II SAB/Ke 38/24

II SAB/Ke 38/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1997/24 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 149 par. 1 i 2, art. 223 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6, art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2,art. 13 i 14
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Marszałka Województwa Świętokrzyskiego do rozpatrzenia wniosku S. D. z 31 stycznia i 9 marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych osób, które otrzymały premie, dodatki i nagrody oraz ich wysokości kwotowych w odniesieniu do każdego z pracowników z wyłączeniem osób pełniących funkcje techniczne, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. nakazuje ściągnięcie od Marszałka Województwa Świętokrzyskiego na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) kwotę [...](sto) złotych tytułem nieuiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi; V. zasądza od Marszałka Województwa Świętokrzyskiego na rzecz S. D. kwotę [...](czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Stowarzyszenia [...] złożyło do Marszałka Województwa Świętokrzyskiego wniosek z 31 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
a) udostępnienia listy imion i nazwisk oraz stanowisk pracowników podległych Marszałkowi, którzy w 2021 r. otrzymali nagrodę/nagrody, premie, dodatki oraz wysokości kwotowe w odniesieniu do każdego z pracowników oraz informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania tej nagrody, premii, dodatku — w odniesieniu do każdego pracownika,
b) podania, czy w stosunku do pracowników o których mowa w pkt. a, którzy otrzymali nagrody w 2021 r. wpływały do organu skargi,
c) podania wysokości wynagrodzenia zasadniczego na wszystkich stanowiskach pracy,
d) podania wysokości podwyżek wynagrodzenia zasadniczego na wszystkich stanowiskach pracy (z wyszczególnieniem stanowiska) w ostatnich 6 miesiącach licząc od dnia otrzymania wniosku,
e) podania, na których stanowiskach w jednostkach podległych w 2021 r. wypłacono nagrodę/nagrody, premie, dodatki z uwzględnieniem wysokości kwotowych w odniesieniu do każdego stanowiska oraz informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania tej nagrody, premii, dodatku — w odniesieniu do każdego pracownika. Jeśli na danym stanowisku występowały zróżnicowania kwotowe, to wyszczególnienie każdego przypadku,
f) podania, czy w stosunku do pracowników o których mowa w pkt. e, którzy otrzymali nagrody w 2021 r. wpływały do jednostki skargi,
g) podania wysokości wynagrodzenia zasadniczego na wszystkich stanowiskach pracy w jednostkach podległych,
h) podania wysokości podwyżek wynagrodzenia zasadniczego na wszystkich stanowiskach pracy w jednostkach podległych (z wyszczególnieniem stanowiska) w ostatnich 6 miesiącach licząc od dnia otrzymania wniosku.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 28 lutego 2022 r. Marszałek Województwa Świętokrzyskiego wskazał, że w załączeniu przekazuje zestawienie zawierające wnioskowane dane.
Dalej podał, że w oparciu o przepisy ustawy o pracownikach samorządowych i regulaminu wynagradzania pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach pracownicy otrzymywali dodatki, premie i nagrody.
Pracownikom zatrudnionym na podstawie wyboru lub powołania przysługuje, z mocy prawa ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, dodatek funkcyjny. Również pracownikom zatrudnionym na kierowniczych stanowiskach urzędniczych oraz na niektórych stanowiskach urzędniczych, określonych w ww. regulaminie, należny jest dodatek funkcyjny. Przepisy te są więc podstawą do obligatoryjnego ustalenia takiego składnika wynagrodzenia dla tych pracowników.
Z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań pracownikom były przyznawane dodatki specjalne na wniosek kierowników komórek organizacyjnych lub członków zarządu nadzorujących ich pracę, wraz z uzasadnieniem zawierającym szczegółowy opis dodatkowych obowiązków i zadań, albo z inicjatywy kierownika jednostki.
Pracownikom zatrudnionym na stanowiskach urzędniczych, w tym stanowiskach kierowniczych, wykonującym obowiązki służbowe o szczególnym charakterze lub o wysokim stopniu złożoności, były przyznawane dodatki motywacyjne na czas określony - na wniosek kierowników komórek organizacyjnych lub członków zarządu nadzorujących ich pracę, z uzasadnieniem zawierającym opis obowiązków o szczególnym charakterze lub o wysokim stopniu złożoności albo z inicjatywy kierownika jednostki z uwzględnieniem wymienionych przesłanek.
Z tytułu wykonywania pracy za granicą przyznawany był też dodatek zagraniczny na czas określony na wniosek kierownika komórki organizacyjnej zawierający uzasadnienie.
W dowód uznania za zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych oraz za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej pracownikom urzędu przyznawane były nagrody, na wniosek kierowników komórek organizacyjnych lub członków zarządu nadzorujących ich pracę, zawierający uzasadnienie, albo z inicjatywy kierownika jednostki.
Za szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków służbowych pracownikom zatrudnionym na stanowiskach pomocniczych i obsługi były przyznawane premie na wniosek kierownika komórki organizacyjnej zawierający uzasadnienie.
Jednocześnie organ poinformował, że w okresie, o którym mowa we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach nie wpłynęły skargi na pracowników, którym przyznano nagrody.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 9 marca 2022 r. Stowarzyszenie [...] podniosło, że organ, wbrew zapytaniu, podjął automatyczną anonimizację danych wszystkich osób, które w 2021 r. otrzymały, nagrody, premie i dodatki i dlatego wezwało organ do wykonania niezrealizowanej części wniosku, to jest uzupełnienia danych osób, które otrzymały premie, dodatki, nagrody z wyłączeniem osób pełniących funkcje techniczne lub do wydanie decyzji odmownej wraz z uzasadnieniem.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 17 marca 2022 r. organ podniósł, że 28 lutego 2022 r. zrealizował wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie wnioskowanych danych.
W piśmie z 5 lutego 2024 r. Stowarzyszenie [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
- art. 61 Konstytucji RP w zakresie w jakim ten przepis stanowi podstawę do udostępnienia informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek,
- art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (aktualnie tekst jedn. Dz.U.2022.902 ze zm.), dalej zwanej: "u.d.i.p.", poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, bo tylko częściowym zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Stowarzyszenie domagało się:
- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności;
- zobowiązania organu do niezwłocznego załatwienia wniosku;
- zbadanie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zasądzenia grzywny na podstawie art. 149 par. 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że 31 stycznia 2022 r. Stowarzyszenie złożyło do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Ponieważ skarżony organ odpowiedział 28 lutego 2022 r. na ten wniosek tylko częściowo, gdyż dokonał anonimizacji osób będących funkcjonariuszami publicznymi oraz osób pełniących funkcje publiczne, skarżący wystosował 9 marca 2022 r. wezwanie wskazując, że odpowiedź nie stanowi właściwej realizacji wniosku i wyznaczył termin do udzielenia odpowiedzi. Kolejną odpowiedź organ przesłał 17 marca 2022 r. Zdaniem skarżącego organ udzielił jedynie częściowej odpowiedzi i nie wydał decyzji, co do pozostałej części co oznacza, że pozostaje w bezczynności.
Wniosek o wymierzenie grzywny skarżący uzasadnił obawą, że w przypadku braku dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa, podejmując działania mające na celu przewlekłe prowadzenie postępowań.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pismem z 28 lutego 2022 r. w pełni zrealizował wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie danych, które były przedmiotem zainteresowania skarżącego Stowarzyszenia.
Organ zaznaczył, że zakres i sposób udostępniania informacji publicznej regulowany jest nie tylko w u.d.i.p., ale również poprzez ustawy szczególne może zostać uregulowany w sposób odmienny. Wówczas jest zobowiązany do stosowania przepisów danej ustawy. Wobec powyższego organ stwierdził, że uznał, że treść i zakres korespondencji przekazanej do Urzędu istotnie spełniała przesłanki informacji publicznej, jednak udostępnienie nie wiąże się w tej konkretnej sytuacji z wydaniem decyzji administracyjnej, a polega na podjęciu czynności materialno-technicznej, jaką jest anonimizacja. Dokonanie takiej czynności w odniesieniu do części danych zawartych w odpowiedzi na wniosek wyklucza w ocenie organu wydanie odmownej decyzji, która byłaby w istocie sprzeczna z podjętą czynnością. Anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym dokonywaną na dokumencie stanowiącym nośnik informacji publicznej, a polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu zawierającej dane niepodlegające udostępnieniu. Anonimizacja przeprowadzona na dokumencie doprowadziła do utajnienia tzw. danych wrażliwych, na co wskazuję art. 5 u.d.i.p, zgodnie z którym, proces anonimizacji polegać powinien na uczynieniu nieczytelnymi fragmentów tekstu zawierających inną tajemnicę ustawową chronioną, tajemnicę przedsiębiorcy czy dane odnoszące się do sfery prywatności osoby fizycznej, ale jednocześnie nie może doprowadzić do sytuacji w której odpowiedź straci walory informacji publicznej. W ocenie urzędu wynagrodzenie jest dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 i 24 KC i jego ujawnienie bez zgody pracownika stanowi naruszenie tego dobra.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenie. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a., Sąd:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Marszałek Województwa Świętokrzyskiego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jest bowiem organem władzy publicznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Przechodząc z kolei do oceny charakteru żądanej informacji, to na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek z 1 lutego 2022 r. zawierał 8 punktów (od a do h), w skardze pełnomocnik zarzucił, że odpowiedź została udzielona przez organ częściowo, jednak bez wskazania, które konkretnie punkty strona skarżąca uważa za niezrealizowane. W tej sytuacji ustalając zakres zaskarżenia Sąd kierował się treścią pisma z 9 marca 2022 r., w którym skarżące Stowarzyszenie wezwało organ do wykonania niezrealizowanej części wniosku poprzez uzupełnienia danych osób, które otrzymały premie, dodatki, nagrody z wyłączeniem osób pełniących funkcje techniczne, co oznacza, że zarzucana w skardze bezczynność dotyczy żądania z punktu wniosku z 1 lutego 2022 r. oznaczonego literą a) – z pominięciem informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania nagrody, premii, dodatku oraz z ograniczeniem, że wniosek ten dotyczy pracowników nie pełniących funkcji technicznych.
Należy podnieść, że w ocenie Sądu informacje dotyczące wysokości nagród, premii i dodatków wypłaconych pracownikom skarżonego organu – co do zasady – stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie do treści art. 6 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f). Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Każda informacja o środkach wydatkowanych przez organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne stanowi więc informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie omawianej ustawy.
Skoro zatem wniosek skarżącego Stowarzyszenia dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:
- udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.);
- w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
- odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W tym miejscu podkreślić trzeba, że bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w powyższych przepisach i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie.
W niniejszej sprawie organ przesłał stronie skarżącej informacje dotyczące nagród, premii i dodatków oraz ich wysokości kwotowe, ale wbrew żądaniom wniosków skarżącego z 1 lutego 2022 r. i 9 marca 2022 r., bez przypisania tych kwot do konkretnego pracownika. Jak wynika z pisma z 17 marca 2022 r. organ dokonał animizacji danych pracowników "ze względu na potrzebę ochrony danych wrażliwych" oraz ze względu na obowiązek ochrony danych osobowych.
Wobec tak sformułowanego stanowiska organu, zasadnym jest zaznaczenie, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Stosując się do wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy wskazać, że przewidziane w nim ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" odnosi się do osoby, która w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych. Analiza tego sformułowania wymaga rozważenia relacji pomiędzy konstytucyjnym prawem do prywatności a prawem do informacji publicznej, która prowadzi do wniosku, że uchylenie prawa do prywatności na rzecz dostępu do informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady ochrony tego pierwszego prawa. Podążając za próbą odkodowania w tym duchu pojęcia "osób pełniących funkcje publiczne", poza regulacją art. 115 § 19 k.k. zawierającą definicję normatywną ww. stwierdzenia, wskazać trzeba na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r. K 17/05 (OTK-A z 2006 r. Nr 3, poz. 30; Dz. U. z 2006 r. Nr 49, poz. 358), w którym zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Ustalenie czy dana osoba pełni funkcję publiczną powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Stanowisko to potwierdzają poglądy judykatury wywodzące autonomiczne i szersze znaczenie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia osoby pełniącej funkcje publiczną niż to definiowane w art. 115 §1 § 19 k.k. Definicja wskazana w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. obejmuje bowiem każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną (zob. WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lutego 2024 r. II SAB/Go 138/23).
Niewątpliwie pracownikami Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach są osoby pełniące funkcje publiczne, czy mające związek z pełnieniem tych funkcji, a w konsekwencji ograniczenie w dostępie do informacji publicznej o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tych osób nie dotyczy. Na to ograniczenie organ nie zwrócił jednak żadnej uwagi, anonimizując wszystkie przesłane skarżącemu dane pracowników Urzędu. Przede wszystkim jednak podkreślenia wymaga, że jeżeli organ uważał, że określone informacje podlegają ewentualnej ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to mógł on odmówić udostępnienia informacji, ale stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. zobligowany był wydać stosową decyzję w tym przedmiocie.
Bezspornym w sprawie jest, że organ nie wydał odmownej decyzji administracyjnej w zakresie danych osób, które otrzymały premie, dodatki, nagrody oraz podania ich wysokości kwotowych w odniesieniu do każdego pracownika - z wyłączeniem osób pełniących funkcje techniczne, co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności, co do załatwienia wniosku z 9 marca 2022 r. i w części punktu oznaczonego literą a) we wniosku z 1 lutego 2022 r.
Z powyższych powodów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał organ do rozpatrzenia powyższych wniosków Stowarzyszenia w części opisanej w punkcie I wyroku – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku.
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy.
Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. Organ nie pozostawił bowiem wniosku skarżącego bez żadnej reakcji, nawet co do stanowiącej przedmiot sporu treści z punktu a), odpowiedź została bowiem udzielona, lecz w formie niezgodnej z ustawą oraz żądaniem strony.
Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w punkcie II wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Na podstawie art. 151 p.p.s.a. w punkcie III wyroku Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku o którym mowa w § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie stronie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu, czasownikiem "może". Wynika z niego także, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy. Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd przyznając określoną sumę pieniężną. W szczególności przesłanką tą nie jest zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który w ocenie sądu powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego działania, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z prawa. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W ocenie Sądu stwierdzenie w zaskarżonym wyroku bezczynności organu w przedmiotowej sprawie stanowi wystarczający środek dyscyplinujący, a tym samym nie zachodziła potrzeba zastosowanie innych instrumentów przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV wyroku Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 223 § 2 p.p.s.a. jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę.
W niniejszej sprawie opłata nie została przez stronę skarżącą uiszczona. Ponieważ jednak wynik postępowania (uwzględnienie skargi na bezczynność) determinuje obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez stronę przeciwną (organ), zgodnie z art. 200 p.p.s.a., Sąd na podstawie tego przepisu w związku z art. 223 § 2 p.p.s.a. nakazał ściągnięcie od organu kwoty odpowiadającej nieuiszczonej przez stronę skarżącą opłacie sądowej - tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.
O pozostałych kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie V wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 497 zł złożyły się opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika wedle stawek przyjętych na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).