II SAB/KR 110/22

II SAB/Kr 110/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy S. do wydania aktu lub dokonania czynności dotyczącej wniosku z dnia 7 lutego 2022 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty O. na rzecz H. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
H. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy Spytkowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 7 lutego 2022 r. skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o udostępnienie:
1/ Umowy podpisanej na 2021 r. z Gabinetem Weterynaryjnym [...] [...]/schronisko C. na odławianie, utrzymywanie i opiekę nad zwierzętami bezdomnymi
2/ Protokołów odłowu lub innej dokumentacji na odłów 39 psów, które zostały odłowione w latach od 2014 - 2020r przez podmiot wykazany powyżej + za okres od 01.01.-31.12.2021r.;
3/ Dokumentów podpisanych przez lekarza weterynarii, zawierających informacje o ilości zwierząt oddanych do schroniska w C., które zostały poddane eutanazji/zmarło naturalnie wraz z podaniem przyczyny zgonu.
4/ Dokumentów zawierających informacje o ilości zwierząt poddanych zabiegom sterylizacji/kastracji (dokumenty w postaci faktur wystawionych przez podmiot odpowiedzialny (Gabinet Weterynaryjny [...] [...]/schronisko C.) na podstawie umów zawartych z Gminą Spytkowice
5/ Faktur opłaconych przez Gminę Spytkowice za lata 2017 - 31.12.2021r. (Instrukcja Kancelaryjna B5 o przechowywaniu dokumentacji księgowej w samorządach gminnych przez okres 5 lat.) Kwotę wydanych przez Gminę środków finansowych za lata od 2014 - 2016r. gdyby była nam niezbędna, (np. przy zgłoszeniu urzędników gminnych do organów ścigania) mamy możliwość pozyskać z innego źródła;
6/ Umów adopcyjnych zwierząt adoptowanych za lata od 2014 - 31.12.2021r. (zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych);
7/ Protokołów kontroli dokonanych przez urzędników gminnych w schronisku w C. odnośnie dobrostanu swoich zwierząt w latach od 2014-31.12.2021 r.
Ponadto wniesiono o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1/ wskazania numerów czipów lub numerów ewidencyjnych zwierząt wraz ze zdjęciami ogłoszeniowymi, które zamieszczane były w ogłoszeniach do promocji i adopcji na stronie schroniska C. i na stronie gminnej Gminy Spytkowice. Zdjęcia powinny być powiązane z nr ewidencyjnym lub z nr czipa;
2/ W jaki sposób Gmina troszczy się o koty wolnożyjace? Są one niezbędnym elementem ekosystemu, zapewniają w nim zachowanie równowagi. Właścicielem kotów wolnożyjących jest Państwo, a Gmina ma obowiązek zapewnić im opiekę i pożywienie przez cały rok.
Skarżąca wniosła również o podanie podstawy prawnej, że koty wolnożyjące mają być dokarmiane tylko w sytuacji zagrożenia ich życia, rachunków potwierdzających zakup karmy dla kotów wolnożyjących i protokołów jej przekazania społecznym opiekunom kocich populacji w 2021 r., rachunków potwierdzających zakup budek, domków lub innych miejsc schronienia dla kotów wolnożyjących w 2021 r., wskazanie z jakimi organizacjami społecznymi lub pozarządowymi współpracowała Gmina Spytkowice w 2021 r. w opiece nad kotami wolnożyjącymi oraz dowodów ile kotów wolnożyjących zostało poddane w 2021 r. zabiegom sterylizacji /kastracji. Skarżącą wystąpiła o udostępnienie żądanych przez siebie dokumentów i informacji, na podany przez nią adres mailowy.
Organ nie udzielił żadnej odpowiedzi na powyższy wniosek. Skarżąca wniosła o udostępnienie wskazanej informacji publicznej i stwierdzenie bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Spytkowice wskazał, że nieudzielenie skarżącej informacji wynika z konieczności sprawdzenia czy jest dopuszczalne ujawnienie jej tak szerokiego spektrum danych, z których można wnioskować o treści tzw. danych wrażliwych osoby fizycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosowanie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 -4 P.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 1a P.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 P.p.s.a.).
Na wstępie dalszych rozważań Sąd zaznacza, że pomiędzy stronami nie było sporu, co do podstawowego charakteru żądanej informacji, tj. nie kwestionowano, że żądane informacje mają walor informacji publicznej. Nie ulega również wątpliwości, że Wójt Gminy Spytkowice jest podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji mających charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, bądź też do wydania decyzji odmownej w tym zakresie. Z wniosku skarżącej z dnia 7 lutego 2022 r., złożonego w formie elektronicznej wynika, że domaga się informacji w trybie art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1997 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 572) to jest o realizacji zadań określonych w gminnym programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
Wskazać na wstępie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. (por. wyroki NSA z 25.09.2018 r., I OSK 1467/18; z 15.12.2017 r.). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z 18.04.2012 r., I OSK 192/12; z 30.09.2015 r., I OSK 2093/14). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog przedmiotowy informacji publicznej zawiera art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, że na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Poza wyżej wskazaną formą pisemną wniosku, elementami determinującymi jego skuteczne wniesienie są jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (por. wyroki NSA z: 7.06.2019 r., I OSK 2788/17; 16.10.2018 r., I OSK 2621/16; 14.11. 2019 r., I OSK 692/18; 19.06.2020 r., I OSK 1777/19 oraz wyroki: WSA we Wrocławiu z 16.03.2021 r., IV SAB/Wr 450/20; WSA w Bydgoszczy z 1.04.2021 r., II SAB/Bd 4/20; WSA w Krakowie z 26.02.2021 r., II SAB/Kr 15/21; WSA w Opolu z 21.06.2018 r., II SAB/Op 49/18).
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodny z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, a organ istotnie pozostał bezczynny w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji żądanych przez skarżącą. Stwierdzić też należy, że przedmiotowo i podmiotowo wnioskowane informacje spełniają przesłanki o których mowa w art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej jasno określa przypadki, w których ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego, co wynika z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i dotyczy do odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania o udzielenie informacji publicznej w zakresie określonym w tym przepisie. Z powyższego nie wynika jednak, że postepowanie u udzielenie informacji publicznej jest postępowaniem administracyjnym, do którego w całości mają zastosowanie przepisy k.p.a. Tak nie jest ze względu na wąsko wyartykułowane przez ustawodawcę w art. 16 u.d.i.p. odesłanie do k.p.a.
Rację ma skarżąca, że wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Wniosek taki nie jest podaniem w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Dlatego bezzasadne jest twierdzenie organu, że nadal prowadzi postępowanie i zamykanie go w ramach postępowania administracyjnego (vide wezwanie z dnia 18 lutego 2022 r.). Treść wniosku - zakres żądanych w nim informacji - jest dla organu wiążący i zarazem wyznacza granice, w jakich ma udzielić informacji. Organ jest bowiem związany treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie jest upoważniony do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku (wyrok NSA z 21.04. 2022r. III OSK 4546/21).
Tym samym należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 7 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, działając na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W przedmiotowej sprawie niedochowanie terminu przewidzianego na udzielenie skarżącej informacji publicznej nie było efektem braku chęci w załatwieniu wniosku, a jedynie niewłaściwym zinterpretowaniu żądania. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.