II SAB/Ke 4/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy D. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, wymierzając mu grzywnę i zasądzając odszkodowanie na rzecz skarżącej.
Skarżąca B. S. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy D. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Mimo wielokrotnych ponagleń i zobowiązań ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ przez ponad rok nie wydał prawomocnej decyzji. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność i przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę oraz zasądził odszkodowanie na rzecz skarżącej.
Skarżąca B. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta i Gminy D. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności i przewlekłości organu, wymierzenie grzywny, zasądzenie sumy pieniężnej oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że mimo złożenia wniosku w lipcu 2019 r. i wielokrotnych ponagleń, organ nie wydał prawomocnej decyzji, a postępowanie było prowadzone opieszale i nieefektywnie. Burmistrz wniósł o odrzucenie skargi, argumentując jej przedwczesność, a także o umorzenie lub oddalenie skargi. Wskazał na zawiły charakter sprawy, w tym konieczność ustalenia spadkobierców zmarłej uczestniczki postępowania. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że skarżąca spełniła formalne przesłanki do jej wniesienia, a organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, gdyż decyzja została wydana już po wniesieniu skargi. Jednocześnie stwierdził bezczynność i przewlekłość organu, wymierzył mu grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem sumy pieniężnej i 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Burmistrz dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, podejmował czynności w dużych odstępach czasu i nieefektywnie, co uzasadnia zarzuty bezczynności i przewlekłości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzeczenia o grzywnie i przyznania sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzeczenia o stwierdzeniu bezczynności lub przewlekłości.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej w zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek posługiwania się możliwie najprostszymi środkami.
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia o przyczynach zwłoki i wyznaczenia nowego terminu.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania w przypadku wydania decyzji po wniesieniu skargi.
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wysokość grzywny.
k.p.a. art. 234
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący naruszenia stosunków wodnych.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 103
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie działał wnikliwie i szybko, podejmował czynności w dużych odstępach czasu i nieefektywnie.
Odrzucone argumenty
Skarga była przedwczesna, ponieważ organowi wyznaczono termin do załatwienia sprawy. Postępowanie było zawiłe i nie sposób oceniać przewlekłości w okresie bez udziału następców prawnych.
Godne uwagi sformułowania
organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie zaistniała przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez Sąd rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty
Skład orzekający
Anna Żak
przewodniczący
Dorota Pędziwilk-Moskal
sprawozdawca
Jacek Kuza
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, a także oceny rażącego naruszenia prawa przez organ."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i odpowiedzialności organów za opieszałość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo i skomplikowanie może trwać postępowanie administracyjne, nawet w prostych sprawach, oraz jakie konsekwencje ponosi organ za bezczynność.
“Ponad rok bez decyzji w sprawie wodnej: Sąd ukarał Burmistrza za bezczynność i przewlekłość.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Ke 4/21 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2021-04-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Anna Żak /przewodniczący/ Dorota Pędziwilk-Moskal /sprawozdawca/ Jacek Kuza Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 5618/21 - Wyrok NSA z 2022-10-21 Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art 149 par. 1a ustawy PoPPSA) Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 8, art. 12, art. 35 § 3, art. 36, art. 37 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 2, art. 52 § 1 , art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 , art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta i Gminy D. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy D. dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Burmistrzowi Miasta i Gminy D. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; IV. przyznaje od Burmistrza Miasta i Gminy D. na rzecz B. S. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; V. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy D. na rzecz B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie [...]wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę z dnia 13 grudnia 2020 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie z jej wniosku z dnia 12 lipca 2019 r. w przedmiocie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca domagała się: stwierdzenia bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, stwierdzenia, że organ prowadził postępowanie z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości, zasądzenia na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 7 dni. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że dnia 12 lipca 2019 r. złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] wniosek o wydanie decyzji w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie. Ponieważ Burmistrz przez ponad 6 miesięcy pozostawał bezczynny złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało ponaglenie za uzasadnione i zobowiązało organ do wydania decyzji do 31 października 2019 r. Organ wydał jednak decyzję dopiero 7 stycznia 2020 r. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez SKO w dniu 9 marca 2020 r. Po wydaniu tej decyzji, została w dniu 15 maja 2020 r. zawiadomiona przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia art. 234 ustawy Prawo wodne. W dniu 23 czerwca 2020 r. organ zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po [...] . Postępowanie zostało podjęte 29 września 2020 r., jednak organ nie wydal żadnej decyzji, pomimo złożenia dwóch ponagleń. Ponaglenie z października 2020 r. zostało uznane przez SKO za zasadne, a Burmistrz został zobowiązany do wydania decyzji w terminie do 31 grudnia 2020 r. W dniu 20 listopada 2020 r. organ powiadomił strono o zakończeniu postępowania, ale - mimo upływu 30 dni - wciąż pozostaje bezczynny. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o jej odrzucenie w całości jako przedwczesnej, ewentualnie o umorzenie postępowania bądź o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania. Burmistrz wskazał, że postanowieniem z dnia 19 listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu ponaglenia skarżącej z 19 października 2020 r., wyznaczyło organowi termin do 31 grudnia 2020 r. na załatwienia sprawy dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych na gruncie. W tej sytuacji przyjmując, że do wniesienia skargi konieczne jest faktyczne merytoryczne rozpoznanie sprawy, rozstrzygnięcie tego ponaglenia winno również rzutować na możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skoro organowi wyznaczono termin załatwienia sprawy do 31 grudnia 2020 r., to skarga wniesiona przed tym terminem, jako obarczona brakiem formalnym winna podlegać odrzuceniu. Co do wniosku o umorzenie postępowania, organ wskazał, że w dniu 18 grudnia 2020 r. wydał decyzję w przedmiocie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie, czyniąc zadość wnioskowi skarżącej z dnia 12 lipca 2019 r. Z kolei odnośnie wniosku o oddalenie skargi organ podał, że sprawa, której dotyczy skarga ma nie tylko wyjątkowo zawiły charakter, ale ponadto nie sposób oceniać przewlekłości czy bezczynności w okresie, w którym postępowanie toczyło się bez udziału następców prawnych zmarłej uczestniczki [...]. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 17 lipca 2019 r. wpłynęło pismo skarżącej dotyczące zakłócenia stosunków wodnych na gruncie. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Burmistrz Miasta i Gminy [...] pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r. poinformował, że poruszana sprawa była już analizowana w 2017 r.,2018 r. i roku bieżącym. W czerwcu 2018 r. odbyły się oględziny na gruncie, które potwierdziły istnienie rowu pomiędzy działkami nr [...], prowadzącego wody źródlane, a także wody opadowe. Stwierdzono wówczas, że woda przepływa w nim swobodnie. W tym stanie rzeczy organ uznał, że w sprawie nie stwierdzono okoliczności, o których mowa w art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 125, 534). Dodatkowo wskazano, że sprawa lokalizacji przepustu w drodze gminnej jest objęta odrębnym postępowaniem. W wyniku rozpatrzenia ponaglenia skarżącej na bezczynność, Kolegium postanowieniem z 16 września 2019 r. uznało ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2019 r. Decyzją z dnia 7 stycznia 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił nakazania Gminie [...] , właścicielowi gruntu stanowiącego działkę nr [...] , położonego we wsi [...] przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie, jak również wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez SKO w Kielcach decyzją z dnia 9 marca 2020 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Mając na uwadze wytyczne Kolegium, organ ustalił współwłaścicieli działki nr [...] i zawiadomił ich o toczącym się postępowaniu. Zawiadomienie kierowane do [...] wróciło z adnotacją, że adresat zmarł. W związku z powyższym, organ postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. zawiesił postępowanie do chwili prawomocnego ustalenia spadkobierców. Postanowieniem z 30 lipca 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy to postanowienie. Postępowanie zostało podjęte przez organ postanowieniem z dnia 29 września 2020 r. W dniu 30 października 2020 r. organ przeprowadził oględziny na działce [...], w dniu 13 listopada 2020 r. zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania w sprawie, a następnie w dniu 18 grudnia 2020 r. wydał decyzję. Burmistrz przyznał, że ponaglenia kierowane do organu wyższego stopnia kończyły się postanowieniami stwierdzającymi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, jednak z uwagi na niezaskarżalność tych postanowień, nie miał możliwości żądania ich zmiany lub uchylenia, choć nie zgadzał się z tym rozstrzygnięciami. Ponadto w postanowieniach SKO stwierdzono, że wprawdzie doszło do przewlekłości prowadzenia postępowania i bezczynności, jednak nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ. W uzupełnieniu skargi z dnia 13 grudnia 2020 r. skarżąca zarzuciła organowi, że nie tylko uporczywie nie chciał wydać decyzji w sprawie, ale także, że postępowanie prowadził przewlekle, opieszale i pozostawał bezczynny przez miesiące. Wskazała, że wniosek złożyła w dniu 12 lipca 2019 r., a decyzja została wydana dopiero w dniu 7 stycznia 2020 r., przy czym do dnia dzisiejszego nie uzyskała informacji, co było przyczyną zwłoki w jej wydaniu. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ wydawał w sprawie jedno pismo w miesiącu, nie prowadził żadnego postępowania dowodowego lub wyjaśniającego, które uzasadniałoby konieczność przedłużania postępowania. Burmistrz od 9 marca 2020 r. do 18 grudnia 2020 r. przeprowadził jedynie (w dniu 30 października 2020 r.) oględziny nieruchomości i na tą jedną czynność potrzebował prawie 10 miesięcy. Z tego wynika, że nie zachował żadnej staranności w prowadzeniu postępowania i nie dążył w żaden sposób do jego zakończenia. Skarżąca dodała, że organ przyznał, że ponaglenia kierowane do organu wyższego stopnia kończyły się postanowieniami stwierdzającymi bezczynność i przewlekłość, z czym się nie zgadza, jednak nie wykazał żadnych racjonalnych argumentów na poparcie swoich twierdzeń. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z jej wniosku w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Rozpoznając zasadność tak skonstruowanej skargi wskazać należy w pierwszej kolejności, że co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca poprzedziła złożenie skargi wniesieniem w dniu 22 października 2020 r. ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kolegium uznało ponaglenie za zasadne i zobowiązało organ do wydania decyzji w terminie do 31 grudnia 2020 r., wobec czego – wbrew twierdzeniom organu prezentowanym w odpowiedzi na skargę - formalne przesłanki do wniesienia skargi w niniejszej sprawie zostały spełnione. W dalszej kolejności wskazać należy, że przepisy kpa definiują w art. 37 § 1 pkt 1 bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Natomiast stosownie do art. 37 § 1 pkt 2 kpa przewlekłość to prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. W związku z tym w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność organu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Jak wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Należy wyraźnie podkreślić, że organ administracji publicznej powinien prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. Jakkolwiek w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 35 § 1 kpa należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy w nim określone traktować jako terminy maksymalne, to należy mieć na uwadze, że ze względu na stopień skomplikowania spraw, nie każde przekroczenie przez organ ustalonych przez ustawodawcę terminów załatwiania spraw oznacza, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przez przewlekłość postępowania należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania sąd administracyjny bada zatem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Z kolei nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 24/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, sąd administracyjny rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania powinien ustalić przebieg postępowania i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone okoliczności wskazują na przewlekłość w działaniach organu, czy też działanie organu prowadzącego postępowanie jest wynikiem okoliczności od niego niezależnych. Sąd powinien również ustalić rodzaj i terminy podejmowanych przez organ czynności i dokonać oceny postępowania administracyjnego, mając na uwadze także charakter i stopień skomplikowania sprawy administracyjnej. W sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że skarżąca zasadnie zarzuciła organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z 12 lipca 2019 r. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Zdaniem Sądu prowadząc przedmiotowe postępowanie organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Lektura akt sprawy dowodzi, że w toku postępowania organ podejmował czynności w dużych odstępach czasu i nieefektywnie. Warto w tym miejscu podkreślić, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie została wydana przez organ 18 grudnia 2020 r., a zatem po wniesieniu skargi do WSA (skarga z 13 grudnia 2020 r.). Z uwagi na powyższe, w realiach sprawy niniejszej, nie zaistniała przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez Sąd (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19). Jak już wskazano na wstępie, strona złożyła wniosek w sprawie 12 lipca 2019 r. W odpowiedzi organ poinformował stronę, że poruszana w piśmie sprawa była już analizowana w 2017r., 2018 r. i 2019 r. Pismem z dnia 17 października 2019 r. strona sprecyzowała żądanie i wniosła o wyłączenie organu od załatwienia sprawy. Postanowieniem z 18 listopada 2019 r. SKO odmówiło wyznaczenia organu zastępczego do załatwienia sprawy. Z kolei organ pierwszej instancji dopiero 11 grudnia 2019 r. zawiadomił strony o przeprowadzeniu w dniu 19 grudnia 2019 r. wizji terenowej. Decyzję kończącą postępowanie w sprawie organ wydał 7 stycznia 2020 r. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez SKO decyzją z dnia 9 marca 2020 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. organ zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego ustalenia spadkobierców [...] . Postanowieniem z 30 lipca 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy to postanowienie. Postępowanie w sprawie zostało podjęte dnia 29 września 2020 r., a dopiero 30 października 2020 r. organ przeprowadził oględziny na działce nr [.... W dniu 13 listopada 2020 r. zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania w sprawie, natomiast decyzję wydał 18 grudnia 2020 r. Przebieg postępowania administracyjnego potwierdzony materiałem zawartym w aktach sprawy pozwala uznać, że zarzuty zawarte w skardze są uzasadnione. W ocenie Sądu, prowadząc postępowanie organ nie działał zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Pomiędzy kolejnymi podejmowanymi przez organ działaniami zachodziły wielotygodniowe, niczym nieuzasadnione przerwy. Organ na bieżąco nie interesował się sprawą. Czynności mające na celu jej zakończenie jak i wydawane rozstrzygnięcia podejmowane były w dużych odstępach czasu i nieefektywnie. Sumując, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Wydanie przez organ decyzji już po wniesieniu skargi uzasadniało umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji (pkt I wyroku), na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pkt II wyroku Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter przewlekłości Sąd uznał, że należy jej przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Powyższy wniosek jest w stanie faktycznym sprawy jak najbardziej uzasadniony. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać ponad rocznej zwłoki w wydaniu merytorycznej decyzji oraz znacznych przerw w podejmowanych przez organ czynnościach, bądź też braku jakichkolwiek działań ze strony organu. Nie zmienia tej oceny także fakt, że organ podjął czynności mające na celu ustalenie kluczowych elementów stanu faktycznego, warunkujących prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego, przy uwzględnieniu okresu zawieszenia postępowania (art. 103 kpa). Jak wyżej wskazano stopień naruszenia prawa powstały w związku z brakiem działań organu w znacznych okresach czasu oraz długość prowadzonego postępowania uzasadniają uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania, którego dopuścił się organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ rażąco naruszył przepisy art. 8, art. 12, art. 35 § 3, art. 36 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd za uzasadniony uznał wniosek skarżącej o wymierzenia Burmistrzowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., która ma charakter nie tylko prewencyjny ( pkt III wyroku). Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przekonaniu Sądu wymierzona grzywna jest adekwatna do stopnia zawinienia Burmistrza. Ponadto Sąd przyznał skarżącej od organu sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Kwotę powyższą Sąd uznał za dostateczną jako środek dyscyplinujący organ, adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt IV wyroku). O należnych skarżącej kosztach postępowania, na które składa się 100 zł wpisu sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt V wyroku).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę