II SAB/KR 127/22

II SAB/Kr 127/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne~Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
w zw.  z art 6 ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. w przedmiocie bezczynności Rzecznika Dyscyplinarnego Krakowskiej Izby Adwokackiej w zakresie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 grudnia 2021r. I. zobowiązuje Rzecznika Dyscyplinarego Krakowskiej Izby Adwokackiej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego P. D. o udzielenie informacji publicznej z dnia 27 grudnia 2021r. w terminie 14 dni; II. stwierdza, iż Rzecznik Dyscyplinarny Krakowskiej Izby Adwokackiej dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Rzecznika Dyscyplinarnego Krakowskiej Izby Adwokackiej na rzecz skarżącego P. D. kwotę 100zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. D. pismem z dnia 15 marca 2022r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność organu – Rzecznika Dyscyplinarnego Krakowskiej Izby Adwokackiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż pismem złożonym w dn. 27 grudnia 2021 r. za pomocą poczty elektronicznej zwrócił się wnioskiem w trybie informacji publicznej do Rzecznika Dyscyplinarnego Krakowskiej Izby Adwokackiej. Rzecznik po upływie terminu i dopiero w dn. 9 lutego 2022 r. odpowiedział na powyższy wniosek, ale nie udostępnił żądanych informacji wobec czego w termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku. Skarżący podniósł, iż nie zgadza się z takim sposobem załatwienia sprawy przez Rzecznika, który taką odpowiedzią i w dodatku nie wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji świadomie narusza ustawę. Rzecznik wprawdzie odpowiedział pismem, ale nie wydał decyzji odmawiającej udzielenia informacji. Odmowa udzielenia informacji wydana być musi w formie decyzji, od której przysługuje zażalenie. Jeżeli decyzja nie została wydana, to stanowi to naruszenie ustawy. Każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna), a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej.
Skarżący wskazał, iż żądana informacja publiczna dotyczyła kwestii zawodowych i dyscyplinarnych wskazanego we wniosku adwokata. Adwokat jako osoba zaufania publicznego podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych, korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, bowiem jest funkcjonariuszem publicznym . Dlatego też adwokat jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej i w konsekwencji żądane informacje są informacją publiczną. Skarżący podniósł, iż jako Obywatel RP ma prawo wiedzieć, jak wyglądała kariera zawodowa adwokata i jak przebiegał nadzór Rady, kontrola zachowań i przebieg postępowań adwokatów dlatego też w jego ocenie Samorząd Adwokacki odmawiając udostępnienia takiej informacji łamie prawo. NSA uznał, że akt oskarżenia spełnia konstytutywne elementy definicji dokumentu urzędowego. (...) Przyjęcie, że akt oskarżenia stanowi dokument urzędowy pozwala na zakwalifikowanie go do informacji publicznej, gdyż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. informacją publiczną jest treść i postać dokumentów urzędowych. Akt oskarżenia spełnia zatem konstytutywne elementy przywołanej powyżej definicji dokumentu urzędowego, a tym samym jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W poniższym wyroku NSA jednocześnie stwierdził, iż błędne jest stanowisko, że akt oskarżenia oraz dokumenty z czynności i z akt prowadzonych w ramach zakończonego postępowania przygotowawczego oraz ich konkretne rezultaty w postaci wydawanych lub zatwierdzanych przez prokuratora rozstrzygnięć nie korzystają z zasady jawności i nie mogą zostać udostępnione w trybie u.d.i.p., albowiem dostęp do tego dokumentu, regulowany jest przepisami k.p.k., co wypełnia normę kolizyjną zawartą w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.( Wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. I OSK 2078/16.) W tym kontekście materiały związane z postępowaniem dyscyplinarnym stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. (Wyrok NSA z 14 lutego 2017 r.,sygn. akt I OSK 1237/15.) Protokoły zeznań świadków znajdujące się w aktach zakończonego postępowania mają cechy dokumentów urzędowych, przez co podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. (WSA w Kielcach wyrok z 20 maja 2020 r. o sygn. akt II SAB/Ke 30/20). Samorząd adwokacki nie ma prawa odmówić podania informacji obywatelowi o jednym z jego członków. Wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r,, sygn, akt II SA/Wa 88/17 Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych, korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, bowiem jest funkcjonariuszem publicznym (art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze). Stąd też adwokat, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne.( Wyrok WSA w Krakowie z 24.11.2021 r., II SAB/Kr 137/21). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu braku podstaw do odmowy udostępnienia informacji. Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. (Wyrok WSA w Rzeszowie 2012.10.24, II SAB/Rz 37/12, LEX nr 1235587) Skoro, zatem organ nie wydał decyzji i nie udzielił informacji w ustawowym terminie co, do których posiada ustawowy obowiązek ich udostępnienia, to nie ulega wątpliwości, że pozostaje on w bezczynności. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że w przekonaniu organu, żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej oraz że nie ciążył na nim obowiązek udzielenia informacji. (Wyrok WSA w Opolu z 26 października 2015 r. sygn. II SAB/Op 56/15). O bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 ustawy (przy uwzględnieniu wymienionych wyżej wyjątków) odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. W orzecznictwie sądowo administracyjnym jako utrwalone uznaje się stanowisko, iż informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn, akt II SAB/Rz 48/12). Przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności lub nawet przewlekłości podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 ustawy, czyli udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki. (NSA z dnia 12.04.2012 r. sygn. akt IOSK161/12). Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny" (wyrok WSA w Opolu z dnia 9 stycznia 2018 r., II SA/Op 583/17, CBOSA, wyrok WSA w Krakowie z 24.11.2020 r. II SA/Kr 933/20). W ocenie Skarżącego w decyzji Rzecznika nie ma dobrej woli i jest po prostu brak woli poddania się kontroli obywatelskiej, a takie stawianie sztucznych barier dla dostępu do informacji dotyczącej pracy adwokata będącego osobą zaufania publicznego pogłębia poziom społecznej nieufności wobec systemu wymiaru sprawiedliwości. Nie wolno karać obywateli za właściwe i racjonalne zachowanie i zamykać ludziom drogi do wiedzy i informacji dotyczącej urzędnika i za to, że interesują się działaniem władzy i dbają o właściwy nadzór nad jej funkcjonowaniem. Domaganie się przejrzystości i wiedzy z działania władzy publicznej jest obowiązkiem moralnym każdego obywatela, a urzędnik Rzecznik nie może utrudniać obywatelom możliwości sprawowania społecznej kontroli nad władzą publiczną za pomocą instrumentów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego organ pozostaje w bezczynności co uzasadnia przedmiotową skargę.
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Dyscyplinarny Krakowskiej Izby Adwokackiej, wniósł o oddalenie skargi P. D. z dnia 15 marca 2022r. w całości . Uzasadniając stanowisko organ potwierdził, iż P. D. wiadomością email z dnia 27 grudnia 2021r. skierowaną do Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej sprawy adwokata A. M. poprzez przesłanie skanu zarzutów przedstawionych w sprawie, scanów protokołów wszystkich rozpraw oraz wyroków pierwszej i drugiej instancji wraz z uzasadnieniem po anonimizacji danych wrażliwych. Wniosek ten został przez Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury przekazany Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Krakowskiej Izby Adwokackiej w Krakowie. Skarżącemu została udzielona odpowiedź pismem z dnia 9 lutego 2022r. w którym wskazano, że postępowanie dyscyplinarne toczy się w oparciu o przepisy Działu VIII ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze tj. z dnia 16 września 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1651). Według zaś art. 95n tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Kwestia dostępu do danych z akt sprawy dyscyplinarnej nie została uregulowana w Dziale VIII wyżej cytowanej ustawy, a wobec tego - na podstawie art, 95n tej ustawy - odpowiednie zastosowanie w tym zakresie znajdują przepisy art. 156 Kodeksu postępowania karnego, co wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący P. D. wniósł skargę wskazując, że otrzymał pismo z dnia 9 lutego 2022r. natomiast uważa, że odmowa udzielenia informacji wydana być musi w formie decyzji, a każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji, a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Zarzuty skarżącego zdaniem organu są niezasadne. Zgodnie z orzecznictwem Sądów administracyjnych, za informację publiczną nie uznaje się informacji o toczących się postępowaniach dyscyplinarnych przeciwko konkretnemu adwokatowi, natomiast taką informacją stanowi dopiero informacja o skazaniu dyscyplinarnym, a o udzielenie takiej informacji skarżący się nie zwracał (wyrok WSA w Gliwicach do sygn. IV SAB/GI 7/14). Jak wyjaśniono skarżącemu, według art. 95n ustawy Prawo o adwokaturze, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Kwestia dostępu do danych sprawy dyscyplinarnej nie została uregulowana w Dziale VIII wyżej cytowanej ustawy, a wobec tego - na podstawie art. 95n tej ustawy - odpowiednie zastosowanie w tym zakresie znajdują przepisy art. 156 Kodeksu postępowania karnego, co wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku wydania decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji publicznej organ wyjaśnił, że odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 16.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej, to jest gdy wniosek dotyczy udostępnienia danych, które w myśl ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) są informacjami publicznymi. Jeśli zaś wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, które nie stanowią informacji publicznej, organ udziela odpowiedzi w drodze pisma informacyjnego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r. do sygn. akt II SA 2867/02, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2007 r. do sygn. akt I OSK 50/06 oraz 2 42 postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r. do sygn. akt IOSK 243/07). Wobec powyższego organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).
Istotnym jest również wskazanie, że Sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).
Ustalenia w zakresie stanu faktycznego w niniejszej sprawie ograniczają się do dwóch okoliczności:
- Wnioskiem z dnia 27 grudnia 2021r. skierowaną do Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury P. D. złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej postępowania dyscyplinarnego adwokata A. M. poprzez przesłanie skanu zarzutów przedstawionych w sprawie, scanów protokołów wszystkich rozpraw oraz wyroków pierwszej i drugiej instancji wraz z uzasadnieniem po anonimizacji danych wrażliwych.
- W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 9 lutego 2022r. odmówił wydania uzasadnień powyższych wyroków , uznając iż nie stanowią one informacji publicznej w rozumieniu przepisów o dostępie do informacji publicznej i mogą być udostępniane w trybie przewidzianym w art. 156 par. 1 k.p.k. 9 lutego 2022r. w związku z art. 95n ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze tj. z dnia 16 września 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1651).
Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia:
- czy dokumenty zawarte w aktach postępowania dyscyplinarnego w postaci wskazanych we wniosku z 27.12.2021r. tj. skany zarzutów przedstawionych w sprawie, scany protokołów wszystkich rozpraw oraz wyroków pierwszej i drugiej instancji wraz z ich uzasadnieniami stanowią dokumenty mieszczące się w kategorii dokumentów podlegających udostępnieniu w trybie informacji publicznej, innymi słowy czy stanowią one informację publiczną;
- czy podlegają one udostępnieniu osobom trzecim i ewentualnie w jakim trybie.
Zgodnie z treścią art. 1 ust 2 u.d.i.p. "Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Takie inne zasady i tryb przewidziane zostały min. w art. 156 § 1 k.p.k.,( do którego odsyła art.95n ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - Dz.U. z 2020 r. poz. 1651), który stanowi, iż "Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom.(...)."
Z analizy zacytowanych wyżej przepisów wynikają dwa wnioski: - art. 1 ust 2 udip mówi o "nie naruszaniu" innych przepisów a nie o wyłączeniu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, co oznacza , iż regulacje zawarte w udip nie podlegają wyłączeniu, a jedynie nie naruszają innych rozwiązań przewidzianych w przepisach odrębnych;
- art. 156 § 1 k.p.k mówi o udostępnianiu akt – a nie o udostępnianiu informacji publicznej lub dokumentów stanowiących informację publiczną zawartych w aktach postępowania karnego. Jest to zatem inny zakres udostępnienia. Jest tu bowiem mowa o aktach jako całości, tj. zbiorze wszystkich dokumentów i materiałów zawartych w katach sprawy, a nie o konkretnie wskazanych dokumentach zawartych w tych aktach.
Dlatego też w ocenie Sądu w przypadku, gdy ktoś domaga się wydania ściśle i precyzyjnie określonego dokumentu zawartego w aktach postępowania karnego ( tu dyscyplinarnego) organ winien w pierwszej kolejności zbadać, czy żądana informacja (dokument) jest informacją publiczną. Jeśli dojdzie do wniosku, iż nie jest to informacja publiczna to wystarczy rozpoznanie sprawy w postaci pisma wyjaśniającego. Jeśli natomiast będzie to informacja publiczna, to albo należy ją udostępnić, albo odmówić udostępnienia w drodze decyzji wydanej w oparciu o art. 16 udip.
W ocenie Sądu – uzasadnienie wyroku w tym i w sprawie karnej ( dyscyplinarnej), dokument w postaci zarzutów stawianych w tym postępowaniu czy protokoły rozpraw są dokumentami mieszczącym się w kategorii dokumentów podlegających regulacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd w całości podziela stanowisko zawarte w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 7/13 gdzie stwierdzono, że "Żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)". Jednakże skarżący nie żądał udostępnienia akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania karnego, a jedynie konkretnych dokumentów znajdujących się w tych aktach – precyzyjnie wskazanych we wniosku.
W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że żądana przez skarżącego informacja miała walor informacji publicznej, a zatem sprawa powinna zostać załatwiona poprzez wydanie aktu lub podjęcie czynności – do czego Sąd zobowiązał Rzecznika Dyscyplinarnego Krakowskiej Izby Adwokackiej w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ponieważ do dnia wyrokowania sprawa – w zakresie objętym skargą - nie została załatwiona, w pkt II wyroku Sąd uznał, że Rzecznik Dyscyplinarnej Krakowskiej Izby Adwokackiej pozostaje w bezczynności.
Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do wniosku, że nie miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1415/19 "za rażące naruszenie prawa należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Za wyczerpujące powyższe pojęcie przyjdzie uznać stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia."
Postępowaniu Rzecznika Dyscyplinarnego Krakowskiej Izby Adwokackiej w niniejszej sprawie nie może zarzucić rażącego naruszenia prawa. Organ nie pozostawił wniosku skarżącego bez odpowiedzi, i jej udzielił, choć niewłaściwie zakwalifikował charakter żądanej przez wnioskodawcę informacji i w efekcie odpowiedział na nią w niewłaściwej formie. W zaistniałej sytuacji nie można uznać, że wniosek został zignorowany, a zaniechanie ze strony organu było wyrazem złej woli i lekceważenia skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w pkt III wyroku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.