II SAB/Ke 5/08

II SAB/Ke 5/08 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2008-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/
Jacek Kuza /przewodniczący/
Renata Detka
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 1994 nr 105 poz 509
Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
Dz.U. 2001 nr 71 poz 733
art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 4, art. 6 a
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi I. C. K. i M. K. na bezczynność Wójta w przedmiocie przeprowadzenia remontu lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, I. K. i M. K., reprezentowani przez radcę prawnego B. D., zaskarżyli na podstawie art. 101 i 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bezczynność Wójta Gminy polegającą na niewywiązywaniu się z obowiązków wynikających z przepisów art. 4 i 6a ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266) oraz czynności Wójta Gminy polegające na podnoszeniu czynszu za najem mieszkań komunalnych. Skarżący domagali się zobowiązania Wojewody Świętokrzyskiego jako organu nadzoru do wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżących na koszt i ryzyko Gminy w zakresie niezbędnych remontów w budynku Domu Nauczyciela w B., jak również uchylenia Zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie określenia stawek czynszu regulowanego na lokale mieszkalne - jako naruszającego prawo. Do skargi dołączono dowód uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lutego 2008r., doręczonym pełnomocnikowi skarżących w dniu 18 lutego 2008r., rozdzielono zawarte w jednym piśmie skargi. Rozpatrywana sprawa dotyczy skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niewywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów art. 4 i 6a ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266). Natomiast sprawa o sygn. akt II SA/Ke 69/08 dotyczy skargi na czynności Wójta Gminy polegające na podnoszeniu czynszu za najem mieszkań komunalnych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy przytoczył treść art. 53 § 2 w związku z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a., wnosząc jednocześnie o odrzucenie skargi jako złożonej po terminie, ewentualnie zaś o jej oddalenie.
Zarządzeniem z dnia 10 marca 2008r. tut. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do wskazania, do której ze skarg rozdzielonych zarządzeniem z dnia 7 lutego 2008r. został uiszczony wpis.
Pismem z dnia 21 marca 2008r. pełnomocnik skarżących wskazał, iż kwota 200 zł została uiszczona tytułem wpisu w sprawie ze skargi I. K. i M. K. na bezczynność Wójta Gminy .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga niniejsza podlega odrzuceniu.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest rozważenie dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność Wójta Gminy w trybie art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - art. 3 § 2 pkt 8 lub w przypadkach określonych w odrębnych przepisach (art. 3 § 3 tej ustawy).
Wskazany przez skarżących przepis art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., nie daje podstaw do uznania kognicji sądu administracyjnego w zakresie wniesionej skargi.
Zgodnie z tym przepisem dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Dokonując wykładni funkcjonalnej i systemowej tego przepisu, zwłaszcza przyjmując "odpowiedniość" zastosowania art. 101 u.s.g , przyjąć należy, że art. 101a u.s.g. dotyczy skarg na bezczynność organów gminy dotyczącą działalności uchwałodawczej rady gminy w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organ stanowiący gminy obowiązek podjęcia uchwały w określonej sprawie (por. G. Jyż w: A. Szewc, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2000, s.487). W przypadku wniesienia skargi na bezczynność wójta należy wyprowadzić analogiczny wniosek, że skarga może dotyczyć tylko tych wypadków, kiedy przepisy prawa nakładają na wójta obowiązek wydania zarządzenia ( por. Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2004, s. 588-589 ).
Reasumując, skarga z art. 101a u.s.g. może zatem dotyczyć bezczynności organów gminy w zakresie działalności uchwałodawczej i to tylko w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organy jednostek samorządu terytorialnego obowiązek podjęcia stosownych uchwał lub zarządzeń ( por. B. Popielak, "Skarga do sądu administracyjnego na działalność organów jednostek samorządu terytorialnego", Casus 2005/1/9). W związku z powyższym, w zakresie ustawowego pojęcia "czynności nakazanych prawem" mieściłyby się jedynie czynności prawne wójta, burmistrza, prezydenta podlegające obowiązkowi wydania zarządzenia (por. uzasadnienie postanowienia WSA W Krakowie z 22.01.2008r.sygn. akt. III SAB / Kr 20/07 - niepublikowane).
Wymaga podkreślenia, iż dopuszczalne jest wniesienie skargi na podstawie tego przepisu, jeśli zarzuty skargi dotyczą niewykonywania przez organ gminy czynności nakazanych prawem albo podejmowania czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich, ale w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy powstaje zatem pytanie czy sprawa objęta przedmiotową skargą jest sprawą z zakresu administracji publicznej i czy na Wójcie Gminy ciążył obowiązek wydania zarządzenia.
Zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność Wójta Gminy dotyczy niewywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów art. 4 i 6a w/w ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, polegających - jak wskazano na str. 3 skargi - na "nie podejmowaniu kroków w kierunku remontu".
Na wstępie wymaga wskazania, iż nie wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, należące do kompetencji organów gminy, mają charakter spraw z zakresu administracji publicznej. Gmina może bowiem korzystać ze swej podmiotowości prawnej tak w sferze prawa cywilnego jak i publicznego, a jej organy podejmują uchwały lub wydają zarządzenia w sprawach z zakresu administracji publicznej tylko wtedy, gdy wykorzystują przysługujące im kompetencje władzy publicznej. Stwierdzić zatem należy, iż wskazanym powyżej trybem kontroli sądowej nie są objęte czynności organów gminy w sprawach, w których działanie gminy nie ma władczego charakteru. Gmina nie korzysta bowiem w takim wypadku ze swego imperium, lecz posługuje się środkami typowymi dla podmiotu występującego w obrocie cywilnoprawnym. Tym samym czynności, realizowane przez organy gminy za pomocą środków niewładczych, podlegają kontroli w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Są to bowiem sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c. (por. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 16 października 2001r., II SA 2313/01, Pr. Gosp. 2002/2/48).
W rozpoznawanej sprawie skarżący upatrują bezczynności Wójta Gminy w braku przeprowadzenia remontu zajmowanego przez nich lokalu. Jednocześnie domagają się podjęcia przez ten organ czynności faktycznych, wynikających z obowiązków określonych w art. 4 i 6a ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, nałożonych na Gminę jako wynajmującego w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Gminę ze skarżącymi łączy umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta w dniu 11 kwietnia 1997r.
Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż sprawa dotyczy w istocie roszczenia jednej ze stron stosunku cywilnoprawnego wynikającego z zawartej umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Z dniem 12.11.1994r. tj. datą wejścia w życie ustawy z 2.07.1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 105,poz.509 ze zm.), gospodarowanie zasobem mieszkaniowym gminy zostało poddane trybowi cywilnoprawnemu. Także obecnie z ustawy z 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2005,nr 31, poz. 266 ze zm.) wynika, że sprawy z zakresu mieszkaniowego zasobu gminy oraz lokali socjalnych mają charakter cywilnoprawny.
Wbrew przekonaniu skarżących wszelkie działania Gminy (lub brak tych działań) związane z prawami i obowiązkami tej Gminy jako wynajmującego przedmiotowy lokal nie są działaniami z zakresu administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie Gmina występuje wyłącznie jako strona umowy cywilnoprawnej tj. wynajmujący. Jej działania nie mają więc charakteru administracyjnego lecz cywilnoprawny. W konsekwencji powyższych okoliczności należy stwierdzić, iż wszelkie działania wójta podejmowane w tym zakresie nie mają charakteru władczego zarządzenia wydawanego w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.