II SAB/Kr 107/24

II SAB/Kr 107/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III SAB/Kr 107/24 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2024-11-18
III OZ 67/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-11
III OZ 68/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 13 ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. i D. W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach w zakresie punktów 1 i 5 wniosku z dnia 11 marca 2024 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie punktów 1 i 5 wniosku z dnia 11 marca 2024 r., w terminie w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11 marca 2024 r. D. W. i M. W. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach
o dostarczenie dowodów na bezpieczeństwo szczepień, informacje które z obowiązkowych szczepionek zostały przebadane w badaniach klinicznych z grupą kontrolną, której podano neutralne placebo oraz czy schemat szczepień do którego jesteśmy przymuszani groźba postępowania egzekucyjnego, został zbadany klinicznie w obecnej konfiguracji. Nadto zwrócili się o wskazanie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u ich dziecka przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienione przez producentów w treści ulotek, wykluczenie alergii na składniki szczepionki oraz wykluczenie niedoborów odporności wrodzonych oraz nabytych, zgodnie z treścią charakterystyki produktu leczniczego.
Podali, że szczegółowe badania są konieczne szczególnie z uwagi na fakt, że w Polsce nie stworzono wiarygodnego i sprawiedliwego systemu odszkodowawczego dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, co narusza art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jako odpowiedzialni rodzice chcą zminimalizować u dziecka ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów po szczepieniu oraz upewnić się, że lekarz dopełnił swoich obowiązków szanując ich prawa. Nadto wnioskujący wnieśli się o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udzielenie odpowiedzi na 20 pytań szczegółowych.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 28 marca 2024 r. organ podał, że nie wszystkie żądane do udostępnienia informacje stanowią informację publiczną. Tym samym wobec informacji, które nie stanowią informacji publicznej nie mają zastosowania przepisy wymienionej ustawy. PPIS w Myślenicach posiada przede wszystkim informacje, które zostały bezpośrednio przez niego wytworzone oraz te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Ponadto "Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia." Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w wyroku z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Rz 129/18.
Organ wyjaśnił, że obowiązek wykonania u dziecka obowiązkowych szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1284, z późn. zm.) i nie jest uzależniony od woli rodziców, czy też treści informacji uzyskanej od właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z wykonania tego obowiązku zwalniają wyłącznie przeciwwskazania medyczne u danego dziecka, poparte stosownym zaświadczeniem od lekarza specjalisty. Treść wskazanej ustawy dostępna jest na stronie: Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP) oraz na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL).
Odnośnie do zamiaru wniesienia przez wnioskodawców żądania przeprowadzenia przez lekarza badania kwalifikującego dziecko do szczepień ochronnych, a także żądania przeprowadzenia wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u dziecka przeciwwskazania do szczepień organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 2 i ust. 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi cyt.: "2. Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. (...) 6. obowiązkowe szczepienia ochronne przeprowadzają lekarze lub felczerzy, pielęgniarki, położne, higienistki szkolne i ratownicy medyczni, posiadający kwalifikacje, określone na podstawie ust. 10 pkt 3." Zatem ustawodawca określił odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Zwolnić lub odroczyć w czasie wykonanie obowiązku obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka może wyłącznie lekarz specjalista, który stwierdzi istnienie przeciwwskazań medycznych u danego dziecka. Lekarz wydaje stosowne zaświadczenie w tym przedmiocie. Fakt ten zostaje odnotowany w karcie uodpornienia. W sytuacji, gdy wykonane badanie kwalifikacyjne daje podstawę do odroczenia szczepienia, lekarz kieruje taką osobę do konsultacji specjalistycznej. Jednocześnie organ wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym panuje pogląd, z którego wynika, iż obowiązek szczepień dziecka nie może być uchylony wobec braku zgody rodzica, skoro nie są stwierdzone przez lekarza przeciwwskazania do szczepienia.
Odnośnie żądania udostępnienia badań bezpieczeństwa szczepionek, udostępnienia charakterystyk produktu leczniczego szczepionek oraz zamiaru żądania udostępnienia szczepionek pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci etc., organ podał, że szczepienia (w tym także obowiązkowe szczepienia ochronne) wykonywane są wyłącznie szczepionkami dopuszczonymi do obrotu, zaś zasady i tryb dopuszczania do obrotu produktów leczniczych, z uwzględnieniem w szczególności wymagań dotyczących jakości, skuteczności i bezpieczeństwa ich stosowania; warunki prowadzenia badań klinicznych produktów leczniczych; warunki wytwarzania produktów leczniczych; warunki obrotu produktami leczniczymi; organizacje i zasady funkcjonowania systemu nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania produktów leczniczych oraz monitorowania bezpieczeństwa ich stosowania określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2301). Zgodnie z art. 3 ust. 1-3 Prawa farmaceutycznego "Do obrotu dopuszczone są, z zastrzeżeniem ust. 4 i art. 4, produkty lecznicze, które uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, zwane dalej "pozwoleniem". Do obrotu dopuszczone są także produkty lecznicze, które uzyskały pozwolenie wydane przez Radę Unii Europejskiej lub Komisję Europejską. Organem uprawnionym do wydania pozwolenia jest Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (...)." Zgodnie z art. 36c ust. 2 tejże ustawy "W przypadku podejrzenia, że wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego mogło być wywołane wadą jakościową szczepionki, Główny Inspektor Farmaceutyczny jest obowiązany przekazać Prezesowi Urzędu także wyniki badań jakości tej szczepionki." Prawo farmaceutyczne reguluje także zasady wstrzymania obrotu, czasowego zakazu wprowadzania do obrotu, wycofania z obrotu czy też nakazu zniszczenia produktu leczniczego, określając przy tym właściwość organów w powyższym zakresie. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają w ww. zakresie kompetencji, a tym samym wezwanie skierowane do PPIS w Myślenicach w ww. zakresie powinno zostać skierowane do Głównego Inspektora Farmaceutycznego bądź do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH - PIB) w Warszawie, który prowadzi badania jakości surowic i szczepionek. Z kolei informacje dotyczące składu jakościowego i ilościowego, a także zastosowanych substancji pomocniczych zawarte są w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). Aktualne ChPL można odnaleźć na stronie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub na stronie Europejskiej Agencji Leków. PPIS w Myślenicach odsyła Panią również do strony NIZP PZH - PIB w Warszawie, na której widnieją informacje dotyczące wodorotlenku glinu i fosforanu glinu, czy tiomersalu (nazwa chemiczna: sól kwasu 2 etylortęciotiosalicylowego). Nadto na stronie NIZP PZH - PIB, dotyczącej szczepień, www.szczepienia.info, w zakładce "Wszystko o szczepieniach", dostępne są informacje na temat badań laboratoryjnych bezpieczeństwa szczepionki, dopuszczenia szczepionek do powszechnego stosowania, procedury rejestracji szczepionek i inne. Kolejna strona internetowa, dotycząca szczepionek, to: https://www.gov.pl/web/gis/szczepienia-obowiazkowe. Ponadto na stronie Ministerstwa Zdrowia widnieją informacje na temat obecnie w Polsce dopuszczonych szczepionek wytwarzanych z użyciem linii komórkowych pochodzenia ludzkiego. Na stronie tej podano, że są to dwie szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce [...], podmiot odpowiedzialny [...]. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu zostało wydane przez Komisję Europejską - [...], podmiot odpowiedzialny [...] S.A, B. . Na stronie tej podano, że obie szczepionki (dotyczy składnika przeciw różyczce) wytwarzane są z użyciem linii komórkowych pochodzenia ludzkiego (WI-38 lub MRC-5). Użycie hodowli komórkowych pochodzenia ludzkiego do produkcji szczepionek jest akceptowane zarówno przez Światową Organizację Zdrowia, jak i Unię Europejską. Hodowle komórkowe stosowane do wytwarzania szczepionek nie są hodowlami pierwotnymi, tj. nie pochodzą bezpośrednio z tkanek lecz są to linie komórkowe, które wywodzą się z pojedynczych komórek pobranych w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Linie komórkowe przechowywane są w banku komórek i podlegają ciągłemu odtwarzaniu. Nie pobiera się nowych tkanek ludzkich w celu produkcji wyżej wymienionych szczepionek.
Odnośnie obaw, co do systemu odszkodowawczego dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi PPIS w Myślenicach organ poinformował, że z dniem 27 stycznia 2021 r. do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi dodane zostały przepisy dotyczące świadczeń kompensacyjnych (art. 17a). Ww. świadczenia przyznawane są przez Rzecznika Praw Pacjenta. Jak wyżej wskazano treść ustawy dostępna jest na stronie ISAP oraz RCL.
Następnie organ udzielił odpowiedzi na pytania szczegółowe określone we wniosku.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2024 r. M. W. i D. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach, precyzując w uzasadnieniu, że nie otrzymali wyczerpującej odpowiedzi, ani decyzji odmownej, w zakresie pytań 1, 2, 3, 5, 7, 8, i 13 sformułowanych we wniosku. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach do udzielenia żądanej informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że odpowiedział na wniosek skarżących w dniu 28 marca 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) sprawa niniejsza ze skargi na bezczynność została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Według § 1a powołanego przepisu jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle zaś § 1b art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).
Zauważyć również należy, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a.
Skarga w przedmiotowej sprawie okazała się częściowo zasadna.
Prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji
o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).
Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować
w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę.
Jeśli zatem przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna
w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych
w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
O bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
W przedmiotowej sprawie, skarżący zwrócili się z wnioskiem z 11 marca 2024 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach o udostępnienie informacji obejmującej odpowiedź na 20 szczegółowych pytań. Organ odpowiedział na wniosek pismem z dnia 28 marca 2024 r.
Nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Myślenicach stanowi organ władzy publicznej, a tym samym, co do zasady, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Niewątpliwie też wniosek skarżących, w zakresie objętym skargą w aspekcie przedmiotowym dotyczył informacji publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Bezsporne pozostaje też, że organ rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 14 marca 2024 r. w dniu 28 marca 2024 r., czym dochował terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący kwestionują kompletność udzielonej odpowiedzi na pytania 1, 2, 3, 5, 7, 8, 13. W ocenie Sądu należało uwzględnić skargę w zakresie pytań 1 i 5.
Pytanie 1 brzmiało: "Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci?"
Organ odpowiedział: "2023 -243 wniosków, 2024- 30 wniosków."
Wobec tego, że pytanie obejmowało okres 5 lat, a organ udzielił odpowiedzi tylko co do roku 2023 i roku 2024 należy uznać odpowiedź za niepełną.
Pytanie 5 brzmiało: "Ile upomnień tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych?"
Organ odpowiedział: "2023- 456 upomnień, 2024- 86 upomnień."
Wobec tego, że pytanie obejmowało okres 5 lat, a organ udzielił odpowiedzi tylko co do roku 2023 i roku 2024 należy uznać odpowiedź za niepełną.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej może powstać nie tylko wtedy, gdy podmiot zobowiązany nie udziela odpowiedzi w terminie określonym w ustawie, ale również wówczas, gdy w terminie ustawowym udziela odpowiedzi niepełnej, wymijającej, czy też niezrozumiałej. W niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił, dlaczego ograniczył odpowiedź w zakresie przywołanych punktów do okresu 2 lat, podczas gdy pytanie obejmowało okres 5 lat, co oznacza, że organ dopuścił się w tym zakresie bezczynności.
Sąd nie dopatrzył się natomiast bezczynności w zakresie pozostałych pytań określonych w skardze.
Pytanie 2 brzmiało: "Ile wszczętych na wniosek organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych?"
Organ udzielił odpowiedzi: "40 postępowań jest umorzonych, reszta jest w trakcie realizacji."
Pytanie 3 brzmiało: "Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego?"
Organ udzielił odpowiedzi: "36 postępowań zakończonych w związku z realizacją szczepień ochronnych, 4 w związku z odroczeniem od obowiązku szczepień ochronnych."
Pytanie 7 brzmiało: "Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym."
Organ udzielił odpowiedzi: "0."
Pytanie 8 brzmiało: "Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków?
Organ udzielił odpowiedzi: "36 wniosków o zakończenia w związku z realizacją szczepień ochronnych, 2 w związku z odroczeniem od obowiązku szczepień ochronnych."
Pytanie 13 brzmiało: "Co można zrobić, jeśli wnioskodawcy stawią się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinni podjąć?"
Organ udzielił odpowiedzi: "W Punkcie Szczepień zawsze istnieje możliwość i warunki do zaszczepienia, jeśli pacjent zostanie zakwalifikowany. Proszę stawić się na badanie kwalifikacyjne z w Punkcie Szczepień. Jeśli Państwa oczekiwania nie będą spełnione proszę poprosić o skierowanie dziecka do Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych dla Dzieci i Dorosłych."
Treść odpowiedzi udzielonych na pytania 2,3,7,8 wskazuje, że organ udzielił w zakresie tych punktów informacji zbiorczej, nie ograniczając odpowiedzi do wybranych lat, jak to uczynił w zakresie pytań 1 i 5. Ze skargi nie wynika, w jakim zakresie skarżący uznają te odpowiedzi za niekompletne.
Pytanie 13 dotyczyło natomiast sposobu postępowania w opisanej przez skarżących sytuacji. Organ poinformował o sposobie załatwienia sprawy opisanej w pytaniu, tj. o możliwości zwrócenia się o skierowanie do Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych dla Dzieci i Dorosłych. W ocenie Sądu nie można zarzucić tej odpowiedzi niekompletności. Również i ze skargi nie wynika, dlaczego ta odpowiedź nie satysfakcjonuje skarżących.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie punktów 1 i 5 wniosku z 11 marca 2024 r. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, wobec czego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a.
Należało też zauważyć, że organ nie wykazał, że przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd żądana informacja została skarżącym udzielona w zakresie punktów 1 i 5 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z tej przyczyny orzeczono, jak w punkcie II sentencji wyroku.
Wobec tego, że Sąd nie uwzględnił w całości skargi, w zakresie nieobjętym punktem I należało skargę oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Sąd nie znalazł podstaw do takiego orzeczenia z tych samych powodów, które doprowadziły go do przekonania, że organ nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym Sąd nie dostrzegł w tej sprawie konieczności represyjnego czy prewencyjnego oddziaływania na organ poprzez wymierzenie grzywny.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.