II SAB/Ke 150/21

II SAB/Ke 150/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Krzysztof Armański
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 149 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 13 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 14 ust. 2, art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d, e, f
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Sygn. [...] II SAB/Ke 150/21 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
II SAB/Ke [...]
UZASADNIENIE
Pismem z 14 października 2021 r. R. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o:
- stwierdzenie bezczynności organu,
- zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem
z 31 sierpnia 2021 r.,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 2000 zł oraz zobowiązanie do zwrotu kosztów poniesionych w sprawie.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wnioskiem z 31 sierpnia 2021 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w sprawie ilości zgód na posiadanie konsol do gier wydanych osadzonym w okresie od 10 lipca 2021 r. do dnia rozpoznania wniosku. Wskazał, że pismem z 20 września 2021 r. organ poinformował go, że nie posiada rejestru wydanych konsol. W ocenie skarżącego prośby o wydanie konsol do gier są załatwiane w formie decyzji dyrektora, o której mowa w art. 7 kkw. Podniósł również, że zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Dz. U. z 2013 r., poz. 647 organ prowadzi ewidencję próśb, skarg i wniosków.
W odpowiedzi organ wniósł o nieuwzględnienie skargi wskazując, że odpowiedź na wniosek skarżącego wyrażona w piśmie z 20 września 2021 r. została sporządzona w terminie określonym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej, którego treść odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu i prawnemu.
Organ podniósł, że jednostka organizacyjna Służby Więziennej w K. nie ma obowiązku prawnego rejestrowania wszystkich zgód na posiadanie konsol do gier przez osadzonych, a następnie dokonywania analizy w tym zakresie, tj. ilości zgód na wydanie osadzonym do cel mieszkalnych konsol do gier w okresie od 1 lipca 2021 r. Zgody w zakresie próśb osadzonych załatwiane są w trybie:
- § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Wnioski takie są załatwiane bezpośrednio po zgłoszeniu, bez pisemnego zawiadomienia, przez dyrektora. Załatwiona w ten sposób prośba zostaje dołączona do dokumentacji prowadzonej w działach: penitencjarnym bądź terapeutycznym lub dla skazanych uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychotropowych tj. do teczki osobopoznawczej osoby osadzonej. Może zostać dołączona do dokumentacji prowadzonej w dziale kwatemistrzowskim, a także zostać skierowana do działu ochrony;
- § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia, a wówczas osadzony otrzymuje pisemne zawiadomienie. Załatwione prośby w tym trybie analizuje się corocznie, ale wyłącznie w zakresie ilości spraw, sposobu załatwiania, dzieląc na pozytywne, negatywne lub
w inny sposób. Nie ma obowiązku prawnego do analizowania treści ponad 700 próśb rocznie dotyczących osób osadzonych.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z przedstawionej Sądowi dokumentacji, skarżący pismem z 31 sierpnia 2021 r. (data wpływu do organu 6 września 2021 r.) złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego wniosek o treści: "na podstawie art. 61 Konstytucji wnoszę o udostępnienie informacji publicznej w postaci ilości zgód na wydanie osadzonym do cel mieszkalnych konsol do gier w okresie od 1.07.2021 roku do dnia rozpatrzenia wniosku".
Pismem z 20 września 2021 r. organ poinformował skarżącego, że funkcjonariusze i pracownicy Aresztu Śledczego w K. nie prowadzą rejestru
w zakresie wydanych osobom osadzonym konsol do gier, do cel mieszkalnych – od 1 lipca 2021 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi. Nie prowadzi się rejestru obejmującego liczby wydanych konsol do gier dla osób osadzonych we wskazanym czasookresie.
Z akt sprawy (książki nadawczej oraz śledzenia przesyłek) wynika, że pismo powyższe zostało nadane do skarżącego w dniu 20 września 2021 r. Co prawda
w aktach sprawy brak jest dowodu jego doręczenia R. S., ale okoliczność otrzymania odpowiedzi potwierdził skarżący w treści skargi.
Zakres badania przez Sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy
w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2175 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie tj. w art. 13 ust. 1 i nast. u.d.i.p. Ustawa nie przewiduje przy tym żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
W świetle powyższych uregulowań przyjąć należy, że bezczynność organu
w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje
w przewidzianym terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji
w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji
o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot zobowiązany mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które go od takiego obowiązku uwalniają.
W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że Dyrektor Aresztu Śledczego
w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej
w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jak również to, że żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt
3 lit. d), e) i f) u.d.i.p. (dotyczy ona bowiem zasad funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1, tj. o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania oraz
o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych).
Kwestią sporną było natomiast to, czy organ dysponuje żądaną informacją oraz czy udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego nastąpiło w terminie przewidzianym w powołanej ustawie.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do ustępu 2 art. 13 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Lektura akt niniejszej sprawy wskazuje, że Dyrektor Aresztu Śledczego
w K. w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., liczonym od dnia wpływu wniosku tj. 6 września 2021 r., udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, nadając ją w dniu 20 września 2021 r. Treść skargi potwierdza, że odpowiedź organu dotarła do skarżącego.
Stwierdzić w tym miejscu należy, że udzielona przez organ odpowiedź
w odniesieniu do żądania udzielenia informacji co do ilości zgód na posiadanie konsol do gier jest równoznaczna z twierdzeniem, że nie jest możliwe jej udostępnienie, gdyż organ nie prowadzi rejestru takich zgód. Skarżący w żaden sposób nie podważył skutecznie tego twierdzenia. Nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej rodzi po stronie dysponenta tej informacji obowiązek jej udostępnienia
w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W sytuacji zatem, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia. Jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej wskazanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, to w ocenie Sądu zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna) z podaniem wyjaśnienia, że nie jest w posiadaniu informacji, wyłącza możliwość postawienia skutecznego zarzutu bezczynności. Nie można zobowiązać organu do udzielenia informacji, której nie posiada, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne.
Sąd nie ma podstaw do zakwestionowania twierdzenia organu, że Areszt Śledczy w K. nie prowadzi rejestru w zakresie wydanych do cel mieszkalnych osobom osadzonym konsol do gier, a co za tym idzie żądana informacja co do ilości wydanych zgód nie może zostać udostępniona.
Co się tyczy argumentu skargi podnoszącego, że obowiązek prowadzenia ewidencji wynika z § 11 ust. 1 rozporządzenia, podkreślić należy, że w sprawie niniejszej nie jest rzeczą Sądu ocena, czy organ prawidłowo przepis ten stosuje i czy dla zgód na wydanie osadzonym konsol do gier do cel mieszkalnych winien być prowadzony rejestr. Przepis ten stanowi, że ewidencję wniosków, skarg i próśb osób osadzonych wpływających do jednostki organizacyjnej prowadzi wyznaczony funkcjonariusz lub pracownik tej jednostki organizacyjnej albo określona komórka organizacyjna. Z odpowiedzi na skargę wynika, że organ analizuje corocznie prośby załatwione w trybie § 9 ust. 1 rozporządzenia (a więc takie, które wymagają pisemnego zawiadomienia osadzonego o sposobie załatwienia prośby), ale tylko co do ilości spraw i sposobu załatwienia (pozytywny, negatywny), a więc bez określenia przedmiotu prośby. Natomiast jeśli prośba zostaje załatwiona w trybie § 9 ust. 2, tj. nie wymaga pisemnego zawiadomienia osoby osadzonej (dotyczy własnej sprawy tej osoby i zostaje załatwiona bezpośrednio po zgłoszeniu przez dyrektora), złożona zostaje do dokumentacji osobowej osadzonego.
Nawet gdyby przyjąć, że wnioski osadzonych o wydanie zgód na wydanie do cel mieszkalnych konsol do gry winny być zarejestrowane w ewidencji, o której mowa w § 11 rozporządzenia, to nie sposób na tej podstawie skutecznie zakwestionować twierdzenia organu, opartego na oświadczeniach kierowników działów: ochrony, penitencjarnego, terapeutycznych "S" i "N" oraz kwatermistrzowskiego, że w Areszcie Śledczym w K. nie jest prowadzona ewidencja w zakresie wydanych osobom osadzonym konsol do gier (notatka służbowa z dnia 20 września 2021 r.). Wskazać jednocześnie należy, że informacja, której żądał skarżący koncentrowała się na udostępnieniu konkretnych danych liczbowych w zakresie udzielonych zgód, którą – zdaniem Sądu – organ mógłby udostępnić jedynie w oparciu o istniejące rejestry. Jak wynika z wyjaśnień organu, w prowadzonych ewidencjach (dotyczących próśb załatwionych w trybie § 9 ust. 1 rozporządzenia) nie ma informacji w zakresie tego, czy prośba i udzielona zgoda dotyczyła konkretnie wydania konsoli do celi mieszkalnej osadzonego. Jak już powiedziano wyżej, okoliczność, czy organ prawidłowo wypełnia dyspozycję § 11 rozporządzenia nie jest przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie.
Istotnym jest bowiem stwierdzenie, którego skarżący nie podważył, że Dyrektor Aresztu Śledczego nie prowadzi rejestru w zakresie, jaki został objęty wnioskiem z 31 sierpnia 2021 r., a więc udostępnienie żądanych danych liczbowych nie jest możliwe.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wobec powyższego rozstrzygnięcia brak było podstaw do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 200 p.p.s.a.