II SAB/Kr 157/22

II SAB/Kr 157/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 4 ust 1 , art 16 ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. P. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatu Krakowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala.
Uzasadnienie
W dniu 21 czerwca 2022 r. N. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa w zakresie rozpoznania jej wniosku z 1 lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzuciła naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2. naruszenie przepisu z art. 13 ust. 1 oraz art.16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i brak udostępnienia informacji publicznej w ustawowo przewidzianym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz nie wydania ponownej decyzji odmownej w tym terminie, pomimo że nie zachodziły żadne przesłanki, dla których niezachowanie tego terminu byłoby uzasadnione w postępowaniu w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej o udostępnienie informacji publicznej;
3. naruszenie przepisu z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej, której domagała się skarżąca, pomimo złożenia przez nią stosownego wniosku;
4. naruszenie przepisu z ar. 8 par. 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. mających charakter zasad ogólnych w każdym postępowaniu administracyjnym, a to poprzez nieudostępnienie w ustawowym terminie informacji publicznej, pomimo istnienia ustawowego obowiązku spoczywającego na organie do wydania takiej informacji, co doprowadziło do naruszenia zasad budzenia zaufania obywatela do państwa oraz zasady przekonywania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła :
a. stwierdzenie, że organ - Dyrektor Zarządu Dróg Miasta Krakowa dopuścił się bezczynności w prowadzonym przez niego postępowaniu;
b. zobowiązanie organu - Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa do rozpatrzenia wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności;
c. stwierdzenie, że bezczynność organu - Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
d. wymierzenie organowi - Dyrektorowi Zarządu Dróg Miasta Krakowa grzywny w wysokości określonej w art. 154 par. 6 p.p.s.a., w wysokości nie niższej niż wnioskowana kwota 5.000,00 zł (pięć tysięcy);
e. przyznanie od organu - Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 154 par. 6 p.p.s.a., w wysokości nie niższej niż wnioskowana kwota 30.000,00 zł (trzydzieści tysięcy);
f. zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła przebieg postępowania i wskazała na uchybienia i nieprawidłowości, jakich jej zdaniem dopuścił się organ w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, szczegółowo opisując przebieg całego postępowania.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz.U.2022.329 t.j. z dnia 2022.02.09.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z poź. Zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.ip. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.ip. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.ip. nie znajdują zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.ip.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16, CBOSA).
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany został przez skarżącą do Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa pismem z dnia 1 lutego 2021r. postępowanie w tej sprawie trwa nieprzerwanie od tej daty i było już dwukrotnie przedmiotem badania przez tutejszy Sąd, który rozpoznawał skargi N. P. na bezczynność w sprawie organu w rozpoznaniu jej wniosku z 1 lutego 2021r. W sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 173/21 wyrokiem z dnia 25 marca oddalono skargę na bezczynność. Sąd w przedmiotowym postępowaniu badał okres od wszczęcia postępowania ( tj. od dnia 1 luty 2021r.). Następnie p. N. P. w dniu 3 grudnia 2021r. złożyła ponową skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu tego samego wniosku. Skarga ta została postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2022r. sygn. akt II SAB/Kr 250/21 odrzucona, albowiem organ w dniu 15 listopada 2021r. ( a więc przed datą złożenia skargi) wydał w sprawie decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej.
Okres zatem badania przebiegu postępowania wszczętego na skutek wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia 1 lutego 2021r. skierowany do Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa był już badany przez Sąd pod kątem ewentualnej bezczynności organu za okres trwania postępowania od 1 lutego 2021r. do 27 kwietnia 2022r. ( data ponownego orzekania w sprawie przez Sąd). Datę tę przyjąć należy jako graniczną, albowiem z uwagi na specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na bezczynność w tego typu sprawach Sąd bada okres postępowania objęty skargą do daty orzekania, albowiem zdarzenia które nastąpiły po dacie wniesienia skargi wpłynąć mogą na treść orzeczenia sądowego.
Sąd tak przy rozpoznaniu pierwszej , ani przy rozpoznaniu drugiej skargi uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność organu jest niezasadna.
Kolejna ( trzecia) skarga na bezczynność organu w tej sprawie złożona w dniu 21 czerwca 2022r. ( będąca przedmiotem niniejszego postępowania) obliguje zatem Sąd do badania okresu trwania postępowania, które dotychczas nie były przedmiotem badania Sądu – a więc okresu następującego po dacie 27 kwietnia 2022r.
Odnosząc się do tego okresu postępowania wskazać należy, iż jak wynika z akt postępowania po wydaniu w dniu 15 listopada 2021r. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 1 kwietnia 2022r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu i instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie w dniu 17 maja 2022r. akta przedmiotowego postępowania powróciły do organu I instancji umożliwiając mu dalsze procedowanie. Pismem z dnia 30 maja 2022r. Dyrektor Zarządu Dróg Miasta Krakowa wezwał skarżącą na podstawie art.3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p do wykazania w jakim zakresie występuje szczególna istotność interesu publicznego uzasadniających przetworzenie i udzielenie informacji publicznej w zakresie pkt 2 do 5 wniosku z 1 lutego 2021r; zaś co do pkt 1 wniosku wyjaśnił w tym piśmie, iż odpowiedź na pkt 1 wniosku z dnia 1 lutego 2021r. organ odpowiedzi udzielił już w piśmie z 17 lutego 2021r. ( znak NO.0161.1.51.2021 (1)) i w piśmie z dnia 25 marca 2021r. Jednocześnie w piśmie tym organ na podstawie art. 13 ust.2 u.d.i.p. poinformował, iż termin do udzielenia informacji publicznej będzie wynosił 2 miesiące tj. do dnia 17 lipca 2022r. z uwagi na konieczność uzyskania od wnioskodawczyni dodatkowych informacji, od których uzależnione jest dalsze działanie organu.
Skarżąca nie czekając na upływ terminu wydłużonego zgonie z art. 13 ust.2 u.d.i.p ( który upływał 17 lipca 2022r.) w dniu 21 czerwca 2022r. złożyła skargę na bezczynność organu.
W świetle powyższych faktów brak jest podstaw do uznania, iż w sprawie organ dopuścił się bezczynności. Organ w sprawie podejmował czynności bez zbędnej zwłoki , w szczególności w terminach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Nawet jeśli przyjąć , iż w przypadku odrzucenia skargi na bezczynność nie zachodzi przypadek powagi rzeczy osądzonej ( dotyczący okresu objętego odrzuconą skargą) i dopuszczalnym jest merytoryczne badanie przedmiotowego okresu postępowania pod względem bezczynności wskazać należy, iż takowa w sprawie również w tym okresie nie zachodzi. Organ podejmował w tym czasie czynności, które doprowadziły w efekcie do wydania decyzji z dnia z dnia 15 listopada 2021r. ( o której była wyżej mowa), a jej wydanie było właśnie powodem odrzucenia skargi na bezczynność.
Powyższe skargę na bezczynność organu czyni niezasadną. Oddalenie skargi na bezczynność powoduje , iż dalsze żądania skargi są również niezasadne, albowiem ich uwzględnienie nastąpić może jedynie w przypadku stwierdzenia bezczynności organu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.