II SAB/Kr 102/11
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji w sprawie samowolnie wybudowanych obiektów, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez jego bezczynność trwającą od 2001 roku.
Skarga dotyczyła bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie samowolnie wybudowanych obiektów stacji gazowej i warsztatu samochodowego, która to sprawa toczyła się od 2001 roku. Pomimo wcześniejszych nakazów i stwierdzenia bezczynności, organ nie wydał stosownej decyzji. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca i stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność.
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie dotyczącej wybudowania bez pozwolenia na budowę obiektów stacji gazowej i warsztatu samochodowego, która to sprawa toczyła się od 2001 roku. Pomimo postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującego załatwienie sprawy do 14 czerwca 2011 roku, organ nie podjął stosownych czynności. Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę argumentował, że opóźnienie wynikało z natłoku spraw i niewystarczających zasobów, a sprawa nie stanowiła zagrożenia dla życia lub zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną, podkreślając zasadę szybkości postępowania i obowiązek organów do działania wnikliwie i szybko. Sąd wskazał, że bezczynność organu w tej sprawie była już stwierdzana w 2004 roku, a postępowanie trwało ponad 10 lat. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca i stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżących.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w tej sprawie, trwająca od 2001 roku i mimo wcześniejszych stwierdzeń sądu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długotrwała bezczynność organu, który nie wydał decyzji w sprawie samowolnie wybudowanych obiektów mimo upływu ponad 10 lat od wszczęcia postępowania i mimo wcześniejszych stwierdzeń sądu, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę szybkości i obowiązek działania wnikliwie i szybko.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-4a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym orzekają w sprawie skarg na bezczynność organów, gdy organ w ustalonym terminie nie wydał decyzji lub nie podjął innej czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności oraz stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 149
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustanawia zasadę szybkości postępowania, nakazującą organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw: nie później niż w ciągu miesiąca dla spraw wymagających postępowania wyjaśniającego, a nie później niż w ciągu dwóch miesięcy dla spraw szczególnie skomplikowanych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała bezczynność organu w sprawie samowolnie wybudowanych obiektów, trwająca ponad 10 lat. Naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego. Wcześniejsze stwierdzenie bezczynności przez sąd w tej samej sprawie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o natłoku spraw i niewystarczających zasobach jako przyczynie bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
strony nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwej organizacji pracy organów administracji zasada szybkości postępowania bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Jan Zimmermann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rażącego naruszenia prawa przez długotrwałą bezczynność organu administracji, mimo wcześniejszych stwierdzeń sądu i podawania przez organ podobnych przyczyn opóźnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej budowy, ale zasady dotyczące bezczynności i jej konsekwencji są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje frustrację obywateli z powodu wieloletniej bezczynności urzędników i pokazuje, jak sąd egzekwuje podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Jest to przykład walki z biurokracją.
“Ponad dekada bezczynności urzędu. Sąd administracyjny w Krakowie reaguje na rażące naruszenie prawa.”
Sektor
budownictwo
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Kr 102/11 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2011-10-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-08-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jan Zimmermann Mariusz Kotulski Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Inne Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Zobowiązano do wydania aktu stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 3 par. 2 i art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski NSA Jan Zimmermann Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi A. P. i S. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego w sprawie dotyczącej wybudowanego obiektu stacji gazowej i warsztatu samochodowego w miejscowości B. na działce nr "1"; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżących A. P. i S. P. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W dniu 5 lipca 2011 roku skarżący wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie toczącej się od 2001 roku znak [...], dotyczącej wybudowania, bez decyzji orzekających o pozwoleniu na budowę, obiektów stacji gazowej i warsztatu [...] zlokalizowanych w B. przy ul. [...] na działce nr "1". Skarżący wnieśli o nakazanie organowi zakończenia postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zobowiązany był do podjęcia określonych prawem czynności mających na celu zakończenie postępowania wydaniem stosownej decyzji, czego nie dokonał. W tym stanie skarżący wnieśli zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 roku uznał zażalenie za uzasadnione nakazując Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. załatwienie sprawy znak [...] w wyznaczonych terminie do dnia 14 czerwca 2011 roku oraz zobowiązując organ do ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Do dnia złożenia skargi przez skarżących organ nie podjął czynności, do których był zobligowany ww. postanowieniem Wojewódzkiego [...] Nadzoru Budowlanego w K.. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o nieuwzględnienie skargi. Jak wskazał w uzasadnieniu opóźnienie w terminowym załatwieniu sprawy nie miało swojej przyczyny w ignorowaniu przepisów prawa a nastąpiło na skutek obiektywnych okoliczności tj. z powodu natłoku spraw, zwiększającym się stopniem ich skomplikowania oraz niewystarczającymi zasobami ludzkimi do ich załatwiania w terminie. Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że z przyczyn powyższych jego działalność w pierwszej kolejności skupia się na sprawach związanych z ewentualnym zagrożeniem życia lub zdrowia tłumacząc jednocześnie, że sprawa objętą skargą na bezczynność, takiego kryterium nie spełnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. u. nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4a art. 3 § 2 p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, sąd administracyjny, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwe zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 kpa ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie. Należy tu wskazać przede wszystkim art. 35-38 kpa zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. Zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie ww. terminy zostały wielokrotnie, w sposób rażący, zignorowane. Postępowanie bowiem zostało wszczęte w 2001r. i do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone pomimo stwierdzenia bezczynności już w 2004 r. przez Sąd oraz mimo wielokrotnego przedłużania postępowania zarówno przez organ je prowadzący, jak i WINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. do dnia orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie załatwił sprawy wydaniem stosownej decyzji, przy czym wyznaczony przez WINB termin do załatwienia sprawy upłynął w dniu 14 czerwca 2011 roku. Ponieważ niedochowanie terminowi organ przyznał w odpowiedzi na skargę, wskazując przy tym przyczyny tej sytuacji, podnieść należy, że strony nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwej organizacji pracy organów administracji, tym bardziej, że podobnej treści uzasadnienie swojej bezczynności organ przedstawił już 7 lat temu w odpowiedzi na skargę w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Kr 50/03. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność (szczególnie po zmianie art.149 p.p.s.a wprowadzającego rozróżnienie bezczynności od przewlekłości postępowania) nie mają znaczenia powody, dla których określony akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności czy bezczynność była zawiniona przez organ, ewentualnie czy jest następstwem przekonania organu o braku obowiązku podejmowania określonych aktów lub czynności. Z zasady ogólnej szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) wypływa obowiązek prowadzenia postępowania (rozstrzygania spraw) w taki sposób, by nie można było zarzucić organowi przewlekłego postępowania oraz braku podjęcia czynności (bezczynności). Należy ponadto wskazać, iż bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie dotyczącej wybudowania bez pozwoleń na budowę obiektów stacji gazowej i warsztatu [...] zlokalizowanych w B. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzona już wyrokiem z dnia 8 grudnia 2004 r. (sygn. akt II SAB/Kr 50/03 ), postępowanie administracyjne, objęte skargą na bezczynność, toczy się ponad 10 lat, a organ nie zakończył postępowania mimo, że wyznaczony przez WINB termin do załatwienia sprawy upłynął w dniu 14 czerwca 2011 roku. W związku z powyższym Sąd uznał, że skargę na bezczynność w niniejszej sprawie należy uznać za uzasadnioną i orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednocześnie, zgodnie z dyspozycją ww. przepisu stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach (zwrot wpisu) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.