II SAB/Kr 135/22

II SAB/Kr 135/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Organizacji Międzyzakładowej nr [...] [...] w Wojewódzkich Ośrodkach Ruchu Drogowego z siedzibą w Ł. na bezczynność Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Tarnowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 maja 2022 r. Organizacja Międzyzakładowa nr [...] NSZZ "Solidarność 80" w [...] w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2022 r. Organizacja Międzyzakładowa zwróciła się (za pośrednictwem poczty elektronicznej) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej tego: "Czy MORD w T. złożył na Policję zawiadomienie o zdarzeniu drogowym z 14 stycznia 2022 roku, w którym uczestniczył egzaminator M. S.?". W odpowiedzi pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. organ poinformował, że [...] Ośrodek Ruchu Drogowego w T. nie złożył zawiadomienia o zdarzeniu drogowym z dnia 14 stycznia 2022 roku, w którym uczestniczył egzaminator M. S..
Jednocześnie w dniu 14 kwietnia 2022 r. Organizacja Międzyzakładowa złożyła do Komendy Miejskiej Policji w Tarnowie wniosek o udostępnienie informacji dotyczącej tego, kto złożył zawiadomienie o kolizji w dniu 14 stycznia 2022 roku z udziałem pojazdu egzaminacyjnego na prawo jazdy (Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego w T. o numerach [...] Komenda Miejska Policji w Tarnowie w odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 26 kwietnia 2022 roku stwierdziła, że zawiadomienie o kolizji w dniu 14 stycznia 2022 roku złożył Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego w T. w osobie Dyrektora. Strona skarżąca uznała informację udostępnioną przez Dyrektora MORD w T. za sprzeczną ze stanem faktycznym z powodu rozbieżności pomiędzy informacją publiczną udostępnioną przez Komendę Miejską Policji w Tarnowie, a informacją publiczną udostępnioną przez Dyrektora MORD w T.. Nie jest sporne, iż w kolizji z dnia 14 stycznia 2022r., w której uczestniczył pojazd egzaminacyjny należący do MORD w T. o nr rejestracyjnych [...] brał udział egzaminator M. S., który prowadził ten egzamin. Mając na względzie informacje publiczne przekazane przez KMP w Tarnowie, brak motywu do przekazania nieprawdziwej informacji przez KMP w Tarnowie, a także z uwagi na istnienie takiego motywu u Dyrektora MORD w T. polegającego na uzasadnionej chęci ukrycia informacji publicznej niewygodnej dla niego jako organu należy stwierdzić, iż Dyrektor WORD w T. udzielił stronie skarżącej odpowiedzi, w której zawarł informacje niezgodne ze stanem faktycznym, a co za tym idzie nie udostępnił wnioskowanych informacji.
W konkluzji strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności organu Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T., zobowiązanie do udzielenia przez organ informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz stwierdzenie, że prowadzone przez organ postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego w T. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 14 stycznia 2022 r. podczas egzaminu na prawo jazdy kat. B prowadzonego przez egzaminatora M. S. doszło do zdarzenia drogowego z udziałem pojazdu Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T. - samochód egzaminacyjny MORD najechał na samochód specjalny, który stał na skrzyżowaniu. W wyniku zderzenia samochód egzaminacyjny został uszkodzony. Uczestniczący w zderzeniu pojazd specjalny odjechał. Ponieważ prowadzący egzamin nie zdążył zawiadomić kierowcy samochodu specjalnego o uderzeniu w kierowany przez niego samochód, a ewentualne szkody w pojeździć specjalnym nie zostały wykluczone MORD zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w T. o informację, czy została zgłoszona kolizja. W dniu 14 kwietnia 2022 r. skarżąca działając w trybie dostępu do informacji publicznej wystąpiła do MORD o udzielenie informacji czy MORD złożył na Policję zawiadomienie o zdarzeniu drogowym z dnia 14 stycznia 2022 roku, w którym uczestniczył egzaminator M. S. oraz o podanie daty złożenia zawiadomienia na Policję. Równolegle do tego wniosku skarżąca wystąpiła do Komendy Miejskiej Policji w Tarnowie o podanie informacji o tym kto i w jakiej dacie złożył zawiadomienie o kolizji w dniu 14 stycznia 2022 r. z udziałem pojazdu egzaminacyjnego MORD. Działający w imieniu MORD zastępca Dyrektora w dniu 28 kwietnia 2022 r. odpowiedział, na wniosek informując, że MORD nie złożył na Policję zawiadomienia o zdarzeniu drogowym oraz wyjaśnił, że w celu uniknięcia jakichkolwiek roszczeń ewentualnego poszkodowanego i ewentualnych uszkodzeń mienia drugiego pojazdu MORD zwrócił się do Policji o sprawdzenie, czy ktoś nie zgłaszał kolizji z udziałem pojazdu MORD. Komenda Miejska Policji w Tarnowie udzieliła skarżącemu informacji, że zawiadomienie o kolizji w dniu 14 stycznia 2022 r. wpłynęło do Komendy w dniu 4 lutego 2022 r. i złożył je działający w imieniu MORD dyrektor. W dniu 10 maja 2022 r. do MORD wpłynął wniosek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego o udzielenie wyjaśnień w sprawie skargi Organizacji Międzyzakładowej nr [...] NSZZ "Solidarność 80", w której między innymi znalazł się zarzut poświadczenia nieprawdy w piśmie MORD z dnia 28 kwietnia 2022 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący zawiadomienia Policji o zdarzeniu drogowym z udziałem pojazdu egzaminacyjnego, które miało miejsce w dniu 14 stycznia 2022 r. MORD udzielił wyjaśnień w piśmie z dnia 19 maja 2022 r. Zdaniem strony przeciwnej skarżąca nie ma racji. MORD udzielił żądanej informacji zgodnie ze stanem faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.) sprawa niniejsza ze skargi na bezczynność została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje co do zasady, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle § 1b art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej u.d.i.p) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a.
Skarga w przedmiotowej sprawie okazała się niezasadna.
Prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in. podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też określa katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).
Niesporne pozostawało w okolicznościach sprawy, że Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego w T. stanowi, co do zasady, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Podmioty zobowiązane zostały w ww. ustawie określone bardzo szeroko. W art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazano mianowicie, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445), oraz partie polityczne.
Zgodnie z art. 116 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2022 r., poz. 988, dalej: P.r.d.) wojewódzki ośrodek ruchu drogowego stanowi samorządową wojewódzką osobę prawną, tworzoną na obszarze województwa przez sejmik województwa, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, a nadzór nad nim sprawuje zarząd województwa. Do zadań ośrodka, po myśli art. 117 P.r.d., należy wykonywanie zadań z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym m.in.: współpraca z wojewódzką radą bezpieczeństwa ruchu drogowego; współpraca ze starostami przy sprawowaniu nadzoru nad szkoleniem; organizowanie egzaminów państwowych sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz kierujących pojazdami; organizowanie testów kwalifikacyjnych; prowadzenie szkoleń okresowych. Nie budzi zatem wątpliwości, że wniosek skarżącej został skierowany do pomiotu, o którym stanowi art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.
W okolicznościach sprawy niesporne było również i to, że przedmiotowo wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznej. Przypomnieć warto w tym miejscu, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., w myśl których informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., przy czym wskazany w tym ostatnim przepisie katalog spraw nie jest zamknięty. Jego funkcją jest wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów, nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji (wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 317/21, LEX nr 3184899 oraz postanowienie NSA z 1 marca 2022 r., III OSK 359/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej dotyczył w szczególności danych publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., tj. dokumentów urzędowych stanowiących wystąpienie organu.
Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy organ (podmiot zobowiązany) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (informacja o sprawach publicznych), czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli zatem, przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a organ będący adresatem wniosku, taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podstawy do wydania takiej decyzji zachodzą na przykład w sytuacji, gdy żądana informacja, pomimo posiadania walorów informacji publicznej, jest informacją chronioną na zasadach przewidzianych w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. Nie wydaje się natomiast decyzji odmownej w sytuacji, w której żądana informacja - wbrew przekonaniu wnioskodawcy - nie posiada waloru informacji publicznej lub, gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji publicznej, a także gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których dostęp odbywa się na odrębnych zasadach. Obowiązkiem organu jest wówczas zawiadomić wnioskodawcę o przyczynie, która uniemożliwia zrealizowanie wniosku.
Zasadnicze okoliczności przedmiotowej sprawy pozostają również niesporne między stronami. Mianowicie, w dniu 14 kwietnia 2022 r. wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej do Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T. przez podanie, czy MORD w T. złożył na Policję zawiadomienie o zdarzeniu drogowym z dnia 14 stycznia 2022 r., w którym uczestniczył egzaminator M. S., a jeśli zostało złożone, przez podanie daty złożenia zawiadomienia na Policję.
W dniu 28 kwietnia 2022 r. MORD w T. udzielił odpowiedzi, w której wskazał, że nie złożył zawiadomienia o zdarzeniu drogowym z dnia 14 stycznia 2022 r., w którym uczestniczył egzaminator M. S.. Dodano przy tym, że dbając o wizerunek i reputację Ośrodka Egzaminowania, aby uniknąć ewentualnych roszczeń ewentualnego poszkodowanego zwrócono się z prośbą do Policji, jako organu czuwającego nad bezpieczeństwem ruchu drogowego o sprawdzenie, czy ktoś nie zgłaszał w dniu 14.01.2022 roku po godzinie 13.00 i dniach późniejszych kolizji z udziałem pojazdu Ośrodka.
Z powyższego wynika jasno, że organ udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej i to w terminie określonym w ustawie, a tym samym nie sposób zarzucić organowi bezczynności. Sąd zauważa natomiast, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało w istocie to, czy udzielona odpowiedź była zgodna z prawdą. Ta zaś kwestia wymyka się kontroli sądowej w sprawach ze skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie jest zatem rolą Sądu wyjaśnianie ewentualnych rozbieżności między pismem Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T. z 28 kwietnia 2022 r. a pismem Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie z 26 kwietnia 2022 r., w szczególności czy prośba, o której wzmiankowano w piśmie MORD z 28 kwietnia 2022 r., została przez Policję potraktowana jako zawiadomienie o zdarzeniu drogowym, o którym pisała strona skarżąca w swym wniosku z 14 kwietnia 2022 r. W ramach kompetencji orzeczniczych Sądu, o których stanowią przepisy art. 149 p.p.s.a., nie mieściłoby się również ewentualne zobowiązanie organu do wyjaśnienia stronie skarżącej spornych kwestii.
W przedstawionych okolicznościach należało więc skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.