II SAB/KR 138/21

II SAB/Kr 138/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1011/22 - Wyrok NSA z 2024-04-30
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w K. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala
Uzasadnienie
R. S. pismem z dnia 11.06.2021r. (data wpływu - 17.06.2021r.) zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji, ile zgód na posiadanie konsol do gier wydano w Zakładzie Karnym w W. w okresie od dnia 01.01.2021r. do dnia rozpatrzenia wniosku z podziałem na poszczególne miesiące. W dniu 25.06.2021r. udzielono odpowiedzi skarżącemu, w której poinformowano, iż w Zakładzie Karnym w W. nie prowadzi się rejestru zgód na sprzęt RTV, konsole do gier, itp.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc zarzut bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia podając, iż Dyrektor Zakładu Karnego w W. rozpoznał wniosek skarżącego i udzielił mu stosownej odpowiedzi z zachowaniem ustawowego terminu (dowód: pismo z dnia 25.06.2021r.). Poinformował w niej, iż w Zakładzie Karnym w W. nie prowadzi się rejestru zgód na posiadanie konsol do gier. W ocenie organu skarga jest bezzasadna. Organ nie dysponował informacją publiczną, której udostępnienia domagał się skarżący. Stosowna odpowiedź została udzielona wnioskodawcy. Od dnia 19.02.2021r. na polecenie Zastępcy Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, cyklicznie 9. i 23. każdego miesiąca składane są raporty o ilości przedmiotów tj. odbiorników TV, komputerów i konsol, posiadanych przez osadzonych. Niemniej z raportów tych nie można jednak ustalić rzeczywistej liczby wydanych zgód na konsole od 1 stycznia 2021r. Przykładowo jeżeli dwóch osadzonych, posiadających konsole do gier, wyjedzie z ZK W., a następnie w tym samym czasie dwóch kolejnych osadzonych otrzyma zgody na posiadanie konsol do gier, raportowana ilość będzie ta sama (pomimo dwóch nowych zgód).
W uzupełnieniu skargi pełnomocnik z urzędu skarżącego podniósł naruszenie:
- art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie się wyłącznie do przedstawienia skarżącemu informacji, iż organ nie prowadzi rejestru zgód na posiadanie konsol do gier, podczas gdy przedmiotem wniosku skarżącego z dnia 11 czerwca 2021 r. nie było uzyskanie informacji dotyczącej istnienia lub braku istnienia rejestru zgód na posiadanie konsoli do gier, a przedstawienie informacji w przedmiocie ilości udzielonych zgód na posiadanie konsoli do gier do czego organ miał dostęp. Organ poprzez udzielenie odpowiedzi przedstawionej w piśmie z dnia 25 czerwca 2021 r. faktycznie zaniechał udzielenia skarżącemu dostępu do informacji publicznej w zakresie zgodnym ze złożonym przez skarżącego wnioskiem,
-art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie i brak udostępnienia skarżącemu informacji publicznej bądź też odmowy udostępnienia takiej informacji w przepisanym terminie, wraz ze wskazaniem powodów opóźnienia w przekazaniu informacji publicznej oraz terminu, w jakim dojdzie do udostępnienia informacji publicznej,
- art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie i brak zachowania formy decyzji w przypadku odmowy udzielenia skarżącemu dostępu do informacji publicznej co pozbawiło skarżącego uprawnienia w zakresie kontroli słuszności wydanej decyzji w sprawie.
W uzasadnieniu podkreślono, iż zgodnie z § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2013 r., poz. 647) jedną z form załatwiania spraw dotyczących osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych jest rozpoznanie składanych przez osadzonych wniosków. Zgodnie z dyspozycją normy § 7 pkt 1 rozporządzenia wnioski mogą być wnoszone pisemnie, w tym przy użyciu telefaksu, poczty elektronicznej, a także ustnie do protokołu. Regulacja § 7 pkt 3 Rozporządzenia wskazuje natomiast na sposób sporządzenia protokołu w przypadku, gdy wniosek został przez osadzonego sporządzony w formie ustnej. Co istotne protokół taki winien być sporządzony w formie pisemnej, zawierać zwięzły opis sprawy, oznaczenie imię i nazwisko osoby zgłaszającej, datę przyjęcia wniosku oraz podpis osoby zgłaszającej oraz przyjmującej wniosek. Z uwagi na zakres informacji jakimi dysponuje organ, nie można uznać, że istnieją przeszkody pozwalające na ustalenie informacji publicznej w przedmiocie ilości zgód jakie wydał organ na wnioski osadzonych w przedmiocie udostępnienia konsoli do gier. Wszak bowiem nie ulega wątpliwości, że udostępnienie sprzętu osadzonym w postaci wydania konsoli do gier wymaga uprzedniego złożenia przez osadzonego odpowiedniego wniosku lub prośby. Jeżeli zatem prawodawca obliguje organ do sporządzenia co najmniej protokołu z wniosku osadzonego w przedmiocie udostępnienia konsoli do gier. Powyższe przy tym koresponduje z treścią § 11 pkt 1 i 2 Rozporządzenia, który zobowiązuje organ do prowadzenia ewidencji wniosków, skarg i próśb wpływających do jednostki organizacyjnej. Co istotne ewidencję taką prowadzi się w formie dzienników, oddzielnie dla skarg oraz wniosków i próśb. Norma § 9 pkt 1 Rozporządzenia przewiduje z kolej, że organ właściwy do załatwienia wniosku jest obowiązany zawiadomić pisemnie wnoszącego wniosek o sposobie ich załatwienia. Tym samym, nie można zgodzić się z retoryką zaprezentowaną przez organ tak w piśmie z dnia 25 czerwca 2021 r., jak również w odpowiedzi na skargę z dnia 22 lipca 2021 r., iż organ nie dysponował informacjami publicznymi pozwalającymi na udzielenie odpowiedzi skarżącemu zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem. Stosując bowiem kryteria o charakterze obiektywnym należy dojść do przekonania, że organ w oparciu o prowadzoną ewidencję oraz posiadane dokumenty, do których prowadzenia jest zobligowany, posiadał informacje o charakterze publicznym, które pozwały na udzielenie odpowiedzi skarżącemu na skierowany przez niego wniosek z dnia 11 czerwca 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy u.d.i.p. stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie, to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach, dla których nie może być udostępniona.
W kontrolowanej sprawie uznać należy, że skarżony organ – Dyrektor Zakładu Karnego w W. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oraz że żądana informacja – o ile by istniała - stanowi informację publiczną. Stosownie do art. 1 pkt 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności.
Skoro zatem żądana informacja stanowi informację publiczną, a wniosek w przedmiocie jej udostępnienia został skierowany do organu, który jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia, to organ ten winien udzielić takiej informacji o ile jest w jej posiadaniu.
W kontrolowanej sprawie, w wymaganym terminie organ udzielił informacji, że nie posiada żądanej informacji, a w odpowiedzi na skargę dodatkowo przedstawił argumenty, z których wynika, dlaczego informacją tą nie dysponuje. W ocenie Sądu, argumentacja skarżonego organu jest rzeczowa, wiarygodna i przekonująca.
Co się tyczy uzupełnienia skargi, to z treści udzielonej skarżącemu przez Dyrektora Zakładu Karnego odpowiedzi jednoznacznie wynika, że organ nie dysponuje żądaną przez niego informacją. Treść odpowiedzi w sposób pośredni zawiera uzasadnienie tego faktu, którym jest brak rejestru zgód. Logicznym wnioskiem w takiej sytuacji jest to, że skoro organ nie prowadzi rejestru zgód na konsole do gier to w konsekwencji tego, nie dysponuje informacją ile takich zgód udzielił i to jeszcze z podziałem na poszczególne miesiące. Brak też podstaw do zarzucenia organowi, że naruszył przepisy u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Taka decyzja byłaby bowiem wymagana jeśli organ odmawiałby udzielenia informacji publicznej, która jest w jego posiadaniu. W przedmiotowym wypadku taka sytuacja tj. odmowa udostępnienia informacji publicznej nie miał miejsca i w związku z tym wystarczającym było poinformowanie wnioskodawcy o nie posiadaniu przez organ żądanej informacji. Z przywołanych w uzupełnieniu skargi przepisów rozporządzenia, nie da się też wyciągnąć wniosków, że organ posiada informację, której żąda skarżący. W tym zakresie z jednej strony wskazać należy, że zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych z dnia 13 sierpnia 2003 r. wynika, że obowiązek pisemnego zawiadamiania, o którym mowa w ust. 1, czyli obowiązek zawiadomienia pisemnie wnoszącego wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia, nie dotyczy próśb i wniosków składanych osobiście w swojej sprawie przez osobę osadzoną w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i załatwionych bezpośrednio po zgłoszeniu. Konsekwencją tego jest fakt, że w takiej sytuacji organ nie będzie posiadał ewidencji udzielonych zgód, a co za tym idzie nie będzie posiadał informacji ile takich zgód udzielono.
Przede wszystkim podkreślić jednak należy, że na płaszczyźnie postępowania ze skargi o udostępnienie informacji publicznej, w którym organ zaprzecza aby posiadał żądaną informację, istotne jest nie to, czy organ stosuje właściwie przepisy, które obligują lub zwalniają go z ewidencjonowania pewnych informacji ale to, czy informację posiada, a jeśli podaje że jej nie posiada, to czy uzasadnienie tego stanowiska jest logiczne i przekonująco uzasadnione. Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ przekonująco wykazał, że wnioskowanej informacji nie posiada, żądanie skargi należy ocenić za bezzasadne. Argumentacja uzupełnienia skargi generalnie sprowadza się bowiem do tego, że zdaniem skarżącego w świetle obowiązujących przepisów, organ powinien prowadzić ewidencję (dokumentację), z której wynikać będzie żądana informacja. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, w którym organ zaprzecza aby żądaną informację posiadał, Sąd nie ocenia natomiast powinności organu, a jedynie ustala fakt, czy żądana informacja jest w posiadaniu organu, czy też nie jest. Z przedstawionej przez organ argumentacji wiarygodnie wynika, że organ żądaną informacją nie dysponuje, o czym poinformował w terminie wnioskodawcę. W takiej natomiast sytuacji brak jest podstaw aby stwierdzić bezczynność organu i zobowiązać go do udzielenia takiej nieistniejącej informacji.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.