II SAB/Kr 11/23

II SAB/Kr 11/23 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 58 par 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie braku zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy wpisania obiektu do rejestru zabytków w terminie, braku podania przyczyn niezałatwienia sprawy i wyznaczenia nowego terminu postanawia 1. skargę odrzucić; 2. zwrócić skarżącemu P. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu.
Uzasadnienie
P. W. w dniu 15 grudnia 2022 r. (data nadania przesyłki poleconej) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w związku z brakiem zawiadomienia skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, braku podania przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej załatwienia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 36 k.p.a. poprzez brak przedłużenia okresu trwania postępowania przez Organ, brak wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, jak i brak wskazania przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków na dzień 22 września 2019 r. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa poprzez brak zawiadomienia Skarżącego jako strony postępowania administracyjnego o przyczynach niezałatwienia w terminie sprawy wpisu do rejestru zabytków budynku nr [...] przy [...] w K., podania przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz poinformowania o nowym terminie załatwienia sprawy,
2. zobowiązanie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do zawiadomienia Skarżącego jako uczestnika postępowania administracyjnego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, tj. na dzień 22 września 2019 r.,
3. zobowiązanie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do wskazania nowego terminu załatwienia sprawy wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia,
4. zasądzenie od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów [dalej: MWKZ) na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 22 sierpnia 2019 r. MWKZ wszczął postępowanie administracyjne o wpis do rejestru zabytków budynku położonego w K. przy [...]
Jak stanowi art. 35 k.p.a. : § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca. a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z kolei zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. "O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia." Tymczasem pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zawiadomił Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, nie wskazał też nowego terminu załatwienia sprawy, ani nie pouczył Skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia.
W związku z tym, że MWKZ nigdy nie poinformował Skarżącego o przedłużeniu postępowania oraz o przyczynach braku załatwienia sprawy w terminie, a dodatkowo nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia ponaglenia. MWKZ pozbawił się możliwości uzasadnienia powodów swojego zaniechania w załatwieniu sprawy w ustawowym terminie.
Pismem z dnia 31.10.2022 r. Skarżący złożył ponaglenie na przewlekłość Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jednak do chwili obecnej, ponad miesiąc od złożenia ponaglenia, brak jest informacji o przekazaniu ponaglenia do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organu wyższego stopnia. Tymczasem, zgodnie z art. 37 § 4 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni. Również w tym zakresie Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności.
Jak wskazuje dalej Skarżący - abstrahując od samego znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy wynikającego z k.p.a. (postępowanie trwa 40 miesięcy i nadal jest w początkowej fazie wszczęcia), organ w sposób nieuzasadniony zaniechał wywiązania się z obowiązku powiadomienia strony o przekroczeniu terminu. Organ nie poinformował Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynach niezałatwienia, nie wyznaczył nowego terminu, ani nie pouczył strony mimo iż postępowanie toczy się od 3,5 roku. Jest to oczywiste i niezrozumiałe naruszenie obowiązków organu świadczące o rażącym naruszeniu prawa, jako że nic nie uzasadnia takiego postępowania organu. O ile organ może próbować w jakikolwiek sposób usprawiedliwić tak rażąco przedłużający się czas trwania postępowania, to jednak nie ma żadnych racjonalnych podstaw do usprawiedliwienia braku poinformowania strony o takim stanie rzeczy. Organ nie podjął żadnej próby wyjaśnienia stronie przyczyn tak znacznego przekroczenia terminów wynikających z przepisów prawa. Organ nie zrobił tego nawet w momencie, kiedy Skarżący złożył ponaglenie dotyczące właśnie braku poinformowania go o niezałatwieniu sprawy w terminie, co świadczy o wyjątkowo rażącym naruszeniu podstawowych, najbardziej oczywistych i łatwych do wykonania obowiązków organu, jest to bowiem jedynie obowiązek informacyjny, niewymagający od organu podjęcia jakichkolwiek skomplikowanych czynności, a jedynie pisemnego poinformowania strony o stanie rzeczy. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Urząd Ochrony zabytków w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg postępowania i podniósł, że poinformowanie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczenie terminu zakończenia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków było niemożliwe.
W piśmie z dnia 17 lutego 2023 r (data nadania 20 lutego 2023 r) ostatecznie precyzującym żądanie skargi oraz zawierającym stanowisko skarżącego wobec doręczonej odpowiedzi na skargę skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wskazał, że skarga dotyczyła bezczynności jedynie w zakresie braku podjęcia określonych czynności to jest braku zawiadomienia Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, braku podania przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej załatwienia. (Obowiązku informowania wynikającego z art. 36 k.p.a.).
Skarżący P. W. złożył pismem z dnia 16 grudnia 2022 r do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłość Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w związku z brakiem załatwienia w terminie sprawy o wpis do rejestru zabytków budynku położonego przy [...] w K.. Złożona skarga została zarejestrowana do sygnatury akt II SAB/Kr 17/23. W niej Skarżący wniósł o stwierdzenie że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa poprzez brak załatwienia w terminie sprawy dotyczącej wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] w K.. Na uzasadnienie skargi wskazał między innymi, że "organ ani raz nie zawiadomił Skarżącego o przekroczeniu terminu, nie podał przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, ani nie pouczył Skarżącego o prawie wniesienia ponaglenia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. bezczynność lub przewlekłość związana z brakiem wydania decyzji administracyjnej, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, bezczynności i przewlekłość w odniesieniu do pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających). Zaskarżalna do sądu administracyjnego bezczynność lub przewlekłość może również dotyczyć innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).
Wszystkie inne skargi na bezczynność lub przewlekłość podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zawiadomienia z art. 36 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 t.j. z dnia 2022.09.27) nie kończą postępowania administracyjnego i są jedynie wpadkowymi czynnościami materialno-technicznymi w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Nie można zaskarżyć zawiadomienia o terminie załatwienia sprawy. Konsekwencją zawiadomienia strony o nowym terminie załatwienia sprawy jest brak bezczynności organu w sprawie. Konkretne powody niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu mogą świadczyć o przewlekłości postępowania administracyjnego. Bezczynność i przewlekłość postępowania może być zwalczana przez stronę za pomocą ponaglenia (art. 37 k.p.a.) bądź skargi ( art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b)
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Skarga P. W. na bezczynność, jedynie w kwestii braku zawiadomienia skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, braku podania przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej załatwienia (obowiązek informowania z art. 36 k.p.a.) nie dotyczy bezczynności o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Zakres skargi do sygn. akt II SAB/Kr 11/23 jest węższy od zakresu skargi wniesionej i rozpoznawanej do sygn. akt II SAB/Kr 17/23. W sprawie na bezczynność i przewlekłość postępowania do sygn. akt II SAB/Kr 17/23, badana będzie terminowość procedowania organu w pełnym zakresie, to znaczy całości postępowania administracyjnego w sprawie o wpis nieruchomości przy [...] w K. do rejestru zabytków, uwzględniając wszystkie czynności jakie organ powinien podjąć w trwającym postępowaniu. Brak podstawy, aby skargę do sygn. akt II SAB/Kr 11/23 rozpoznawać samodzielnie.
Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie uczynił przedmiotem swojej skargi całości sprawy administracyjnej polegającej na wpisie do rejestru zabytków nieruchomości przy ul. [...] w K.. Co więcej jednoznacznie sprecyzował, że skarga dotyczyła bezczynności jedynie w zakresie braku podjęcia określonych czynności, to jest braku zawiadomienia skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, braku podania przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej załatwienia. Tak wyznaczonymi przez skarżącego nieprzekraczalnymi granicami zakresu oczekiwanej przez skarżącego kontroli rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany. Skarga dotycząca jedynie pewnego aspektu bezczynności, bez należytego odniesienia do całości sprawy administracyjnej - powoduje że, brak możliwego i dopuszczalnego przepisami prawa (art. 149 p.p.s.a. ) sposobu rozstrzygnięcia w przypadku uwzględnienia skargi.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że należało odrzucić wniesioną skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.