II SAB/Kr 53/10

II SAB/Kr 53/10 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2010-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Ewa Rynczak
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wojewody [...] I. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania w terminie jednego miesiąca aktu w sprawie znak: [...] dotyczącej nabycia nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. B. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SAB/Kr 53/10
Uzasadnienie
wyroku z dnia 29 czerwca 2010 roku.
W piśmie z dnia 16 marca 2010 roku, na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. B. wniósł skargę na bezczynność Wojewody, wyrażającą się w zaniechaniu wydania decyzji w przedmiocie nabycia (w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną) przez Gminę Miejską K., nieruchomości objętych Kw [...], [...], [...] oraz [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w K. Wydział IV Ksiąg Wieczystych, ponadto zarzucając mu naruszenie art. 35 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, przez rażące naruszenie terminów załatwienia, domagając się zobowiązania Wojewody do merytorycznego zakończenia sprawy, w stosunku do A. B., w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał, że A. B. złożył w dniu 18 sierpnia
2004 r. wniosek do Prezydenta Miasta K. o ustalenie i wypłacenie
odszkodowania w trybie przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wniosek
dotyczył nieruchomości objętych księgami wieczystymi KW nr [...] K. obr. [...], Kw [...] K. obr. [...], Kw nr [...] K. obr. [...], [...], Kw nr [...] K. obr. [...], zajętych pod drogę
gminną pozostającą w zarządzie Zarządu Dróg i Komunikacji w K.. Pismem z
dnia 11 maja 2005 r. Urząd Miasta K. poinformował, iż wniosek o
odszkodowanie z dnia 18 sierpnia 2004 r. zostanie rozpatrzony po doręczeniu do
Wydziału Skarbu Miasta ostatecznej decyzji Wojewody stwierdzającej
przejęcie nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa. Dnia 23 maja
2005 r. A. B. złożył wniosek do Wojewody o wydanie
decyzji stwierdzającej nabycie własności wyżej wymienionych nieruchomości. Dnia 9
czerwca 2005 r. Prezydent Miasta K. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku A. B. do dnia wydania decyzji przez Wojewodę. Wojewoda [...] w dniu 9 czerwca 2005 r. wydał postanowienie, informując, że wobec niemożności rozpatrzenia sprawy w ustawowym terminie, jej załatwienie nastąpi w terminie 2 miesięcy od dnia skompletowania całości materiału dowodowego. Pismem z dnia 21 listopada 2005 r. Urząd Wojewódzki w K. ponownie przedłużył termin rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, do dwóch miesięcy od dnia skompletowania materiału dowodowego. Na to postanowienie A. B. złożył zażalenie. Pismem z dnia 14 marca 2008 r. Minister Infrastruktury wezwał Wojewodę do ustosunkowania się do zażalenia A. B. w terminie 14 dni. Wojewoda [...] uchybiając terminowi wyznaczonemu przez Ministra Infrastruktury, w piśmie datowanym na 15 kwietnia 2008 r. stwierdza, że wydanie końcowego orzeczenia (o przejściu z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz Gminy K.) w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe, z uwagi na fakt, iż przedmiotowe nieruchomości są współwłasnością wielu osób fizycznych i prawnych, z których cześć jest nieznana z miejsca pobytu lub nie są znani spadkobiercy ujawnionych w księgach współwłaścicieli. Ponadto, że w księgach wieczystych znajdują się wzmianki o ich niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu zażalenia A. B. wyznaczył Wojewodzie termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. Wojewoda zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie i wezwał strony postępowania do doprowadzenia do zgodności treści księgi wieczystej (Kw [...]) z rzeczywistym stanem prawnym. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż w związku z niezgodnością treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, nie może ona stanowić podstawy prawidłowego określenia stron w postępowaniu administracyjnym. A. B. złożył na powyższe postanowienie zażalenie do Ministra Infrastruktury, stwierdzając, że zawieszenie postępowania jest kolejną próbą przedłużenia załatwienia sprawy. Podniósł również, iż ilość stron oraz skomplikowany charakter sprawy związany ze stanem właścicielskim przedmiotowej nieruchomości nie może uzasadniać bezczynności organu powołanego do załatwienia sprawy. Pismem z dnia 18 lutego 2009 r. Urząd Wojewódzki w K. poinformował, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy nie może być załatwione w ustawowym terminie i że jej załatwienie nastąpi do dnia 30 września 2009 r. Na to postanowienie wniesione zostało zażalenie. Przekazując sprawę Ministrowi Infrastruktury, Wojewoda w piśmie z dnia 3 września 2008 r. stwierdził, że zażalenie zostało wniesione po terminie. Po rozpatrzeniu rzeczonego zażalenia, postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. Minister Infrastruktury uchylił w całości zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 8 sierpnia 2008 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał, że postanowienie zostało wniesione w terminie. Ponadto stwierdził, iż zawieszenie postępowania przez Wojewodę w związku z koniecznością uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości stanowiło próbę przerzucenia na sąd wieczystoksięgowy ustalenia spadkobierców. W międzyczasie, dnia 11 sierpnia 2008 r. A. B. wniósł skargę do Ministra Infrastruktury na przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy przez Wojewodę. Minister Infrastruktury poinformował, że sprawa bezczynności Wojewody została już załatwiona postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. Jako że Wojewoda nadal pozostaje w bezczynności wyrażającej się w zaniechaniu wydania decyzji w sprawie nabycia w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości, o których mowa powyżej, mniejsza skarga pozostała jedyną drogą dochodzenia swoich praw przez mojego skarżącego.
Jak bowiem wynika z powyższego stanu faktycznego, wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony ponad cztery lata temu, tj. dnia 23 maja 2005 r. Przed upływem ustawowego terminu do załatwienia sprawy, jaki wynika z art. 35 k.p.a., Wojewoda, poinformował, iż wobec niemożności rozpatrzenia sprawy w ustawowym terminie, jej załatwienie nastąpi w terminie 2 miesięcy od dnia skompletowania całości materiału dowodowego, nie mniej jednak, "wymogom z art. 12 i art. 35 kpa nie odpowiada formułowanie, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od zgromadzenia całości materiału dowodowego" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r. l SAB/Wa 77/2005, LexPolonica nr 1977036). Kolejne przedłużenie terminu, pismem z dnia 21 listopada 2005 r. nastąpiło dokładnie w takiej samej formie. W postanowieniu z dnia 21 maja 2008 roku Minister Infrastruktury wyznaczając termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, stwierdził, iż termin, o którym mowa w art. 36 k.p.a. powinien być terminem konkretnym, a za taki nie można uznać terminu określonego przez Wojewodę. Z przedstawionych wyżej faktów wynika zatem, że sprawa prowadzona jest opieszale, a organ wojewódzki nie podejmuje żadnych konkretnych działań zmierzających do zakończenia przedmiotowej sprawy. Nie zastosował się do wyznaczonego przez Ministra Infrastruktur dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Po upływie tego terminu, dnia 8 sierpnia 2008 r. Wojewoda zawiesił z urzędu postępowanie. Do tej pory czterokrotnie przedłużał termin wydania decyzji, dwukrotnie nie podając konkretnej daty, kiedy postępowanie zostanie zakończone. Ostatnie przedłużenie terminu nastąpiło pismem z dnia 15 października 2009 r. gdzie skarżący został poinformowany, że termin rozpatrzenia sprawy został przesunięty, tym razem do 30 czerwca 2010 r. Ponadto A. B., ani jego pełnomocnik nie są informowani o przebiegu i aktualnym stanie sprawy, oraz o czynnościach podjętych w celu jej załatwienia. Termin załatwienia przedmiotowej sprawy jest przedłużany głównie z powodu, jak twierdzi organ wojewódzki, wielości stron procesu. Skarżący nie otrzymał jednak żadnej informacji świadczącej o podjęciu przez Wojewodę działań zmierzających do ustalenia kręgu spadkobierców przedmiotowej nieruchomości, przerzucając ten obowiązek na sąd wieczystoksięgowy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. Zdaniem Wojewody w przedmiotowej sprawie konieczne jest wydanie jednej decyzji dotyczącej wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżącego nie sposób zgodzić się z tym stwierdzeniem. Jeżeli przyjąć, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze współuczestnictwem materialnym, na podstawie art. 62 kpa, to "przepis art. 62 kpa określa wyłącznie przesłanki uzasadniające wszczęcie i prowadzenie jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony. Prowadzenie takiego postępowania nie oznacza, że musi ono zakończyć się podjęciem jednej, skierowanej do wszystkich stron decyzji." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2005 r. VI SA/Wa 327/2005, LexPolonica nr 1884032). W związku z trudnością w ustaleniu wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, co zdaniem organu wojewódzkiego blokuje wydanie ostatecznej decyzji, oraz w związku z możliwością wydania decyzji tylko w stosunku do niektórych współwłaścicieli, skarżący wniósł o zakończenie przedmiotowej sprawy w stosunku do siebie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w prowadzonym na wniosek A. B. postępowaniu administracyjnym dotyczącym regulacji stanu prawnego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości oznaczonych jako działki nr "1", obr. [...] jedn. ewid. K., "2", "3", "4", "5", "6", "7", "8", "9", "10", "11", "12" obr. [...] jedn. ewid. K., "13", "14", "15", "16", "17", "18" obr.[...] jedn. ewid. K. zajętych według wnioskodawcy pod pasy drogowe ulicy K., P., S., J., B., J., S., M. i K. w K. tj. w sprawach znak: [...], [...], strona została poinformowana o nowym terminie załatwienia sprawy tj. do dnia 30 czerwca 2010r. ze względu na fakt, iż wydanie decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i zgromadzeniem odpowiednich dokumentów oraz konieczność ich udostępnienia stronom postępowania przed wydaniem decyzji. Został zatem spełniony obowiązek wynikający z art.36 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Równocześnie strona przeciwna do skarżącej wskazała, iż wydanie rozstrzygnięcia w powyższych sprawach zgodnie z wymogami wynikającymi z art.35 §1-3 kodeksu postępowania administracyjnego nie było możliwe ze względu na nieuregulowany stan prawny własności nieruchomości zarówno na dzień 31 grudnia 1998r. jak i na chwilę obecną. W związku z powyższym zgodnie z zapisem § 5 art. 35 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy wynikających z tego przepisu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zatem w ocenie strony przeciwnej do skarżącej brak podstaw do przyjęcia istnienia bezczynności po stronie organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem Wojewoda mimo upływu ponad 5 lat od wszczęcia postępowania nie rozstrzygnął sprawy.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a § 3 określa terminy załatwiania spraw: załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Naruszenie powyższych przepisów regulujących terminy rozstrzygania spraw w postępowaniu administracyjnym może stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) bezczynność organów administracji podlega kontroli sądowej, jeżeli polega ona na niewydaniu decyzji administracyjnej, niektórych kategorii postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, względnie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Aby jednak skarga na bezczynność mogła zostać przez sąd administracyjny merytorycznie rozpoznana, zgodnie z art. 52 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi być ona poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności środkiem zaskarżenia jest zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Złożenie tego zażalenia jest jedynie warunkiem formalnym dopuszczalności skargi do sądu - sąd rozpozna sprawę bez względu na wynik postępowania zażaleniowego. Jak wskazał T. Woś ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r. str. 86) z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla oceny zasadności skargi nie ma znaczenia, czy bezczynność organu jest przez niego zawiniona. Wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie w/w nieruchomości wszczyna postępowanie, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Niniejsza sprawa mieści się więc w zakresie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczającego zakres jurysdykcji sądów. Wniesienie skargi do sądu zostało poprzedzone złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., a więc spełniono warunek formalny, o którym mowa w art. 52 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bezsporny w sprawie jest zarówno upływ terminów przewidzianych w art. 35 i 36 k.p.a., jak i fakt niewydania decyzji przed dniem wyrokowania Zaznaczyć przy tym należy, że analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że po odliczeniu okresów, o jakich mowa w art. 35 § 5 k.p.a., organ pozostaje w bezczynności. Okoliczności te są wystarczające, by uwzględnić skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Biorąc pod uwagę zarówno zakres już wykonanych czynności, stopień skomplikowania sprawy, a przede wszystkim czas, który upłynął w niniejszej sprawie od wszczęcia postępowania, Sąd uznał, że wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy będzie okres 1 miesiąca. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin ten liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Na tej płaszczyźnie rozważań dodać należy, że brak jest podstaw do zaaprobowania poglądu skarżącego, iż przedmiotowa decyzja, co do wydania której organ pozostaje w bezczynności, może być wydana wyłącznie odnośnie skarżącego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy czym o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.