II SAB/Ke 35/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2023-04-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanybezczynność organuoświetlenieuciążliwośćsąsiedztwopostępowanie administracyjneprawo sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie uciążliwego oświetlenia sąsiedniej nieruchomości, uznając, że organ działał prawidłowo i nie dopuścił się zwłoki.

Skarżący zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego bezczynność w sprawie uciążliwego oświetlenia sąsiedniej nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ podejmował czynności wyjaśniające, korespondował z innymi organami i ostatecznie uznał, że sprawa nie leży w jego kompetencjach, kierując skarżących na drogę cywilną. Sąd podkreślił, że organ prawidłowo poinformował skarżących o braku podstaw do interwencji.

Skarżący J. i T. M. wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Końskich, zarzucając mu niezałatwienie wniosków dotyczących uciążliwego oświetlenia zamontowanego na sąsiedniej nieruchomości. Oświetlenie to miało niejednokrotnie bez przerwy oświetlać działkę skarżących, ich okna i pomieszczenia sypialne, uniemożliwiając spoczynek nocny. Skarżący domagali się nakazania wydania aktu, wymierzenia grzywny, stwierdzenia bezczynności i zasądzenia kosztów. PINB oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (WSA) uznali jednak, że organ nie dopuścił się bezczynności. WSA wskazał, że PINB podejmował czynności, w tym oględziny i korespondencję z Komendą Powiatową Policji, która prowadziła własne postępowanie. Organ nadzoru budowlanego stwierdził, że oświetlenie nie jest skierowane bezpośrednio na okna skarżących, a jego natężenie nie przekracza norm w sposób uzasadniający interwencję organu nadzoru budowlanego. WSA podkreślił, że kwestie uciążliwości związane z oświetleniem mogą być rozpatrywane przez sądy cywilne na podstawie Kodeksu cywilnego, a nie przez organy nadzoru budowlanego. Sąd uznał, że PINB prawidłowo poinformował skarżących o braku podstaw do podjęcia działań w ramach jego kompetencji, a postępowanie zostało przeprowadzone w ustawowych terminach. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ podejmował czynności wyjaśniające, korespondował z innymi organami i ostatecznie uznał, że sprawa nie leży w jego kompetencjach, kierując skarżących na drogę cywilną. Działania organu mieściły się w ustawowych terminach i były uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.P.b. art. 53a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 84 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 293 § pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego nie dopuścił się bezczynności, ponieważ podejmował czynności wyjaśniające i korespondował z innymi organami. Sprawa uciążliwości oświetlenia nie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego, a powinna być rozpatrywana przez sądy cywilne. Organ prawidłowo poinformował skarżących o braku podstaw do podjęcia działań w ramach jego kompetencji.

Odrzucone argumenty

PINB dopuścił się bezczynności, nie załatwiając wniosków w terminie. Oświetlenie sąsiedniej nieruchomości narusza przepisy i powinno zostać usunięte lub zbadane przez organ nadzoru budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

nie posiada uprawnień do ich załatwienia nie jest skierowane na elewację budynku mieszkalnego skarżących, zbędne jest obliczanie natężenia na tej elewacji nie leży w kompetencji organu nadzoru budowlanego właściwym sposobem załatwienia sprawy było w tej sytuacji poinformowanie skarżących pismem o wyniku postępowania

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji organów nadzoru budowlanego w sprawach oświetlenia sąsiednich nieruchomości oraz dopuszczalności skargi na bezczynność."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa budowlanego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu uciążliwości sąsiedzkich, ale rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej analizie kompetencji organów, co jest bardziej interesujące dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Uciążliwe oświetlenie sąsiada – kiedy interweniuje nadzór budowlany, a kiedy sąd cywilny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ke 35/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 149 § 1, art. 52 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 53a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. i T. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie oświetlenia zamontowanego na budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Skargą z 7 marca 2023 r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, J. i T. M. zakwestionowali bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich (zwanego dalej "PINB"), polegającą na niezałatwieniu w terminie ich wniosku z 5 października 2022 r. oraz wniosku z 19 grudnia 2022 r. w przedmiocie nieprawidłowego oświetlenia zamontowanego na budynku na działce nr [...], graniczącej z działką skarżących nr [...] przy ul. [...], domagając się:
1. nakazania wydania aktu w sprawie ww. wniosków w terminie miesiąca od zwrotu sprawy;
2. wymierzenia organowi grzywny;
3. zasądzenia od organu solidarnie na ich rzecz kwoty stanowiącej połowę wymierzonej grzywny;
4. stwierdzenia bezczynności i stwierdzenia, że miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
5. zasądzenia od organu na ich rzecz solidarnie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że PINB odmawia zajęcia się ww. wnioskami twierdząc, że nie posiada uprawnień do ich załatwienia – co powiela organ wyższego stopnia. Tymczasem uprawnienie organu do zajęcia się sprawą wynika z § 293 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zwanego dalej "rozporządzeniem") oraz z art. 84 i n. Prawa budowlanego. Oświetlenie budynku na sąsiedniej działce umieszczone w podprzybitce jego dachu oświetla (niejednokrotnie bez przerwy aż do świtu) część działki skarżących, okna południowe ich budynku oraz pomieszczenia sypialni, uniemożliwiając realizację spoczynku nocnego i korzystanie z własności zgodnie z przeznaczeniem. Światła uruchamiają się nawet przy najmniejszym ruchu na działce skarżących – na co nie wyrażali zgody. Nie jest więc prawdą, że światło skierowane jest wyłącznie na działkę, na której realizowana jest inwestycja. Organ podaje informacje niezgodne z rzeczywistością, opierając się na oględzinach inwestycji których dokonywał wyłącznie w świetle dziennym, bo "pracuje do 15.30". Natomiast po zmroku pomiar natężenia światła wykonał przedstawiciel Komendy Powiatowej Policji w Końskich (dalej "KPP"), stwierdzając że jego natężenie przekracza normę określoną w § 293 pkt 6 rozporządzenia oraz że światło dociera nawet do pomieszczeń sypialnianych budynku skarżących. Pomiary te zostały natomiast zakwestionowane przez organ – który sam odmawia ich wykonania. Tym samym PINB nie tylko odmawia załatwienia sprawy, ale robi to w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, a następnie sądową swojej działalności, udzielając odpowiedzi w formie zwykłego pisma – które nie podlega zaskarżeniu – albo traktując składane wnioski jako skargi w trybie art. 227 i n. K.p.a. Tymczasem w przedmiotowej sprawie należy wszcząć postępowanie, przeprowadzić je zgodnie z zasadami przewidzianymi w K.p.a., m.in. w art. 7, 8, 77, a w razie konieczności dopuścić dowód z opinii biegłego lub też rozważyć zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego – z uwagi na naruszenie § 293 pkt 6 ww. rozporządzenia – a zatem wstrzymać wykonywanie robót budowanych oraz zastosować art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia właściwej ekspertyzy dotyczącej zgodności oświetlenia z przepisami. Skarżący wskazali również, że w związku z nierozpoznaniem ich wniosków wnieśli 22 stycznia 2023 r. ponaglenie, w wyniku którego Świętokrzyski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB") wydał 3 lutego 2023 r. postanowienie znak: WOA.766 4.2023.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, argumentując że:
odpowiedzi na pisma skarżących udzielane były bez zbędnej zwłoki;
ŚWINB weryfikował działania PINB, nie znajdując nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu;
obecnie brak jest podstaw do nakazania inwestorom demontażu oświetlenia lub nałożenia obowiązku opracowania ekspertyzy dotyczącej zgodności oświetlenia z przepisami;
skarżący nie zwracali się o wydanie jakiejkolwiek decyzji w sprawie budowy prowadzonej na działce o nr [...].
Organ, opisując stan faktyczny, wskazał że sprawa PINB.5141.6.15 dotyczy budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w [...], a postępowanie prowadzone było w trybie art. 51 Prawo budowlane - "postępowanie naprawcze". W dniu 18 października 2017 r. zatwierdzono projekt budowlany zamienny i udzielono pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce. Do chwili obecnej inwestorzy nie wystąpili z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. W dniu 7 września 2022 r. wpłynął wniosek skarżących z prośbą o sprawdzenie zgodności budowy z projektem zamiennym. Projekt nie przewiduje bowiem oświetlenia działki nr [...] oraz oświetlenia ich pomieszczeń mieszkalnych. W dniu 5 października 2022 r. przedstawiciele PINB przeprowadzili na przedmiotowej działce oględziny i pismem z 6 października 2022 r. udzielili odpowiedzi wnioskodawcom. W dniu 5 października 2022 r. do organu nie wpłynął żaden wniosek, o jakim mowa w złożonej w niniejszej sprawie skardze. W dniu 6 grudnia 2022 r. do organu wpłynęło pismo KPP w sprawie udzielenia informacji dotyczącej oświetlenia zewnętrznego domu – na które PINB udzielił odpowiedzi w piśmie z 12 grudnia 2022 r. W dniu 14 grudnia 2022 r. do organu wpłynęło kolejne pismo KPP w Końskich, a w dniu 19 grudnia 2022r. J. i T. M. wystąpili z wnioskiem o sprawdzenie, czy światło padające na elewację domu będącego w budowie jest zgodne z rozporządzeniem. W dniu 21 grudnia 2022 r. udzielono odpowiedzi KPP Końskie, która następnie zwróciła się o przekazanie protokołu kontroli. Zawiadomieniem z 22 grudnia 2022r. poinformowano inwestorów o kontroli wyznaczonej na dzień 4 stycznia 2023 r. W dniu 27 grudnia 2022r. sporządzono notatkę służbową na okoliczność rozmowy telefonicznej z inwestorem, który poprosił o zmianę terminu kontroli na dzień 29 grudnia 2022 r. – co uwzględniono. W dniu 29 grudnia 2022 r. odbyła się kontrola budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym oświetlenia zamontowanego w podbitce. W dniu 4 stycznia 2023 r. do PINB wpłynęło pismo KPP, na które udzielono odpowiedzi pismem 11 stycznia 2023 r. W dniu 11 stycznia 2023 r. kolejnym pismem zwrócono się do KPP z prośbą o udzielenie informacji o wynikach śledztwa w sprawie złośliwego niepokojenia skarżących ww. oświetleniem oraz o przesłanie ewentualnych wyników pomiarów natężenia światła. W dniu 18 stycznia 2023 r. przedłużono termin załatwienia sprawy, wskazując w zawiadomieniu na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. W dniu 24 stycznia 2023 r. wpłynęła odpowiedź KPP, w której poinformowano, że w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających dokonano pomiaru natężenia za pomocą urządzenia Digital Lux Meter LXIOIB, które nie jest legalizowane (atestowane), a osoba prowadząca czynność nie jest przeszkolona do prowadzenia takich pomiarów. Wykonanie pomiarów miało cel poglądowy. Wykonano trzy pomiary, pierwszy bezpośrednio pod oświetleniem umieszczonym w podbitce dachu wykazał 026 luxa, drugi w odległości ok. 4 m od ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] wykazał 016 luxa, natomiast trzeci w mieszkaniu skarżących bezpośrednio przy oknie – 001 luxa.
Postanowieniem z 3 lutego 2023 r. ŚWINB – po rozpatrzeniu ponaglenia z 22 stycznia 2023 r. J. i T. M. na niezałatwienie w terminie przez PINB sprawy dotyczącej oświetlenia zamontowanego pod połacią dachu od strony północnej budowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] w [...], przy ul. [...] – wskazał że PINB nie dopuścił się bezczynności oraz przewlekłości w załatwieniu ww. sprawy.
Pismem z 14 lutego 2023 r. PINB odpowiedział J. i T. M. na wniosek z 19 grudnia 2022 r., wyjaśniając że w rozpatrywanym przypadku oprawy oświetleniowe zamontowane są prostopadle do podbitki – w związku z czym strumień światła skierowany jest na powierzchnię gruntu przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym inwestorów oraz na ich budynek, a nie bezpośrednio na okna znajdujące się w budynku skarżących. Nie znajduje zatem zastosowania przepis § 296 pkt 6 rozporządzenia. Natomiast sprawa dotycząca kwestii uciążliwości oraz złego stanu zdrowia nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. Kwestie te reguluje art. 144 K.c., a pokrzywdzonemu opisanym w nim działaniem przysługuje powództwo do sądu powszechnego zgodnie z art. 222 § 2 K.c. o zaniechanie takich działań. Zgodnie z treścią art. 84 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do zadań organów nadzoru budowlanego należy: kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej, badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych, współdziałanie z organami kontroli państwowej. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie przewidział, w ramach kompetencji inspektorów nadzoru budowlanego, możliwości nakazania określonym podmiotom usunięcia oświetlenia czujnikowego, które w istocie sprowadzałoby się do jego demontażu, niebędącego robotami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. W rezultacie w chwili obecnej brak podstaw do podejmowania działań przez organ nadzoru budowlanego. W dniu 16 lutego 2023 r. akta przedmiotowej sprawy zostały przesłane do ŚWINB, a 27 lutego 2023 r. do PINB wpłynęło pismo ŚWINB, wyjaśniające skarżącym, że ich działania dotyczące oświetlenia zamontowanego pod połacią dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytułowanego na działce nr [...] są prawidłowe, a złożone skargi – nieuzasadnione. Następnie, 27 lutego 2023 r. T. M. złożył kolejne pismo w sprawie ww. oświetlenia. Pismem z 6 marca 2023 r. KPP zwróciła się do organu o przekazanie informacji o sposobie zakończenia kontroli z 29 grudnia 2022 r. – na co udzielono odpowiedzi 7 marca 2023 r. W odpowiedzi na pismo KPP PINB 14 marca 2023 r. udzielił odpowiedzi T. M., podtrzymując swoje stanowisko z poprzednich pism, poparte stanowiskiem ŚWINB.
Kolejnym pismem z 21 marca 2023 r. PINB zwrócił się do KPP z prośbą o udzielenie informacji o postępowaniu w sprawie złośliwego niepokojenia skarżących, a w piśmie z 22 marca 2023 r. KPP poinformowała, że postępowanie zostało zakończone, ponieważ czyn nie zawiera znamion wykroczenia.
Organ, odnosząc się do zarzutów skargi na bezczynność, podkreślił że w żadnym piśmie skierowanym do stron nie wskazano godzin pracy PINB, przy czym organ ten nie posiada atestowanego urządzenia pomiarów natężenia oświetlenia elektrycznego. Ponadto, pracownicy organu nie są przeszkoleni do wykonywania pomiarów natężenia. Natomiast, jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2013 r. o sygn. SA/Gl 967/13 "w sytuacji, gdy światło z tych urządzeń nie jest skierowane na elewację budynku mieszkalnego skarżących, zbędne jest obliczanie natężenia na tej elewacji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy (bezczynność organu) została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego Sąd był uprawniony na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszym przypadku takie ponaglenie zostało wniesione (pismo skarżących z dnia 22 stycznia 2023 r.) i rozpatrzone przez ŚWINB postanowieniem z 3 lutego 2023 r. Tym samym skarżący byli uprawnieni do wniesienia skargi na bezczynność PINB w Końskich.
Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustawowo przewidzianym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu.
Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.).
Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd administracyjny, uwzględniając ją, zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Analizując akta administracyjne niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że PINB nie można postawić zarzutu bezczynności. Po pierwsze, jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, wbrew twierdzeniom skargi skarżący nie składali wniosku o wszczęcie postępowania datowanego na dzień 5 października 2022 r. Wniosek taki był złożony wcześniej bo w dniu 7 września 2022 r., dotyczył sprawdzenia zgodności budowy na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] z zatwierdzonym projektem zamiennym, który nie przewidywał oświetlenia działki skarżących. Skutkiem tego wniosku było przeprowadzenie przez PINB kontroli w dniu 5 października 2022 r., po czym udzielono skarżącym odpowiedzi pismem z dnia 6 października 2022 r. na temat dokonanych ustaleń i braku podstaw do podejmowania działań przez organ nadzoru budowlanego. Z kolei w piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. skarżący domagali się sprawdzenia czy światło padające na elewację domu na działce [...] jest zgodne z § 293 pkt 6 rozporządzenia. Konsekwencją tego pisma było wyznaczenie na dzień 4 stycznia 2023 r. kontroli robót realizowanych na działce nr [...], o czym powiadomiono inwestorów – M. i S. R. Ostatecznie termin kontroli został przełożony na 29 grudnia 2022 r. na prośbę S. R. Kontrola w tym dniu się odbyła, sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną, sporządzono szkic graficzny na mapie do celów projektowych i dołączono kopię dziennika budowy. W międzyczasie prowadzona była korespondencja z Komendą Powiatową Policji w K., która prowadziła postępowanie w sprawie złośliwego niepokojenia związanego z zamontowanym oświetleniem. W tym zakresie m.in. PINB pismem z dnia 11 stycznia 2023 r. zwrócił się do KPP z prośbą o udzielenie informacji o wynikach tego postępowania oraz o przesłanie ewentualnych wyników pomiarów natężenia światła. W dniu 18 stycznia 2023 r. przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2023 r., wskazując w zawiadomieniu na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego – z powołaniem się na pismo z dnia 11 stycznia 2023 r. W dniu 24 stycznia 2023 r. wpłynęła odpowiedź KPP, w której poinformowano, że w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających dokonano pomiaru natężenia za pomocą urządzenia Digital Lux Meter LXIOIB, które nie jest legalizowane (atestowane), a osoba prowadząca czynność nie jest przeszkolona do prowadzenia takich pomiarów; wykonanie pomiarów miało cel poglądowy. W dniu 24 stycznia 2023 r. wpłynęło pismo skarżących stanowiące ponaglenie, przekazane przez organ do ŚWINB przy piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. Ponaglenie zostało rozpatrzone postanowieniem ŚWINB z dnia 3 lutego 2023 r., a pismem z dnia 14 lutego 2023 r. PINB zawiadomił skarżących o dokonanych ustaleniach i o braku podstaw do podejmowania działań przez organ nadzoru budowlanego, w tym zastosowania § 293 pkt 6 rozporządzenia.
W ocenie Sądu tak przeprowadzone postępowanie nie daje podstaw do twierdzenia, że PINB w Końskich pozostaje czy pozostawał w bezczynności. Podejmowane przez ten organ czynności mieściły się w ustawowych terminach, były uzasadnione i celowe. Ostatecznie zaś organ poinformował skarżących o wynikach przeprowadzonego postępowania i o braku podstaw do podejmowania działań przez organ nadzoru. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), zwanej dalej "u.P.b.", postępowania uregulowane w rozdziale 5b, zatytułowanym "Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy" i obejmującym m.in. art. 51 ustawy, którego zastosowania domagali się skarżący, wszczyna się z urzędu. Jak się przyjmuje, przepis art. 53a u.P.b. stanowi lex specialis wobec przepisu art. 61 K.p.a. Wobec braku stosownego odesłania, w sprawach, których dotyczy ten przepis, nie znajduje zastosowania art. 61a K.p.a., obligujący organ administracji publicznej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 marca 2023 r., sygn. II SAB/Wr 486/22). Nie istnieje wobec tego przepis, który zobowiązywałby organ nadzoru budowlanego, w sytuacji, gdy nie stwierdzi on naruszeń przepisów prawa budowlanego, do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszym przypadku ma miejsce taka właśnie sytuacja. Jak ustalił organ, przepis § 293 pkt 6 rozporządzenia nie ma zastosowania w niniejszym przypadku z uwagi na kierunek światła (nie jest skierowane na elewację), a zatem ewentualne roszczenia mogą wiązać się jedynie z dyspozycją przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 144 i 222 § 2 tej ustawy, w związku z czym prowadzenie postępowania – w świetle art. 84 ust. 1 ustawy Prawo budowlane – nie leży w kompetencji organu nadzoru budowlanego. Właściwym sposobem załatwienia sprawy było w tej sytuacji poinformowanie skarżących pismem o wyniku postępowania, co zostało uczynione z zachowaniem terminów ustawowych (por. też w tym zakresie wyrok NSA z 7 marca 2023 r., sygn. II OSK 2286/22).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI