II SAB/Ke 85/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2024-09-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo dostępu do informacjinagrania z monitoringuodpady komunalnezadania własne gminyzamówienie publicznekoszty postępowania

WSA w Kielcach zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy Staszów do udostępnienia nagrań z kamer wykonawcy odbierającego odpady, uznając je za informację publiczną i stwierdzając bezczynność organu.

Spółka A złożyła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów w sprawie udostępnienia nagrań z kamer wykonawcy odbierającego odpady komunalne. Sąd uznał, że nagrania te stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą wykonywania zadań publicznych przez gminę i gospodarowania mieniem komunalnym. W związku z tym, zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził koszty postępowania.

Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się nagrań z kamer wykonawcy odbierającego odpady komunalne. Organ początkowo informował o skomplikowanym charakterze sprawy, a następnie odmówił udostępnienia informacji, uznając nagrania za niebędące informacją publiczną. Spółka argumentowała, że nagrania te, rejestrujące realizację zadania własnego gminy, stanowią informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przychylił się do stanowiska skarżącej, uznając, że nagrania z kamer w pojazdach wykonawcy zamówienia publicznego na odbiór odpadów są informacją publiczną, ponieważ dotyczą wykonywania zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nagrania te stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą wykonywania zadań publicznych przez gminę i gospodarowania mieniem komunalnym.

Uzasadnienie

Nagrania z kamer w pojazdach wykonawcy zamówienia publicznego na odbiór odpadów komunalnych są informacją publiczną, gdyż służą weryfikacji prawidłowości wykonania zadania własnego gminy, a tym samym dotyczą wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200 § w związku z art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.c.p.g. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6c § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6d § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nagrania z kamer wykonawcy realizującego zamówienie publiczne na odbiór odpadów komunalnych stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą wykonywania zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym. Organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając informacji publicznej w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Nagrania z kamer wykonawcy nie stanowią informacji publicznej, a jedynie techniczne narzędzie. Organ nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Nagrania te służą do weryfikacji prawidłowości wykonania zamówienia publicznego, a w konsekwencji dotyczą wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym.

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Agnieszka Banach

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że nagrania z kamer wykonawców realizujących zamówienia publiczne (np. odbiór odpadów) stanowią informację publiczną i że organ dopuszcza się bezczynności w ich udostępnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku nagrań z kamer związanych z realizacją zadań publicznych przez podmioty zewnętrzne na podstawie umów z gminą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa dostępu do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują zakres tego prawa w kontekście nowoczesnych technologii (monitoring) i umów z wykonawcami zadań publicznych.

Czy nagrania z miejskich śmieciarek to informacja publiczna? WSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ke 85/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.  149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a  , art. 200 w związku z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 13, art. 16 ust. 1,  art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6c ust. 1,  art. 6d ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy Staszów do rozpatrzenia punktu 2. wniosku A Sp. z o.o. w [...[ z 8 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Staszów na rzecz A Sp. z o.o. w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 27 czerwca 2024 r. A Sp. z o.o. w [...] (zwana dalej "Spółką") skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie nagrań z kamer wykonawcy prezentujących odbiór odpadów na terenie Miasta i Gminy Staszów za miesiące styczeń i luty 2024 r. zgodnie z wymogami zapisanymi w § 8 ust. 1 pkt 14 lit. f umowy nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024.
Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", poprzez brak udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie oraz niezastosowanie prawidłowej formy odmowy jej udostępnienia.
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Spółka wniosła o:
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie organu do dokonania czynności udostępnienia informacji publicznej w określonym terminie,
- stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- zasądzenie od Burmistrza Miasta i Gminy Staszów na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa.
Uzasadniając swe stanowisko Spółka wyjaśniła, że w dniu 8 kwietnia 2024 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie realizacji umowy zawartej przez Gminę Staszów z B z siedzibą w [...] z dnia 30 stycznia 2024 r. Nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024 na "Odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli zamieszkałych położonych w obszarze miasta i gminy Staszów w 2024 roku", w szczególności:
1) oświadczeń zatrudnionych pracowników B, zawierających informacje, w tym dane osobowe, rodzaj umowy, datę zawarcia umowy o pracę oraz zakres obowiązków zgodnie z zapisami § 12 ust. 1, zawarte w umowie nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024;
2) nagrań z kamer wykonawcy prezentujących odbiór odpadów na terenie Miasta i Gminy Staszów za miesiąc styczeń i luty 2024 roku zgodnie z wymogami zapisanymi w § 8 ust. 1 pkt 14 lit. f umowy nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024;
3) dokładnych parametrów i dokumentów pojazdu odbierającego odpady komunalne z koszy ulicznych znajdujących się w parkach miejskich zlokalizowanych na terenie miasta Staszowa oraz z ul. Rynek zgodnie z zapisami § 8 ust. 1 pkt 14 lit. f umowy nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024.
W piśmie z dnia 22 kwietnia 2024 r. organ poinformował skarżącą, że udzielenie odpowiedzi na wniosek w terminie nie jest możliwe z powodu skomplikowanego charakteru sprawy. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2024 r. organ nie udzielił jednak odpowiedzi na pytania z wniosku skarżącej. Wskazał bowiem w zakresie pytania 1) i 3), że nie jest w posiadaniu informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił. Z kolei w zakresie pytania 2) wskazał, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej. Spółka nie podzieliła tego poglądu, odwołując się do wyroku NSA z 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 971/18, w którym Sąd ten wskazał, że: "Informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej". W takim ujęciu, zdaniem Spółki, nagrania z kamer wykonawcy podczas odbioru odpadów jak najbardziej będą stanowić informację publiczną, ponieważ wykonawca wykonuje zadania będące zadaniem publicznym. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 399), dalej jako "u.c.p.g.", utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Z kolei na podstawie art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Stosownie zaś do treści art. 6d ust. 1 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany udzielić zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. A zatem wykonawca wykonuje w istocie zadanie publiczne, więc nagrania, o które wnioskowała skarżąca, są w jej ocenie informacją publiczną. Odmowa ich udostępnienia powinna zatem nastąpić wyłącznie w formie decyzji administracyjnej i po zaistnieniu wskazanych w ustawie przesłanek. Jest to bezpośrednie i oczywiste naruszenie art. 16 u.d.i.p. Dodatkowo, brak dobrej woli organu przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej może też potwierdzić brak udzielenia odpowiedzi w terminie, wskazanie, że sprawa ma skomplikowany charakter, a następnie nieudostępnienie informacji w ogóle, bo tym w istocie jest pismo organu z dnia 30 kwietnia 2024 r. - odmową udostępnienia informacji publicznej, w dodatku bez zachowania właściwej formy.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, potwierdził złożenie przez Spółkę w dniu 8 kwietnia 2024 r. wniosku o udzielenie informacji publicznej o treści takiej jak przytoczona w skardze, a także zgodził się z opisem dalszego toku postępowania opisanego przez skarżącą. Za niezasadny uznał jednak podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 1 i art. 16 u.d.i.p., odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych, w których przyjęto, że treść nagrań z monitoringu nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jak również że zakres przedmiotowy tej ustawy nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne. Tym samym, zdaniem organu, nagrania z kamer wykonawcy (realizującego umowę na odbiór odpadów komunalnych) prezentujących odbiór odpadów na terenie Miasta i Gminy Staszów, o których udostępnienie wystąpiła skarżąca, nie stanowią informacji publicznej, a zatem nie podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. Nagrania z kamer umieszczonych na samochodach odbierających odpady nie zostały wytworzone przez organ, nie odnoszą się do publicznej sfery działalności (rejestrują odbiór odpadów z poszczególnych nieruchomości) i nie stanowią także informacji o zasadach funkcjonowania organu. Powyższe nagrania są technicznym narzędziem wykorzystywanym do rejestracji odbioru odpadów komunalnych z poszczególnych nieruchomości, nie stanowią więc informacji publicznej. Zważywszy na powyższe, a w szczególności zważywszy na fakt, że nagrania, o które wnioskowała skarżąca nie stanowią informacji publicznej, na gruncie niniejszej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, a więc wbrew twierdzeniu skarżącej organ nie naruszył art. 16 u.d.i.p. Odpowiadając na zarzut skarżącej dotyczący braku dobrej woli przy rozpatrywaniu wniosku organ podniósł, że również ten zarzut jest w całości bezzasadny. Niezależnie bowiem od analizy kwestii związanej z kwalifikacją nagrania, analizie równolegle podlegała również kwestia związana z ochroną danych osobowych osób które znajdowały się na tych nagraniach, co w konsekwencji powoduje, że charakter sprawy staje się skomplikowany i wymaga większej ilości czasu wymaganego do załatwienia sprawy, aby tym samym udzielić odpowiedzi zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa.
W piśmie z 19 sierpnia 2024 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, Spółka podtrzymała twierdzenia i wnioski zawarte w skardze sprzeciwiając się stanowisku organu, że nagrania z kamer znajdujących się w pojazdach wykonawcy umowy nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024 i rejestrujących pracę związaną z wykonaniem zamówienia publicznego, nie mają charakteru informacji publicznej, a także braku posiadania przez organ informacji, o których przedstawienie wystąpiła skarżąca we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 kwietnia 2024 r.
Odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę Spółka wskazała, że powołuje się on na wyroki, które dotyczą monitoringu znajdującego się na budynku, który pełni jedynie funkcję techniczno-ochronną, a więc nie służy monitorowaniu realizacji konkretnych zadań publicznych, stanowiących zadania własne organu publicznego. Inaczej jest w przypadku kamer instalowanych w pojazdach wykonawcy realizującego zamówienie publiczne z zakresu odbioru odpadów komunalnych. Kamery zainstalowane w pojazdach wykonawców realizujących zamówienie publiczne instalowane są wyłącznie w celu monitorowania prawidłowego wykonania odbioru odpadów komunalnych, czyli zadania własnego gminy. Oznacza to, że działalność ta jest sferą działalności publicznej i z tego względu stanowi informację publiczną, którą organ winien udostępnić na wniosek wnioskodawcy. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem organu, że nagrania, o których udostępnienie wystąpiła skarżąca, stanowią jedynie techniczne narzędzie wykorzystywane do rejestracji odbioru odpadów komunalnych z poszczególnych nieruchomości, a tym samym nie stanowią informacji publicznej. Wbrew stanowisku organu nagrania te nie są jedynie narzędziem o charakterze technicznym, np. techniczno-ochronnym jak w przypadku budynku, lecz służą do weryfikacji prawidłowości wykonanego zamówienia publicznego, np. czy nie dochodzi do mieszania odpadów, czy mieszkańcy nieruchomości prowadzą selektywne zbieranie odpadów, itd. Oznacza to, że nagrania te stanowią dowód prawidłowego wykonywania zadania własnego gminy w zakresie gospodarowania odpadami, które stanowią sferę działalności publicznej, a jednocześnie umożliwiają weryfikację zasadności wypłacanego na rzecz wykonawcy zamówienia publicznego wynagrodzenia czy weryfikację prawidłowości nakładania przez organ kar umownych lub zaniechania nałożenia tych kar wobec wykonawcy zamówienia publicznego, a zatem już kwestii integralnie powiązanych ze sprawami majątkowymi samorządu terytorialnego.
Odnosząc się do twierdzeń organu związanych z brakiem posiadania informacji, o których udzielenie zwróciła się skarżąca – jej zdaniem organ, wbrew wyrażonemu stanowisku, powinien być w ich posiadaniu. Spółka przedstawiła na tę okoliczność stosowną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym (art. 120 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10).
Należy podkreślić, że składając skargę na bezczynność w piśmie z dnia 27 czerwca 2024 r. Spółka wyraźnie ograniczyła ją do "udostępnienia informacji publicznej w zakresie nagrań z kamer Wykonawcy prezentujących odbiór odpadów na terenie Miasta i Gminy Staszów za miesiąc styczeń i luty 2024 roku (...)", a zatem do punktu 2. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 kwietnia 2024 r. Do tego zagadnienia ograniczono także argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi, a w konsekwencji także stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu zatem w ten sposób ukształtowany został przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie i w takim też zakresie zamyka się rozstrzygnięcie wyroku, pomimo podniesionych w "replice na odpowiedź na skargę" argumentów dotyczących również punktów 1. i 3. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Trzeba zaznaczyć, że sprecyzowanie przedmiotu zaskarżenia jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, w której pozostają wątpliwości co do treści skargi (por. wyrok NSA z 21 października 2022 r., sygn. III OSK 1425/21). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że takich wątpliwości w rozpatrywanej sprawie nie było. Świadczy o tym przede wszystkim jednoznaczna treść skargi, sporządzonej przecież przez fachowego pełnomocnika.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Z art. 13 u.d.i.p. wynika że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Burmistrz, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Zasadniczym punktem spornym w niniejszej sprawie było natomiast to, czy żądana w punkcie 2. wniosku z 8 kwietnia 2024 r. informacja, dotycząca "nagrań z kamer wykonawcy prezentujących odbiór odpadów na terenie Miasta i Gminy Staszów za miesiąc styczeń i luty 2024 roku zgodnie z wymogami zapisanymi w § 8 ust. 1 pkt 14 lit. f umowy nr 8/BZP/35/IKOŚ/2023/2024", stanowi informację publiczną, a w konsekwencji czy Burmistrz był zobowiązany do jej udostępnienia.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko skarżącej Spółki, zgodnie z którym żądana w punkcie 2. wniosku informacja stanowi informację publiczną. Pogląd wynikający z przywołanego w skardze wyroku NSA z 25 września 2018 r., sygn. I OSK 971/18, nie ma charakteru odosobnionego i jest prezentowany zarówno w piśmiennictwie (por. A. Piskorz-Ryń [red.], M. Sakowska-Baryła [red.], "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", opubl. WKP 2023, t. 4 i 6 do art. 1 u.d.i.p.), jak i szerzej w orzecznictwie. I tak, NSA w wyroku z 13 marca 2019 r., sygn. I OSK 666/17, stwierdził że analiza art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jak i precyzującego pojęcie informacji publicznej art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., prowadzi do wniosku, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Informacją publiczną są zatem informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej.
Nie można zgodzić się z argumentacją organu, że nagrania z kamer monitoringu jako takie nie stanowią informacji publicznej, z zasady są to bowiem – zdaniem Burmistrza – informacje dotyczące technicznej sfery funkcjonowania narzędzi jakimi posługuje się organ realizując zadania publiczne. Takie też stanowisko organ odnosi do żądanych w tym przypadku nagrań z kamery wykonawcy, realizującego umowę na odbiór odpadów komunalnych, prezentujących odbiór odpadów na terenie Miasta i Gminy Staszów.
Po pierwsze, jak wyżej podniesiono, informacją publiczną jest każda informacja nie tylko wytworzona, ale też odnoszona do władz publicznych. Informację publiczną stanowią dokumenty (dane na nośnikach) bezpośrednio wytworzone przez organ, ale także niepochodzące wprost od organu, ale wykorzystywane przy realizacji przewidzianych prawem zadań (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 19 lipca 2024 r., sygn. II SAB/Kr 113/24). Co istotne, odpowiadając na wniosek Spółki – odmiennie niż w przypadku dwóch pozostałych punktów tego wniosku – organ nie powołał się na fakt nieposiadania żądanej informacji, tj. przedmiotowych nagrań. Nie twierdził tego również w odpowiedzi na skargę. Należy zatem przyjąć, że organ jest w posiadaniu tych informacji.
Po drugie, Sąd w całości podziela stanowisko prezentowane przez skarżącą Spółkę, zgodnie z którym kamery zainstalowane w pojazdach wykonawców realizujących zamówienie publiczne mają na celu monitorowanie prawidłowego wykonania odbioru odpadów komunalnych, czyli zadania własnego gminy. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 u.c.p.g. utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Z kolei na podstawie art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Stosownie zaś do treści art. 6d ust. 1 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany udzielić zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. Rację ma Spółka podnosząc, że nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, iż nagrania, o których udostępnienie wystąpiła skarżąca, stanowią jedynie techniczne narzędzie wykorzystywane do rejestracji odbioru odpadów komunalnych z poszczególnych nieruchomości, a tym samym nie stanowią informacji publicznej. Wbrew stanowisku organu nagrania te nie są jedynie narzędziem o charakterze technicznym, np. techniczno-ochronnym jak w przypadku budynku, lecz służą do weryfikacji prawidłowości wykonania zamówienia publicznego, a w konsekwencji dotyczą wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym. Są bowiem dowodem prawidłowego wykonywania zadania własnego gminy w zakresie gospodarowania odpadami, które stanowi sferę działalności publicznej, a jednocześnie umożliwiają weryfikację zasadności wypłacanego na rzecz wykonawcy zamówienia publicznego wynagrodzenia czy weryfikację prawidłowości nakładania przez organ kar umownych lub zaniechania nałożenia tych kar wobec wykonawcy zamówienia publicznego, a zatem kwestii integralnie powiązanych ze sprawami majątkowymi samorządu terytorialnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że żądana w punkcie 2. wniosku z 8 kwietnia 2024 r. informacja stanowi informację publiczną, a nie udostępniając jej (bądź nie wydając decyzji odmownej) organ pozostaje w bezczynności. Z tego powodu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ w punkcie I wyroku do rozpatrzenia ww. punktu wniosku Spółki w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania
pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy.
Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. Organ terminowo zareagował na wniosek skarżącej, najpierw przedłużając termin załatwienia wniosku, a następnie prezentując określone stanowisko w piśmie z dnia 30 kwietnia 2024 r. – także w wyznaczonym przez siebie terminie, mieszczącym się w dyspozycji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Nieudzielenie informacji było wynikiem przyjęcia pewnej argumentacji prawnej, zaprezentowanej następnie w odpowiedzi na skargę, nie zaś wynikiem złej woli czy oczywistego lekceważenia obowiązków. Rażącego naruszenia prawa w świetle powyższego nie uzasadnia również w ocenie Sądu powoływany przez Spółkę fakt braku dostatecznego uzasadnienia dla przedłużenia terminu załatwienia wniosku (zwłaszcza w sytuacji gdy następnie informacja nie została udzielona). Ostatecznie bowiem okres powstałej w ten sposób zwłoki nie był stosunkowo długi, a nieudzielenie informacji – jak wspomniano – znalazło wyraz w wystosowanym piśmie oraz stosownej argumentacji prawnej zawartej w odpowiedzi na skargę.
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł złożyły się: wpis sądowy (100 zł), opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) wedle stawek przyjętych na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI