II SAB/Ke 62/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2023-09-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organunadużycie prawaprokuraturawynagrodzenie prokuratorakontrola obywatelskaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając wniosek za nadużycie prawa.

Skarga została wniesiona na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia prokuratora. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Prokurator Okręgowy wniósł o oddalenie skargi, wskazując na nadużycie prawa do informacji publicznej przez skarżącego, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę.

Skarżący P. D. wniósł skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wysokości wynagrodzenia brutto prokuratora za 2022 rok. Zarzucił naruszenie Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prokurator Okręgowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Jako dowód przedstawił obszerną dokumentację wskazującą na uporczywe składanie przez skarżącego wniosków, często powiązanych z prowadzonymi przeciwko niemu postępowaniami karnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że skarżący nadużył prawa do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że celem prawa do informacji jest transparentność życia publicznego, a nie zaspokajanie indywidualnych potrzeb czy szykanowanie funkcjonariuszy publicznych. W ocenie Sądu, ilość i charakter wniosków skarżącego, w tym ich związek z postępowaniami karnymi, wskazywały na próbę wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż dobro publiczne, co stanowiło nadużycie prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ilość i charakter wniosków składanych przez skarżącego, w tym ich związek z postępowaniami karnymi, wskazują na próbę wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, co stanowi nadużycie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.k. art. 234

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej ze względu na jego ilość, charakter oraz związek z prowadzonymi przeciwko skarżącemu postępowaniami karnymi. Celem prawa do informacji publicznej jest transparentność życia publicznego, a nie zaspokajanie indywidualnych potrzeb czy szykanowanie funkcjonariuszy publicznych. Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje z powodu uznania wniosku za nadużycie prawa.

Odrzucone argumenty

Prokurator Okręgowy pozostaje w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej.

Godne uwagi sformułowania

każdą informację o sprawach publicznych nadużycie prawa do informacji publicznej celu innego aniżeli troska o dobro publiczne służy wywołaniu dolegliwości u adresata wniosku każdy obywatel podejmujący się pełnienia funkcji publicznych musi liczyć się z tym, że będzie poddawany obywatelskiej kontroli nie jest zaspokajanie czy też realizacja indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, co prawda mających charakter publiczny, wykorzystywanych jednak m.in. w celach zawodowych, komercyjnych lub służących celowej dezorganizacji funkcjonowania państwa wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji) wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji nie ma charakteru absolutnego

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący

Jacek Kuza

sprawozdawca

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadużycia prawa do informacji publicznej przez uporczywego wnioskodawcę, zwłaszcza w kontekście postępowań karnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej przez osobę wielokrotnie składającą wnioski, często w powiązaniu z własnymi sprawami sądowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo do informacji publicznej może być nadużywane do celów osobistych lub szykanowania, co jest istotnym zagadnieniem dla zrozumienia granic tego prawa.

Czy prokurator musi ujawnić swoje zarobki, gdy wnioskodawca ma wobec niego zarzuty karne? Sąd mówi: nie zawsze!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ke 62/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Sygn. [...] II SAB/Ke 62/23 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
P. D. pismem z 21 kwietnia 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Kielcach w zakresie nierozpatrzenia jego wniosku z 29 marca 2023 r. o udzielenie informacji publicznej, w którym zwrócił się o udostępnienie, drogą elektroniczną, danych dotyczących wysokości wynagrodzenia brutto osiąganego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. E. Ł. za poszczególne miesiące w 2022 r.
Skarżący zarzucił Prokuratorowi Okręgowemu w Kielcach naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p." w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni, poprzez błędne zastosowanie polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z 29 marca 2023 r. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że Prokurator Okręgowy w Kielcach pismem z 11 kwietnia 2023 r. wprawdzie odpowiedział na powyższy wniosek, jednak nie udostępnił żądanej informacji i nie wydał w tym zakresie decyzji. Skarżący podniósł, że dane o które wnioskował, należą do kategorii informacji publicznej i nie dotyczą jego spraw indywidualnych. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że jego wniosek jest nadużyciem prawa i zmierza do osiągnięcia innego celu niż dobro publiczne, gdyż służy wywołaniu dolegliwości u adresata wniosku.
Zdaniem skarżącego, organ nie ma prawa badać, kim jest wnioskodawca i jaki jest jego interes w uzyskaniu informacji. Skarżący podkreślił, że złożył wniosek w celu sprawdzenia, jak i na kogo wydatkowane są publiczne pieniądze, a także czy funkcjonariusz publiczny, który je otrzymuje ma odpowiednią wiedzę, wykształcenie i czy jest zdrowy psychicznie.
Autor skargi zaznaczył, że odmowa udzielenia żądanej informacji narusza prawo, gdyż dane, o które wnioskował bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej. Stwierdził, że każdy obywatel podejmujący się pełnienia funkcji publicznych musi liczyć się z tym, że będzie poddawany obywatelskiej kontroli również co do wysokości wynagrodzenia płaconego z publicznych pieniędzy.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy w Kielcach wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Nadto organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z poniższych dokumentów:
1) wniosku skarżącego z 7 grudnia 2021 r. i odpowiedzi organu z 23 grudnia 2021 r. na ten wniosek (sygn. [...] 6.2021);
2) wniosków skarżącego z 17 grudnia 2021 r. i 17 listopada 2021 r. oraz odpowiedzi organu na wniosek z 26 listopada 2021 r., a także zawiadomienia P. D. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z 16 grudnia 2021 r. i odpowiedzi organu z 30 grudnia 2021 r. (sygn. [...] 9.2021);
3) wniosku skarżącego z 29 grudnia 2021 r. i odpowiedzi z 12 stycznia 2022 r. na ten wniosek, skargi na bezczynność z 18 stycznia 2022 r. i odpowiedzi organu z 7 lutego 2022 r. na skargę oraz wyroku WSA w Kielcach z 22 marca 2022 r., II SAB/Ke [...] z uzasadnieniem (sygn. [...] 10.2021);
4) wniosku skarżącego z 29 grudnia 2021 r., odpowiedzi organu z 12 stycznia 2022 r. na ten wniosek (sygn. [...]);
5) wniosku skarżącego z 11 stycznia 2022 r. i odpowiedzi organu z 24 stycznia 2022 r. na ww. wniosek (sygn. [...]);
6) wniosku skarżącego z 11 stycznia 2022 r. i odpowiedzi organu z 21 stycznia 2022 r. (sygn. [...]);
7) wniosku skarżącego z 4 lutego 2022 r., w tym z pismami przesyłającymi ten sam wniosek do Prokuratury Okręgowej w Kielcach z innych jednostek prokuratury (łącznie 8 egz.); rachunków dot. pobytu służbowego i odpowiedzi organu z 15 lutego 2022 r. (sygn. [...]);
8) wniosku skarżącego z 16 lutego 2022 r., w tym z pismami przewodnimi z innych jednostek prokuratury (łącznie 5 egz.) i odpowiedzi organu z 2 marca 2022 r. (sygn. [...]);
9) pisma P. D. z 14 lutego 2022 r. (sygn. [...]);
10) wniosku skarżącego z 16 marca 2022 r., pisma przewodniego Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w K. z 21 marca 2022 r. przesyłającego ten sam wniosek, odpowiedzi organu z 28 marca 2022 r. na ten wniosek, skargi na bezczynność z 4 kwietnia 2022 r., odpowiedzi organu na skargę z 14 kwietnia 2022 r. i odpisu wyroku WSA w Kielcach z 7 czerwca 2022 r., II SAB/Ke [...] (3016-4.Ip.12.2022);
11) wniosku skarżącego z 23 marca 2022 r., pisma z Prokuratury Rejonowej w K. z 31 marca 2022 r.; postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 25 lutego 2022 r.; zażalenia na to postanowienie z 25 marca 2022 r., odpowiedzi organu z 5 kwietnia 2022 r. na ww. wniosek (sygn. [...]);
12) wniosku skarżącego z 28 marca 2022 r. i odpowiedzi organu z 4 kwietnia 2022 r. (sygn. [...]);
13) wniosku skarżącego z 31 marca 2022 r. i odpowiedzi organu z 7 kwietnia 2022 r. (sygn. [...]);
14) wniosku skarżącego z 5 kwietnia 2022 r. oraz odpowiedzi organu z 11 kwietnia 2022 r. (sygn. [...]);
15) wniosku skarżącego z 20 czerwca 2022 r. i odpowiedzi organu z 4 lipca 2022 r., wyroku WSA w Kielcach z 19 października 2022 r., II SA/Ke [...] (sygn. [...]);
16) wniosku skarżącego z 6 lipca 2022 r., pisma Prokuratury Rejonowej w S. z 13 lipca 2022 r. z załącznikami i odpowiedzi organu z 20 lipca 2022 r. (sygn. [...]);
17) wniosku skarżącego z 14 lipca 2022 r. i odpowiedzi organu z 27 lipca 2022 r. (sygn. [...]);
18) wniosku skarżącego z 14 lipca 2022 r. i odpowiedzi organu z 27 lipca 2022 r., wyroku WSA w Kielcach z 16 listopada 2022 r., II SA/Ke [...] (sygn. [...]),
19) wniosku skarżącego z 27 lipca 2022 r. i odpowiedzi organu z 8 sierpnia 2022 r., wyroku WSA w Kielcach z 16 listopada 2022 r., II SA/Ke [...] (sygn. [...]);
20) wniosku skarżącego z 3 stycznia 2023 r. i odpowiedzi organu z 12 stycznia 2023 r., (sygn. [...]);
21) wniosku skarżącego z 29 marca 2023 r. i odpowiedzi organu z 11 kwietnia 2023 r., (sygn. [...]),
21) pism P. D. z 21 czerwca 2022 r. do Prokuratora Okręgowego w Kielcach oraz do Prokuratora Regionalnego w K. wraz z pismem przewodnim Prokuratury Regionalnej w K. z 23 czerwca 2022 r. i odpowiedzi organu z 6 lipca 2022 r. na to pismo (sygn. [...]).
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że pismem z 11 kwietnia 2023 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z 29 marca 2023 r. wskazując, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępniania informacji publicznej. W piśmie tym podano również, że istnieje powiązanie pomiędzy skierowanym przez Prokurator Rejonową w S. E. Ł. przeciwko skarżącemu aktem oskarżenia, a kierowanym przez niego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej.
Organ podkreślił, że Prokuratura pod sygn. [...] przeprowadziła śledztwo przeciwko P. D. podejrzanemu o szereg przestępstw z art. 234 i 233 § 1 k.k., popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z obszaru całego kraju. Śledztwo to zostało zakończone skierowaniem 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Rzeszowie. W związku z powyższym śledztwem P. D. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez prokuratora referenta. Jego zawiadomienie przesłano do rozpoznania do Prokuratury Rejonowej w K.. Po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. D. K. wydał 25 lutego 2022 r. postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wobec ustalenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Następnie P. D. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez P. D. K. w toku prowadzenia ww. postępowania, które przekazano do Prokuratury Rejonowej w S.. W tej sprawie 7 czerwca 2022 r. prokurator wydał postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wobec ustalenia, że czynu nie popełniono. Następnie skarżący złożył wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o podanie wysokości wynagrodzenia brutto osiągniętego przez prokuratora D. K. za poszczególne lata pracy na stanowisku asesora i prokuratora - do maja 2022 r.
Organ podniósł, że skarżący od początku 2021 r. do dnia 29 marca 2023 r. złożył, oprócz rozpoznawanej sprawy, łącznie 20 wniosków w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczące prokuratorów i referentów. Podkreślił, że skarżącego cechuje uporczywość w składaniu kolejnych wniosków, co obrazuje ilość i treść tych wniosków oraz fakt przekazywania ich niekiedy za pośrednictwem kilku innych podległych lub nadrzędnych jednostek organizacyjnych prokuratury.
Dalej organ stwierdził, że wielość i treść wniosków skarżącego wskazuje, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej. Dodatkowo to nadużycie podkreśla powiązanie żądań z osobami prokuratorów sporządzających niekorzystne z punktu widzenia wnioskodawcy decyzje procesowe, czy odpowiedzi na kolejne wnioski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i § 3 p.p.s.a, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a tej ustawy. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju.
W przypadku skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej Sąd bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych oraz, czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Zaistnienie bezczynności związane jest natomiast z brakiem podjęcia przez zobowiązany organ określonych w ustawie, odpowiednich czynności ostatecznie zmierzających do rozpoznania wniosku.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Z kolei art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W świetle tych regulacji przyjąć należy, że informacją publiczną są wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. W konsekwencji, informacje dotyczące wysokości osiąganego wynagrodzenia brutto na stanowisku prokuratora stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie omawianej ustawy, jako informacje odnoszące się do organizacji i zasad funkcjonowania organu, co zresztą jest w sprawie bezsporne.
Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział wówczas, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W zasadzie więc odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłym pismem, jak w niniejszej sprawie, chyba że z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, odmowy jej udzielenia w takiej formie nie można zakwalifikować jako bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Innymi słowy, tryb odmowy udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej nie ma zastosowania w przypadku uznania – tak jak w kontrolowanej sprawie - że strona nadużyła prawa do informacji publicznej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z 29 marca 2023 r. zwrócił się do Prokuratora Okręgowego w Kielcach o udzielenie informacji publicznej dotyczącej Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. – E. Ł., żądając podania wysokości osiąganego przez tego Prokuratora wynagrodzenia brutto za poszczególne miesiące osiąganego w 2022 roku. Pismem z 11 kwietnia 2023 r. Prokurator Okręgowy w Kielcach udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższy wniosek stwierdzając, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępniania informacji publicznej.
Nie było kwestionowane i nie jest też dla sądu wątpliwe, że Prokurator Okręgowy w Kielcach jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a nadto, że udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. Kwestią sporną było natomiast to, czy wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
Tytułem wstępu wskazać należy, że o nadużyciu prawa do informacji można mówić wówczas, gdy wykorzystuje się je w sposób sprzeczny z celem, który legł u podstaw jego ustanowienia. Warto zwrócić uwagę na - najogólniej pojęty - cel prawa do informacji publicznej. Celem tym jest przede wszystkim zapewnienie transparentności życia publicznego, jawności i przejrzystości działań podejmowanych przez orany władzy państwowej i inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z drugiej strony ma ono zapewnić wpływ obywateli na poczynania władzy w takim zakresie, w jakim jest to istotne z punktu widzenia realizacji standardów demokratycznego państwa prawnego. W związku z tym celem prawa do informacji publicznej (zarówno konstytucyjnego, jak i wyrażonego w ustawie) nie jest zaspokajanie czy też realizacja indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, co prawda mających charakter publiczny, wykorzystywanych jednak m.in. w celach zawodowych, komercyjnych lub służących celowej dezorganizacji funkcjonowania państwa (zob. J. Drachal (w:), Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej. Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005 r., pod red. J. Górala, R. Hausera, J. Trzcińskiego, Warszawa 2005, s. 141 i 147).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por. wyroki NSA z: 20 października 2022 r., III OSK 5882/21, 16 października 2015 r., I OSK 1992/14, 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15, 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16). Zasadniczo w doktrynie prawniczej oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście: 1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2. wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2020 r., II SAB/Kr 481/19).
W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a w konsekwencji brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być zatem oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale również przez pryzmat celów wynikających z ustawy i Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej z 29 marca 2023 r. był kolejnym wnioskiem (pismem) o udzielenie informacji złożonym przez skarżącego do tego samego organu. Wniosek ten został złożony po tym, jak prokurator E. Ł. skierowała przeciwko skarżącemu akt oskarżenia o czyn z art. 212 § 1 k.k., w sprawie o sygn. [...] Trudno zatem nie dostrzec zależności pomiędzy czynnością podjętą przez powyższego prokuratora, a złożeniem wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Ponadto skarżący od początku 2021 r. do 29 marca 2023 r. złożył, jak wyjaśnił organ dwadzieścia wniosków o udzielenie informacji publicznej (oprócz rozpoznawanej sprawy), w sprawach szczegółowo wymienionych w odpowiedzi na skargę, z których poświadczone za zgodność kserokopie dokumentów stanowią załączniki do odpowiedzi na skargę. Wnioski w powyższych sprawach dotyczyły żądania udostępnienia różnego rodzaju informacji, obejmujących m.in.: udział prokuratora w posiedzeniach, przesłuchanie świadków, koszty podróży służbowych, w tym ilości przejechanych kilometrów, rozliczenia paliwa, koszty noclegów oraz godziny wyjazdów i powrotów, kopie życiorysu i dyplomu ukończenia studiów, przebieg drogi zawodowej, czy innych danych związanych z prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniem Prokuratury Okręgowej w Kielcach w sprawie o sygn. akt PO IV Ds. 5.2019. Na większość z tych wniosków zobowiązany organ udostępnił skarżącemu informacji w trybie u.d.i.p.
W ocenie Sądu, treść i ilość złożonych wniosków, a także koincydencja czasowa pomiędzy śledztwem prowadzonym pod sygn. akt PO IV [...] przeciwko P. D. podejrzanemu o szereg przestępstw z art. 234 i 233 § 1 k.k., popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z obszaru całego kraju, zakończonym skierowaniem 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w R., a nadto wydanym przez P. D. K. w sprawie o sygn. [...] postanowieniem z 25 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa z zawiadomienia skarżącego oraz postępowaniem z 7 czerwca 2022 r. Prokuratury Rejonowej w S. w sprawie sygn. [...] o odmowie wszczęcia śledztwa z zawiadomienia skarżącego o popełnieniu przestępstwa przez P. D. K. – a przystąpieniem do składania wniosków o udzielenie informacji publicznej wskazuje na to, że skarżący próbuje wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego, niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji. Lektura akt sprawy pozwala uznać, że złożony w niniejszej sprawie wniosek ma na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania Prokuratury Okręgowej w Kielcach. W przekonaniu Sądu, wniosek skarżącego obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie tylko nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu, a wręcz przeciwnie, ma stanowić dla niego dolegliwość. W istocie więc wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań. Postępowanie skarżącego prowadzi do zagrożenia wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do informacji osób, które chcą je realizować zgodnie z jego istotą. Opisane nadużycie absorbuje bowiem organ, jego siły i środki, co może opóźniać realizację wniosków niestanowiących nadużycia prawa.
Niewątpliwie tłem dla niniejszej sprawy i zasadniczym powodem nadużycia przez wnioskodawcę prawa do informacji publicznej jest przeprowadzone przez organ śledztwo przeciwko skarżącemu oraz odmowa wszczęcia śledztw z jego zgłoszenia o podejrzeniu popełnienia przestępstw. Realizacja prawa do informacji publicznej nie może jednak służyć zaspokojeniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, uwarunkowanych dotyczącymi go postępowaniami prowadzonymi przez podmiot zobowiązany. Stosowanie trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej dla realizacji takiego celu nie było zamierzeniem ustawodawcy i nie podlega ochronie prawnej, również w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., I OSK 2777/16).
W ocenie Sądu, skala wykorzystywania przez skarżącego instytucji dostępu do informacji publicznej uzasadnia stanowisko Prokuratora Okręgowego w Kielcach, że wniosek skarżącego stanowi przejaw nadużywania prawa do informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Obywatelskie prawo dostępu do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego (tak WSA w Poznaniu w wyroku z 20 grudnia 2019 r., II SA/Po 732/19).
Powyższe rozważania uprawniają do wniosku, że celem działania skarżącego nie jest jakakolwiek dbałość o interes publiczny, lecz nękanie adresata i utrudnienie funkcjonowania organu, co stanowi o nadużyciu prawa do informacji publicznej.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności. Skoro więc podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI