Al. [...]. Pismem z 5 maja 2023 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa przesłał ww. wnioskowaną decyzję.
Po dokonanej analizie pismem z 12 maja 2023 r. organ wezwał Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie załącznika do decyzji z 28 lutego 1983 r. nr CPU-8332/459/381/82 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji: ulicy [...] -jako pasma drogowego na odcinku od [...] do Al. [...]. Pismem z 19 maja 2023 r., otrzymał odpowiedź, że w zasobach ww. Wydziału "nie odnaleziono planu realizacyjnego zatwierdzającego decyzję Naczelnika Dzielnicy K.-Ś. z 28 lutego 1983 r. nr CPU-8332/459/381/82, stanowiącego załącznik do tej decyzji. W załączeniu przesyłano jednocześnie kopię mapy uzupełniającej podziału działek z wykazem zmian z operatu [...] z dnia 2 listopada 1983 r.
Wnioskami z 24 maja 2023 r. oraz 9 czerwca 2023 r. organ wystąpił o dodatkowe dokumenty z ksiąg wieczystych oraz kopię papierową KW [...] i KW [...].
Pismem z 19 lipca 2023 r. strony zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu i zgromadzeniu materiału dowodowego oraz o przysługującym im uprawnieniu do zaznajomienia się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do ich treści.
Decyzją z 2 sierpnia 2023 r, znak: WSIV.7533.1.8474.2013.KA Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia nabycia dnia 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0249 ha, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. K. – Ś..
Przedstawiony przebieg postępowania administracyjnego wskazuje na to, że w kontrolowanej sprawie następowały okresy bezczynności organu, w szczególności bezpośrednio po zwrocie akt do ponownego rozpoznania sprawy w 2021 r, na początku i pod koniec 2022 r. Później czynności podejmowane były regularnie w zależności od otrzymywanych koniecznych do rozpoznania sprawy materiałów od innych organów. Trzeba podkreślić, że sprawy z zakresu regulacji stanu prawnego nieruchomości z reguły nie należą do krótkotrwałych, z uwagi na ich skomplikowany charakter związany z koniecznością pozyskania, a następnie badania i oceny dokumentów wieczystoksięgowych (w tym akt ksiąg wieczystych), operatów geodezyjnych, map, metryk, opisów liniowych, planów realizacyjnych, wykazów zmian gruntowych, zdjęć i innych. Analiza tych dokumentów oraz wcześniejsze ich pozyskanie są czynnościami czasochłonnymi, związanymi z kierowaniem odezw do innych organów o ich udostępnienie, po wcześniejszych kwerendach archiwów. Nierzadko brak wymaganych dokumentów, co znacznie utrudnia procedowanie, zebranie materiału dowodowego i dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie.
Biorąc te wszystkie okoliczności pod uwagę w pkt 2 wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że organ pozostawał w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub z widoczną bezczynnością będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności.
W doktrynie i orzecznictwie generalnie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu (w tym przypadku bezczynność) następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1602/21, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 1557/18; wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. II OSK 272/18; wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 381/18). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd wziął pod uwagę to, że organ załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji, a sprawa należała do skomplikowanych pod względem prawnym i faktycznym. Dodatkowo zauważyć trzeba, że 1 kwietnia 2020 r zmarła K. K. , o czym jej pełnomocnik poinformował organ pismem z 22 lutego 2022 r. Akt poświadczenia dziedziczenia złożył przy piśmie z 18 października 2022 r.
W pozostałym zakresie skargę oddalono, jak w pkt 3 wyroku, bowiem biorąc pod uwagę charakter stwierdzonej bezczynności, okoliczności sprawy, podejmowane przez organ czynności i końcowe wydanie decyzji stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki ustawy do zasądzenia sumy pieniężnej do wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ani grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a..
O kosztach orzeczono w pkt. 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.