II SAB/Kr 106/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówzalecenia konserwatorskieprzewlekłość postępowaniasądy administracyjneodrzucenie skargiterminyKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, ponieważ organ wydał zalecenia konserwatorskie przed wniesieniem skargi.

Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w sprawie wydania zaleceń konserwatorskich. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ organ wydał wnioskowane zalecenia konserwatorskie przed wniesieniem skargi do sądu. W związku z tym, nie było podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania.

Skarżący, P. W., złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w przedmiocie wydania zaleceń konserwatorskich dotyczących remontu willi. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej argumentował, że zalecenia konserwatorskie nie są aktem administracyjnym podlegającym kontroli w zakresie przewlekłości, a ponadto wydał je przed wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uchwałę NSA w sprawie skarg na przewlekłość, uznał skargę za niedopuszczalną. Sąd stwierdził, że skoro organ wydał wnioskowane zalecenia konserwatorskie przed wniesieniem skargi, to nie można mówić o przewlekłości postępowania. W związku z tym skarga została odrzucona, a skarżącemu zwrócono wpis od skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna, jeśli organ wydał wnioskowane zalecenia konserwatorskie przed wniesieniem skargi do sądu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny odrzuca skargę na przewlekłość, jeśli postępowanie zostało zakończone przed jej wniesieniem. W przypadku zaleceń konserwatorskich, wydanie ich przez organ przed złożeniem skargi oznacza brak podstaw do stwierdzenia przewlekłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

u.o.z. art. 27

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Reguluje kwestię wydawania zaleceń konserwatorskich przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólny termin załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konsekwencje uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ wydał zalecenia konserwatorskie przed wniesieniem skargi, co czyni skargę na przewlekłość niedopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Zalecenia konserwatorskie nie są aktem administracyjnym podlegającym kontroli w zakresie przewlekłości. Organ nie dopuścił się przewlekłości, a jego działania były uzasadnione skomplikowanym stanem formalno-prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu.

Skład orzekający

Magda Froncisz

sprawozdawca

Mirosław Bator

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania w kontekście wydania aktu przez organ przed wniesieniem skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania zaleceń konserwatorskich, ale zasada odrzucenia skargi po zakończeniu postępowania jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi na przewlekłość, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na przewlekłość postępowania jest skazana na porażkę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 106/22 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Mirosław Bator /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 58 par 1 pkt 6 i par 3 , art 232 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Kraków, dnia 30 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na wniosek z dnia [...] grudnia 2021 r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu P. W. kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
P. W., działając przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na wniosek z dnia 2 grudnia 2021 r.
Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków prowadził postępowanie z wniosku skarżącego o wydanie zaleceń konserwatorskich w sposób przewlekły oraz stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa z jednoczesnym zobowiązaniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do wydania aktu w przedmiocie zaleceń konserwatorskich;
- zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że zalecenia konserwatorskie, o którym mowa ww. przepisie, są działaniem konserwatora zabytków pozbawionym cech władczości, jak również pozbawionym cech jednostronności, a co za tym idzie nie są wydawane w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że pismem z dnia 2 grudnia 2021 r., na podstawie art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, skarżący wezwał [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do wydania zaleceń konserwatorskich w zakresie złożonego wniosku z dnia 2 października 2020 r. dot. remontu willi przy ul. [...]. [...] w K.. Pomimo upływu ustawowego terminu do dnia sporządzenia skargi wniosek ten nie został rozpoznany.
Wobec powyższego oraz wobec upływu terminu miesięcznego przewidzianego w art. 35 k.p.a. do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, w dniu 25 stycznia 2022 r. skarżący skierował do organu nadrzędnego Generalnego Konserwatora Zabytków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie na przewlekłość [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W dniu 14 marca 2022 r. doręczono skarżącemu odpowiedź Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w postaci postanowienia z dnia 8 marca 2022 r. stwierdzającą brak przewlekłości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Z treści uzasadnienia wydanego postanowienia wynika, że do postępowania przed [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż k.p.a. ma zastosowanie tylko w zakresie rozpoznawanych spraw indywidualnych w postaci decyzji administracyjnej. Na tej właśnie podstawie stwierdzono brak dopuszczenia się przewlekłości postępowania.
Zdaniem skarżącego z powyższym nie sposób się zgodzić choćby w oparciu o aktualne orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych.
Skarżący wskazał, że zalecenia konserwatorskie należą do sposobu załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Nie zostają one wydane w formie decyzji administracyjnej, ale są one podjęciem przez organ czynności z inicjatywy wnioskodawcy i dotyczą zindywidualizowanych uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, np. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawy Prawo Budowlane. Zalecenia te mogą dotyczyć sposobu korzystania z zabytku, czy tak jak w przypadku skarżącego, sposobu jego zabezpieczenia i wykonania prac z tym związanych.
Zalecenia konserwatorskie zatem, które organ wydaje w oparciu o art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, podlegają kontroli sądowej w zakresie przewlekłości czy bezczynności organu zajmującego się ochroną zabytków w myśl art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 3127/13: Zawarty w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zwrot "inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" nie zawiera precyzyjnych kryteriów pozwalających zaliczyć określone zachowanie do form działania administracji publicznej poddanych kontroli sądowej na podstawie wymienionego przepisu. Tym niemniej w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że warunkiem skutecznego objęcia skargą na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. danego aktu lub czynności jest ustalenie, że mają one charakter władczy, zostały podjęte w sprawie indywidualnej, mają charakter publicznoprawny, a ponadto dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r. sygn. I OSK2748/12, postanowienie NSA z 6 grudnia 2013 r. sygn. I OSK 2772/12, postanowienie NSA z 4 października 2012 r. sygn. II OSK 2340/12). Ta ostatnia cecha ma związek ze stwierdzeniem, że dany akt albo czynność rodzi określone skutki po stronie ich adresata. Mogą one polegać bądź na tym, że przepis wiąże z wydaniem aktu lub podjęciem danej czynności określony nakaz lub zakaz zachowania dla jego adresata, bądź też przewiduje dla niego określonego rodzaju uprawnienie, którego treścią jest nieobwarowana przymusem możliwość zachowania się przez adresata aktu w określony sposób. (...) jeżeli przepis prawa dopuszcza, by sytuacja prawna takiego podmiotu została przesądzona wyłącznie wolą organu administracji, działanie tego organu przybiera formę działania władczego. (...)
Powyższe potwierdza stanowisko ujęte w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 81/21 jednoznacznie wskazuje, że konserwatora zabytków obowiązują terminy załatwienia sprawy, czyli ogólny miesięczny termin. Zastosowanie wobec konserwatora zabytków art. 35 k.p.a. jest spowodowane właśnie możliwością złożenia skargi na przewlekłość czy bezczynność tegoż organu. WSA w Rzeszowie w ww. orzeczeniu podaje, że: (...) Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zalecenia konserwatorskie mają charakter władczego rozstrzygnięcia. Przyjmuje się bowiem, że zalecenia konserwatorskie, o których mowa w art. 27 u.o.z. mają na celu ukierunkowanie inwestora co do przyszłego postępowania, w tym przede wszystkim w zakresie przygotowania projektu budowlanego (por. K. Zalasińska, Charakter prawny zaleceń konserwatorskich, Kurier Konserwatorski 2010, nr 6, s. 14). Wprawdzie ich treścią może być m.in. określenie zakresu dopuszczalnych zmian, które mogą być wprowadzone przy zabytku, zawierając tym samym elementy treściowe przyszłego rozstrzygnięcia, pozwalającego na ich dokonanie, co prowadzi do samozwiązania się organu konserwatorskiego wydanym zaleceniem. Nie ulega jednak wątpliwości, że zalecenia konserwatorskie określają sposób korzystania z zabytku, jego zabezpieczenia i wykonania prac konserwatorskich, a także zakres dopuszczalnych zmian, które mogą być wprowadzone w tym zabytku i w tym zakresie wiążą inwestora. W związku z tym Sąd uznał, że należy je zakwalifikować jako akt z zakresu administracji publicznej - analogicznie WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 5 listopada 2020 r., II SA/Ol 661/20. Wychodząc z sygn. takiego założenia przyjąć należy, że to właściciel zabytku jest uprawniony do uruchomienia kompetencji konserwatora zabytków do wydania zaleceń konserwatorskich. Art. 27 u.o.z. określa podmiot - organ, który powinien wydać zalecenia konserwatorskie oraz ich formę - pisemna. Nie wskazuje natomiast na termin, w którym zalecenia powinny zostać wydane. Nie można z tego faktu jednak wywodzić, że Konserwator nie jest temporalnie ograniczony w realizacji żądania właściciela zabytku. Systemowa istota kompetencji publicznoprawnej wyraża się bowiem w tym, że z jednej strony stanowi ona uprawnienia organu do skonkretyzowania sytuacji prawnej danego podmiotu w oparciu o przepisy, które wyłącznie ten organ może zastosować, o z drugiej, w obowiązku dokonania takiej konkretyzacji, jeżeli zajdą przewidziane prawem okoliczności faktyczne. Relatywizując powyższe względem treści art. 27 u.o.z. należy wywieść, że złożenie przez właściciela zabytku wniosku o wydanie zaleceń konserwatorskich obliguje organ - Konserwatora Zbytków - do ich wydania. Założenie, iż organ nie jest czasowo związany w realizacji kompetencji do wydania zaleceń musiałoby skutkować wnioskiem, iż de facto nie spoczywa na nim żaden obowiązek, a strona która się o wydanie takich zaleceń zwróciła, pozostaje bez instrumentów prawnych chroniących ją przed przewlekłością, bądź bezczynnością organu. (...)
Bezapelacyjnie zatem przyjąć należy, że [...] Konserwator Zabytków w K. do dnia sporządzenia skargi w sposób przewlekły rozpoznaje wniosek skarżącego, pozostając w zwłoce od ponad 4 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o:
- jej oddalenie, z uwagi na fakt, że wprawdzie organ nieznacznie przekroczył termin administracyjny w odpowiedzi na wniosek z dnia 2 grudnia 2021 r. (fakt ten miał uzasadnienie ze względu na skomplikowany stan formalno-prawny i merytoryczny, o czy mowa w uzasadnieniu skargi, jednakże organ wydał stosowne zalecenia konserwatorskie w odniesieniu do nieruchomości jak wyżej;
- odmowę stwierdzenia, że działania organu naruszyły rażąco prawo materialne czy procesowe;
- o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 14 kwietnia 2022 r. do organu wpłynęła złożona przez skarżącego skarga na przewlekłość [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie wydania zaleceń konserwatorskich dotyczących remontu willi przy ul. [...]. [...] w K..
W treści skargi skarżący wskazał, że o wydanie zaleceń konserwatorskich wnioskował w dniu 2 grudnia 2021 r. Organ podał, że jeszcze w 2020 roku pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 21 lutego 2020 r. wystąpił między innymi o wydanie wytycznych konserwatorskich dla kompleksowego projektu remontu willi przy [...] w K., na które otrzymał odpowiedź pismem z dnia 4 marca 2020 r. Pismem z dnia 2 października 2020 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o uzgodnienie koncepcji remontu wnętrz willi w nieruchomości j.w. w odniesieniu do której zostało wszczęte postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków, poprzedzone oględzinami w dniu 24 stycznia 2020 r. i 31 stycznia 2020 r. (art. 10 a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadza zakaz prowadzenia m.in. robót budowlanych od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu). W trakcie oględzin stwierdzono prowadzenie w budynku robót budowanych o szerokim zakresie, bez stosownych pozwoleń. Po wpływie wniosku z dnia 2 października 2020 r. w sprawie uzgodnienia koncepcji remontu wnętrz willi wyznaczono kolejne oględziny na dzień 28 grudnia 2020 r.
Pismem z dnia 24 września 2021 r. skarżący działający przez pełnomocnika zwrócił się o zaopiniowanie koncepcji rozmieszczenia pomieszczeń w przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 9 listopada 2021 r. organ przedstawił własne stanowisko w tej sprawie. Wyjaśnienia były przedstawione w 14 punktach i były bardzo szczegółowe.
W dniu 6 października 2021 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 2 października 2020 r. o uzgodnienie koncepcji remontu wilii j.w. na które organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 26 stycznia 2021 r.
Pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. skarżący wniósł do organu wezwanie o wydanie zaleceń. Na przedmiotowe pismo Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. wystosował odpowiedź dnia 14 lutego 2022 r., przytaczając poprzednie pisma, w których wyrażał swoje stanowisko z punktu widzenia konserwatorskiego. W związku z tym zalecenia konserwatorskie (ponowne) zostały wydane dnia 14 lutego 2022 r.
Niezależnie od powyższego skarżący wniósł do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie na przewlekłość MWKZ w sprawie wniosku z dnia 2 października 2021 r. ponowionego następnie w dniu 2 grudnia 2021 r. o wydanie zaleceń konserwatorskich w zakresie "planowanego remontu wnętrz willi przy [...] w K.". Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie dopuścił się w ww. sprawie przewlekłości.
Organ, odnosząc się do polemiki pełnomocnika skarżącego w sprawie braku zgody na stanowisko przedstawione przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego co do istoty wydania zaleceń konserwatorskich, wskazał: zgodnie z pouczeniem organu II stopnia, na podstawie art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący miał prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. Z posiadanej dokumentacji będącej w zasobach organu wynika, że takowa skarga nie wpłynęła.
MWKZ prowadząc postępowania administracyjne dot. przedmiotowej nieruchomości zwrócił uwagę na nieuregulowany stan własnościowy nieruchomości, co było między innymi wskazywane w pismach kierowanych do współwłaścicieli tej nieruchomości, w sprawach przekraczających zwykły zarząd nieruchomością. Zarzut zawarty w skardze dotyczący przewlekłości prowadzenia postępowania administracyjnego przez MWKZ w przedmiocie braku wydania zaleceń konserwatorskich, o które skarżący wnioskował w dniu 2 grudnia 2021 r. nie znajduje uzasadnienia, gdyż jeszcze przed złożeniem przedmiotowego wniosku MWKZ we wcześniejszej korespondencji przedstawiał swoje stanowisko w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, z którego można było wywnioskować, jakie są warunki konserwatorskie w odniesieniu do aktualnego stanu zachowania przedmiotowej nieruchomości. Na wniosek z dnia 2 grudnia 2021 r. zalecenia konserwatorskie zostały wydane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza ustalenie, czy jest ona dopuszczalna. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1),
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2),
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3),
4) jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a),
5) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b),
6) w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Pojęcie przewlekłości zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, dalej k.p.a.) jako: postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W tym kontekście wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, przesądził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). W powyższej uchwale jasno wskazano więc, że zakończenie postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, uniemożliwia jej rozpoznanie. Sąd nie może w takiej sytuacji badać, czy przed jej zakończeniem organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły.
Wprawdzie wyrażone w ww. uchwale stanowisko odnosi się bezpośrednio do zakończenia postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, jednak należy mieć na względzie, że zarzut bezczynności lub przewlekłości ocenia się przez pryzmat sposobu realizacji kompetencji określonego organu. Jeśli zarzut bezczynności czy przewlekłości dotyczy organu rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji, to momentem granicznym, z perspektywy ww. uchwał, będzie wydanie decyzji kończącej postępowanie przez ten organ. Ta zaś decyzja nie ma w momencie jej wydania przymiotu ostateczności, skoro przysługuje od niej odwołanie (vide: art. 16 § 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840, na wniosek właściciela lub posiadacza zabytku wojewódzki konserwator zabytków przedstawia, w formie pisemnej, zalecenia konserwatorskie, określające sposób korzystania z zabytku, jego zabezpieczenia i wykonania prac konserwatorskich, a także zakres dopuszczalnych zmian, które mogą być wprowadzone w tym zabytku.
Sąd wskazuje też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2022 r., sygn.. II OSK 1023/19 wskazujący na charakter prawny zaleceń konserwatorskich: "Podstawowym elementem odróżniającym zalecenia konserwatorskie od decyzji jest brak wymagania podwójnej konkretności - konkretnego adresata i konkretnej sprawy. Wiążą każdorazowego właściciela lub posiadacza zabytku, a także prowadzą do samozwiązania się administracji konserwatorskiej przy ewentualnym podejmowaniu dalszych rozstrzygnięć administracyjnych w sprawie danego zabytku.".
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że skarżący w dniu 13 kwietnia 2022 r. wniósł (nadając Pocztą) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na wniosek z dnia 2 grudnia 2021 r. Skarga wpłynęła do organu w dniu 14 kwietnia 2022 r. Tymczasem w dniu 14 lutego 2022 r. - na wniosek skarżącego z dnia 2 grudnia 2021 r. - organ wydał zalecenia konserwatorskie (pismo z 14 lutego 2022 r., znak [...] - załącznik nr 6 w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ). Jeszcze przed złożeniem przedmiotowego wniosku, co wynika z korespondencji (załączniki nr 2, 3, 4, 5 w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we wcześniejszej korespondencji przedstawiał swoje stanowisko w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, z którego wynikają warunki konserwatorskie w odniesieniu do aktualnego stanu zachowania przedmiotowej nieruchomości.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w sytuacji, w której przed dniem wniesienia skargi organ wydał zalecenia konserwatorskie (które – jak wynika z powyższego - nie mają charakteru decyzji administracyjnej) zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny, o czym stanowi ww. uchwała.
W okolicznościach niniejszej sprawy, przedstawionej szczegółowo w odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. nie pozostawał na dzień wniesienia skargi do sądu w przewlekłości, bowiem uprzednio, w dniu 14 lutego 2022 r., wydał wnioskowane zalecenia konserwatorskie.
Wobec powyższego Sąd uznał, że wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania zaleceń konserwatorskich nie mogła odnieść skutku i, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż podane w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, postanowiono zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od niniejszej skargi, o czym orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI