II SAB/Kr 100/08

II SAB/Kr 100/08 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
sygn. akt II SAB/Kr 100/08 Kraków, dnia 28 listopada 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia skargę odrzucić.
Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K. przesłało faksem w dniu 30 sierpnia 2006r. do Prezydenta Miasta wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez nadesłanie kserokopii tzw. wersji uzgodnieniowych (wersji lub projektów aktów, na których znajdują się podpisy lub parafy osób uczestniczących w przygotowaniu lub uzgodnieniu danego aktu) zarządzeń Prezydenta Miasta oraz uchwał Zarządu Miasta podjętych w latach 1996 - 2006, a dotyczących zbycia nieruchomości gminy [...] lub Skarbu Państwa.
Prezydent Miasta, wskazując na art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 34 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, pismem z dnia [...] września 2006r. wezwał wnioskodawcę do usunięcia braku wniosku poprzez podanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] listopada 2006r. Stowarzyszenie złożyło do Prezydenta Miasta wniosek o usunięcie naruszenia prawa polegającego na "nie przesłaniu wnioskowanej informacji lub niepodjęciu innych prawem przewidzianych decyzji lub czynności". W nagłówku pisma Stowarzyszenie podało nr KRS. Prezydent Miasta pismem z dnia [...] grudnia 2006r. poinformował Stowarzyszenie m.in., że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie wyklucza stosowania przepisów k.p.a., a art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa jedynie modyfikacje postępowania o udostępnienie informacji w stosunku do regulacji wynikających z przepisów k.p.a. Skierowane zatem na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwanie do usunięcia braków wniosku było zasadne. Stowarzyszenie pismami z dnia [...] stycznia 2007 r.: ponownie wezwało Prezydenta o usunięcie naruszenia prawa oraz wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej. SKO w [...] pismem z dnia [...] marca 2007 r. pozostawiło zażalenie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 3 k.p.a. z powodu nie uzupełnienia braku formalnego w postaci doręczenia aktualnego odpisu z KRS, z którego ma wynikać, że P. B. jest uprawniony do występowania w imieniu Stowarzyszenia. Stowarzyszenie [...] skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu [...] marca 2007 r. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta, wnosząc o stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta i nakazanie mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku o udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w terminie 3 dni poprzez przesłanie wnioskowanych kserokopii względnie wydania decyzji administracyjnej o odmowie ich udostępnienia, oraz o stwierdzenie, iż wnioskowane kserokopie dokumentów stanowią informację publiczną. Uzasadniając skargę Stowarzyszenie wskazało, że reakcja podmiotu zobowiązanego na wniosek o udzielenie informacji publicznej winna nastąpić niezwłocznie, jednak w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Informacja publiczna udostępniana jest w formie i w sposób zgodny z wnioskiem (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej) chyba, że organ nie ma możliwości technicznych. W takim przypadku zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o innym sposobie udostępnienia informacji publicznej, także w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Podobnie w przypadku, jeśli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy podmiot zobowiązany jest do powiadomienia w tym terminie o powodach zwłoki oraz o nowym terminie udostępnienia informacji publicznej. Organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej tylko w przypadku określonym ustawą. Winien tego dokonać w formie decyzji administracyjnej także wówczas, jeśli uważa, iż dana informacja nie stanowi informacji publicznej. O czynnościach tych w podanym terminie wnioskujący winien być powiadomiony. Tymczasem pomimo upływu 2 miesięcy od złożenia wniosku, stowarzyszenie nie uzyskało określonej prawem odpowiedzi, ani też wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący wskazał, że informacją publiczną są m.in. akta postępowań administracyjnych, wszelkie oświadczenia woli funkcjonariuszy publicznych (np. ich aprobata na projektach wystąpień lub innych aktów) oraz wszelkie informacje dotyczące spraw publicznych. Skarżący podał następnie, że przy udostępnianiu informacji publicznej przepisy k.p.a. mają zastosowanie jedynie w zakresie określonym art. 16 ust 2 ustawy, co przesądza, iż przepisy k.p.a. mogą mieć zastosowanie tylko w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu (art. 61 ust. 1 k.p.a., w przypadku określonym w art. 16 ust. 1 ustawy). O takim wszczęciu postępowania strona winna być zawiadomiona w trybie określonym w art. 61 ust. 4 k.p.a., co w niniejszym przypadku nie nastąpiło. Powyższe przesądza, iż organ nie może zastosować art. 64 § 2 do wniosku stowarzyszenia, bowiem taki wniosek nie wszczyna postępowania administracyjnego, o jakim mowa w art. 61 § 3, lecz postępowanie o udostępnienie informacji publicznej (kończące się czynnością materialno-techniczną udostępnienia wnioskowanej informacji lub pismem stwierdzającym brak takiej informacji, względnie informującym, iż wnioskowana we wniosku informacja nie jest informacją publiczną), a dopiero wystąpienie przesłanki do odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie przesądzenie organu, iż zamierza skorzystać z uprawnienia do pobrania opłaty odpowiadającej dodatkowym kosztom, o jakich mowa w art. 15 ustawy daje podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący wskazał, że organy uzyskały od stowarzyszenia żądaną informacje na temat numeru w KRS (np. pismami z [...] listopada 2006 roku), oraz iż o ewentualnym fakcie pozostawienia pisma bez rozpoznania stowarzyszenie winno być pisemnie poinformowane. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wskazał, że skarga nie została poprzedzona zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na nie załatwienie sprawy w terminie, które przysługuje na mocy art. 37 § 1 k.p.a., zażalenie bowiem pozostawione bez rozpoznania nie wywołało skutku prawnego. Oznacza to niewyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Uzasadniając konieczność oddalenia skargi organ wskazał, że wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o udzielenie informacji. Takie wezwanie należy traktować jako pierwszą czynność organu w sprawie, o której został on powiadomiony, a więc w sprawie odmowy udostępnienia informacji, a postępowanie w tej sprawie toczy się z zastosowaniem przepisów k.p.a. Zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA sygn. akt SA 654/81 z dnia 4 marca1981 r., na które powołuje się skarżący w swym piśmie dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy jest dniem wszczęcia postępowania z urzędu. Skarżący nie może zatem twierdzić, że nie wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu.
Wyrokiem z dnia 23 października 2007 roku, sygn. akt II SAB/45/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał organ, którego bezczynność zaskarżono, do załatwienia w terminie 14 dni wniosku o udostępnienie żądanej informacji. W wyniku skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 września 2008 roku, sygn. akt I OSK 205/08 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 28 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.). osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z przepisu tego wynika, że w imieniu osoby prawnej może działać jej statutowy organ lub pełnomocnik. Stowarzyszenie "[...]", będące osobą prawną, może zatem działać przez swoje statutowe organy lub pełnomocnika, uprawnionego do działania przez ten organ. Z aktualnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego tego Stowarzyszenia wynika, iż organem uprawnionym do jego reprezentowania jest zarząd, który wybiera swoich reprezentantów do podejmowania czynności prawnych, poprzez upełnomocnionych dwóch członków zarządu. Przewodniczący Stowarzyszenia nie jest zatem uprawniony do jego reprezentowania w zakresie podejmowania czynności prawnych, a taką czynnością jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Nie jest bowiem organem uprawnionym do reprezentacji Stowarzyszenia, jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego. Podpisanie zatem skargi tylko przez P. B., jako Przewodniczącego Stowarzyszenia, powoduje że nie została ona złożona przez organ powołany do reprezentacji strony. Przewodniczący Stowarzyszenia "[...]", podpisując skargę, nie działał też jako jego pełnomocnik. Z wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przewodniczący reprezentuje je na zewnątrz, ale nie jako pełnomocnik, ani jako jego organ w sprawach związanych z podejmowaniem czynności prawnych. Do działania jako pełnomocnik konieczne jest stosowne upoważnienie stosownego organu, tj. uprawnionego do reprezentacji.
W toku rozpoznawanej ponownie sprawy, do akt dołączono kopie dokumentów, w tym postanowień Sądu Rejonowego [...] w K. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w przedmiocie oddalenia między innymi wniosku o rejestrację zmian statutu w zakresie objętym wnioskiem. Z uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia [...] września 2007 r. o sygn. akt [...] Rej. [...] wynika, że kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu [...] czerwca 2003 r. Sąd rejestrowy wskazał ponadto, iż zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz [...] odbyły się w dniu [...] czerwca 2001 r. W tych okolicznościach, sąd rejestrowy badający wniosek skarżącego Stowarzyszenia o rejestrację zmian wyjaśnił, iż ze względu na upływ kadencji władz w dniu [...] czerwca 2003 r., były przewodniczący [...] nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień [...] maja 2006 r., albowiem [...] nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Walne zgromadzenie wyznaczone na dzień [...] maja 2006 r. zwołane zostało zatem nieprawidłowo, a co za tym idzie nie było ono władne do podejmowania skutecznych uchwał i to w żadnym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. § 2 art. 58 p.p.s.a. stanowi natomiast, że z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
Jak stanowi art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W przypadku osób prawnych, art. 31 § 1 p.p.s.a. przewiduje, iż jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Ustawa wyraźnie jednak wskazuje, iż braki w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie organów osoby prawnej mogą mieć charakter dających się uzupełnić, jak w przepisie wyżej przytoczonym, bądź też nie dających się uzupełnić, na co wskazuje treść art. 31 § 3 p.p.s.a. Według poglądów doktryny, brak zdolności sądowej strony daje się uzupełnić wówczas, gdy dokonanie stosownej czynności zmierzające do uzupełnienia braku zależy od aktywności samego podmiotu (M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2007, komentarz do art. 31, teza 2). Tylko w wypadku, gdy strona ma możliwość uzupełnienia zaistniałych braków możliwe jest oznaczenie przez Sąd realnego terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku- Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 855), jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Dopiero tak ustanowiony kurator mógłby zainicjować procedurę wyłonienia nowych władz stowarzyszenia, czego konsekwencją mogłoby być skuteczne zgłoszenie wniosku o wpis zmian w sądzie rejestrowym. Tymczasem ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż w dniu [...] czerwca 2003 r., były przewodniczący [...] nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień [...] maja 2006 r., albowiem [...] nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Wszelkie zatem czynności, podjęte na walnym zgromadzeniu w tym dniu nie mogły odnieść skutku prawnego- w chwili obecnej brak jest zatem osób, które – jako członkowie władz stowarzyszenia – mogłyby albo działać bezpośrednio za Stowarzyszenie, albo prawidłowo udzielić pełnomocnictwa do jego reprezentacji. Powyższe oznacza, iż usunięcie omawianego braku zdolności procesowej nie jest zależne od inicjatywy Stowarzyszenia "[...]"- jak już wspomniano, w zaistniałej sytuacji skuteczne wyłonienie nowych władz stowarzyszenia wymagałoby działania kuratora, ustanowionego przez sąd rejestrowy. Zatem skoro stowarzyszenie nie jest w stanie we własnym zakresie powołać organów zdolnych do jego reprezentacji, należało dojść do wniosku, że braki w zdolności sądowej strony skarżącej nie dają się uzupełnić. Dlatego też nie było potrzeby wzywania strony skarżącej do uzupełnienia braku zdolności sądowej w określonym terminie.
Orzekając w niniejszej sprawie, Sąd uwzględnił również zajęte w analogicznym układzie procesowym przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko (zob. postanowienia z dnia 17 czerwca 2008 roku, sygn. akt I OZ 51/08 oraz z dnia 3 lipca 2008 roku, sygn. akt I OZ 156/08), stosownie do których w powyższych okolicznościach należy mieć na uwadze przede wszystkim postanowienia, zawarte w art. 58 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe, skarga podlegała odrzuceniu, co Sąd uczynił, za podstawę przyjmując art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.