II SAB/KR 135/25

II SAB/Kr 135/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi J. R. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Skała w rozpoznaniu skargi strony w sprawie znak RS.6331.1.6.2021 postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
II SAB/Kr 135/25
UZASADNIENIE
3 czerwca 2025 r. J. R. wywiódł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Skała polegającą na niezałatwieniu do 10 maja 2025 r. jego skargi z 10 kwietnia 2025 r. na brak otrzymania zawiadomienia o terminie wyznaczonych na 23 kwietnia 2025 r. oględzin z udziałem hydrogeologa i geodety na działkach nr [...] i nr [...] (RS.6331.1.6.2021), wnosząc przy tym o: 1) stwierdzenie bezczynności, 2) zobowiązanie do załatwienia skargi w terminie 14 dni; 3) zasądzenie zwrotu kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że o terminie oględzin dowiedział się grzecznościowo od M. R. (strona postępowania, współwłaścicielka działki nr [...], zamieszkała pod tym samym adresem).
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Skała wniósł o oddalenie skargi, wskazując przy tym, że:
- nadane 2 kwietnia 2025 r. do J. R. zawiadomienie o oględzinach odebrała 16 kwietnia 2025 r. M. R. jako dorosły domownik;
- 15 kwietnia 2025 r. przekazał skargę według właściwości do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej w Skale, o czym powiadomiono skarżącego;
- Rada Miejska w Skale najpierw przedłużyła do 6 czerwca 2025 r. termin rozpatrzenia skargi z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (uchwała nr XIV/147/25 z dnia 24 kwietnia 2025 r.), a następnie stwierdziła, że skarga jest bezzasadna (uchwała nr XV/157/25 z dnia 29 maja 2025 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zakres właściwości sądów administracyjnych uregulowany jest w art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 , zwanej dalej "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a. (w pkt 1 – 5 wymieniających rodzaje spraw wyłączonych spod właściwości sądów administracyjnych).
Z powyższego zatem wynika, że działania organów administracji publicznej (podmiotów wykonujących zadania publiczne), którego nie można sklasyfikować jako jednej z form wskazanych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a., nie podlega kontroli sądowej, a podjęte próby jej zainicjowania poprzez złożenie skargi nie mogą być skuteczne.
W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.
Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 24.02.2021 r., sygn. I FSK 1261/20 :
"Zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach dotyczących postępowania skargowego określonego w Dziale VIII k.p.a. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (przykładowo wyrok z 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10 oraz postanowienia: z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 3074/12, z 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2621/13, z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1955/17, z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 3207/17, z 28 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2896/18). Postępowanie to posiada pewne cechy postępowania administracyjnego uproszczonego - jako że jest ono jednoinstancyjne i nie ma w nim stron w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Działania podejmowane przez organ w ramach postępowania skargowego nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przede wszystkim zaś w postępowaniu tym nie zapadają rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach skarżącego, który jest tylko zawiadamiany (informowany) o sposobie załatwienia skargi (art. 238 § 1 k.p.a.). Odnosząc się do powyższego, przede wszystkim należy wskazać, że jeśli skarga została złożona w sprawie indywidualnej, to albo wszczyna postępowanie administracyjne w sposób wskazany w art. 233 k.p.a., albo jest pismem w toku toczącego się postępowania administracyjnego wymagającym nadania mu odpowiedniego biegu, stosownie do art. 234 k.p.a. lub art. 235 k.p.a. Zgodnie z art. 233 k.p.a. "Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony". Zgodnie natomiast z art. 234 pkt 1 k.p.a., "w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne: skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu". (...) Powyższe wskazuje na specyficzny charakter skargi indywidualnej złożonej przez stronę w toku postępowania jurysdykcyjnego, która jako czynność procesowa w formie skargi strony podlega rozpatrzeniu na zasadach postępowania, w ramach którego została złożona. W takim przypadku pismo procesowe strony toczącego się postępowania administracyjnego (nazwane skargą) podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, w zależności od jego treści i odpowiednio do stadium postępowania, w którym zostało złożone: albo jako wniosek (np. o wyłączenie organu lub jego pracownika) albo jako środek zaskarżenia (odwołanie, zażalenie) lub jako innego rodzaju pismo procesowe np. jako stanowisko strony w sprawie odnośnie określonych czynności lub toku postępowania. Jeżeli zatem skarga strony dotyczy określonej czynności procesowej organu w toku postępowania, a regulujące je przepisy nie przewidują stosownych środków zaskarżenia takiej czynności, organ winien odnieść się do treści tej skargi w ramach rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie, od którego stronie przysługiwać będzie stosowny środek odwoławczy. Jeżeli bowiem w art. 142 k.p.a. stanowi się, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, to tym bardziej czynność procesową organu niebędącą postanowieniem, na którą strona złożyła skargę, można zaskarżyć też tylko w odwołaniu od decyzji, w której organ powinien odnieść się do treści skargi. Stronie w takim przypadku nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na taką czynność, gdyż wyłącza to art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika bowiem, że kontroli sądowej podlegają również inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, "z wyłączeniem" aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy wymienionych ustaw. Stronie nie przysługuje także skarga na bezczynność w rozpoznaniu skargi strony na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dokonując wykładniart. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., należy mieć względzie, że w oparciu o ten przepis kontrolą są objęte bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących jedynie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków stron, co wyklucza możliwość złożenia skargi do sądu na bezczynność w zakresie rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 234 pkt 1 k.p.a., gdyż ze swej istoty będąca przedmiotem skargi czynność w toku postępowania nie kształtuje uprawnień lub obowiązków stron w powyższym rozumieniu, skoro stanowi jedynie element toczącego się postępowania jurysdykcyjnego, a tym samym nie może mieć miejsca bezczynność organu w zakresie rozpoznania skargi, jeżeli postępowanie to nie uległo jeszcze zakończeniu i nie doszło jeszcze do żadnego rozstrzygnięcia w zakresie praw i obowiązków stron (stronie przysługuje natomiast skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jako takiego po myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W ten sposób ustawodawca w przypadku skargi w toku postępowania jurysdykcyjnego na określone czynności organu nie tylko zobligował organ prowadzący to postępowanie do rozpoznana skargi w ramach tego postępowania, lecz jednocześnie stworzył możliwość zaskarżenia prawidłowości ustosunkowania się do takiej skargi przez organ w ramach środka odwoławczego od rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. Reasumując: art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej przez stronę w trybie art. 234 pkt 1 k.p.a., w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne."
Z treści złożonej skargi wynika, że skarżący bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy Skała upatruje w braku otrzymania pisma informacyjnego o przeprowadzeniu wizji w terenie. Skarga została złożona w trybie art. 234 pkt. 1 K.p.a., co wprost zostało wskazane w pkt. 2 pisma skierowanego do Burmistrza Miasta i Gminy Skała z dnia 10 kwietnia 2025 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarga złożona została w ramach prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy Skała postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Skoro zatem w niniejszej sprawie skarga strony złożona została w ramach prowadzonego postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych, ma do niej zastosowanie art. 234 pkt 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należało, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o czym orzeczono w pkt. I sentencji postanowienia. Konsekwencją odrzucenia skargi jest zwrot uiszczonego wpisu od skargi – a to stosownie do treści art. 232 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.