II SAB/Ke 86/23

II SAB/Ke 86/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art/ 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par 1 i 2, art. 53 par. 2b, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 64 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Sygn. [...] II SAB/Ke 86/23 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie pomocy społecznej (wniosek z 5 maja 2023 r.) oddala skargę.
Uzasadnienie
2 czerwca 2023 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: Ośrodek lub OPS) w zakresie rozpoznania wniesionych przez niego w 2023 roku wniosków dotyczących pomocy dla ojca - Z. S..
Przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu co do wniosku z 5 maja 2023 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w imieniu Z. S. złożył wniosek do Ośrodka o pomoc. Wyjaśnił, że ojciec wielokrotnie – ustnie i pisemnie – upoważniał go do reprezentowania w postępowaniach o udzieleniu mu pomocy –
w dniach 23 marca, 30 marca, 3 kwietnia i 2 czerwca 2023 r. Upoważnienia te nie zostały cofnięte ani ograniczone w żadnym momencie. Ośrodek nie uhonorował tych pełnomocnictw.
Podniósł, że wykorzystując stan zdrowia ojca, pracownik socjalny nachodził go w miejscu zamieszkania i wymuszał składanie oświadczeń skutkujących brakiem udzielenia pomocy. Wprowadzając w błąd przekonywał do wycofania oświadczenia
w sprawie i w przedmiocie udzielonego skarżącemu pełnomocnictwa.
R. S. podkreślił, że ani on, ani ojciec, nie otrzymali kopii złożonych oświadczeń, a 1 czerwca 2023 r. złożył skargę "na Ośrodek" oraz na działania pracownika do Wójta.
Tym samym, zdaniem skarżącego, wszczęte postępowania o pomoc skutkowały nierozpoznaniem wniosków i brakiem udzielenia pomocy stronie.
Wyjaśnił, że Z. S. ma problemy zdrowotne: z rozumieniem,
z komunikacją, z pamięcią. Ośrodek "nauczył się" postępowania z ojcem w ten sposób, by nakłaniać go do nieubiegania się o pomoc. Pracownik Ośrodka zmusił ojca do opłacania pomocy domowej, zamiast zorganizować ją na podstawie złożonych wniosków.
Skarżący zwrócił się o zobowiązanie Ośrodka do wydania rozstrzygnięcia
w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie.
Odrzucenie skargi organ uzasadnił tym, że nie wyczerpano trybu przewidzianego w art. 52 p.p.s.a. Wskazał, że skarżący za pośrednictwem platformy e-PUAP złożył do OPS w D. w 2023 r. kilka wniosków o pomoc dla ojca. Ośrodek za każdym razem w trakcie prowadzenia postępowania wzywał skarżącego do przedłożenia pełnomocnictwa na piśmie, z którego będzie wynikać, że jest on umocowany do reprezentowania Z. S.. Skarżący wielokrotnie przedkładał w organie pisma, w których twierdził, że ojciec ustnie upoważnił go do reprezentowania w toczących się postępowaniach. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego w związku z wnioskiem z 5 maja 2023 r. Z. S. złożył pisemne oświadczenia, że nie udzielił pełnomocnictwa synowi do reprezentowania jego spraw przed organami i sądami. W związku z powyższym organ uznał, że Z. S. przedłożone przez syna pełnomocnictwa odwołał i wniosek pozostawił bez rozpoznania.
Organ wyjaśnił, że R. S. jest jedynym dzieckiem Z. S.
i nie zamieszkuje z ojcem. Zwraca się regularnie do OPS w D. z wnioskami
o udzielenie ojcu pomocy. Sam jej na rzecz ojca nie świadczy. Z. S. wielokrotnie nie wyrażał zgody na udzielanie mu pomocy z wniosku syna, nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, jest władny "sam w podejmowaniu decyzji".
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezczynność,
o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w wymaganym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podejmuje stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Ich łączne spełnienie obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności.
Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że stosownie do wymogów wynikających z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a., wbrew twierdzeniu organu, skarga została poprzedzona wniesieniem ponaglenia. Skarżący wniósł je w piśmie z 29 maja 2023 r., które obejmuje wszystkie wnioski o pomoc złożone przez niego w 2023 r. Ponaglenie dotyczyło więc także wniosku z 5 maja 2023 r., co oznacza, że skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Z akt sprawy wynika, że R. S. wnioskiem z 5 maja 2023 r. zwrócił się do OPS w D. o udzielenie pomocy finansowej swojemu ojcu Z. S. w postaci objęcia go pomocą finansową oraz wniósł o "pomoc
w zorganizowaniu warunków sanitarnych w baraku, w którym przebywa". Do wniosku dołączył kserokopię pełnomocnictwa z 3 kwietnia 2023 r.
10 maja 2023 r. pracownik socjalny Ośrodka odwiedził ojca skarżącego Z. S. w jego miejscu zamieszkania, z której to czynności sporządził notatkę urzędową z tej samej daty. Według treści notatki wizyta nastąpiła celem ustosunkowania się podopiecznego do wniosku skarżącego z 5 maja 2023 r. Z. S. pisemnie oświadczył, że nie udzielił pełnomocnictwa synowi do reprezentowania go przed organami opieki społecznej i wszelkimi sądami. Ponadto oświadczył, że nie potwierdza wniosku z 5 maja 2023 r. W aktach znajduje się również pisemne oświadczenie Z. S. z 10 maja 2023 r., złożone w OPS
w D. , potwierdzające treść powyższej notatki.
Pismem z 12 maja 2023 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej pozostawił wniosek R. S. z 5 maja 2023 r. bez rozpatrzenia, z uwagi na brak aktualnego pełnomocnictwa od Z. S..
Bezspornym jest, że skarżący we wniosku z 5 maja 2023 r. zwrócił się
o udzielenie pomocy finansowej na rzecz swojego ojca. Wniosek nie dotyczył zatem sprawy własnej skarżącego, w związku z tym organ prawidłowo uznał, że R. S. występuje w imieniu Z. S. jako jego pełnomocnik. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z kolei z art. 33 k.p.a. wynika, że pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (§ 1),
i że pełnomocnik powinien dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis udzielonego pełnomocnictwa (§ 3).
Powyższe regulacje nie pozostawiają wątpliwości, że pełnomocnik ma obowiązek przedłożenia do akt sprawy dokument potwierdzający umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczający zakres udzielonego pełnomocnictwa. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi bowiem dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 29 listopada 2019 r., II OSK 2832/18, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 14 maja 2019 r., I GSK 219/19, dostępny jak wyżej).
Wobec tego, że w piśmie z 10 maja 2023 r. Z. S. nie potwierdził faktu udzielenia pełnomocnictwa synowi, oświadczył wręcz, że pełnomocnictwa takiego nie udzielił, organ prawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania.
W zaistniałej sytuacji Kierownik OPS w D. nie miał bowiem podstaw do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy, bowiem wniosek był dotknięty wadą, która nie pozwalała na jego merytoryczne rozpatrzenie, polegającą na tym, że złożyła go osoba nieuprawniona do występowania w imieniu strony. Co więcej, Z. S. w piśmie z 10 maja 2023 r. oświadczył, że "nie potwierdza" wniosku z 5 maja 2023 r. o udzielenie mu pomocy.
Niezłożenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny wniosku podlegający uzupełnieniu (art 64 § 1 i 2 k.p.a.). Wprawdzie skarżący kserokopię dokumentu pełnomocnictwa złożył wraz z wnioskiem z 5 maja 2023 r., jednak wobec oświadczenia strony, o którym mowa wyżej, wnioskodawca nie było umocowany do reprezentowania Z. S.. Faktycznie dokument pełnomocnictwa nie został więc złożony, przy czym organ nie miał podstaw do wzywania skarżącego do uzupełnienia tego braku, skoro był on nieusuwalny.
Reasumując, pozostawienie wniosku R. S. bez rozpoznania było
w okolicznościach niniejszej sprawy w pełni uzasadnione i znajdowało oparcie w art. 64 § 2 k.p.a. To z kolei oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, zwłaszcza, że podjął wymagane prawem czynności z zachowaniem wynikających z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. terminów załatwiania spraw.
Końcowo zaznaczyć należy, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest czynnością materialno-techniczną. Nie wymaga zatem wydania decyzji administracyjnej. O pozostawieniu podania bez rozpoznania należy zawiadomić wnoszącego podanie, co organ uczynił w piśmie z 12 maja 2023 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..