II SAB/Kr 163/24

II SAB/Kr 163/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 14 listopada 2023 r. P. B. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
- odcisków lub wzorów wszystkich pieczątek lub pieczęci wykorzystywanych w Sądzie Okręgowym w Krakowie, w tym zawierających pouczenia lub informacje procesowe lub techniczne,
- danych osobowych (imiona, nazwisko, funkcja) osób, które podjęły decyzję
o stosowaniu ww. pieczątek lub pieczęci w ww. sądzie lub które były odpowiedzialne za nadzór nad ich stosowaniem,
- wzorów lub zatwierdzonych treści pouczeń stosowanych w ww. sądzie.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 23 listopada 2023 r. Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie podał, że wzór pieczęci urzędowej nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Wygląd pieczęci urzędowej został szczegółowo ustalony w polskim ustawodawstwie, a informacja o obowiązującym prawie nie stanowi informacji publicznej. Gdy mowa o pieczęci urzędowej należy przez to rozumieć urzędową pieczęć w rozumieniu ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 441 i 1669) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. poz. 316, z późn. zm.). Podobnie treść wszelkich pouczeń stosowanych— w sądzie wynika z obowiązujących norm prawnych, a to m.in. przepisów k.p.k., k.p.c., rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach
i obowiązkach świadka w postępowaniu karnym, w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego w postępowaniu karnym. Odnośnie kolejnego punktu wniosku organ podał, że zgodnie z § 568 ust. 3 i 4 i § 5 ust. 1 pkt. 4) zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej - prezes sądu lub dyrektor sądu, każdy w zakresie swojej właściwości, nadzorują przechowywanie i sposób używania pieczęci w sądzie. Za przechowywanie i używanie pieczęci wydanych do użytku wydziałów odpowiadają kierownicy sekretariatów tych wydziałów. Udostępnianie powierzonej wydziałowi pieczęci urzędowej sądu oraz osobisty nadzór nad jej wykorzystywaniem należy do zadań kierowników sekretariatów. Dane osobowe Prezesa i Dyrektora Sądu Okręgowego w Krakowie jak i kierowników poszczególnych wydziałów Sądu Okręgowego w Krakowie znajdują się na stronie BIP Sądu.
W dniu 31 lipca 2024 r. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania
z wniosku z dnia 14 listopada 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 23 listopada 2023 r. i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.) sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Według art. 149 §1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce
z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p) do skarg rozpatrywanych
w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a.,
z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a.
Również sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).
Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli zatem przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Jak wynika z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ww. ustawy. W literaturze wskazuje się (w ślad za orzecznictwem sądów administracyjnych), że
"z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Zatem bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Skargę na bezczynność podmiotu zobowiązanego można wnieść również wtedy, gdy wnioskujący o dostęp do informacji uważa – wbrew stanowisku podmiotu zobowiązanego, że żądana przez niego informacja ma walor informacji publicznej. Jedynie bowiem w ramach rozpoznawanej przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu można zweryfikować stanowisko podmiotu zobowiązanego co do kwalifikacji żądanej informacji" (J. Wyporska-Frankiewicz, w: A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Warszawa 2023, s. 445-446).
Tylko na marginesie należy zauważyć, że specyfika spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej polega na tym, że w sytuacji, w której nie toczy się przed podmiotem zobowiązanym postępowanie administracyjne jurysdykcyjne, rozstrzygane decyzją administracyjną, zasadniczą postacią zwłoki, której może dopuścić się organ administracji jest bezczynność, nie zaś przewlekłość postępowania. Z tej przyczyny Sąd swoje rozważania skoncentrował na pojęciu bezczynności.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy należało stwierdzić, że Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie stanowi podmiot zobowiązany – co do zasady – do udostępniania informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sporne w sprawie pozostawało to, czy materia, której dotyczył stanowiła informację publiczną, jak też czy wobec udzielonej przez Prezesa Sądu odpowiedzi należy przypisać temu podmiotowi bezczynność.
Przypomnieć należy w tym miejscu, że skarżący zarzuca Prezesowi Sądu bezczynność polegającą na braku udzielenia odpowiedzi na pytania, zadane w piśmie z 14 listopada 2023 r. dotyczące:
1. odcisków lub wzorów wszystkich pieczątek lub pieczęci wykorzystywanych w Sądzie Okręgowym w Krakowie, w tym zawierających pouczenia lub informacje procesowe lub techniczne,
2. danych osobowych (imiona, nazwisko, funkcja) osób, które podjęły decyzję
o stosowaniu ww. pieczątek lub pieczęci w ww. sądzie lub które były odpowiedzialne za nadzór nad ich stosowaniem,
3. wzorów lub zatwierdzonych treści pouczeń stosowanych w ww. sądzie.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z 23 listopada 2023 r. Prezes poinformował skarżącego, że wzór pieczęci urzędowej nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Wygląd pieczęci urzędowej został szczegółowo ustalony w polskim ustawodawstwie, a informacja o obowiązującym prawie nie stanowi informacji publicznej. Jednocześnie organ wskazał skarżącemu na treść ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 441 i 1669) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. poz. 316, z późn. zm.). Dodał, że również treść wszelkich pouczeń stosowanych— w sądzie wynika z obowiązujących norm prawnych, a to m.in. przepisów k.p.k., k.p.c., rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach świadka w postępowaniu karnym, w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego w postępowaniu karnym. Co się zaś tyczy kolejnego punktu wniosku Prezes wyjaśnił, że zgodnie z § 568 ust. 3 i 4 i § 5 ust. 1 pkt. 4) zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej - prezes sądu lub dyrektor sądu, każdy w zakresie swojej właściwości, nadzorują przechowywanie i sposób używania pieczęci w sądzie. Za przechowywanie i używanie pieczęci wydanych do użytku wydziałów odpowiadają kierownicy sekretariatów tych wydziałów. Udostępnianie powierzonej wydziałowi pieczęci urzędowej sądu oraz osobisty nadzór nad jej wykorzystywaniem należy do zadań kierowników sekretariatów. Z kolei dane osobowe Prezesa i Dyrektora Sądu Okręgowego w Krakowie jak i kierowników poszczególnych wydziałów Sądu Okręgowego w Krakowie znajdują się na stronie BIP Sądu.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że odpowiedź udzielona na wniosek skarżącego udzielona została w terminie. Jak wskazano wyżej, wniosek wpłynął do Sądu dnia 14 listopada 2024 r., a odpowiedzi udzielono pismem z dnia 23 listopada 2023 r. Nie upłynął zatem ustawowy termin 14 dni.
Ponadto Sąd nie znalazł podstaw, by uznać, że podmiot zobowiązany nie udzielił informacji, była ona niekompletna, czy też błędnie zakwalifikowano żądane informacje w części jako informację publiczną, w części zaś uznano że żądane informacje nie mają takiego waloru.
W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Definicję dokumentu urzędowego zawiera art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Stanowi on, że "Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy." Definicji tej nie wypełnia sam odcisk pieczęci urzędowych. Nie zawiera on bowiem podpisu funkcjonariusza, natomiast żeby można było mówić o jego utrwaleniu i "skierowaniu do innego podmiotu lub złożeniu do akt sprawy", taki dokument musiałby już istnieć. Tymczasem skarżący domaga się w istocie wytworzenia pewnego dokumentu zawierającego odcisk pieczęci.
W sprawie należało uwzględnić również brzmienie 10 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Jeśli zatem jakieś informacje znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej nie podlegają one udostępnianiu w trybie wnioskowym. W kontrolowanej sprawie organ w odpowiedzi na wniosek skarżącego wyjaśnił, że udostępnianie powierzonej wydziałowi pieczęci sądu oraz osobisty nadzór nad jej wykorzystywaniem należy do zadań kierowników sekretariatów, zaś dane osobowe poszczególnych kierowników wydziałów Sądu Okręgowego w Krakowie znajdują się na stronie BIP Sądu. Umieszczona w BIP dane osobowe kierowników sekretariatu odnoszą się więc do meritum żądania skarżącego.
Sąd podziela również stanowisko podmiotu zobowiązanego, że nie stanowią informacji publicznej informacje o obowiązującym prawie (por. tez wyrok NSA z dnia 18 października 2024 r., III OSK 13/14), a do takiej informacji odnosi się wniosek skarżącego w zakresie wzorów lub zatwierdzonych treści pouczeń stosowanych w sądzie. Zauważyć przy tym należy, że w skierowanej do skarżącego odpowiedzi Prezes Sądu wskazał zasadnicze akty prawne regulujące poruszone we wniosku kwestie.
Finalnie Sąd zauważa, że argumentacja zawarta w skardze sprowadza się w istocie do zarzutów naruszania praw procesowych skarżącego w konkretnych sprawach prowadzonych w Sądzie Okręgowym w Krakowie. Sąd administracyjny, orzekając w sprawie dostępu do informacji publicznej w żaden sposób nie może odnieść się do tej argumentacji, która nie ma związku ze sprawą dostępu do informacji publicznej.
Wobec powyższego należało uznać, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.