II SAB/Ke 28/10

II SAB/Ke 28/10 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2010-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt. 8, art. 58 par. 1 pkt 6, 53 par. 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2010r. sprawy ze skargi A.K. i C.K. na bezczynność Gminy M. w przedmiocie finansowania oświetlenia dróg publicznych p o s t a n a w i a : odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 21 maja 2010 r. A.K. i C.K. złożyli w Urzędzie Gminy w M. pismo datowane na 17 maja 2010 r. nazwane skargą na niewykonywanie przez gminę czynności nakazanych prawem i naruszanie praw osób trzecich. W treści pisma skarżący wyjaśnili, że wnoszą skargę na niewykonywanie przez Gminę M. czynności nakazanych przez art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne w zw. z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, w przedmiocie finansowania oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na jej terenie oraz na naruszanie praw osób trzecich poprzez powodowanie swoim niezgodnym z prawem działaniem/zaniechaniem strat finansowych po stronie skarżących. Równocześnie skarżący wnieśli o:
1. Nakazanie organowi nadzoru Gminy M. wykonania nałożonego na nią obowiązku finansowania oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych poprzez zawarcie w jej imieniu z Rejonowym Zakładem Energetycznym w B. umowy sprzedaży energii elektrycznej dla oświetlenia parkingu na działce nr 230/47, położonego w miejscowości L., stanowiącego dzierżawiony przez Skarżących parking w pasie drogowym drogi krajowej nr 73, w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia albo podpisania sentencji wyroku w postępowaniu uproszczonym;
2. stwierdzenie na przyszłość o obowiązku finansowania przez Gminę M. oświetlenia przedmiotowego parkingu;
3. zasądzenie od Gminy M. na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego w zw. z art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wypłaty skarżącym, na podstawie załączonych do skargi faktur, w ramach odszkodowania, kosztów oświetlenia przedmiotowego parkingu w kwocie 2.643,49 zł., które dotychczas ponosili, wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia zawarcia umowy o dostawę energii elektrycznej tj. od dnia 14 sierpnia 2009 r. do dnia zapłaty.
Skarżący wnieśli również o dopuszczenie dowodu z szeregu wymienionych w skardze dokumentów, na okoliczności również w skardze wskazane. Skarżący zarzucili ponadto stronie przeciwnej:
a). naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 prawa energetycznego w zw. z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uchylanie się od nałożonego przez ustawodawcę obowiązku finansowania ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy jako zadania własnego;
b). naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 6 , 7, 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działanie wbrew obowiązującemu prawu, nierozpatrzenie w sposób dokładny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie interesu społecznego jak również poprzez powodowanie swoim zachowaniem nieufności wobec organów Państwa ze względu na opieszałość i mylnie wydane uzasadnienie zajętego stanowiska.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że prowadzą działalność gospodarczą w formie zajazdu posadowionego na parkingu w miejscowości L., gmina M., w pasie drogowym drogi krajowej nr 73. W dniu 9 lipca 2008 r. C.K. zawarł z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad umowę o korzystanie z działki 230/47 o powierzchni 6750 m2 położonej w miejscowości Lisów, a stanowiącej parking w pasie drogowym drogi krajowej nr 73. Pismem z dnia 5 kwietnia 2009 r. GDDKiA poinformowała, iż mając na uwadze nowelizację art. 18 ustawy Prawo Energetyczne, nie może kontynuować umowy o dostawę energii elektrycznej na parking. Zgodnie wszakże z brzmieniem ustawy, do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy. W związku z tym, z dniem l czerwca 2009 r. GDDKiA wypowiedziała umowę na sprzedaż energii elektrycznej dla parkingu. Odpis pisma zawiadamiającego o zaistniałym stanie prawnym i faktycznym został przesłany do wiadomości Wójta Gminy M.. Ponieważ do końca czerwca 2009 r. tj. przez okres wypowiedzenia umowy o dostawę energii elektrycznej dla oświetlenia parkingu, skarżący nie otrzymali żadnej wiadomości od Gminy w celu zapewnienia prawidłowej obsługi użytkowników drogi krajowej nr 73, skarżący zdecydowali o podpisaniu umowy sprzedaży energii z Zakładem Energetycznym w Busku Zdroju, informując jednocześnie o tym fakcie Gminę pismem z lipca 2009 r. Wezwali jednocześnie Stronę Przeciwną do przystąpienia w miejsce Skarżących do umowy. Ponieważ gmina M. nie udzieliła na to pismo żadnej odpowiedzi, skarżący pismem z dnia 30 sierpnia 2009 r. wezwali Gminę do zaprzestania naruszania prawa w przedmiocie niewywiązywania się z obowiązków nałożonych na nią przez przepisy ustawy. W odpowiedzi, pismem z dnia 10 października 2009 r. skarżący zostali poinformowani, że Gmina zwróciła się do GDDKiA o podanie stanu prawnego działek nr 230/57, 230/58, 230/59 położonych w miejscowości Lisów oraz o przesłanie kserokopii umowy dzierżawy parkingu. Z uwagi na brak jakichkolwiek informacji ze strony Gminy, skarżący wystąpili w dniu 7 grudnia 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi SKO postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r. zdecydowało o swojej niewłaściwości do rozpatrzenia sprawy i przekazaniu jej do organu właściwego do rozpatrywania skarg dotyczących zadań lub działalności wójta, tj. do Rady Gminy M.. W dniu 22 kwietnia 2010 r. skarżący otrzymali od zastępcy wójta pismo informujące, iż jego zdaniem brak jest podstaw dla przyjęcia przez Gminę obowiązku finansowania oświetlenia parkingu z uwagi na jego niepubliczny charakter i nie spełnianie przesłanek drogi publicznej.
W takich okolicznościach skarżący uznali, że przedmiotowy, ogólnodostępny parking w L. wchodzi w skład pasa drogowego drogi krajowej nr 73. Leży on na terenie Gminy M. i jest zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ustawy o drogach publicznych obiektem budowlanym służącym zabezpieczeniu i obsłudze ruchu, jak również stanowi obiekt związany z potrzebami zarządzania drogą w przypadku konieczności przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów oraz przepisów o ograniczeniach i zakazie ruchu drogowego - art. 20a ustawy o drogach publicznych. Jego publiczny charakter został określony zarówno przez sprawującą nad nim zarząd GDDKiA jak również w treści umowy dzierżawy oraz w planie zagospodarowania parkingu, który to dokument stanowi zgodnie z § 2 ust. 3 umowy jej integralną część. W związku z tym parking i plac spełnia w całej rozciągłości przesłanki przewidziane w art. 18 prawa energetycznego, a co za tym idzie, finansowanie jego oświetlenia jest obowiązkiem gminy jako zadanie własne.
W odpowiedzi na skargę Gmina M. wniosła o jej odrzucenie, a ewentualnie o jej oddalenie.
Uzasadniając pierwszy ze sformułowanych wniosków organ wyjaśnił, że realizacja obowiązku w zakresie finansowania oświetlenia dróg publicznych przewidziana w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa energetycznego nie wymaga podjęcia przez organy gminy aktów w formie uchwał i zarządzeń. Obowiązek ten może bowiem być realizowany na podstawie cywilnoprawnej umowy zawartej z zakładem energetycznym. Dlatego skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Takie rozstrzygnięcie uzasadnia ponadto wniesienie skargi po terminie wskazanym w art. 53 p.p.s.a., gdyż za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy uznać pisma skarżących z 13 lipca i 30 sierpnia 2009 r.
Uzasadniając złożony z ostrożności procesowej wniosek o oddalenie skargi, Gmina M. wyjaśniła, że obowiązki gminy są ograniczone do punktów świetlnych znajdujących się przy ulicach, placach i drogach publicznych. Przedmiotowa nieruchomość nie może być uznana za drogę publiczną, ponieważ została oddana do używania i pobierania pożytków osobie fizycznej na podstawie umowy cywilnoprawnej, przez co dostęp do niej jest ograniczony i zależny od woli dzierżawcy, parking znajdujący się na tej nieruchomości nie jest wykorzystywany na cele związane z utrzymaniem i ochroną drogi, co wynika z faktu pobierania opłat, a ponadto przeznaczeniem parkingu nie jest prowadzenie ruchu drogowego.
W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. skarżący zmodyfikowali żądanie skargi domagając się: upoważnienia strony skarżącej do zawarcia w imieniu , na koszt i ryzyko Gminy M. z Zakładem Energetycznym w B. umowy sprzedaży energii elektrycznej dla oświetlenia przedmiotowego parkingu w przypadku, gdyby organ nadzoru Gminy M. nie dokonał tego w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia albo podpisania sentencji wyroku w postępowaniu uproszczonym oraz zasądzenia od Gminy M. na rzecz skarżących tytułem odszkodowania kwoty 2.922,66 zł, tj. kwoty wskazanej w skardze powiększonej o kolejną fakturę VAT tytułem odszkodowania za koszty oświetlenia przedmiotowego parkingu, które dotychczas skarżący ponieśli, wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od wskazanych szczegółowo w piśmie dat do dnia zapłaty.
Na tej samej rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżących uściślił skargę wyjaśniając, że domaga się zawarcia przez właściwy do reprezentowania Gminy M. organ, umowy dotyczącej finansowania oświetlenia przedmiotowego parkingu oraz zasądzenia kwoty wskazanej w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Możliwość orzekania przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność, przewidziana jest w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. w przypadkach gdy organ miał materialnoprawną podstawę do działania w formie: decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Po uściśleniu skargi dokonanym na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. nie było w sprawie wątpliwości, że czynnością, jakiej skarżący domagają się od Gminy M. nie jest czynność z zakresu administracji publicznej, lecz czynność cywilnoprawna. Dobrowolna umowa dotycząca finansowania oświetlenia przedmiotowego parkingu, jest bowiem typową czynnością z zakresu prawa cywilnego, której zawarcia można domagać się w przypadkach określonych w prawie cywilnym, co jednak nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz sądu cywilnego. Rację ma więc Gmina M. twierdząc, że realizacja obowiązku w zakresie finansowania oświetlenia dróg publicznych przewidziana w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa energetycznego nie wymaga podjęcia przez organy gminy aktów w formie uchwał i zarządzeń. Skoro tak, to nie może być wątpliwości, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, co powoduje konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Również świadczenie, którego zasądzenia domagali się skarżący ma charakter cywilnoprawny, o czym świadczy wskazana w skardze podstawa prawna tego żądania - art. 415 kc. Taki sam charakter ma też żądanie stwierdzenia istnienia po stronie Gminy M. obowiązku finansowania oświetlenia przedmiotowego parkingu w przyszłości. Przez to skarga również w tej części podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Należy dodać, że nawet gdyby przyjąć administracyjnoprawny charakter czynności, jakiej domagali się skarżący od Gminy M., to i tak ich skarga podlegałaby odrzuceniu jako spóźniona.
Stosownie do treści art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Przytoczony przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przy czym skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania (por. uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OSP 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60). Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że jeżeli organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, to skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia tego wezwania. Natomiast termin 30 dni do wniesienia skargi obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, zaczyna biec dopiero w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wezwanie przez skarżących Gminy M. do zaprzestania naruszania prawa mające cechy wezwania, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., zostało doręczone organowi w dniu 5 października 2009 r. W tym też dniu rozpoczął bieg 60 – dniowy termin do wniesienia skargi na zarzucaną organowi bezczynność. Ponieważ organ nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi aż do dnia 20 kwietnia 2010 r. (a więc przez okres dłuższy niż 60 dni), skarżący powinni wnieść skargę w ciągu 60 dni od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Ponieważ tego nie zrobili, to ich skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy dodać, że późniejsza odpowiedź gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie mogła reaktywować 30 – dniowego terminu, o jakim mowa w art. 53 §2 p.p.s.a., skoro termin do wniesienia skargi już upłynął.
Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę na podstawie powołanych wyżej przepisów. Takie rozstrzygnięcie powoduje, że zbędne było odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi i złożonych w niej żądań oraz wniosków dowodowych.