II SAB/Ke 136/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2021-11-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejNFZbezczynność organuinformacja publicznaindywidualna sprawaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Kielcach oddalił skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że żądane dokumenty nie mają charakteru informacji publicznej.

Skarżący R.D., pełnomocnik spółek A. i B., wniósł skargę na bezczynność Dyrektora OW NFZ w przedmiocie udostępnienia kopii opinii lekarskich dotyczących wypowiedzenia umów spółkom. Organ odmówił udostępnienia, twierdząc, że dokumenty nie są informacją publiczną, a jedynie dotyczą indywidualnej sprawy spółek. Sąd uznał stanowisko organu za prawidłowe, oddalając skargę i stwierdzając, że żądane dokumenty nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Skarżący R.D., działając jako pełnomocnik spółek A. sp. z o.o. i B. sp. z o.o. sp. k., złożył skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył kopii opinii dwóch lekarzy stomatologów, które znajdowały się w aktach spraw dotyczących zażaleń spółek na wypowiedzenie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji lub niewydanie decyzji w terminie. Organ w odpowiedzi poinformował, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, a jedynie dotyczą indywidualnych spraw spółek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że stanowisko organu jest prawidłowe, ponieważ żądane opinie nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być wykorzystywana do uzyskiwania informacji w indywidualnych, prywatnych sprawach, a jedynie w sprawach o znaczeniu publicznym. W związku z tym, że żądane dokumenty dotyczyły wyłącznie interesów dwóch konkretnych spółek i nie miały znaczenia dla większej grupy osób ani dla funkcjonowania organów państwa, nie podlegały udostępnieniu w trybie ustawy. Sąd stwierdził również, że organ prawidłowo poinformował skarżącego o braku charakteru informacji publicznej w formie pisma, a nie decyzji administracyjnej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty te nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą indywidualnych interesów konkretnych podmiotów, a nie spraw o znaczeniu publicznym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

Ppsa art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 3 § ust. 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 160

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 161 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, gdyż dotyczą indywidualnych spraw spółek, a nie spraw o znaczeniu publicznym. Organ prawidłowo poinformował o braku charakteru informacji publicznej w formie pisma, a nie decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności poprzez nieudzielenie informacji lub niewydanie decyzji w terminie. Organ naruszył art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej.

Skład orzekający

Dorota Pędziwilk-Moskal

sędzia

Jacek Kuza

przewodniczący

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej w sprawach indywidualnych, prawidłowy tryb załatwienia wniosku, gdy żądana informacja nie ma charakteru publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której żądana informacja ma charakter prywatny, a nie publiczny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i potencjalnego nadużywania przepisów w indywidualnych celach. Wyjaśnia, kiedy żądanie informacji nie jest objęte ustawą.

Czy NFZ musi udostępnić opinie lekarzy dotyczące wypowiedzenia umów? Sąd wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ke 136/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza /przewodniczący/
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 886/22 - Wyrok NSA z 2023-07-07
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 ust. 1. art. 16 ust. 1, art. 14 ust. 2 . art. 13
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1398
art. 160
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
R. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] (dalej też jako "Dyrektor" lub "organ") w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 lipca 2021 roku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi:
1. naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. 2176), zwanej dalej "u.d.i.p.", poprzez nieudzielenie informacji względnie niewydanie decyzji w terminie 14 dni od doręczenia organowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej,
2. naruszenie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w sytuacji, gdy nieudzielenie informacji względnie odmowa udzielenia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej otwierając wnioskodawcy drogę do ewentualnego złożenia odwołania.
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności i zobowiązanie tego organu do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;
2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł;
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 27 lipca 2021 roku złożył za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udzielenie informacji publicznej – poprzez doręczenie kopii opinii dwóch lekarzy specjalistów z zakresu stomatologii, znajdujących się w aktach spraw dotyczących zażaleń na rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących spółek [...] dotyczących wypowiedzenia umów nr [...]o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne. W dniu 9 sierpnia 2021 roku, drogą elektroniczną (ePUAP) organ przesłał pismo, w którym oświadczył, że dokumenty, o których kopie wnosiła strona nie stanowią informacji publicznej. W dniu 12 sierpnia 2021 roku, również za pośrednictwem platformy ePUAP, skarżący wystosował ponowną prośbę o informację, czy sprawa została już rozstrzygnięta, czy też organ rozważa wydanie w tej kwestii decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na to pismo, pismem z dnia 23 sierpnia 2021 roku organ oświadczył, że wszelkie wyjaśnienia zostały już przedstawione w poprzedniej korespondencji. Do chwili obecnej nie wydano jednak decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy, pozwalającej stronie wnioskującej o udzielenie informacji na jej zaskarżenie i ewentualne uzyskanie ochrony sądowej. Brak rozstrzygnięcia zmusza stronę do wniesienia skargi, gdyż nie dysponuje innym środkiem prawnym pozwalającym mu skłonić organ do udzielenia informacji.
Wniosek o stwierdzenie, że nastąpiło rażące naruszenie prawa skarżący uzasadnił przede wszystkim tym, że odmowa wydania decyzji (pomimo wyraźnego przypomnienia ze strony skarżącego w korespondencji z dnia 12 sierpnia 2021 roku) stanowi w jego ocenie ewidentną i oczywistą próbę ograniczenia jego praw w postępowaniu, pozwalającą organowi na odwleczenie w czasie udzielenia informacji. O ile można by zrozumieć wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji z niewielkim przekroczeniem terminu do jej wydania, lub też błąd niewielkiego organu niekorzystającego z obsługi prawnej, wynikający z braku znajomości art. 16 ust. 1 u.d.i.p., o tyle w przypadku oddziału wojewódzkiego NFZ nie sposób takiego zachowania zrozumieć inaczej niż jako realizację zamiaru nieudzielenia informacji z zamknięciem wnioskodawcy drogi do kwestionowania takiej odmowy.
Skarżący podniósł, że jest pełnomocnikiem spółek A. sp. z o.o. oraz B. sp. z o.o. sp. k. oraz ich prezesa w różnych sprawach i postępowaniach, w tym także w jednym postępowaniu przed sądem powszechnym przeciwko NFZ, o czym przedstawiciele organu mają wiedzę. Jako pełnomocnik tych spółek on, a także jego pełnomocnik w niniejszej sprawie, adw. B. C., zwracali się do Centrali NFZ, a także później do [...] Oddziału NFZ, o wydanie kopii opinii, których dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej. W ustnych rozmowach z przedstawicielką Centrali NFZ poinformowano go pierwotnie, że kwestia musi zostać przeanalizowana, a następnie, gdy po tygodniu nie otrzymał odpowiedzi, uzyskał informację, że Centrala NFZ przekazała już akta do [...] Oddziału Wojewódzkiego. W ustnych rozmowach przedstawiciele NFZ poinformowali skarżącego, skądinąd trafnie, że sprawa zażalenia, o którym mowa w art. 160 oraz 161 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma charakter cywilnoprawny, nie stosuje się do niego kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji jednak ich zdaniem strona nie ma prawa do przeglądania akt sprawy ani uzyskania informacji. W związku z tym skarżący, nie widząc innej drogi na uzyskanie rzetelnej informacji o przyczynach wypowiedzenia kontraktu z NFZ, na prośbę omawianych spółek A. sp. z o.o. i B. sp. z o.o. sp. k. i w ich interesie, choć w imieniu własnym, złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej zarówno do Centrali NFZ, jak i do Oddziału. W odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej Centrala NFZ, również bez wydawania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy, pismem wysłanym przez platformę ePUAP poinformowała skarżącego, że nie posiada oryginałów tych opinii, które zostały przekazane do Oddziału NFZ. Przedstawione fakty pozwalają stwierdzić, że organy umyślnie i celowo nie wydają dokumentów, o których mowa w omawianych decyzjach.
O stosunku organu do prezesa omawianych spółek, F. G., świadczy także pismo Dyrektora Oddziału z dnia 30 kwietnia 2021 roku skierowane właśnie do F. G., w którym informuje, że wymiana informacji z Oddziałem będzie odbywać się wyłącznie w formie pisemnej. W ocenie skarżącego odmowa przekazania mu kopii omawianych opinii, których dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej, względnie przekazania ich spółkom, których te opinie dotyczą, stanowi albo działanie nieuzasadnione, motywowane osobistym stosunkiem do strony albo też próbę ukrycia ich treści wobec nieuzasadnionego wypowiedzenia dwóch kontraktów z NFZ. Jednocześnie w przekonaniu skarżącego jako pełnomocnika spółek A. Sp. z o.o. i B. sp. z o.o. Sp. k., uzasadnianie odmowy uwzględnienia zażalenia na wypowiedzenie kontraktów powołaniem się na opinie konsultantów już chociażby wskazuje na potrzebę udostępnienia tychże opinii stronie umowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że Spółki A. i [...] miały zawarte z NFZ umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w rodzaju leczenie stomatologiczne. Prezesem obu spółek jest F. G.. W dniu 29 kwietnia 2021 r. NFZ przesłał do obu spółek oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia umów z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Oświadczenie o wypowiedzeniu umów spółka A. otrzymała w dniu 4 sierpnia 2021 r., a spółka [...] w dniu 30 lipca 2021 r. Po otrzymaniu oświadczeń świadczeniodawca, działając na podstawie art. 160 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, złożył zażalenie do Prezesa NFZ na wypowiedzenia umów. Prezes NFZ nie uwzględnił zażaleń świadczeniodawcy. W dniu 27 lipca 2021 r. adwokat R. R., pełnomocnik spółek A. i [...], złożył wniosek na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. o przesłanie kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczących zażaleń spółek A. i [...] na oświadczenie o wypowiedzeniu umów, obejmujących opinie lekarzy stomatologów O.P. i R. S.. Pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. Dyrektor OW NFZ poinformował R. R., że wyżej wskazane pisma nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie mają charakteru informacji publicznej o której mowa w tej ustawie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ wskazał, że w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż informacją publiczną jest każda informacja, która odnosi się do spraw publicznych, wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Wobec braku sporu co do wyżej przyjętego założenia niezbędne jest więc określenie pojęcia "sprawa publiczna". Organ odwołał się do wyroków NSA z dnia 14 lipca 2020 r. (sygn. akt OSK 2817/19) i z dnia 29 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1561/19), z których wynika m.in. że określenie istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku skarżącego była realizacja jego indywidualnych interesów, a mianowicie ustalenie jakie opinie zostały wydane przez dwóch lekarzy stomatologów, przy uwzględnieniu przy tym, że opinie te wzięte zostały przez NFZ pod uwagę podczas podejmowania decyzji o wypowiedzeniu umów cywilnoprawnych o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych ze spółkami, w których wnioskodawca jest pełnomocnikiem. W rzeczywistości więc informacje te nie mają znaczenia dla większej ilości osób, grup obywateli czy też nie są istotne dla funkcjonowania organów państwa, dotyczą one bowiem tylko i wyłącznie interesów dwóch spółek – powiązanych z wypowiedzeniem przez NFZ umów cywilnoprawnych zawartych ze spółkami, jak również z odmową zapłaty za zaraportowane świadczenia nielimitowane do czasu zbadania przez specjalnie powołanego lekarza stomatologa całości dokumentacji medycznej obejmującej te świadczenia pod kątem medycznej prawidłowości i zasadności ich wykonania. Zachodzi duże prawdopodobieństwo, że dojdzie do sporu o charakterze cywilnoprawnym w zakresie obu umów zawartych ze spółkami. Powyższe fakty w zestawieniu z okolicznością, że adwokaci z Kancelarii [...]Adwokaci i Doradcy Podatkowi sp.p. reprezentują w przedmiotowych sporach cywilnych z Funduszem wskazanych wyżej świadczeniodawców, zdecydowały o przyjęciu przez organ, że żądane przez wnioskodawcę informacje nie dotyczą sprawy publicznej i nie powinny być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto w ocenie organu, składanie przez adwokata działającego w istocie w interesie prywatnym swojego klienta wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi ewidentne nadużycie prawa.
O fakcie, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej i wobec takiego faktu nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ poinformował skarżącego pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. Pomimo otrzymania pisemnej odpowiedzi skarżący w skardze zarzuca organowi bezczynność i niewydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej, podnosząc, że działanie takie naruszyło art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z takim stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera wyczerpujący katalog sposobów zakończenia postępowania jeśli żądana informacja ma charakter informacji publicznej - organ winien załatwić wniosek zgodnie z ustawą, udzielając tej informacji albo odmówić jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej, gdyż odmowa w innej formie jest niezgodna z prawem i stanowi bezczynność organu. Zupełnie inny sposób działania zobowiązanego winien mieć miejsce, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. NSA podniósł w wyroku z dnia 11 grudnia 2002 r. (sygn. akt II SA 2867/02), że: "odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy z 16.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej". Z powyższego stanowiska NSA wynika, że jeśli sprawa nie dotyczy informacji publicznej to nie można wydać rozstrzygnięcia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Konieczne jest jednak poinformowanie o tym fakcie wnioskodawcy, przy czym wystarczające jest pismo, tak jak uczynił to w niniejszej sprawie organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 Ppsa).
Zgodnie z art. 3 § 1 Ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10).
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Z art. 13 u.d.i.p., wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 ustawy ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer).
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Sprawą publiczną jest działalność zarówno organów władzy publicznej, organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym.
Pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, należy podkreślić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być natomiast podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Jak słusznie zauważył organ, orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Nie można bowiem przy pomocy ustawy o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny (por. m.in. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1561/19, z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18, z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12, a także wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. III OSK 3943/21 i powołane tam orzecznictwo).
W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez organ w piśmie z dnia 9 sierpnia 2021 r., z którego wynika, że informacja żądana przez skarżącego we wniosku z 27 lipca 2021 r. nie jest informacją publiczną, jest prawidłowe. Wniosek ten dotyczył wydania kopii dwóch opinii specjalistów (lekarzy stomatologów) znajdujących się w aktach spraw dotyczących zażaleń spółek A. i B. na oświadczenie o wypowiedzeniu umów zawartych z tymi spółkami, które to umowy dotyczyły udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w rodzaju leczenie stomatologiczne. Zażalenia te zostały złożone na podstawie art. 160 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.), zgodnie z którym świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki, przysługuje zażalenie na czynności Prezesa Funduszu lub dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu dotyczące realizacji umowy. Co istotne, skarżący R. R. (będący adwokatem) jak sam przyznał jest pełnomocnikiem spółek A. sp. z o.o. oraz B. sp. z o.o. sp. k. oraz ich prezesa w różnych sprawach i postępowaniach, w tym także w jednym postępowaniu przed sądem powszechnym przeciwko NFZ. Uzyskanie przedmiotowych opinii, żądanych we wniosku o udzielenie informacji publicznej, jest bezpośrednio związane z wypowiedzeniem wspomnianych wyżej umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej spółkom A. i B. i wynikłymi z tego faktu postępowaniami zażaleniowymi. Jak wprost wskazano w treści skargi, "(...) w przekonaniu skarżącego jako pełnomocnika spółek A. Sp. z o.o. i B. sp. z o.o. sp. k., uzasadnianie odmowy uwzględnienia zażalenia na wypowiedzenie kontraktów powołaniem się na opinie konsultantów już chociażby wskazuje na potrzebę udostępnienia tychże opinii stronie umowy". W ocenie Sądu choćby to stwierdzenie zawarte w skardze nie pozostawia wątpliwości, że rację ma organ podnosząc, iż żądana we wniosku informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek zmierza bowiem do uzyskania informacji w indywidualnej sprawie skarżącego, działającego jako pełnomocnik ww. spółek, nie dotyczy natomiast kwestii, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.
Zgodnie z tym, co wyżej podniesiono, prawidłowy był także sposób załatwienia wniosku skarżącego. Konsekwencją bowiem stwierdzenia, że informacja objęta wnioskiem nie stanowi informacji publicznej, jest fakt, że sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następują w drodze decyzji. Zatem, a contrario, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. nie obejmuje sytuacji, w której żądana informacja nie jest informacją publiczną. W takim wypadku odmowa jej udzielenia winna nastąpić zwykłym pismem (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 23 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Gl 93/20).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI