II SAB/Ke 59/23

II SAB/Ke 59/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a i art. 200, art. 205 par. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inne do rozpoznania wniosku M. M. z dnia [...] marca 2023 r. w zakresie udostępnienia numerów RSOW prowadzonych czynności wyjaśniających - w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie opisanym w punkcie I wyroku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Inne na rzecz M. M. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. M. wnioskiem z 25 marca 2023 r. zwróciła się do Inne (dalej "Komendant") o udostępnienie informacji publicznej cyt.: "(...) w związku z pismem [...] informuję, że nie zawiera ono nr RSWO prowadzonych czynności wyjaśniających, a jednak zostało w takim kształcenie podpisane przez panią A. [...]. Proszę o niezwłoczne uzupełnienie danych w piśmie. Proszę o udostępnienie mi akt czynności wyjaśniających sprawy o nieujawnionym mi jako osobie pokrzywdzonej nr RSOW - zawiadomienie z dn. 29.12.22. oraz informację gdzie i w jakich godzinach mogę zapoznać się z aktami."
W odpowiedzi udzielonej pismem z 6 kwietnia 2023 r. Komendant poinformował wnioskodawcę, że:
"1. odpowiedź w zakresie zakończenia przedmiotowego postępowania wyjaśniającego otrzymała Pani pismem za l.dz. jw. z dn. 08.03.2023 roku (pkt. 3)
2. wszelkie uprawnienia i obowiązki wynikające z przyznanego Pani statusu w ramach składanego zawiadomienia otrzymała Pani w formie pouczeń, potwierdzając pisemnie ich odbiór w dn. 04.01.2023 roku
3. pismo jest prawidłowo podpisane przez Komendanta SM w K. A. [...], zawiera wszystkie liczby i oznaczenia nadane prowadzonemu postępowaniu, tj. [...]
4. w zakresie kolejnej Pani prośby dot. udostępnienia akt informuję, że pracownicy Sekcji Wykroczeń SM w K. są dostępni od poniedziałku do piątku w godz. 7.30-18.00, adres ul. [...], telefon kontaktowy: 41 367-67-55 lub 41 367-65-35".
W dniu 15 kwietnia 2023 r. M. M. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Inne, w której zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
- art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p." lub "ustawą") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 25 marca 2023 r. w zakresie nieudostępnionej informacji publicznej, tj. podania numerów RSOW czynności wyjaśniających prowadzonych przez Straż Miejską w K. z jej zawiadomień dotyczących wykroczeń z 26 września 2022 r.
i 21 listopada 2022 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła stan faktyczny sprawy, zarzucając w szczególności, że organ udzielił częściowej informacji publicznej, natomiast nr RSOW zawiadomień skarżącej nie zostały jej udostępnione.
W odpowiedzi na skargę Inne wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wszelkie informacje zostały przekazane skarżącej pismem z 8 marca 2023 r. (odpowiedź na poprzedni wniosek strony z 21 lutego 2023 r.). Dodał, że skarżąca została poinformowana, że może zapoznać się z aktami czynności wyjaśniających we wskazanym w tym piśmie terminie i miejscu.
Zdaniem Komendanta, pismo z 8 marca 2023 r. stanowi pełną i wyczerpującą odpowiedź w zakresie wniosku skarżącej, który dotyczył wskazania sposobu zakończenia czynności wyjaśniających oraz wysokości nałożonych mandatów. Dodał, że precyzyjnie odniósł się do każdej ze spraw w których o informacje wnosiła skarżąca. Wskazał, że skarżąca nie zgodziła się ze sposobem załatwienia sprawy i wniosła o uzupełnienie nr RSOW, choć informacje te nie były objęte jej wnioskiem z 21 lutego 2023 r. W związku z powyższym uznał, że pismo skarżącej z 25 marca 2023 r. stanowi odrębny wniosek, złożony na podstawie przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że również w tym zakresie odniósł się do wniosku skarżącej i w piśmie 6 kwietnia 2023 r. poinformował stronę, że wszelkie informacje zostały jej przekazane pismem z 8 marca 2023 r.
Końcowo Komendant stwierdził, że udostępnił skarżącej żądaną informację w takim zakresie w jakim było to uzasadnione przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK [...] i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK [...], postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK [...], dostępne: [...], jak i dalej powołane orzeczenia).
Ponadto stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa niniejsza mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie była wymagana.
Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną, powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie. W myśl art. 10 ust. 1 tej ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Przy czym ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 ustawy przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
W świetle powyższych uregulowań przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od takiego obowiązku.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Komendant pozostaje w bezczynności błędnie uznając, iż pismo z 8 marca 2023 r. stanowi pełną i wyczerpującą odpowiedź w zakresie wniosku skarżącej z 25 marca 2023 r., o czym poinformował stronę w piśmie 6 kwietnia 2023 r.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca 25 marca 2023 r. drogą elektroniczną na adres sekretariat@strazmiejska.kielce.pl złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując, że pismo organu [...] (z dnia 8 marca 2023 r.) nie zawiera nr RSWO prowadzonych czynności wyjaśniających. Skarżącą zwróciła się o niezwłoczne uzupełnienie tych danych.
W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że Inne jest podmiotem, który na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Straż miejska jest bowiem jednostką organizacyjną gminy (miasta), powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania, jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1763), są ponoszone z budżetu gminy. Bezsprzecznie też straż miejska działa na prawach jednostki budżetowej, w świetle art. 11 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz.1270).
W sprawie nie było również kwestionowane, że żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji.
Nie ulega zatem wątpliwości, że Komendant Straży Miejskiej zobowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącej z 25 marca 2023 r. w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem Komendanta było zatem udostępnienie skarżącej żądanych informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na powyższy wniosek udzielona przez Komendanta pismem z 6 kwietnia 2023 r. nie zawiera żądanych nr RSWO. Nie zawiera również żadnych wyjaśnień w tym przedmiocie. W piśmie tym Komendant wskazał jedynie, że odpowiedź w zakresie zakończenia postępowania wyjaśniającego skarżąca otrzymała pismem z 8 marca 2023 r., które "(...) zawiera wszystkie liczby i oznaczenia nadane prowadzonemu postępowaniu, tj. [...]".
Zdaniem Sądu, treść pisma z 8 marca 2023 r. przeczy stanowisku organu, ponieważ pismo na które powołuje się Komendant nie zawiera wskazanego wyżej oznaczenia nr [...] W. również zauważyć, że pismo z 8 marca 2023 r. stanowi odpowiedź na poprzedni wniosek skarżącej z 21 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skoro wniosek skarżącej dotyczył udostępnienia informacji publicznej i nie został załatwiony poprzez jej udostępnienie lub przez wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., to Komendant pozostaje w bezczynności.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Inne do rozpoznania wniosku M. M. z 25 marca 2023 r. w zakresie udostępnienia numerów RSOW prowadzonych czynności wyjaśniających - w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku (pkt I sentencji wyroku).
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie opisanym w punkcie I sentencji wyroku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku).
Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK [...], lex nr 1218894; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK [...], lex nr 1299457).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ zareagował na wniosek skarżącej, odpowiadając na ten wniosek pismem z 6 kwietnia 2023 r. Nie można więc uznać, że działanie organu "z góry" nacechowane było złą wolą. W okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd nie dopatrzył się szczególnie nagannego zachowania organu w realizowaniu jego ustawowych obowiązków.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego na które złożył się wpis od skargi w wysokości [...] zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).