VI CZ 18/14

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2014-01-03
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
likwidacja stowarzyszeniareprezentacjapełnomocnictwoksięgi wieczystekuratororgan osoby prawnejzażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi stowarzyszenia w likwidacji, uznając, że brak jednego z dwóch likwidatorów nie stanowi luki prawnej, a wymaga powołania kuratora lub uzupełnienia składu likwidatorów.

Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu skargi stowarzyszenia w likwidacji. Skarga została odrzucona, ponieważ pełnomocnictwo do jej wniesienia podpisał tylko jeden z dwóch wymaganych likwidatorów. Sąd Okręgowy uznał, że śmierć jednego z likwidatorów nie jest przeszkodą w dalszym prowadzeniu likwidacji, a w takiej sytuacji powinno zostać powołane nowe organy lub kurator.

Sąd Okręgowy w Częstochowie rozpoznał zażalenie wnioskodawcy, Unii (...) w likwidacji, na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu skargi na zarządzenie referendarza sądowego o zwrocie wniosku. Sąd Rejonowy odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnictwo do jej wniesienia zostało podpisane tylko przez jednego z dwóch likwidatorów stowarzyszenia, którzy zgodnie z uchwałą mieli działać łącznie. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że brak jednego z likwidatorów (zmarłego) nie stanowi luki prawnej uniemożliwiającej dalsze prowadzenie likwidacji. Zgodnie z przepisami, w przypadku braku organów lub ich niekompletności, sąd może ustanowić kuratora, który ma na celu powołanie nowych organów lub przeprowadzenie likwidacji. Sąd podkreślił, że likwidacja stowarzyszenia nie kończy jego bytu prawnego, a celem likwidacji jest m.in. zabezpieczenie interesów wierzycieli. Sąd nie uznał za zasadne argumentów pełnomocnika o niemożności prowadzenia dalszego procesu likwidacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak jednego z likwidatorów nie stanowi luki prawnej. W takiej sytuacji należy powołać kuratora lub uzupełnić skład likwidatorów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na przepisy Prawa o Stowarzyszeniach oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, stwierdził, że likwidacja osoby prawnej nie kończy jej bytu prawnego. W przypadku braku lub niekompletności organów, sąd może ustanowić kuratora, który ma na celu powołanie nowych organów lub przeprowadzenie likwidacji. Zatem śmierć jednego z likwidatorów nie uniemożliwia dalszego prowadzenia spraw stowarzyszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

brak informacji

Strony

NazwaTypRola
Unia (...) w likwidacjiinstytucjawnioskodawca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398(22) § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo o Stowarzyszeniach art. 36 § 1

Ustawa o Stowarzyszeniach

W razie rozwiązania się stowarzyszenia na podstawie własnej uchwały, likwidatorami są członkowie jego zarządu, chyba że statut lub uchwała ostatniego walnego zebrania stanowią inaczej. Sposób reprezentacji określa uchwała stowarzyszenia.

k.c. art. 42

Kodeks cywilny

Jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Brak organów obejmuje także niekompletność organów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć jednego z likwidatorów nie stanowi luki prawnej uniemożliwiającej dalsze prowadzenie likwidacji. W przypadku braku lub niekompletności organów osoby prawnej, sąd może ustanowić kuratora. Likwidacja osoby prawnej nie kończy jej bytu prawnego.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo podpisane przez jednego likwidatora jest nieważne, gdy wymagane jest działanie łączne. Brak możliwości uzupełnienia składu likwidatorów z powodu rozwiązania stowarzyszenia.

Godne uwagi sformułowania

Fakt że drugi z likwidatorów nie żyje nie zmienia sposobu reprezentacji wnioskodawcy. Stąd bezprzedmiotowe , a w istocie niezrozumiałe są zarzuty pełnomocnika odnośnie braku podstaw do przyjęcia aby sposób reprezentacji był determinowany wpisami w rejestrze , skoro bezsporne jest że wpisy te wynikają z uchwały stowarzyszenie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych przyjmuje się że zasadą wszystkich przepisów regulujących ustrój osób prawnych jest przyjęci reguły że ustanie osoby prawnej następuje dopiero po przeprowadzeniu likwidacji . Jako brak organów przyjmuje się także oczywiście niekompletność organów. Nie jest rzeczą Sądu dokonywanie pouczeń profesjonalnych pełnomocników jak można rozwiązać podany przez nich problem dotyczący braku reprezentacji wnioskodawcy .

Skład orzekający

SSO Halina Garus

sędzia

SSO Hanna Morejska

sędzia-sprawozdawca

SSO Henryka Szwyngel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji osób prawnych w likwidacji, w szczególności stowarzyszeń, w przypadku śmierci jednego z likwidatorów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia w likwidacji, gdzie wymagane jest łączne działanie likwidatorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją podmiotów prawnych w likwidacji, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach braku organów.

Brak likwidatora to nie koniec świata dla stowarzyszenia – sąd wskazuje drogę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Cz 18/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 stycznia 2014 Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryka Szwyngel Sędziowie: SSO Halina Garus SSO Hanna Morejska- spr. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3.12.2014r. sprawy z wniosku Unii (...) w likwidacji w W. o wpis do księgi wieczystej nr (...) na skutek zażalenia wnioskodawcy Unii (...) w likwidacji w W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 4 grudnia 2013r. sygn. akt (...) postanawia: oddalić zażalenie VICz 18/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4.12.2013 Sąd Rejonowy w Częstochowie odrzucił skargę wnioskodawcy Unii (...) w likwidacji na orzeczenie referendarza sądowego w postaci zarządzenie o zwrocie wniosku z dnia 22.10.2013. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził że jak wynika z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego Unia (...) w likwidacji powinna być reprezentowana przez dwóch likwidatorów łącznie, pełnomocnictwo do występowania w sprawie dla profesjonalnego pełnomocnika, który złożył skargę podpisał jednak jeden likwidator, zatem skargę jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony należało odrzucić z mocy art. 398 (22) par.5 kpc w zw.z art. 370 kpc i 13par.2 kpc . Fakt że drugi z likwidatorów nie żyje nie zmienia sposobu reprezentacji wnioskodawcy. Zażalenie na postanowienie złożył pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu że brak jest odpowiedniego umocowania do działania w imieniu wnioskodawcy i w efekcie naruszenia przepisów postępowania tj. art. 130 par.1i 2 kpc w zw.z art. 13par.2 kpc poprzez ich niezasadne zastosowanie. Dlatego wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia . W uzasadnieniu podnosił że żaden przepis nie stanowi aby reguły reprezentacji determinowane były wpisami do rejestru, nadto uzupełnienie składu osobowego wnioskodawcy jest niemożliwe gdyż Stowarzyszenie zostało rozwiązane zgodnie z powziętą uchwała ostatniego walnego zgromadzenia. Sąd Okręgowy stwierdza że zażalenie nie jest zasadne z przyczyn następujących. Stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie przedstawia się następująco; Bezsporne jest w sprawie że wnioskodawca Unia (...) jest stowarzyszeniem w likwidacji oraz że zgodnie ze Uchwała Nr 1XX nadzwyczajnego Walnego Zebrania Delegatów Unii stowarzyszenie zostało rozwiązane, zgodnie z tą samą uchwałą wyznaczono dwóch likwidatorów T. K. i K. M. którzy mieli działać łącznie . W dniu 30.10 2012 K. M. zmarł ( akt zgonu k. 54 ) W dniu 5.07.2013 roku drugi z likwidatorów udzielił pełnomocnictwa procesowego profesjonalnym pełnomocnikom do prowadzenia spraw cywilnych Stowarzyszenia . W oparci o to pełnomocnictwo wystąpili ono w imieniu Stowarzyszenia do Sądu Rejonowego w Częstochowie Wydział ksiąg Wieczystych o dokonanie sprostowania wpisu w księdze wieczystej , dotyczącego nieruchomości Stowarzyszenia. Ponieważ nie uzupełnili mimo wezwania braku formalnego wniosku i nie złożyli pełnomocnictwa podpisanego przez obu likwidatorów, referendarz sądowy zarządzeniem z 22.10.2013 zwrócił wniosek, zaś Sąd Rejonowy zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę na czynność referendarza z przyczyn wyżej podanych. Na podstawie tak ustalonego stanu prawnego i faktycznego Sąd Okręgowy stwierdza co następuje Z mocy art. 36. 1. Ustawy z 7.04. 1989 Prawo o Stowarzyszeniach w razie rozwiązania się stowarzyszenia na podstawie własnej uchwały, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, likwidatorami stowarzyszenia są członkowie jego zarządu, jeżeli statut lub, w razie braku odpowiednich postanowień statutu, uchwała ostatniego walnego zebrania członków (zebrania delegatów) tego stowarzyszenia nie stanowi inaczej. Zatem sposób reprezentacji stowarzyszenia i osoby likwidatorów określa uchwała stowarzyszenia. Stąd bezprzedmiotowe , a w istocie niezrozumiałe są zarzuty pełnomocnika odnośnie braku podstaw do przyjęcia aby sposób reprezentacji był determinowany wpisami w rejestrze , skoro bezsporne jest że wpisy te wynikają z uchwały stowarzyszenie. Mimo podjęcia decyzji o rozwiązaniu stowarzyszenie nie utraciło bytu prawnego . W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych przyjmuje się że zasadą wszystkich przepisów regulujących ustrój osób prawnych jest przyjęci reguły że ustanie osoby prawnej następuje dopiero po przeprowadzeniu likwidacji . Instrument taki został stworzony także celem zabezpieczenia interesu wierzycieli danej osoby prawnej Stanowisko takie do którego Sąd Okręgowy w pełni się przychyla wynika miedzy innymi z uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w sprawie IIICZP13/1991 i Postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie IACr 935/95 . Zatem likwidatorzy pełnią funkcję organów osoby prawnej . W tej sytuacji z chwilą śmierci jednego z likwidatorów stowarzyszenia nie można uznać aby istniała luka prawna w przepisach , nie pozwalająca na dalsze prowadzeni likwidacji. Zgodnie z art. 42 kodeksu cywilnego jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. . Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Jako brak organów przyjmuje się także oczywiście niekompletność organów . ( tak Komentarz do kc pod redakcją K. Pietrzykowskiego Wydawnictwo C. H. Beck W- wa 2013 str.1671 tom I ) Oczywiście kurator nie może reprezentować osoby prawne w sprawach sądowych nie jest bowiem organem tej osoby lecz jego rola sprowadza się do powołania organów osoby pranej lub wdrożenia procesu likwidacji. Zatem rola kuratora osoby prawnej w likwidacji winna się sprowadzać do uruchomienia procedury zmiany lub powołania likwidatorów . Należy pamiętać że przedmiotowa likwidacja jest prowadzona od ponad 6 lat , czyli trwa ponad rok zatem Sąd Rejestrowy może zarządzić zmianę likwidatorów , tym bardziej jeżeli jeden z likwidatorów nie istnieje. Nie jest rzeczą Sądu dokonywanie pouczeń profesjonalnych pełnomocników jak można rozwiązać podany przez nich problem dotyczący braku reprezentacji wnioskodawcy . Kwestia ta została podniesiona jedynie dlatego że pełnomocnik wnioskodawcy podnosi argumenty odnośnie niemożności prowadzenia dalszego procesu likwidacji , czyli w istocie uznaje że w tym zakresie istnieje luka w przepisach prawa, co nie polega na prawdzie jak wyżej wykazano. Dlatego z mocy art. 385 kpc w zw.z art. 397par.2 kpc orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI