II SAB/Ke 124/25

II SAB/Ke 124/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
659
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a, art. 151 i art. 200 w zw.z art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Straży Miejskiej w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Straży Miejskiej w Kielcach do rozpatrzenia wniosku E. K. z 28 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej w Kielcach na rzecz E. K. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
E. K. w piśmie z 3 grudnia 2025 r. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na przewlekłość postępowania
w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jej wnioskiem z 28 sierpnia 2025 r. i pismem ponaglającym z 22 września 2025 r. Inne (dalej też "Komendant") skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 1 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. d, f oraz pkt 3 lit. a i f ustawy o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", wobec przyjęcia, że żądanie dotyczy udostępnienia informacji, która nie są informacją publiczną;
2) art. 2 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez odmowę udostępnienia informacji, ze względu na cel składania wniosku, bez zachowania formy decyzji administracyjnej;
3) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez naruszenie ustawowego terminu udostępnienia informacji publicznej bez uzasadnionej przyczyny.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie organu do udzielenia informacji w sprawach i w formie wskazanej
we wniosku z 28 sierpnia 2025 r. i w piśmie ponaglającym z 22 września 2025 r.;
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu;
3) stwierdzenie, że przewlekłość ma charakter rażący;
4) przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł;
zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Z załączonego do skargi wniosku z 28 sierpnia 2025 r. wynika, że skarżąca na podstawie art. 2 ust.1 i art. 10 u.i.d.p. zwróciła się do Komendanta Straży Miejskiej
w K. o udostępnienie informacji w następującym zakresie:
"1. Aktualnie obowiązującej umowy zawartej przez Komendanta Straży Miejskiej
w K. na podstawie par. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie szkolenia podstawowego strażników gminnych (miejskich) z jednostką szkolącą. Proszę o udzielenie informacji w formie kopii umowy.
2. W związku z pozyskaniem informacji, iż w Straży Miejskiej w K. nie jest aktualizowana na bieżąco ewidencja etatów zgodnie z wymogami par 3 ust. 1 i par. 4 ust 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 12 listopada 2009r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia przez straże miejskie ewidencji etatów, wyposażenia oraz wynikach działalności ( tj. Dz.U.2017r. poz.1502 ) - proszę o udostępnienie informacji dotyczących osób zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych:
zastępcy komendanta;
kierownika;
zastępcy kierownika,
- według stanu na dzień: 31 grudnia 2024 r. 6 luty 2025 r., 24 marca 2025 r., 30 czerwca 2025 r.
Proszę o udzielenie informacji w formie - imiennego wykazu osób zatrudnionych na stanowiskach w/w dniach;
- wskazania wymiaru ich etatu;
- wskazania okresów zatrudnienia na w/w stanowiskach (data objęcia stanowiska, utrata stanowiska, tryb powierzenia i utraty stanowiska, warunków zatrudnienia).
3. W związku z przekazaniem przez Prezydent Miasta K. przy piśmie z dnia 12 sierpnia 2025 r. znak : [...] ewidencji etatów według stanu na dzień 30 czerwca 2025 r. niezgodnego z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia MSWiA z dnia 12 listopada 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia przez straże miejskie ewidencji etatów, wyposażenia oraz wynikach działalności (Dz. U. 2017 r. poz. 1502) - proszę o udostępnienie dodatkowych informacji w zakresie:
1) liczby osób zatrudnionych w Straży Miejskiej w K. na stanowiskach urzędniczych - nie będących strażnikami, pomocniczych, obsługi - według stanu na dzień: 31 grudnia 2024 r., 6 luty 2025 r., 24 marca 2025 r., 30 czerwca 2025 r.
2) osób sporządzających i ponoszących odpowiedzialność za prowadzenie ewidencji etatów w Straży Miejskiej w K. zgodnie z rzeczywistym stanem, w tym osoby, która sporządziła ewidencję udostępnioną przy piśmie Prezydent Miasta z dnia 12 sierpnia 2025 r. Proszę o udzielenie informacji w formie:
- wykazu zawierającego liczbę osób zatrudnionych na w/w stanowiskach
i odpowiadającą im liczbę etatów lub ich części w/w dniach;
- danych personalnych osoby sporządzającej i ponoszącej odpowiedzialność za sporządzenie ewidencji etatów.
4. Proszę o udostępnienie informacji o trybie i warunkach powierzenia pani B. B. stanowiska Zastępcy Komendanta Straży Miejskiej w okresie od 1 kwietnia 2022 r. do 16 maja 2023 r. Proszę o udzielenie informacji w formie kopii dokumentów źródłowych (aktu powierzenia stanowiska, umowy o pracę, rozwiązania umowy o pracę).
5. Proszę o udostępnienie informacji w jaki sposób jest był realizowany par. 8 regulaminu organizacyjnego Straży Miejskiej przyjętego uchwałą Rady Miejskiej
w K. nr [...] dot. uzgadniania zatrudnienia Zastępcy Komendanta w latach 2024 - 2025. Proszę o udzielenie informacji w formie:
opisu zakresu uzgodnień oraz sposobu ich dokumentowania;
dokumentów źródłowych potwierdzających uzgodnienia".
Skarżąca wyjaśniła, że pismem z 12 września 2025 r. organ poinformował ją,
że zachodzi konieczność analizy danych i opracowania stosownej informacji, co uniemożliwia przekazanie informacji w ustawowym terminie. Na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wskazano termin udzielenia odpowiedzi nie później niż do 1 listopada 2025 r. Ponieważ pismo organu nie wskazywało realnej przyczyny opóźnienia, gdyż żądana informacja i forma udostępnienia nie wymagały żadnej analizy wystosowano do organu 22 września 2025 r. pismo ponaglające. Organ pismem z 31 października 2025 r. poinformował, że przekazanie żądanych informacji jest niemożliwie z uwagi na fakt, cyt.: "cel wniosku jest sprzeczny z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej a wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej bowiem nie ma ona charakteru publicznego".
Jak zaznaczyła skarżąca, do dnia wniesienia skargi żądane informacje nie zostały jej udostępnione. Termin do ich udostępnienia upłynął 12 września 2025 r. Podjęta przez organ czynność w postaci pisma z 31 października 2025 r. nie pozwala na sformułowanie zarzutu całkowitej bezczynności organu, jednak w świetle prawa należy ją uznać za bezskuteczną, a wniosek o udostępnienie informacji publicznej za nierozpatrzony.
Zdaniem skarżącej, żądane we wniosku informacje posiadają walor informacji publicznej. Stanowisko zajęte w piśmie organu z 31 października 2025 r. nie ma oparcia w prawie i w istocie oznacza odmowę udzielenia informacji publicznej. Argumenty organu pozbawione są logiki, gdy twierdzi, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a jednocześnie formułuje zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej. Nie można nadużywać prawa do informacji publicznej w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną. Odmowa winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a taka decyzja nie została wydana.
W ocenie skarżącej, treść jej wniosku nie uzasadniała przedłużania terminu udzielenia odpowiedzi w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Wniosek dotyczy udostępnienia dokumentów urzędowych i prostych informacji, które nie wymagają żadnej analizy czy przetworzenia. Organ nie miał wątpliwości, że wniosek dotyczy informacji publicznej. Pogląd w tej sprawie zmienił, stwierdzając w piśmie z 31 października 2025 r., że żądane informacje nie są informacją publiczną. Przy czym jako kryterium oceny organ przyjął domniemany cel składania przez stronę wniosku. Argumenty użyte w tym piśmie oparte są na nieprawdziwym twierdzeniu, że skarżąca pozostaje ze Strażą Miejską w sporze sądowym. Zaprzeczyła, aby pozostawała ze Strażą Miejską w jakimkolwiek sporze - poza niniejszym postępowaniem. Dodała, że osoba, którą reprezentowała w sądzie pracy jako pełnomocnik substytucyjny, pozostaje w sporze ze swoim pracodawcą, tj. Strażą Miejską, a nie z Komendantem. W tym stanie rzeczy, jej zdaniem, bezpodstawne jest twierdzenie organu, że żądane informacje dotyczyły jej "własnej" sprawy. Informacje nie dotyczyły żadnych prywatnych czy partykularnych interesów, ale pozyskania obiektywnej wiedzy o działalności Straży Miejskiej i jej funkcjonowaniu.
Uzasadniając wniosek o stwierdzenie, że przewlekłość nastą piła z rażącym naruszeniem prawa skarżąca podniosła, że przepisy ustawy naruszono w sposób oczywisty, z pełną świadomością, z niedopuszczalną motywacją. Treść pisma z 31 października 2025 r. ujawnia rzeczywiste motywy odmowy udostępnienia informacji publicznej. Informacji nie udostępniono, bo mogły mieć znaczenie w sprawie sądowej dotyczącej roszczeń pracownika organu. Taka motywacja była niedopuszczalna
i stanowiła nadużycie prawa. Zła wola organu wynika także z powoływania się na sposób wykorzystania informacji publicznej pozyskanej przez stronę od innego organu. Komendant dokonywał specyficznej konsultacji z Prezydentem Miasta również zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Podmioty te współdziałały w złej wierze, w zamiarze odmowy udostępnienia informacji publicznej w ochronie interesu pracodawcy - strony postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Inne wniósł
o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej oraz wniosków w niej zawartych. Zwrócił się także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) akt postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w K., sygn. akt IVP [...], w tym wniosku dowodowego z 25 września 2025 r. na okoliczność istnienia i zakresu sporu pracowniczego, roli skarżącej jako profesjonalnego pełnomocnika procesowego, wykorzystywania informacji uzyskiwanych w trybie u.i.d.p. jako materiału dowodowego w tym postępowaniu, celu i motywów złożenia wniosku z 28 sierpnia 2025 r.;
2) akt postępowania [...] na okoliczność kierowania wielokrotnie do organów żądania tożsamych informacji w sposób uporczywy, z intencją paraliżowania działań organu i w celach osobistych, co stanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej.
Odpowiadając na skargę, Komendant podkreślił, że spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy rozpoznał wniosek o udzielenie informacji publicznej. Jego zdaniem, działania podejmowane w sprawie wskazują jednoznacznie na brak bezczynności. Po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej 28 sierpnia 2025 r., organ - zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - poinformował pismem z 12 września 2025 r. o przedłużeniu terminu do 1 listopada 2025 r., wskazując potrzebę zgromadzenia danych i dokonania analizy. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z treścią stanowiska organu, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi na przewlekłość.
W piśmie z 31 października 2025 r. organ przedstawił swoje stanowisko, że z uwagi na wielość żądanych informacji oraz konieczność analizy posiadanych przez organ danych opracowanie informacji wymagało dłuższego terminu aniżeli wskazany w art. 13 ust 1 u.d.i.p. Informacja w tym zakresie została przedstawiona skarżącej
12 września 2025 r. Jednocześnie 1 września 2025 r. do organu sprawującego nadzór na działalnością Straży Miejskiej w K., tj. Prezydenta Miasta K. wpłynął od skarżącej wniosek, który w swym zakresie odpowiadał wnioskowi kierowanemu do Komendanta 28 sierpnia 2025 r. Również i w tym wypadku koniecznym było przedłużenie terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Organ podniósł, że pomiędzy stronami toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w K., w którym skarżąca reprezentowała pracownika Straży Miejskiej, pozostającego w pracowniczym sporze z Komendantem Straży Miejskiej. Strony postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. 18 listopada 2025 r. zawarły ugodę.
W dniu 30 września 2025 r. Komendant otrzymał odpis pisma procesowego z 25 września 2025 r. z wnioskiem dowodowym kierowanym do Sądu Rejonowego w K., w którym skarżąca, działająca jako profesjonalny pełnomocnik procesowy, przedłożyła informacje, które uzyskała w trybie u.d.i.p. od Prezydenta Miasta K. 12 sierpnia 2025 r. w odpowiedzi na jej wniosek z 31 lipca 2025 r. W tym samym piśmie do Sądu Rejonowego w K. skarżąca przedłożyła kserokopię pisma Komendanta Straży Miejskiej z 12 września 2025 r., które stanowi odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 28 sierpnia 2025 r. Wskazała jednocześnie, że składała wnioski o dostęp do informacji publicznej zarówno do Komendanta jak i Prezydenta w celu przedstawiania uzyskanych informacji w kolejnych wnioskach dowodowych w postępowaniu pracowniczym przed Sądem.
W ocenie organu, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może stanowić podstawy do otrzymania informacji we własnej sprawie.
Należy stwierdzić, że wniosek z 28 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej nie ma waloru informacji publicznej. Jego przedmiotem nie jest kwestia służąca jakiemukolwiek interesowi społecznemu, dotyczy on jedynie realizacji indywidualnych interesów kancelarii, działającej w imieniu i na rzecz mocodawcy w zakresie doradztwa prawnego. Skoro zatem przedmiotem wniosku jest realizacja indywidualnego interesu kancelarii, to nie dotyczy on sprawy publicznej
i nie może zostać udostępniony w trybie u.d.i.p. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca, będąca pełnomocnikiem procesowym w sprawie pracowniczej złożyła już odpowiedni wniosek dowodowy do Sądu Rejonowego w K. w zakresie objętym pkt 2 wniosku z 28 sierpnia 2025 r. Fakt ten jasno wskazuje motywy i intencje skarżącej, która w trakcie oczekiwania na udzielenie jej odpowiedzi na wniosek w trybie dostępu do informacji publicznej, czy to przez Komendanta czy przez Prezydenta, tożsamy wniosek składa w trybie przepisów postępowania cywilnego w indywidualnej sprawie swego mocodawcy.
Organ wyjaśnił, że udzielona odpowiedź nie stanowi odmowy udostępnienia informacji, jest natomiast informacją, że wniosek nie stanowił informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i nie mógł zostać uznany za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie tej ustawy. W tym przypadku przewidzianą formą odpowiedzi było pismo informacyjne, które kończy postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 142 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym (art. 120 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10).
Rozpoznając sprawę ze skargi na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu, sąd na podstawie akt sprawy i w oparciu o wynikający z nich stan faktyczny oraz prawny dokonuje oceny w zakresie stwierdzenia bezczynności, bądź przewlekłości postępowania, przy czym ocena ta jest niezależna od oceny i zarzutów sformułowanych w skardze. A zatem w wypadku stwierdzenia, że w badanej sprawie organ dopuścił się bezczynności sąd stwierdza bezczynność pomimo tego, że w skardze sformułowano zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca zarzuciła, że Komendant dopuścił się przewlekłości postępowania, choć z uzasadnienia skargi jednoznacznie wynika, że strona kwestionuje również bezczynność organu, oczekując, że sąd administracyjny zobowiąże organ do udzielenia jej informacji publicznej,
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Z kolei przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny.
Z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie ulega wątpliwości, że Komendant Straży Miejskiej jest kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Zważywszy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej, jak również informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, informacja żądana we wniosku z dnia 28 sierpnia 2025 r. stanowi informację publiczną, dotyczy bowiem – w sensie szeroko pojętym – pracowników straży miejskiej. Wnioskowana informacja jest informacją publiczną
w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 4 lit. a) u.d.i.p.
Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
W niniejszej sprawie Inne nie kwestionował tego, że żądana informacja jest informacją publiczną, a w związku z tym zastosował tryb określony w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i przedłużył termin do załatwienia wniosku z uwagi na konieczność analizy posiadanych przez organ danych i opracowania stosownej informacji (pismo z 12 września 2025 r.). Niemniej w piśmie z 31 października 2025 r., załatwiając ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej, organ odmówił jej udzielenia z powołaniem się na nadużycie prawa do informacji publicznej. Tymczasem wskazać należy, podzielając w tym względzie utrwalony pogląd sądownictwa administracyjnego, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., III OSK 2034/23, lex nr 3821209 i powołane tam: wyroki NSA z 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z 2 października 2024 r. III OSK 92/23, z 10 października 2024 r.: III OSK 89/24, III OSK 1087/24 i III OSK 311/24).
W kontrolowanej sprawie organ pismem odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, czym naruszył art. 13 1 i 2 w zw. z art. 16 i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Motywy, jakimi kierowała się skarżąca występując do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie mogły mieć znaczenia dla wyniku tej sprawy (stąd wnioski dowodowe zgłoszone w odpowiedzi na skargę okazały się niezasadne). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ud.i.p., pod osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była stroną w sporach przed sądami powszechnymi, na które wskazuje organ, a raczej pełnomocnikiem. Niewykluczone, że skarżąca ma własne cele zawodowe, a udzielone jej informacje mają im służyć, ale te kwestie mogłyby być badane, gdyby w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej się na nie powołano.
Podsumowując, do dnia wydania wyroku wniosek o udostępnienie informacji publicznej, o który chodzi w tej sprawie, nie został załatwiony zgodnie z przepisami prawa, co wymagało zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) w punkcie I wyroku z określeniem terminu zgodnego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z przywołanym już art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu zachodzi z rażącym naruszeniem prawa, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. II OSK 381/18, dostępny jak wyżej).
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa z uwagi na to, że organ nie zlekceważył swoich ustawowych obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej w tym znaczeniu, że początkowo przedłożył termin załatwienia wniosku zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a potem w terminie wyznaczonym odpowiedział na wniosek. Okoliczność, że Komendant nie wydał decyzji spowodowała, że dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, ale nie może ona sama w sobie przesądzać o rażącym naruszeniu prawa. Dlatego w punkcie II wyroku Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. w punkcie III wyroku oddalił skargę w pozostałej części. Sąd nie stwierdził, aby organ załatwiał wniosek w sposób przewlekły, podejmował czynności pozorne, niezasadnie przedłużał bieg sprawy, poza trybem dopuszczonym dyspozycją art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Sąd nie przyznał także skarżącej sumy pieniężnej, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, czy i z jakich powodów żądana w skardze kwota ma zadośćuczynić jej stratom. Z drugiej strony uwzględnienie skargi i wytknięte przez Sąd błędy powinny odegrać rolę prewencyjną, aby w przyszłości organ takich naruszeń się nie dopuszczał.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie IV wyroku.