II SAB/Kr 129/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w sprawie nabycia działek pod drogi publiczne w terminie dwóch miesięcy i stwierdził rażące naruszenie prawa przez przewlekłość postępowania.
Skarga Prokuratora Okręgowego na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa działek pod drogi publiczne została uwzględniona. Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania aktu w terminie dwóch miesięcy i stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa dotyczyła wniosku o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, który był prowadzony od wielu lat bez rozstrzygnięcia.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczył skargi Prokuratora Okręgowego na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa działek pod drogi publiczne. Sąd uwzględnił skargę, zobowiązując Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy oraz stwierdzając, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie, zainicjowane wnioskiem z 2005 roku, trwało latami, a organ wielokrotnie informował o niemożności załatwienia sprawy w terminie, podając te same przyczyny i wyznaczając nowe, odległe terminy. Sąd uznał, że takie działania świadczą o opieszałości organu i naruszeniu zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i wnikliwości rozstrzygania spraw. Wcześniejszy wyrok WSA został uchylony przez NSA z przyczyn proceduralnych, związanych z pozbawieniem strony możliwości obrony praw, jednak sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, polegające na wielokrotnym przedłużaniu terminu załatwienia sprawy z podaniem tych samych przyczyn i bez podjęcia istotnych czynności, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek działać wnikliwie i szybko, a samo informowanie o przyczynach zwłoki i wyznaczanie nowych terminów nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszą temu istotne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Długotrwałe postępowanie, trwające od wielu lat, z podawaniem tych samych uzasadnień dla przedłużania terminów, świadczy o opieszałości organu i naruszeniu zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 186
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 91 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji publicznej nie działał wnikliwie i szybko, wielokrotnie przedłużał terminy załatwienia sprawy bez podjęcia istotnych czynności. Wyznaczane przez organ nowe terminy załatwienia sprawy były nieuzasadnione i stanowiły jedynie następstwo opieszałości organu. Organ podawał te same przyczyny zwłoki w kolejnych zawiadomieniach o niemożności załatwienia sprawy w terminie.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wojewody o obiektywnych przyczynach zwłoki (konieczność pozyskania środków finansowych, przeprowadzenia prac geodezyjnych, zapoznania stron z materiałem dowodowym, duża ilość spraw) nie uzasadniały wielomiesięcznych opóźnień.
Godne uwagi sformułowania
nie chodzi przecież o sytuację, w której jakikolwiek argument podany przez organ będzie uzasadniał przesunięcie terminu załatwienia sprawy, a nowo wyznaczany termin może być dowolny. Bezczynność dotyczyłaby sytuacji, w której organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności, a przewlekłość – gdy organ jakieś czynności podejmuje, chociażby tylko zawiadamia strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, ale w istotnie nowe terminy nie powodują podejmowania istotniejszych czynności celem załatwienia danej sprawy. Sądowi nie jest zrozumiała praktyka wyznaczanie kolejnego terminu sprawy na okresy 9-miesięczne.
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Bator
członek
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego i obowiązków organów w zakresie terminowości załatwiania spraw. Podkreślenie roli sądu administracyjnego w kontroli działań administracji w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których sąd może stwierdzić przewlekłość postępowania i rażące naruszenie prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo i w jaki sposób organy administracji mogą zwlekać z wydaniem decyzji, a także jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje. Jest to przykład walki obywatela (pośrednio przez prokuratora) z opieszałością urzędniczą.
“Lata czekania na decyzję: Sąd administracyjny ukarał Wojewodę za przewlekłość postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Kr 129/12 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2012-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-07-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Bator Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 659 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 3096/12 - Wyrok NSA z 2013-04-10 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Zobowiązano do wydania aktu stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. na przewlekłość postępowania Wojewody I. zobowiązuje Wojewodę do wydanie w terminie dwóch miesięcy aktu administracyjnego w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa działek o numerach [...] i [...] , obręb [...] II. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadnienie II SAB/Kr 129/12 Uzasadnienie wyroku z dnia 28 września 2012 roku Wyrokiem z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 78/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w K. zobowiązał Wojewodę do wydania w terminie dwóch miesięcy aktu administracyjnego w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. działek o numerach [...] i [...] , obręb [...] oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieni przedstawiony został stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda . Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając: – naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż Wojewoda prowadząc postępowanie w sprawie regulacji stanu prawnego nieruchomości na podstawie ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, działał w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym konieczne było wyznaczenie mu dwumiesięcznego terminu na wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie; – naruszenie przepisu postępowania, a to art. 12 k.p.a. w związku z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ odwoławczy nie stosował ich w sposób należyty, w szczególności wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkiego i wnikliwego rozstrzygania spraw, do czego zobowiązane są organy administracji publicznej oraz bezpodstawnie przekroczył termin określony ustawą do rozpoznania sprawy a wynikający z art. 35 k.p.a., stosując jakiekolwiek argumenty w uzasadnieniu przesunięcia terminu załatwienia sprawy i wyznaczając w sposób dowolny nowy termin jej załatwienia, co zdaniem Sądu świadczy o pozornym charakterze podejmowanych przez organ czynności; – naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 80 kp.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie, które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania praworządności, z urzędu lub na wniosek stron obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, które obligują organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy a także nakładają na organ obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego i dopuszczenie jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; - naruszenie prawa materialnego – przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), polegającą na mylnym uznaniu, iż organ miał możliwość przeprowadzenia przedmiotowego postępowania z urzędu. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 roku (I OSK 414/12) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, oddalając wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany zarówno jej podstawami, jak i zarzutami w niej podniesionymi, przy czym bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania sądowego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem w postępowaniu przed Sądem I instancji strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Bezsporne w sprawie jest, że wniosek do Wojewody o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną złożyła M.B. i z jej wniosku toczy się przedmiotowe postępowanie. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem postępowania na prawach strony. Ponieważ nie budzi wątpliwości, że M.B. – właścicielka przedmiotowej nieruchomości – ma interes w postępowaniu sądowym dotyczącym przedmiotowego postępowania administracyjnego zainicjowanego jej wnioskiem, a fakt, że stosowną skargę do sądu administracyjnego wniósł prokurator nie pozbawia jej przymiotu uczestnika postępowania na prawach strony. W postępowaniu przed Sądem I instancji nie doręczono natomiast M.B. odpisu skargi i nie powiadomiono o terminie rozprawy, czym pozbawiono ją możliwości obrony swoich praw. Nieważność postępowania z tej przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona na skutek naruszenia właściwych przepisów (art. 91 § 2 p.p.s.a.) przez sąd nie uczestniczyła w postępowaniu i została na skutek tego pozbawiona możliwości działania w postępowaniu sądowym. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 186 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek Wojewody o o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego bowiem uchylenie wyroku Sądu I instancji nastąpiło nie w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, której zarzuty wobec nieważności postępowania sądowego nie były rozpoznawane, ale w związku z działaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z urzędu. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, realizując wytyczne zawarte w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawiadomił o toczącym się postępowaniu M.B. i przeprowadził rozprawę, o której wnioskodawczyni została prawidłowo zawiadomiona. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że 2 listopada 2005 r. M.B. zwróciła się do Starosty z wnioskiem o regulację stanu prawnego dróg i gruntów zajętych pod rurociąg i drogę. Po ustaleniu, że wnioskodawczyni domaga się ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), Starosta zawiesił swoje postępowanie i zwrócił się w listopadzie 2005 r. do Wojewody celem wydania decyzji potwierdzającej przejście prawa własności nieruchomości wnioskodawczyni na rzecz danej jednostki samorządu terytorialnego. Identyczny wniosek do Wojewody w sprawie wydania decyzji o uregulowaniu stanu prawnego działek zajętych pod drogę powiatową wniosła w dniu7 listopada 2005 r. M.B. Po ustaleniu, że przedmiotem postępowania przez Wojewodą jest wydanie decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa własności przez właściwą jej [...] , [...] [...] [...] [...] i części działki nr [...] . Dopiero pismem z dnia 20 stycznia 2009 r. Wojewoda poinformował wnioskodawczynię o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie z powodu konieczności zebrania dokumentów i zlecenia sporządzenia dokumentów geodezyjnych, wyznaczono termin załatwienia sprawy do końca 2009 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę .A. parcel nr [...] ,[...] [...] stanowiącej część działki nr [...]. M.B. wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2010 r. ponownie zwróciła się do Wojewody o uregulowanie stanu prawnego działek wskazując, że chodzi jej o działki nr [...] – [...] zajęte pod drogę publiczną informując przy tym, że wcześniej podała błędne numery działek. Ponieważ działki nr [...] i [...] zajęte zostały pod drogę publiczną powiatową relacji [...] w K. , a działki nr [...] , [...] [...] pod drogę publiczną relacji [...] , Wojewoda prowadził dwa odrębne postępowania. W sprawie dotyczącej wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości zajętych pod drogę publiczną, a oznaczonych jako działki nr [...] i [...] , pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r. Wojewoda poinformował o przyczynach nie zakończenia postępowania polegających na braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i braku zebrania dowodów, w tym dokumentacji geodezyjnej, konieczności udostępnienia akt stronom oraz dużej ilości spraw i konieczności załatwiania ich według kolejności wpływu – wyznaczył termin załatwienia sprawy na 31 marca 2011 r. Z akt wynika, że do dnia 30 marca 2011 r. Wojewoda uzupełnił materiał sprawy jedynie o odpis księgi wieczystej. Następnie pismem z dnia 30 marca 2011 r. Wojewoda poinformował o przyczynach nie zakończenia postępowania polegających na braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i braku zebrania dowodów, w tym dokumentacji geodezyjnej, konieczności udostępnienia akt stronom oraz dużej ilości spraw i konieczności załatwiania ich według kolejności wpływu – wyznaczył termin załatwienia sprawy na 30 grudnia 2011 r. W tym stanie sprawy, w dniu 14 czerwca 2011 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wpłynęła do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu skarga Prokuratora Okręgowego w przedmiocie (jak sprecyzowano to na rozprawie) przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę polegającego na braku wydania decyzji w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...], dotyczącej przejęcia na własność Gminy C. nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] ,[...] obr. [...] zajęte pod drogę publiczną, zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Prokurator wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie. W przedmiotowej skardze strona skarżąca podniosła, że organ bezzasadnie przesunął termin załatwienia sprawy nie wyznaczając możliwie najkrótszego efektywnie czasu, jakim dysponował pomiędzy datami wydawania kolejnych zawiadomień o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu argumentując, iż wyznaczenie przez organ nowego prawie 9-cio miesięcznego terminu powinno być rozumiane jako opieszałość organu. Powyższe, zdaniem skarżącego podmiotu, stanowi o nieuzasadnionej bezczynności tego organu w wydaniu decyzji. W skardze powołano się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. l SAB/Wa 116/10 (Lex nr 599439) oraz wyroku z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. VI SAB/Wa 29/07 (Lex nr 438641). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie uznając skargę za bezzasadną. Podniósł, że z art. 36 § 1 K.p.a. wynika, że jeżeli sprawy nie można załatwić w terminach wskazanych w art. 35 K.p.a., wówczas organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, a jednocześnie powinien podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy. Wskazano, że przyczyny zwłoki mogą mieć charakter obiektywny (art. 36 § 2 K.p.a.) lub subiektywny (zwłoka w załatwieniu sprawy wynikająca z winy organu). Organ administracji publicznej pozostaje więc w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W ocenie organu w stanie faktycznym będącym przedmiotem niniejszej skargi, organ dopełnił obowiązku powiadomienia stron postępowania o innym terminie załatwienia sprawy i jednocześnie wyznaczył nowy termin jej załatwienia. Powodem przesunięcia terminu i wyznaczenie go dopiero na dzień 30 marca 2012 r. są przyczyny obiektywne, niezależne od organu, takie jak pozyskanie środków finansowych od Ministerstwa Finansów na przeprowadzenie prac geodezyjnych niezbędnych do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania. Podkreślono, że organ administracji publicznej wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy, jest nim związany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola legalności działania organów administracji obejmuje również kontrolę przewlekłości prowadzonych postępowań administracyjnych organów administracji. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a." - sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, nie będąc jednocześnie – z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania – jak sprecyzował to skarżący prokurator na rozprawie – należy uznać za zasadną. Zgodnie z art. 35 K.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis art. 36 K.p.a. nakłada na organ obowiązek zawiadomienia stron postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Stosownie do treści § 2 art. 36 K.p.a. organ ma obowiązek zawiadomić również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od niego. Te przepisy w toku postępowania przed Wojewodą , jako organem I instancji prowadzącym postępowanie, nie były należycie stosowane. Przede wszystkim należy stwierdzić, że organ administracji właściwy do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy ma obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej obowiązane są, zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a., załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Wymagane jest, aby każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.) Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Samo poinformowanie strony o przyczynie nie załatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu jej załatwienia również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Nie chodzi przecież o sytuację, w której jakikolwiek argument podany przez organ będzie uzasadniał przesunięcie terminu załatwienia sprawy, a nowo wyznaczany termin może być dowolny. Taka jest właśnie istotna spraw ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego, w którym sąd administracyjny bada, czy podejmowane czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, czy też mają co do zasady charakter wręcz pozorny, a przede wszystkim organ wyznacza nowe terminy załatwienia sprawy podając te same przyczyny nie dochowania wcześniejszych terminów. Bezczynność dotyczyłaby sytuacji, w której organ w ogólne nie podejmuje żadnych czynności, a przewlekłość – gdy organ jakieś czynności podejmuje, chociażby tylko zawiadamia strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, ale w istotnie nowe terminy nie powodują podejmowania istotniejszych czynności celem załatwienia danej sprawy. W ocenie Sądu w tej sprawie w istocie już od końca 2005 r. prowadzone jest postępowanie administracyjne przed Wojewodą To na podstawie wniosku M.B. i Starosty C. z listopada 2005 r. Wojewoda powinien ustalić, jakie działki winny być objęte decyzją deklaratoryjna co do potwierdzenia nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości zajętych w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogi publiczne. Gdyby organ miał wątpliwość, jakie to działki powinny być przedmiotem postępowania, mógł to wyjaśnić z osobą starającą się o odszkodowanie za tak przejęte nieruchomości. Ale nawet przyjmując, że to dopiero wniosek M.B. z kwietnia 2010 r. zainicjował to postępowanie, to i tak należy przyjąć, że organ administracyjny (Wojewoda ) miał aż nadto dużo czasu, żeby to postępowanie zakończyć. Nie można również tracić z pola widzenia i tego, że wydanie decyzji na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), mogło również nastąpić z urzędu. M.B. wystąpiła już w 2005 r. o ustalenie na jej rzecz odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, a warunkiem załatwienia takiej sprawy jest wydanie decyzji potwierdzającej nabycie prawa własności takich działek zajętych pod drogi przez właściwa jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa. To wnioskodawczyni już 6 lat czeka na załatwienie jej sprawy. Podnoszone przez Wojewodę okoliczności, a to koniczność zebrania materiału dowodowego, czy tez konieczność zlecenia przeprowadzenia czynności geodezyjnych nie powinny prowadzić do konieczności ustalania terminów wielomiesięcznych. Zupełnie niezasadny jest argument wskazujący na konieczność zapoznania stron z zebranym materiałem dowodowym jako przesłanka uzasadniająca przesunięcie załatwienia sprawy o – bagatela – 9 miesięcy. Tak samo ilość spraw z zasady nie powinna prowadzić do wielomiesięcznych opóźnień w załatwianiu spraw. Gdyby ustawodawca uznał, że sprawy te nie mogą być załatwianie w okresie maksymalnie 2 miesięcznym – wyznaczyłby we właściwej ustawie inne (dłuższe) terminy ich załatwiania. Należy bowiem wskazać, że w tym zakresie spraw Wojewoda posiada dostateczny potencjał aparatu pomocniczego i powinien tak określić funkcjonowanie swojego Urzędu, aby sprawy te nie były przedłużane ponad limit – co do zasady - 2 miesięcy. Ponadto, przedłużając we wrześniu 2010 r. i w marcu 2011 r., organ podał dokładnie te same okoliczności, a z akt sprawy nie wynika, aby materiał dowodowy był w jakimś zakresie uzupełniany w sprawie. Z akt nie wynika, aby organ interesował się na bieżąco sprawą. Sądowi nie jest zrozumiała praktyka wyznaczanie kolejnego terminu sprawy na okresy 9-miesięczne. Jeżeli art. 35 § 3 K.p.a. wyznacza dla sprawy szczególnie skomplikowanej termin 2 miesięcy na jej załatwienie, to również termin przedłużający załatwienie takiej sprawy powinien respektować okres 2 miesięcy. Wszak sprawa szczególnie skomplikowana powinna być załatwiona właśnie w ciągu 2 miesięcy. Wobec powyższego uznać należy, że z w tej sprawie zachodzi przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej, a wyznaczenie przez organ nowego terminu załatwienia sprawy było jedynie następstwem opieszałości organu. W tym stanie sprawy Sąd uznał skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania za zasadną i wyznaczył organiku termin 2 miesięcy na wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., nie tylko zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ale również stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sprawie mając na uwadze prowadzenie postępowania co najmniej od 17 miesięcy (od maja 2010 r.), a w istocie przynajmniej od października 2007 r., kiedy to Wojewoda ustalił że, miedzy innymi działka nr [...] objęta jest przedmiotem postępowania, sąd uznał, że miało miejsce prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI