II SAB/Ke 70/23

II SAB/Ke 70/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust.1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 23 maja 2023 r. do Prokuratury Okręgowej w Kielcach wpłynęła skierowana do tut. Sądu skarga P. D. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("udip") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni, poprzez błędne zastosowanie polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że 4 maja 2023 r., pismem wniesionym za pomocą poczty elektronicznej, wystąpił o informację dotyczącą wysokości zarobków prokuratora D. P. i przesłanie odpowiedzi na podany adres poczty elektronicznej. Prokurator Okręgowy w Kielcach w piśmie z 17 maja 2023 r. uznał wniosek za nadużycie prawa, nie udzielił żądanej informacji, nie wydał też decyzji. Zdaniem skarżącego, informacje, o które wnioskował należą do kategorii informacji publicznej i nie dotyczą jego sprawy indywidualnej, pytał bowiem o wynagrodzenie, a nie o sprawę, w której nie ten prokurator sporządził i skierował akt oskarżenia. Cel wykorzystania żądanej informacji publicznej jest irrelewantny dla oceny wniosku w przedmiocie tej informacji. Argumentacja odnośnie ewentualnego nadużycia prawa powinna być przedstawiona w uzasadnieniu decyzji odmawiającej udostepnienia informacji publicznej. Dalej skarżący podniósł, że jest represjonowany przez prokuratorów w związku z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa przez jednego z nich. Wskazał, że organ w sprawie o udzielenie informacji publicznej nie ma prawa badać kim jest wnioskodawca i jaki jest jego interes w uzyskaniu informacji. Na poparcie swojego stanowiska przywołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy w Kielcach wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Nadto organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach spraw, tj., kilkudziesięciu wniosków i pism skarżącego oraz odpowiedzi organu na te wnioski i pisma od grudnia 2021 r. do czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu Prokurator wyjaśnił, że pod sygn. 3016-4.Ip.40.2022 rozpoznawano - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("udip") - wniosek skarżącego z 4 maja 2023 r. o przekazanie informacji dotyczących wysokości osiągniętego przez prokuratora D. P. wynagrodzenia brutto za poszczególne miesiące 2022 r. Pismem z 17 maja 2023 r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępnienia informacji publicznej, wobec powyższego stwierdzono brak podstaw do udostępnienia żądanej informacji. Pismo to zostało przesłane wnioskodawcy tego samego dnia drogą elektroniczną, czyli z zachowaniem terminu wskazanego w art. 14 ust. 2 udip. W piśmie tym wskazano, że istnieje powiązanie pomiędzy sprawą Prokuratury Okręgowej w Kielcach sygn. PO IV Ds. 5.2019, w której prokurator D. P. uczestniczył w rozprawie przeciwko skarżącemu (przy czym akt oskarżenia skierował prokurator A. Z., co do którego skarżący wcześniej kierował analogiczne w treści wnioski) a rozpoznawanym wnioskiem skarżącego o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej.
Organ poinformował wnioskodawcę, że wniosek z 4 maja 2023 r. stanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej poprzez próbę korzystania z tej instytucji do osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, w tym prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzegania prawa, jawności administracji i wydatków publicznych. Wyjaśniono, że wniosek służy jedynie załatwieniu indywidualnego interesu wnioskodawcy i w tej sytuacji nie dotyczy informacji publicznej. Organ ocenił, że przedmiotowy wniosek ma na celu wywołanie dolegliwości u jego adresata, utrudnienie funkcjonowania instytucji, stanowi swoistą represję wobec prokuratora udzielającego odpowiedzi niezgodnej z oczekiwaniami wnioskodawcy i przede wszystkim złożony został na tle indywidualnych postępowań oraz zdarzeń z nimi związanych, a tym samym nie ma na uwadze uzyskania informacji o sprawie publicznej w celach, jakie legły u podstaw ustawy.
Organ wyjaśnił, że podstawą rozpoznania wniosku z 4 maja 2023 r. były ustalenia poczynione w toku sprawy o sygn. 3016-4.Ip.40.2022. Prokuratura Okręgowa w Kielcach pod sygn. PO IV Ds.5.2019 przeprowadziła bowiem śledztwo przeciwko skarżącemu podejrzanemu o szereg przestępstw z art. 234 i art. 233 § 1 Kk popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z obszaru całego kraju. Śledztwo to zostało zakończone skierowaniem 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Rzeszowie. W związku z powyższym śledztwem skarżący złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez prokuratora referenta. Jego zawiadomienie przesłano do rozpoznania do Prokuratury Rejonowej w Końskich. Po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego prokurator Prokuratury Rejonowej w Końskich D. K. wydał 25 lutego 2022 r. postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wobec ustalenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Następnie skarżący złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez prokuratora D. K. w toku prowadzenia ww. postępowania, które przekazano do Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu. W tej sprawie 7 czerwca 2022 r. prokurator wydał postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wobec ustalenia, że czynu nie popełniono.
Następnie skarżący złożył wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w którym żądał podania wysokości osiągniętego przez prokuratora D. K. wynagrodzenia brutto za poszczególne miesiące za lata pracy na stanowisku asesora i analogicznie za lata pracy na stanowisku prokuratora do maja 2022 r. Odpowiedzi na ten wniosek udzielił Zastępca Prokuratora Okręgowego w Kielcach R. S. pismem z 4 lipca 2022 r. W piśmie tym wskazał, że rozpatrywany wniosek stanowi nadużycie prawa do udostępnienia informacji publicznej i stwierdził brak podstaw do udostępnienia żądanej informacji. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z 19 października 2022 r., sygn. II SAB/Ke 69/22, oddalił skargę P. D. na bezczynność.
Następnie skarżący złożył wnioski dotyczące wynagrodzenia prokuratorów R. S., D. D., E. Ł. oraz A. Z., a nadto wniosek zawierający żądanie udostępnienie danych prokuratora D. P. w postaci życiorysu, informacji o przebiegu drogi zawodowej, aktualnych badań lekarskich, w tym psychiatrycznych. We wszystkich tych przypadkach organ udzielał wnioskodawcy odpowiedzi, informując, że jego wniosek stanowi nadużycie prawa do udostępnienia informacji publicznej i stwierdzając brak podstaw do udostępnienia żądanej informacji. W sprawach dotyczących prokuratorów R. S. i D. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokami z 16 listopada 2022 r., o sygn. odpowiednio II SAB/Ke 79/22 i II SAB/Ke 80/22, oddalił skargi P. D. na bezczynność. Skarżący wywiódł od nich skargi kasacyjne.
Odnosząc się do zarzutów skargi w niniejszej sprawie Prokurator Okręgowy w Kielcach stwierdził, że kolejny wniosek skarżącego z 4 maja 2023 r. tanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, ponieważ jest próbą skorzystania z tej instytucji do osiągniecia celu innego niż troska o dobro publiczne. Wniosek ten służy jedynie załatwieniu indywidualnego interesu wnioskodawcy, nie dotyczy informacji publicznej, a ma na celu wywołanie dolegliwości u jego adresata, utrudnienie funkcjonowania instytucji, stanowi swoistą represję wobec prokuratora uczestniczącego w postępowaniu sądowym prowadzonym przeciwko wnioskodawcy. Zdaniem Prokuratora, w niniejszej sprawie celem wnioskodawcy nie jest poprawa działania organu, czy kontroli jego działania, lecz wykorzystanie informacji do celów prywatnych. Taka kwalifikacja wniosku, jako dotyczącego informacji nie mającej charakteru publicznego, wykluczała możliwość wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 udip.
Prokurator wskazał, w kontekście art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP,, że zakres przedmiotowy ustawy o dostępie o informacji publicznej obejmuje dostęp do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Zdaniem organu skarżący składając wniosek nie kierował się troską o sprawy publiczne. Cechuje go uporczywość w składaniu kolejnych wniosków, co obrazuje ilość i treść tych wniosków oraz fakt przekazywania ich niekiedy za pośrednictwem kilku innych podległych lub nadrzędnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Od początku 2021 r. do 4 maja 2023 r. złożył 22 wnioski o udzielenie informacji publicznej. Wnioski te dotyczyły różnych kwestii, m.in. udziału prokuratora w posiedzeniach sądu, przesłuchaniu świadków, a także innych kwestii związanych z prowadzonym przecie niemu postępowaniem Prokuratury Okręgowej w Kielcach, czy spraw prowadzonych z jego zawiadomienia. Nie ma zatem wątpliwości, że wielość i treść wniosków skarżącego wskazuje na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej. Nadużycie to podkreśla powiązanie żądań z osobami prokuratorów sporządzających niekorzystne z punktu widzenia wnioskodawcy decyzje procesowe, czy odpowiedzi na jego kolejne wnioski.
Mając na uwadze powyższe Prokurator wskazał, że nadużycie prawa do informacji publicznej w omawianym przypadku polega na wykorzystaniu prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do tzw. pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji), wykorzystaniu do potrzeb prowadzenia indywidualnych sporów prawnych, a także wykorzystaniu dla szykanowania osób nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokajania prywatnych animozji. Skarżący próbował również uzyskać informację o adresie zamieszkania prokuratora referenta również w innym trybie, co dodatkowo wzmacnia argument, ze jego wnioski o udostepnienie informacji publicznej, w tym w sprawie niniejszej, kieruje w celu innym niż przewidziany ustawą i Konstytucją RP.
Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze m.), dalej "Ppsa", na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Pojęcie bezczynności oznacza sytuację, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Istotą ochrony udzielanej przez sądy administracyjne w razie uwzględnienia skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2015 r. sygn. II FSK 344/13).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej "udip", informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip), a takim organem jest niewątpliwie prokurator (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2003 r., sygn. II SA 3572/02). Przepis art. 6 ust. 1 udip zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wskazując m.in. że taki walor mają informacje o organach władzy publicznej (pkt 2), zasadach funkcjonowania podmiotów władzy publicznej (pkt 3) oraz o danych publicznych (pkt 4). Przepis ten jest rozwinięciem art. 1 ust. 1 udip łączącego pojęcie "informacja publiczna" z pojęciem "sprawa publiczna", a zatem przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa. Sprawami takimi nie są natomiast konkretne i indywidualne sprawy osób fizycznych (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. I OSK 2419/17).
W przypadku skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej Sąd bada zatem, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych oraz, czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Zaistnienie bezczynności związane jest natomiast z brakiem podjęcia przez zobowiązany organ określonych w ustawie, odpowiednich czynności ostatecznie zmierzających do rozpoznania wniosku. W świetle przywołanych regulacji przyjąć należy, że informacją publiczną są wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. W konsekwencji, informacje dotyczące wysokości osiąganego wynagrodzenia brutto na stanowisku asesora lub prokuratora stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie omawianej ustawy, jako informacje odnoszące się do organizacji i zasad funkcjonowania organu, co zresztą jest w sprawie bezsporne.
Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział wówczas, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 udip), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2). W zasadzie więc odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłym pismem, jak w niniejszej sprawie, chyba że z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, odmowy jej udzielenia w takiej formie nie można zakwalifikować jako bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z 4 maja 2023 r. zwrócił się do Prokuratora Okręgowego w Kielcach o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wysokości osiąganego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach D. P. wynagrodzenia brutto w 2022 r. za poszczególne miesiące. Pismem z 17 maja 2023 r. Prokurator Okręgowy w Kielcach udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższy wniosek, stwierdzając, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępniania informacji publicznej.
Nie było w sprawie kwestionowane, że Prokurator Okręgowy w Kielcach jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, a nadto, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. Kwestią sporną było natomiast to, czy wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. W wyrokach wydanych w sprawach ze skarg P. D. o sygn. akt II SAB/Ke 69/22, II SAB/Ke 79/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyraził pogląd, w całości podzielany przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zgodnie z którym o nadużyciu prawa do informacji można mówić wówczas, gdy wykorzystuje się je w sposób sprzeczny z celem, który legł u podstaw ustanowienia tego prawa. Celem prawa do informacji jest przede wszystkim z jednej strony zapewnienie transparentności życia publicznego, jawności i przejrzystości działań podejmowanych przez orany władzy państwowej i inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a z drugiej strony zapewnienie wpływu obywateli na poczynania władzy w takim zakresie, w jakim jest to istotne z punktu widzenia realizacji standardów demokratycznego państwa prawnego. W związku z tym celem prawa do informacji publicznej (zarówno konstytucyjnego, jak i wyrażonego w udip) nie jest zaspokajanie czy też realizacja indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, co prawda mających charakter publiczny, wykorzystywanych jednak m.in. w celach zawodowych, komercyjnych lub służących celowej dezorganizacji funkcjonowania państwa (zob. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle, wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005 r., pod red. J. Górala, R. Hau: J. Trzcińskiego, Warszawa 2005, s. 141 i 147).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por. wyroki NSA: z 20 października 2022 r., sygn. III OSK 5882/21; z 16 października 2015 r., sygn. I OSK 1992/14; z 23 listopada 2016 r., sygn. I OSK 1601/15; z 14 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2642/16). Zasadniczo w doktrynie prawniczej oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście: 1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2. wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2020 r., sygn. II SAB/Kr 481/19).
W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a w konsekwencji brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W każdym indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być zatem oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale również przez pryzmat celów wynikających z ustawy i Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej z 4 maja 2023 r. był kolejnym wnioskiem o udzielenie informacji złożonym przez skarżącego do Prokuratury Okręgowej w Kielcach. Analiza akt sprawy potwierdza, że wniosek będący przedmiotem w niniejszej sprawie, skarżący złożył po tym, jak prokurator D. P. brał udział w rozprawie w zastępstwie autora skierowanego przeciw skarżącemu aktu oskarżenia w sprawie PO IV Ds. 5.2019. Trudno zatem nie dostrzegać zależności czasowej pomiędzy śledztwem przeciwko P. D. podejrzanemu o szereg przestępstw z art. 234 i art. 233 § 1 Kk, popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z obszaru całego kraju, zakończonym skierowaniem 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Rzeszowie, a nadto wydanym przez Prokuratora D. K. w sprawie o sygn. 4123-0.Ds.79.2022 ww. postanowieniem z 25 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa z zawiadomienia skarżącego, a przystąpieniem do składania wniosków o udzielenie informacji publicznej - również w tej sprawie. Skarżący od początku 2021 r. do 4 maja 2023 r. złożył, jak wyjaśnił organ, 22 wnioski o udzielenie informacji publicznej, w sprawach szczegółowo wymienionych w odpowiedzi organu na skargę. Wnioski w powyższych sprawach dotyczyły żądania różnego rodzaju informacji, obejmujących kwestie udziału prokuratora w czynnościach procesowych, kosztów podróży służbowych, w tym przejechanych kilometrów, rozliczenia paliwa, kosztów noclegów oraz godzin wyjazdów i powrotów, kopii życiorysu i dyplomu ukończenia studiów, przebiegu drogi zawodowej, także danych adresowych prokuratora, czy innych związanych z prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniem Prokuratury Okręgowej w Kielcach w sprawie PO IV Ds.5.2019. Na większość z tych wniosków zobowiązany organ, jak wskazał, udostępnił skarżącemu informacji w trybie udip.
Powyższe okoliczności w ocenie Sądu bez wątpienia wskazują, że skarżący próbuje wykorzystać prawo do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji. Złożony w niniejszej sprawie wniosek ma na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania Prokuratury Okręgowej w Kielcach. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie tylko nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu prokuratorskiego, a wręcz przeciwnie, ma stanowić dla niego dokuczliwość. W istocie więc wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań. Postępowanie skarżącego prowadzi do zagrożenia wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do informacji osób, które chcą je realizować zgodnie z jego istotą. Opisane nadużycie absorbuje bowiem organ, jego siły i środki, co może opóźniać realizację wniosków niestanowiących nadużycia prawa.
Podkreślić należy, że realizacja prawa do informacji publicznej nie może służyć zaspokojeniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, uwarunkowanych dotyczącymi go postępowaniami prowadzonymi przez podmiot zobowiązany. Stosowanie trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej dla realizacji takiego celu nie było zamierzeniem ustawodawcy i nie podlega ochronie prawnej, również w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 11 maja 2017 r., sygn. I OSK 2777/16), zaś na taki cel działania skarżącego wskazuje dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy. Nie ma zatem znaczenia to, że prokurator, którego dotyczy wniosek, nie sporządził aktu oskarżenia dotyczącego skarżącego.
W ocenie Sądu, skala wykorzystywania przez skarżącego instytucji dostępu do informacji publicznej uzasadnia stanowisko organu, że wniosek stanowi przejaw nadużywania prawa do informacji publicznej. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Obywatelskie prawo dostępu do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego (zob. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., sygn. I OSK 799/12; wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Po 732/19).
Podsumowując, stwierdzić należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej realizują zapewnioną w Konstytucji RP ochronę prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Z takiej ochrony nie może jednak korzystać podmiot, który wykorzystuje prawo do informacji do celów innych niż zamierzone przez ustawodawcę. To oznacza, że w takim przypadku nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie nie stosuje się zasad udzielania informacji publicznej uregulowanych tą ustawą. Stąd tryb odmowy udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej nie ma zastosowania w przypadku uznania, tak jak w rozpoznawanej sprawie, że strona nadużyła prawo do informacji publicznej. Organ może zatem reagować na wniosek świadczący o nadużyciu prawa do informacji publicznej wyłącznie pismem, nie dopuszczając się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 2 Ppsa).
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.