II SAB/KE 28/24

II SAB/Ke 28/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1a, art. 149 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 2, art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie do rozpatrzenia wniosku Z. S. z 2 listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie na rzecz Z. S. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Z. S. złożył do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie (dalej przywołany też jako: Dyrektor) wniosek z 2 listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w formie przesłania: imiennego wykazu nauczycieli, którym dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie przyznał i wypłacił dodatek motywacyjny w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 wraz z podaniem wysokości dodatku motywacyjnego przyznanego poszczególnym nauczycielom z wyszczególnieniem okresów, na które dodatki te zostały przyznane.
W piśmie z 15 grudnia 2023 r. Z. S. (dalej przywoływany również jako Zarząd) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora w zakresie rozpatrzenia powyższego wniosku. Domagając się zobowiązania organu do wykonania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt, Zarząd zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902).
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w odpowiedzi na wniosek z 2 listopada 2023 r. Dyrektor nie udostępnił informacji publicznej, tylko w piśmie z 8 listopada 2023 r. wskazał, że jest to informacja przetworzona, a udostępnienie takiej informacji wymaga szczególnie istotnego interesu publicznego oraz wystąpił do Zarządu o uzasadnienie istotnego interesu publicznego w tej sprawie.
W piśmie z 21 listopada 2023 r. Zarząd zakwestionował kwalifikację żądanej informacji jako przetworzonej uznając, że wnioskowaną informację organ posiada, nie musi wytwarzać na nowo żadnych wyliczeń i zestawień, a co za tym idzie, tworzyć nowego jakościowo zbioru informacji, gdyż zestawienia przyznanego dodatku poszczególnym nauczycielom sporządza każdorazowo dla potrzeb księgowości w celu jego wypłacenia.
Strona skarżąca podkreśliła, że pomimo powyższego pisma, odebranego 29 listopada 2023 r., organ do dnia sporządzenia skargi nie podjął żadnych działań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że "Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom skarżącego dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie przedkłada tabelki wysokości dodatku motywacyjnego przyznanego nauczycielom w latach wskazanych przez [...] w S.. W pozostałym zakresie odmawiam odpowiedzi, gdyż są to dane sensytywne". Organ zaznaczył, że skarżący nie podał ważnego interesu publicznego w domaganiu się imiennego wykazu nauczycieli, którzy otrzymali dodatek motywacyjny. Dodał, że podczas posiedzenia 20 grudnia 2023 r. poprosił Radę Pedagogiczną Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie o opinię w niniejszej sprawie. Opinia Rady była jednoznaczna - stanowczo nie wyrażono zgody na ujawnienie tych danych. Zachodzi też, zdaniem organu, "uzasadnienie graniczące w pewnością, że Z. S. wystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej [...] dlatego, że jednej z nauczycielek, która jest członkiem tego związku został przyznany [...] dodatek w wysokości 0%".
Organ stwierdził, że sposób w jaki strona skarżąca zwróciła się o informację publiczną jak najbardziej może dotyczyć wysokości dodatku we wskazanych okresach, ale ze względu na ochronę danych osobowych, danych wrażliwych, którymi jest część wynagradzania w postaci dodatku motywacyjnego - udostępnić nie można. Nie można bowiem wprost prowadzić do sytuacji, w której pracownicy będą wzajemnie znali kwoty swojego wynagrodzenia dzięki działaniom dyrektora szkoły. Takie działania dyrektora mogą doprowadzić do wytworzenia napięć czy nieporozumień wśród kadry pedagogicznej. Rada Pedagogiczna zapytana wprost przez dyrektora stanowczo odmówiła podania tych danych W związku z powyższym dyrektor, jako pracodawca stojący na straży ochrony danych osobowych, danych wrażliwych, w tym wypadku części wynagrodzenia poszczególnych pracowników, nie może sprostać temu wnioskowi w zakresie imiennego wykazu nauczycieli.
W piśmie z 7 marca 2024 r. strona skarżąca podniosła, że organ przedkładając w odpowiedzi na skargę tabelki wysokości dodatku motywacyjnego przyznanego nauczycielom, nie wskazał jakiego rodzaju są to tabelki, co zawierają i komu i w jakiej formie są przedkładane, a ponadto strona dowiedziała się o nich dopiero za pośrednictwem Sądu, nie mając przy tym wglądu w te dokumenty.
Autor pisma zauważył nadto, że działania organu podejmowane są z naruszeniem przepisów prawa oświatowego. Zgodnie bowiem z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 ze zm.), w szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki. Trudno zatem doszukać się w kompetencjach rady pedagogicznej wynikających z art. 70 ust. 2 wskazanej ustawy uprawnień do wyrażania opinii w sprawach dotyczących udostępniania informacji publicznej, czy też w sprawach wynikających z zakresu prawa pracy. Wydana więc przez radę pedagogiczną na zebraniu 20 grudnia 2023 r. opinia o stanowczym braku zgody na ujawnienie wnioskowanych danych nie ma mocy prawnej i nie może stanowić podstawy do działań organu w zakresie realizacji obowiązku wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Strona skarżąca także stwierdziła, że z orzecznictwa sądów wynika, że wynagrodzenie nauczyciela jest informacją publiczną i nie podlega ochronie danych osobowych. Dyrektor szkoły, który dodatek motywacyjny przyznaje uczciwie i sprawiedliwie, zgodnie z postanowieniami organu prowadzącego, nie powinien się obawiać żadnych napięć czy też nieporozumień wśród kadry pedagogicznej. Taka obawa nie może też stanowić uzasadnienia dla pozostawania w bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej. Wszelkie natomiast domysły organu co do intencji skarżącego nie mają żadnego znaczenia dla toczącego się postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Należy również wyjaśnić, że w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej zwana w skrócie: "u.d.i.p.", nie stosuje się przepisów k.p.a. (z wyjątkiem o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., pozostającym poza zakresem niniejszej sprawy), w związku z czym nie ma w takim postępowaniu obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. wniesienia ponaglenia do właściwego organu przed wniesieniem skargi na bezczynność.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Krąg informacji, które ustawa, w ramach katalogu otwartego w szczególności uznaje za informację publiczną, określony został w art. 6 tej ustawy. W oparciu o wskazany przepis, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02, dostępne jak wszystkie orzeczenia powołane w tym uzasadnieniu, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podzielić wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 września 2019 r., II SAB/Kr 361/19), że określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Trafnie się również podnosi, że za informację publiczną należy uznać każdą informację związaną z działalnością organów władzy publicznej (wyrok WSA w Poznaniu z 29 maja 2019 r., IV SAB/Po 78/19).
Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych z bezczynnością w sprawie udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie, o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), względnie że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, w związku z czym jej uzyskanie uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zatem pozytywne załatwienie wniosku, tj. udostępnienie żądanej informacji nie wymaga formy decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) i uwalnia organ od ewentualnego zarzutu bezczynności. Konstatacja taka dotyczy jednak tylko sytuacji, kiedy odpowiedź jest pełna. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie nie jest kwestionowane to, że udzielenie informacji niepełnej lub wymijającej nie uwalnia od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 609/21).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczyła bezczynności Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie w zakresie udostępnienia imiennego wykazu nauczycieli, którym Dyrektor przyznał i wypłacił dodatek motywacyjny w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 wraz z podaniem wysokości dodatku motywacyjnego przyznanego poszczególnym nauczycielom z wyszczególnieniem okresów, na które dodatki te zostały przyznane.
Nie było sporne, że Dyrektor LO jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie zaś do art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 900 ze zm.), dyrektor szkoły lub placówki w szczególności kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz, jak również dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki. Z powyższego jednoznacznie więc wynika, że dyrektor szkoły jest organem reprezentującym jednostkę organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne.
Natomiast jeśli chodzi o charakter żądanej informacji, objętej wnioskiem z 2 listopada 2023 r., stwierdzić należy, że informacja, o której w nim mowa ma niewątpliwie walor informacji publicznej i jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji. Dotyczy ona bowiem wydatkowanych środków publicznych, tj. wysokości i ilości przyznanych nauczycielom dodatków motywacyjnych, jest to więc informacja, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h u.d.i.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami finansowane są ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z U.2023 r., poz. 1270 ze zm.). Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (wyroki NSA z 12 maja 2021 r., III OSK 930/21 i z 27 maja 2020 r., I OSK 1577/19).
Ponadto istotne znaczenie dla oceny charakteru żądanej informacji ma również okoliczność, że dotyczą one nauczycieli, których zaliczyć trzeba do osób pełniących funkcje publiczne. Odnosząc się w tym miejscu do podniesionych w odpowiedzi na skargę kwestii ochrony danych osobowych, trzeba podkreślić, że stosownie do treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" odnosi się do osoby, która w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych. Analiza tego sformułowania wymaga rozważania relacji pomiędzy konstytucyjnym prawem do prywatności a prawem do informacji publicznej, która prowadzi do wniosku, że uchylenie prawa do prywatności na rzecz dostępu do informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady ochrony tego pierwszego prawa. Podążając za próbą odkodowania w tym duchu pojęcia "osób pełniących funkcje publiczne", poza regulacją art. 115 § 19 k.k. zawierającą definicję normatywną ww. określenia, wskazać trzeba na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r. K 17/05 (OTK-A z 2006 r. Nr 3, poz. 30; Dz. U. z 2006 r. Nr 49, poz. 358). W wyroku tym zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Ustalenie czy dana osoba pełni funkcję publiczną powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Stanowisko to potwierdzają poglądy judykatury wywodzące autonomiczne i szersze znaczenie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia osoby pełniącej funkcje publiczną, niż pojęcie zdefiniowane w art. 115 § 19 k.k. Definicja wskazana w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. obejmuje bowiem każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną. Niewątpliwie szerzenie w społeczeństwie oświaty jest zadaniem publicznym. Zgodnie z preambułą do ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. W związku z powyższym zasadne jest stanowisko, że charakter zadań wykonywanych przez nauczycieli powoduje, że w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie wykonywanych przez nich obowiązków zawodowych są oni osobami pełniącymi funkcje publiczne, a w konsekwencji ograniczenie w dostępie do informacji publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ich nie dotyczy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lutego 2024 r., II SAB/Go 138/23).
Uznając status nauczycieli Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie jako osób pełniących funkcję publiczną Sąd kierował się również utrwalonym w orzecznictwie analogicznym poglądem, zgodnie z którym nauczyciele akademiccy są osobami pełniącymi funkcje publiczne, albowiem właśnie poprzez nauczycieli akademickich uczelnia realizuje swoje podstawowe zadanie, jakim jest kształcenie studentów (por. wyroki NSA: z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 125/11; z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. I OSK 1108/14; z dnia 12 października 2017 r. sygn. I OSK 537/17, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, w tym: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. II SA/Kr 1573/15; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 4 maja 2017 r. sygn. IV SA/Wr 20/17; z dnia 14 marca 2018 r. sygn. IV SAB / Wr 10/18 i z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 150/21; wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2017 r. sygn. VII SAB/Wa 105/17; wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim: z dnia 8 października 2018 r. sygn. II SA/Go 571/18; z dnia 10 października 2018 r. sygn. II SA/Go 572/18 i z dnia 17 października 2018 r. sygn. II SA/Go 639/18; wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 115/16).
Poza powyższą argumentacją zasadnym jest zaznaczenie, że jeśli organ uważał, że należy w sprawie odmówić udostępnienia informacji publicznej w oparciu o dyspozycję art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to powinien wydać w tym zakresie decyzję administracyjną, czego nie uczynił.
Nie można zgodzić się z poglądem organu, że żądane przez stronę skarżącą dane stanowią informację przetworzoną, a w konsekwencji wnioskodawca winien wykazać, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Trzeba zaznaczyć, że na tle powyższego przepisu, w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych, dokonano podziału informacji publicznej na informację prostą i przetworzoną.
Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem, z tym że może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie stając się przez to informacją przetworzoną. Natomiast informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87). Informacja przetworzona, to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego, która wiąże się z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień czy wyciągów, przez co informacje proste stają się informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. Przetworzeniem informacji jest samodzielne zebranie, zsumowanie, czy zestawienie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, związane z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych. Informacja przetworzona wymaga zatem podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji. Wiązać się ona także może z koniecznością poniesienia znacznego nakładu pracy polegającej chociażby na wyselekcjonowaniu dokumentów według wskazanych we wniosku kryteriów, czy dokonania analizy całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których żąda wnioskodawca. Z powyższego wynika, że również rozmiar i zakres żądanej informacji może przesądzać o tym, czy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że żądane informacje nie stanowiły informacji przetworzonej. Strona bowiem domagała się imiennej listy nauczycieli, którym został przyznany i wypłacony dodatek motywacyjny (z wyszczególnieniem okresów, na które zostały one przyznane) w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024. Mamy tu zatem do czynienia z zestawieniem informacji prostych dotyczących przyznanego dodatku poszczególnym nauczycielom, które sporządza się każdorazowo dla potrzeb księgowości w celu jego wypłacenia. Wnioskowane informacje organ więc posiadał, nie musiał wytwarzać na nowo żadnych wyliczeń i zestawień, a co za tym idzie, tworzyć nowego jakościowo zbioru informacji. Podkreślić przy tym trzeba, że konieczność odnalezienia poszczególnych dokumentów, w których objęte wnioskiem dane są zawarte, nie świadczy o przetworzonym charakterze informacji (por. wyrok WSA w Krakowie z 31 lipca 2017 r., II SA/Kr 672/17). Zasadnym jest również zaznaczenie, że aby uznać informację za przetworzoną, organ winien wykazać, że skala i zakres skomplikowania czynności niezbędnych do udostępnienia wnioskowanej informacji lub sam jej rozmiar, wykraczają poza zwykłe zasady działania, poza powszechne standardy, a względy natury technicznej, organizacyjnej, osobowej czy też finansowej lub inne, stanowią przeszkodę w jej udzieleniu w formie tzw. informacji publicznej prostej. W niniejszej sprawie Dyrektor w skierowanym do strony skarżącej piśmie z 8 listopada 2023 r., powyższej argumentacji nie zawarł.
Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że wydana przez radę pedagogiczną na zebraniu 20 grudnia 2023 r. opinia o braku zgody na ujawnienie wnioskowanych danych nie ma mocy prawnej i nie może być podstawą do działań organu w zakresie realizacji obowiązku wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak bowiem stanowi art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, w szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki. Z kolei kompetencje rady pedagogicznej wymienione są w art. 70 tej ustawy i nie wynika z nich uprawnienie do wyrażania opinii w sprawach dotyczących udostępniania informacji publicznej, czy też w sprawach wynikających z zakresu prawa pracy.
Reasumując skoro Dyrektor nie rozpatrzył wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p., należało na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a. zobowiązać Dyrektora do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W tym miejscu należy także podkreślić, że przedłożenie, wraz z odpowiedzią na skargę, zestawienia wysokości dodatków motywacyjnych przyznanych nauczycielom Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie w latach wskazanych we wniosku, nie czyni bezskutecznym zarzutu bezczynności organu. Udostępnienie informacji publicznej na tym etapie postępowania jest spóźnione i nie chroni przed zarzutem bezczynności.
Ponadto trzeba dostrzec, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Sposobem udostępnienia w żadnej sytuacji, a w szczególności w niniejszej sprawie ze względu na treść wniosku z 2 listopada 2023 r., nie jest dołączenie objętej wnioskiem informacji publicznej do odpowiedzi na skargę na bezczynność. Informacja publiczna powinna być bowiem przesłana bezpośrednio wnioskodawcy. Wreszcie należy zauważyć, że dołączone do odpowiedzi na skargę zestawienie nie wyczerpuje całości żądania wniosku z 2 listopada 2023 r. Strona wnosiła bowiem o udostępnienie imiennego wykazu nauczycieli, którym dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie przyznał i wypłacił dodatek motywacyjny w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 wraz z podaniem wysokości dodatku motywacyjnego przyznanego poszczególnym nauczycielom z wyszczególnieniem okresów, na które dodatki te zostały przyznane. Dołączone zestawienie nie zawiera natomiast imiennego wykazu nauczycieli.
Na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie II wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Bezczynność organu wynikała z błędnego przekonania, że żądane informacje stanowią dane osobowe nie podlegające udostępnieniu oraz, że są to informacje przetworzone, natomiast nie była ona wynikiem kwestionowania konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej, czy też wyrazem złej woli organu. Należy podkreślić, że regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne. Istotne jest również, że organ wprawdzie w sposób niepełny, nieadekwatny do żądania i po upływie ustawowych terminów jednak starał się żądane informację udostępnić.
O zasądzeniu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, na które złożył się wpisu od skargi w wysokości 100 zł uiszczony przez stronę skarżącą, Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.