II SAB/KE 148/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2021-12-07
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanybezczynność organustwierdzenie nieważnościterminy postępowaniaakta sprawy WSAStarosta

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę po stwierdzeniu jego bezczynności, oddalając jednocześnie żądania kary i odszkodowania.

Skarżący zarzucił Staroście bezczynność w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, która trwała ponad dwa lata od stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji. Sąd uznał Starostę za bezczynnego, zobowiązując go do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni. Jednocześnie sąd oddalił żądania ukarania organu i zasądzenia odszkodowania, uznając, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a organ podjął działania niezwłocznie po otrzymaniu akt.

Skarżący M. M. wniósł skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z 2018 r., mimo że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została prawomocnie stwierdzona nieważnością w 2019 r. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji, wymierzenia kary za rażącą bezczynność, zasądzenia odszkodowania oraz zwrotu kosztów. Sąd uznał, że Starosta dopuścił się bezczynności, ponieważ przez ponad dwa lata od stwierdzenia nieważności decyzji nie podjął żadnych czynności w celu ponownego rozpatrzenia wniosku, w tym nie próbował pozyskać akt sprawy, które były przekazywane między różnymi organami administracji i sądami. Sąd podkreślił, że brak akt sprawy nie jest okolicznością niezależną od organu, a bierne oczekiwanie na ich zwrot stanowi bezczynność. Jednakże, sąd nie uznał tej bezczynności za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę specyfikę sprawy, w tym fakt, że Starosta formalnie pozostawał poza procedurą postępowania nadzwyczajnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji, a akta sprawy były w dyspozycji innych organów. Ponadto, organ podjął działania niezwłocznie po otrzymaniu akt. W związku z tym, sąd zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, ale oddalił żądania kary i odszkodowania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach ogólnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie podjął żadnych czynności w celu ponownego rozpatrzenia wniosku przez ponad dwa lata od stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji, a bierne oczekiwanie na zwrot akt stanowi bezczynność. Organ powinien aktywnie dążyć do pozyskania akt lub ich kopii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.P.b. art. 33 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.P.b. art. 33 § ust. 2 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.P.b. art. 34 § ust 4

Ustawa - Prawo budowlane

u.P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1 i 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 6 § § 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ przez ponad dwa lata nie podjął czynności w celu ponownego rozpatrzenia wniosku po stwierdzeniu nieważności decyzji. Brak akt sprawy nie jest okolicznością niezależną od organu; organ powinien aktywnie dążyć do ich pozyskania lub sporządzenia kopii.

Odrzucone argumenty

Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ nie posiadał akt sprawy. Inwestor powinien ponownie złożyć wniosek o pozwolenie na budowę i uzupełnić dokumentację. Nie można zatwierdzić kserokopii dokumentacji projektowej.

Godne uwagi sformułowania

Bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością. Brak akt sprawy i skompletowania materiału dowodowego spowodowane nieporozumieniami organów pozostających w strukturze działania administracji publicznej, czy też raczej niedociągnięciami organizacyjnymi – nie może uzasadniać postawienia tezy, że jest to okoliczność usprawiedliwiająca zwłokę właściwego organu w załatwieniu sprawy w terminie. Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Skład orzekający

Agnieszka Banach

przewodniczący

Beata Ziomek

członek

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście braku akt sprawy, obowiązki organu w zakresie pozyskiwania dokumentacji, a także kryteria oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji po stwierdzeniu nieważności decyzji i przekazywaniu akt między różnymi instancjami. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w administracji, gdzie brak komunikacji i przepływu dokumentów prowadzi do wieloletnich opóźnień. Pokazuje też, jak sąd ocenia odpowiedzialność organu w takich sytuacjach.

Dwa lata bez odpowiedzi? Sąd ukarał Starostę za bezczynność w sprawie pozwolenia na budowę.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ke 148/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 886/22 - Wyrok NSA z 2024-04-10
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 53 § 2b , art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 35, art. 33 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 35 § 1, 3, art. 36 § 1, art. 37 § 3, art. 12, art. 16 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. zobowiązuje Starostę [...] do rozpatrzenia wniosku A. z dnia 6 grudnia 2018 r. (data wpływu do organu 11 grudnia 2018 r.) o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę – w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Starosty [...] na rzecz M. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. M. w piśmie z dnia 6 października 2021 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty [...], który – jak podniesiono w skardze – po stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę oraz zatwierdzającej projekt budowlany dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą numer OPA4440B, zlokalizowanej na działce o nr ew. 199/1 położonej w miejscowości [...] przez Wojewodę [...] decyzją z dnia 26 lipca 2019 roku utrzymaną przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] roku nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem inwestora. Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie;
2) wymierzenie organowi kary z tytułu rażącej bezczynności;
3) zasądzenie na rzecz skarżącego odszkodowania z tytułu bezczynności w kwocie 2000 złotych;
4) zwrot kosztów według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając swe stanowisko skarżący podniósł, że w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym brak akt sprawy, przesłanych innemu organowi albo sądowi, nie jest przyczyną niezależną od organu. Brak akt sprawy i skompletowania materiału dowodowego spowodowane nieporozumieniami organów pozostających w strukturze działania administracji publicznej, czy też raczej niedociągnięciami organizacyjnymi – nie może uzasadniać postawienia tezy, że jest to okoliczność usprawiedliwiająca zwłokę właściwego organu w załatwieniu sprawy w terminie. Rzeczą organu jest zorganizować pracę tak by być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi. Dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie rozwiązać ten problem. Bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością. Skarżący przywołał w tym zakresie szereg orzeczeń sądów administracyjnych podnosząc, że mają one w pełni odniesienie do niniejszej sprawy, ponieważ po prawomocnym stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę organ przez 2 lata nie prowadzi postępowania w celu ponownego wydania decyzji merytorycznej, nie zwraca się o wypożyczenie akt sprawy czy też o zrobienie kopii potrzebnych dokumentów, czyli pozostaje w rażącej bezczynności. Skarżący odwołał się także do argumentów przywoływanych w orzeczeniach sądów administracyjnych, z których wynika, że sam fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może co do zasady stanowić przeszkody w ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszoinstancyjny. Ponadto należy stwierdzić, że z uwagi na administracyjny tok instancji wywołany skutkiem wynikającym z zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., brak jest przeszkód prawnych do merytorycznej oceny przez sąd administracyjny decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie ww. przepisu i to nawet wówczas, gdy organ pierwszej instancji wykonując decyzję kasacyjną ponownie prowadzi postępowanie. Gdyby organ pierwszej instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał kolejną decyzję, która stałaby się ostateczna, a sąd administracyjny rozpoznając środek zaskarżenia od decyzji kasacyjnej ją uchylił, to wówczas pozostaje organowi pierwszoinstancyjnemu i stronie możliwość domagania się wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie uprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Ta jednak możliwość nie może stanowić samodzielnej przeszkody chroniąc organ przed obowiązkiem prowadzenia postępowania i wydania decyzji w ustawowym terminie. Reasumując, zdaniem skarżącego złożenie skargi jest uzasadnione ponieważ ponad 2-letnie bierne oczekiwanie na akta sprawy po prawomocnym stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
Odpowiadając na skargę organ wyjaśnił, że nie był w posiadaniu akt sprawy, bowiem strona złożyła w dniu 3 grudnia 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., sygn. VII SA/Wa 2970/19, oddalił skargę inwestora na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z analizy akt oraz z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał akta sprawy do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie w dniu 3 lutego 2021 r., które to powyższy organ odesłał do Wojewody w dniu 15 października 2021 r. Wojewoda w dniu 20 października 2021 r. przy piśmie z dnia 18 października 2021 r. zwrócił akta przedmiotowej sprawy do Starosty [...].
Analiza sprawy wykazała, iż wnioskodawca tj. [...] (dalej też jako Spółka lub inwestor) nie ponowiła wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i nie przedłożyła wymaganych dokumentów po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto bogato przytoczone w skardze orzecznictwo nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowym postępowaniu gdyż zgodnie z zapisem wynikającym z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.), dalej jako "u.P.b.", do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in.:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci:
a) papierowej - w 3 egzemplarzach albo
b) elektronicznej
- wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nadto art. 34 ust 4 u.P.b. stanowi, iż projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany podlegają zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. W dacie wydania przedmiotowej decyzji, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 u.P.b. do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należało dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego. Zaś zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462) projekt budowlany sporządzić należało w czterech egzemplarzach z przeznaczeniem: jeden egzemplarz do archiwum właściwego organu nadzoru budowlanego, jeden egzemplarz dla organu wydającego pozwolenie na budowę i dwa egzemplarze dla inwestora. Z cytowanych przepisów wynika, że projekt budowlany sporządzić należało w czterech egzemplarzach, w których każdy pełnił funkcję oryginalnego dokumentu, przeznaczonego dla różnych podmiotów. Wszystkie egzemplarze muszą bowiem mieć identyczną treść. Biorąc pod uwagę powyższe, organ nawet będąc w posiadaniu kopii dokumentów nie mógłby zatwierdzić kserokopii dokumentacji projektowej. W związku z tym, iż Wojewoda w dniu 20 października 2021 r. zwrócił akta przedmiotowej sprawy, organ przeprowadzi ich analizę oraz dokona wszczęcia postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustawowo przewidzianym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu.
Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.).
Należy w tym miejscu podnieść, że stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Zgodnie z art. 37 § 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 kpa).
W niniejszym przypadku, jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł ponaglenie do Wojewody w piśmie z 29 września 2021 r., jednak organ ten postanowieniem z dnia 5 października 2021 r. stwierdził, że "Starosta [...] nie dopuścił się bezczynności w sprawie załatwiania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], na wniosek złożony przez firmę [...], po stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji". Tym samym jednak spełniona została przesłanka przewidziana w art. 53 § 2b p.p.s.a., warunkująca wniesienie skargi na bezczynność organu. Należy również zaznaczyć, że skarżący M. M. był stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Bezspornym jest fakt, że decyzją z dnia [...] Wojewoda stwierdził nieważność ww. ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Do stwierdzenia nieważności doszło na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – z uwagi na rażące naruszenie prawa, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 u.P.b., z powodu niezgodności zaprojektowanej wieży – masztu antenowego, której wysokość wynosi ponad 60 m, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dla terenu oznaczonego symbolem UKS, na którym miała być posadowiona inwestycja, określono maksymalną wysokość masztów antenowych na 3 m). Decyzja Wojewody z [...] została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie (GINB) z [...], która to decyzja została następnie zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten oddalił skargę wyrokiem z 22 września 2020 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 2970/19, a wyrok ten stał się prawomocny 5 stycznia 2021 r. (k. 75 akt adm.).
Zgodnie z art. 16 § 1 i 2 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje mogą być również zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Wspomniany przepis art. 16 § 1 K.p.a. ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Decyzja ostateczna staje się wykonalna, wchodzi do obrotu prawnego, wywołując skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Decyzja taka ma moc obowiązującą do czasu jej uchylenia lub zmiany. Przy tym w piśmiennictwie podkreśla się, że w przepisie art. 16 § 1 K.p.a. jest mowa o decyzjach ostatecznych, od których należy odróżnić decyzje prawomocne. Prawomocne są te decyzje, od których nie przysługuje skarga do sądu, jak też decyzje, co do których sąd ograniczył się tylko do stwierdzenia ich niezgodności z prawem na skutek przedawnienia, bądź gdy sąd skargę oddalił lub wydał wyrok merytoryczny w sprawie (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103", wyd. III, opubl. LEX 2010, kom. do art. 16 K.p.a.). Zaznaczyć jednak należy, iż skarga do sądu administracyjnego nie ma charakteru bezwzględnie suspensywnego, co oznacza, że jej wniesienie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że decyzja (nawet zaskarżona do sądu, w razie gdy nie wstrzymano jej wykonania), jest wykonalna aż do czasu wyroku sądu (wyrok WSA w Poznaniu z 10 listopada 2016 r., sygn. II SA/Po 445/16).
Jednocześnie należy podnieść, że stwierdzenie nieważności każdej decyzji (w tym także decyzji o pozwoleniu na budowę) ma ten skutek, iż zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja załatwiająca określoną sprawę. Stwierdzenie nieważności powoduje zatem całkowite wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego powodując sytuację jakby decyzja ta nigdy nie została wydana. W przypadku, gdy decyzja, której nieważność stwierdzono, została wydana na wniosek strony, wniosek ten pozostaje do załatwienia (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 czerwca 2007 r., sygn. II SA/Ol 566/07, wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2020 r., sygn. V SA/Wa 1068/20).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że wydanie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] spowodowało, że ta ostatnia decyzja stała się ostateczna i podlegała wykonaniu, nawet mimo jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Brak jest bowiem informacji o tym aby doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej do sądu decyzji. Zasadniczo zatem organ I instancji już wówczas (tj. z chwilą uostatecznienia się decyzji Wojewody z [...]) był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, a jedynym powodem, dla którego organ nie podjął czynności w tym zakresie, był brak akt administracyjnych, które zostały przesłane najpierw do Wojewody, następnie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i do WSA w Warszawie. W świetle powyższych wywodów nie można też przyjąć, jak sugeruje to treść odpowiedzi na skargę, by inwestor był zobowiązany ponawiać wniosek po stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] r.
Jak słusznie podnosi skarżący, zasada szybkości postępowania określona w art. 12 K.p.a. oznacza także, że organ ma obowiązek podjęcia działań, które pozwolą mu na orzekanie w sprawie również w razie przekazania akt do innego podmiotu. Organ ma obowiązek zabezpieczyć możliwość rozpoznania sprawy, a zatem powinien, przed przekazaniem akt sprawy do innego podmiotu, sporządzić kserokopie niezbędnych dokumentów, bądź w przypadku gdy akta już znajdują się w dyspozycji innego podmiotu, podjąć działania w celu ich wypożyczenia. Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że bierne oczekiwanie na zwrot akt stanowi bezczynność (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt IV SAB 46/99, z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1471/11, z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/13 oraz z dnia 7 września 2016 r., sygn. I OSK 1345/16, wyrok WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. II SAB/Op 119/17). W przypadku zatem uznania przez organ administracji, że akta sprawy znajdujące się w innym organie (lub sądzie) są mu rzeczywiście niezbędne do merytorycznego zakończenia postępowania, organ ten powinien wyczerpać wszelkie możliwe środki do uzyskania wglądu w akta, w tym np. poprzez ich wypożyczenie, bądź zapoznanie się z nimi w siedzibie tego organu lub zrobienie kserokopii lub odpisów niezbędnych dokumentów (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. II SAB/Po 2/18).
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszym przypadku Starosta [...] od czasu przekazania akt Wojewodzie przy piśmie z dnia 5 czerwca 2019 r. (w związku z pismem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r.) nie podjął żadnych czynności w celu pozyskania tych akt i np. sporządzenia kserokopii bądź odpisów. Stan taki miał miejsce aż do zwrotu tych akt przez Wojewodę przy piśmie z dnia 18 października 2021 r. W międzyczasie natomiast, jak wspomniano, doszło do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. i w dniu [...] r. decyzja stwierdzająca nieważność stała się ostateczna. Okoliczności niniejszej sprawy są przy tym o tyle specyficzne, że nie doszło tutaj do typowego postępowania odwoławczego i wydania decyzji kasacyjnej w administracyjnym toku instancji, ale stwierdzenie nieważności nastąpiło wobec decyzji ostatecznej, w wyniku postępowania o charakterze nadzwyczajnym. Właściwym w tym przedmiocie był Wojewoda, a jako organ odwoławczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku z czym postępowanie to, z punktu widzenia proceduralnego, odbywało się bez udziału Starosty [...]. Niemniej jednak, jak wynika z akt postępowania, organ ten posiadał bieżącą wiedzę po pierwsze o tym, że Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z [...] r., o czym świadczy fakt, że otrzymał decyzję Wojewody z [...] r. (por. str. 8 tej decyzji), jak też świadczy o tym treść pism z 19 sierpnia 2019 r., z 18 września 2019 r. (k. 45, 46); po drugie wiedział o tym, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 26 lipca 2019 r. – otrzymał bowiem również decyzję GINB (por. str. 10 tej decyzji); po trzecie wreszcie posiadał wiedzę o tym, że wniesiono do WSA w Warszawie skargę na decyzję GINB z [...] r. – otrzymał bowiem odpowiedź na skargę z 30 grudnia 2019 r. (por. str. 4 tego pisma). Zgodnie z tym, co wyżej podniesiono, organ winien zatem ponownie procedować w przedmiocie wniosku Spółki już po otrzymaniu informacji o decyzji GINB z [...] Nie można oczekiwać, by sam inwestor miał ponownie inicjować postępowanie czy – jak zdaje się twierdzić organ – samoistnie uzupełniać dokumentację projektową. Służy bowiem temu stosowny tryb przewidziany w art. 35 u.P.b. Nie można także uznać za uzasadniony argument organu podniesiony w odpowiedzi na skargę o braku możliwości zatwierdzenia "kserokopii dokumentacji projektowej". Abstrahując całkowicie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, jeśli wziąć pod uwagę przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...] r., o której wyżej wspomniano, trudno przyjąć, by mógł podlegać zatwierdzeniu projekt budowlany w jego pierwotnym kształcie. Świadczy o tym zresztą treść pisma Starosty z 4 października 2021 r., który oczekiwał przedłożenia przez inwestora "wymaganych dokumentów po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę", zaś w piśmie z 26 października 2021 r. – wystosowanym do Spółki już po otrzymaniu akt od Wojewody– Starosta stwierdził, że wniosek jest niekompletny i wezwał inwestora aby do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył m.in. projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany wraz z szeregiem innych dokumentów, wymienionych w art. 33 ust. 2 u.P.b. Tego rodzaju czynność organ mógł podjąć już wcześniej, nawet nie posiadając oryginałów własnych akt, ale choćby ich kserokopie czy odpisy – gdyby tylko podjął próbę ich pozyskania, czego nie uczynił. Nawet jeśli organ oczekiwał na wyrok WSA w Warszawie i uprawomocnienie się decyzji Wojewody z [...] r. – choć w świetle powyższych rozważań nie był do tego zobowiązany, a nawet uprawniony – wyrok w tej sprawie został wydany w dniu 22 września 2020 r., a uprawomocnił się w dniu 5 stycznia 2021 r. WSA w Warszawie zwrócił akta sprawy do GINB w Warszawie w dniu 3 lutego 2021 r., a ten odesłał je Wojewodzie dopiero w dniu 15 października 2021 r. Należy tu zwrócić uwagę, że bezczynność lub zwłoka jednego z ogniw struktury organów administracji publicznej rozstrzygających sprawę, przyczyniająca się do niezałatwienia sprawy w terminie ustalonym w przepisach prawa, w tym zwłoka w przesłaniu akt sprawy, nie może być zakwalifikowana jako przyczyna niezależna od organu w rozumieniu art. 35 § 5 K.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 197/19).
Na podstawie powyższych rozważań Sąd uznał, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. (data wpływu do organu 11 grudnia 2018 r.) o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, a zważywszy na fakt, że na dzień wyrokowania wniosek ten nie został rozpatrzony, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia tego wniosku w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
W ocenie Sądu jednak zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). W niniejszej sprawie orzekając w tym zakresie Sąd miał na uwadze wspomnianą wyżej specyfikę badanej sprawy, tj. fakt, że Starosta [...], po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku i wydaniu decyzji z [...] r., pozostawał formalnie poza procedurą postępowania nadzwyczajnego jakim było postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W toku tej procedury – aż do ponaglenia wniesionego przez M. M. – żadna ze stron, w tym inwestor, nie interweniowała w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku Spółki. Akta postępowania po wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność przez Wojewodę zostały przesłane do Warszawy – najpierw do GINB, a następnie do WSA w Warszawie wraz ze skargą, w związku z czym nie można jednoznacznie stwierdzić, czy nawet w razie podjęcia próby wypożyczenia akt przez Starostę [...] byłaby to próba skuteczna. Wreszcie niezwłocznie po dokonaniu zwrotu akt przez Wojewodę Starosta podjął czynności zmierzające do rozpatrzenia wniosku. Nie sposób zatem uznać, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź przypisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa. Z tych samych powodów Sąd oddalił skargę w zakresie dotyczącym wymierzenia organowi "kary" i zasądzenia na rzecz skarżącego "odszkodowania" z tytułu bezczynności w kwocie 2000 zł (zapewne chodziło tu o grzywnę i sumę pieniężną, o jakich mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie stronie od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny, powinno wyrównywać pewien uszczerbek (stratę, krzywdę) i okoliczność tę skarżący powinien wykazać i uzasadnić w skardze (wyrok WSA w Krakowie z 7 czerwca 2021 r., sygn. II SAB/Kr 66/21).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI