II SAB/Ke 102/24

II SAB/Ke 102/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Beata Ziomek
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 37 par. 1 pkt 1 i pkt 2, art.35 par. 1, art. 65 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi U. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
W piśmie z 23 sierpnia 2024 r. U. G. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w miejscowości B., częściowo zajęte pod drogi i lasy, znak sprawy: [...], zarzucając naruszenie art. 35 § 1 - 3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez brak załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a także brak informowania skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; zobowiązanie organu do podjęcia czynności zmierzających do wszczęcia postępowania w określonym terminie; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 31230,65 zł na poziomie pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 r. ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jednocześnie skarżąca wskazała, że skarga została poprzedzona ponagleniem wniesionym 10 maja 2024 r. do Ministra Rozwoju i Technologii.
W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała w szczególności, że sprawa została zainicjowana wnioskiem z grudnia 2005 r. Wniosek został złożony w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 ze zm.) i dotyczył stwierdzenia nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r, prawa własności do nieruchomości położonych w gminie K. W., obręb 0001 Boronice, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki numer[...] zajętych pod drogi, za odszkodowaniem. Wówczas skarżąca wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o wypłatę odszkodowania za ww. nieruchomości położone w miejscowości B. częściowo zajęte pod drogi i lasy. Po upływie 11 lat Wojewoda Małopolski pismem z 4 listopada 2016 r. przekazał ww. wniosek według właściwości Wojewodzie wraz z pismami z 31 grudnia 2005 r.,
6 września 2016 r. i 21 września 2016 r. Wojewoda postanowieniem z 14 marca 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania. Skarżąca zaskarżyła to rozstrzygnięcie, jednak po rozpoznaniu zażalenia Minister Rozwoju decyzją z 30 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie Ministra Rozwoju zostało następnie utrzymane w mocy wyrokiem WSA w Warszawie z 30 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2100/20. Ostatecznie wyrokiem z 15 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 321/22, NSA uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie oraz postanowienie Wojewody z 14 marca 2017 r., stwierdzając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz art. 61a § 1 k.p.a.
Skarżąca podniosła, że od powyższego rozstrzygnięcia upłynęło półtora roku, NSA wskazał organowi jasne wytyczne co do dalszego postępowania, a sprawa niniejsza nie została załatwiona. Organ mimo upływu tak długiego okresu nie jest w stanie prawidłowo ustalić interesu prawnego wnioskodawczyni do działania w niniejszej sprawie, która otrzymuje kolejne zawiadomienia o przesunięciu terminu załatwienia sprawy z uwagi na konieczność gromadzenia materiału dowodowego (bez szerszego uzasadnienia).
Ostatnie zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 k.p.a. wskazujące na brak możliwości załatwienia sprawy w terminie przesłane do skarżącej jest datowane na dzień 15 kwietnia 2024 r. i wskazuje termin załatwienia niniejszej sprawy na dzień 15 lipca 2024 r. Mimo tego, w dacie sporządzenia niniejszej skargi sprawa nie została załatwiona, a skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o przyczynach tego stanu rzeczy oraz o ewentualnym wyznaczeniu kolejnego terminu zakończenia postępowania.
Zdaniem skarżącej, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w stopniu rażącym. Sprawa została przekazana organowi w 2016 r. i od tego czasu organ nie jest w stanie ustalić interesu prawnego skarżącej do działania w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia jest również fakt, że przed przekazaniem organowi sprawa zalegała u Wojewody Małopolskiego niemal 11 lat, a od złożenia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie upłynęło już niemal 19 lat. Nadto organ zaprzestał realizacji obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a., a wcześniejsze zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie spełniały wymogów określonych w art. 36 k.p.a. - nadużywanie tej instytucji dodatkowo świadczy o tym, że to postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły.
Wobec powyższego skarżąca domaga się nie tylko zobowiązania organu do pilnego podjęcia działań w sprawie, ale również przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu uiszczenie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości, przedstawiając szczegółowy przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej z 31 grudnia 2005 r. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w miejscowości B. częściowo zajęte pod drogi i lasy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W tej sprawie ten warunek został spełniony.
W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (opublik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd wskazał, że pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, jak podniósł NSA, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. i zawarte w nich definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia.
Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są bowiem załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Na mocy art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Zakwalifikowanie postępowania organu jako dotkniętego bezczynnością lub przewlekłością wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, w tym również w zakresie prawnej dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania.
W kontrolowanej sprawie lektura materiałów zebranych w aktach pozwala uznać, że skarga jest nieuzasadniona.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 31 grudnia 2005 r. strona skarżąca wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o wypłatę odszkodowania za nieruchomości położone w miejscowości B. częściowo zajęte pod drogi oraz lasy. Niemniej dopiero pismem z 4 listopada 2016 r. Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przesłał ww. sprawę według właściwości Wojewodzie. Pismo wpłynęło do ostatnio wymienionego organu 14 listopada 2016 r., zatem dopiero od tej daty w tej sprawie tut. Sąd mógł poddać kontroli sądowoadministracyjnej sprawność prowadzenia postępowania administracyjnego. Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostają tym samym okoliczności, które zaistniały przed przekazaniem sprawy Wojewodzie, skoro temu organowi strona zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wynika z akt, że Wojewoda Małopolski pismami z: 29 stycznia 2008 r., 9 czerwca 2009 r. oraz 26 sierpnia 2016 r. wzywał stronę do sprecyzowania wniosku i uzupełnienie złożonej dokumentacji. W odpowiedzi skarżąca w pismach z 6 września 2016 r. poprosiła o przedłużenie terminu na dostarczenie w uzupełnieniu dokumentacji do 15 października 2016 r. m.in. przesyłając pełnomocnictwo, a w piśmie z 21 września 2016 r. wyjaśniła, iż wniosek dotyczył wszystkich działek zajętych pod drogi gminne, powiatowe i wojewódzkie w miejscowości B., które zostały przejęte na podstawie reformy rolnej przez Skarb Państwa. Według ustaleń strony były to działki o nr nr: [...] Do akt złożono nadto postanowienie spadkowe po zmarłym Z. C. - S. oraz zmarłych: Z. C. i J. B., a także wydruki z ewidencji gruntów i budynków z 12 kwietnia 2013 r.
Wobec powyższego Wojewoda przekazał pismem z 9 grudnia 2016 r. Staroście Kazimierskiemu, jako organowi właściwemu w sprawie, pismo precyzujące żądanie strony i zobowiązał Starostę do przesłania niezbędnych informacji umożliwiających dokonanie weryfikacji, czy względem wskazanych nieruchomości zostały spełnione ustawowe przesłanki wynikające z treści art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pismem z 23 grudnia 2016 r. S. K. odpowiedział na wystąpienie Wojewody, przesyłając informacje dotyczące poszczególnych działek, których dotyczy wniosek skarżącej.
W nawiązaniu do poprzedniej korespondencji oraz przekazanych informacji od Starosty względem rzeczywistego stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości - jak wyjaśnił Wojewoda - pismem z 18 stycznia 2017 r. zobowiązał Starostę do przesłania kopii map ewidencyjnych sporządzonych dla tego obszaru umożliwiających identyfikację granic działek na dzień 31 grudnia 1998 r. S. K. w załączeniu do pisma z 31 stycznia 2017 r. przesłał do Wojewody poświadczone kopie map.
Następnie sporządzona została 15 lutego 2017 r. przez pracownika prowadzącego sprawę notatka służbowa z analizy dokumentacji w zakresie stanu prawnego dróg objętych ww. wnioskiem uwłaszczeniowym oraz dodatkowo kolejna z 28 lutego 2017 r. z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Urzędu Miejskiego w K. W., zajmującym się sprawami dróg gminnych.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy oraz uzyskane informacje w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających Wojewoda wskazał, że postanowieniem z 14 marca 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonych w gminie K. W., obręb B., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr nr: [...] oraz nr [...] zajętych pod drogi z uwagi na ocenę, że żądanie uwłaszczenia zostało wniesione przez osobę, która nie może być uznana za stronę postępowania oraz brak spełnienia obligatoryjnych przesłanek przewidzianych w ww. przepisie, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte. Na ww. postanowienie Wojewody 18 kwietnia 2017 r. strona złożyła zażalenie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Zażalenie przesłane zostało wraz z aktami sprawy pismem Wojewody z 25 kwietnia 2017 r. do właściwego ministra. Postanowieniem z 30 czerwca 2020 r. Minister Rozwoju utrzymał w mocy ww. postanowienie Wojewody z 14 marca 2017 r. Od postanowienia tego została złożona skarga. WSA w Warszawie wyrokiem z 30 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2100/20 oddalił skargę na ww. postanowienie Ministra Rozwoju. NSA wyrokiem z 15 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 321/22 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie, postanowienie Ministra Rozwoju oraz postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nabycia z mocy prawa przez jednostki samorządu terytorialnego ww. nieruchomości. W dniu 18 maja 2023 r. Wojewoda otrzymał pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii wraz z aktami sprawy.
Faktycznie więc po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny organ, związany wytycznymi sądu II instancji, zobowiązany został prowadzić postępowanie administracyjne z zachowaniem m.in. wymogów określonych w art. 35 i art. 36 k.p.a. Sąd kasacyjny nie zaakceptował bowiem rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego.
Zatem z uwagi na wytyczne zawarte w ww. wyroku NSA w Warszawie, Wojewoda zawiadomieniem z 26 maja 2024 r., działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., przedłużył termin zakończenia przedmiotowego postępowania do 31 sierpnia 2023 r. z uwagi na konieczność skompletowania materiału dowodowego oraz jednocześnie pismami z 26 maja 2023 r. wystosowanymi do Starosty [...] złożył wnioski o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym (tj. z zasobu ewidencji gruntów i budynków) w odniesieniu do wszystkich ww. nieruchomości. W odpowiedzi S. K. przesłał przy piśmie z 2 czerwca 2023 r. wypisy z rejestru gruntów dotyczące tych nieruchomości. Dalej Wojewoda pismem z 29 sierpnia 2023 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju (wydziału ksiąg wieczystych) o uzyskanie informacji dotyczącej ww. nieruchomości.
Wojewoda następnie przesłał do stron postępowania zawiadomienie z 28 sierpnia 2023 r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 15 listopada 2023 r. z uwagi na konieczność uzyskania informacji z sądu wieczystoksięgowego (na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.). Pismem z 19 października 2023 r. organ wystąpił do Starosty [...] w kwestii uzyskania informacji w sprawie podziału jednej z ww. działek oraz przesłanie w tym zakresie stosownej dokumentacji, na co Starosta odpowiedział pismem z 26 października 2023 r. (data wpływu do organu – 3 listopada 2023 r.). Organ wystąpił także do Burmistrza [...] i G. K. Wielka o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi z ewidencji gruntów ww. działki oraz działek powstałych z jej podziału.
W dniu 10 listopada 2023 r. Wojewoda ponownie, w trybie art. 36 § 1 k.p.a., poinformował strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 31 stycznia 2024r., z uwagi na konieczność uzyskania odpowiedzi na ww. wystąpienie skierowane do Burmistrza [...] i G. K. Wielkiej. Odpowiedź na to wystąpienie organ uzyskał pismem z 15 grudnia 2023 r. informującym o dokonanej przez Starostę Kazimierskiego zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie Gminy z pozycji właściciela w stosunku m.in. do działki nr [...]. Wobec powyższego Wojewoda pismem z 8 stycznia 2024 r. wystąpił do Starosty [...] o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym tj. ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do ww. działek: nr [...] i nr [...].
W odpowiedzi przy piśmie Starosty [...] z 19 stycznia 2024 r. przesłane zostały wnioskowane wypisy z rejestru gruntów. Wojewoda dodatkowo pismem z 24 stycznia 2024 r. zwrócił się do Starosty [...] o wyjaśnienia zapisów ujawnionych w przesłanym wypisie z rejestru ewidencji gruntów odnośnie do działki nr [...].
W związku z powyższym 24 stycznia 2024 r. organ zawiadomił o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 15 kwietnia 2024 r. z uwagi na konieczność uzyskania odpowiedzi na ww. wystąpienie skierowane do Starosty [...]. Wojewoda otrzymał odpowiedź Starosty [...] pismem z 6 lutego 2024 r. wraz z dodatkową dokumentacją dotyczącą zmiany zapisów w ewidencji gruntów, co wpłynęło do organu 12 lutego 2024 r. Stąd 15 kwietnia 2024 r. ponownie zwrócono się do Starosty [...] - jak wyjaśnił Wojewoda - w związku z uznaniem poprzednio otrzymanych wyjaśnień za niewystarczające w kwestii dotyczącej ustaleń własności Skarbu Państwa do działki [...]. Odrębnym pismem Wojewoda przesłał także do Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju VIII Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K. W. informację odnośnie dokonanych ustaleń dotyczących własności Skarbu Państwa w stosunku do działki nr [...].
W dniu 12 lutego 2024 r. wpłynęła do organu ze Starostwa Powiatowego dokumentacja dotycząca działki nr [...].
Wojewoda zawiadomił (pismem z 15 kwietnia 2024 r.) o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 15 lipca 2024 r. - na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - z uwagi na konieczność dalszego kompletowania materiału dowodowego i w tej dacie organ zwrócił się do Starosty [...] o informacje, na podstawie których w Skarb Państwa ujawniono jako właściciela działki nr [...]. Zwrócił uwagę na okoliczności, które poprzednia odpowiedź Starosty nie uwzględniała.
Pismem z 24 maja 2024 r. Wojewoda kolejny raz zobowiązał Starostę Kazimierskiego do udzielenia informacji, ewentualnie przesłanie dokumentów, związanych z ujawnieniem Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...]. Wojewoda otrzymał odpowiedź Starosty [...] pismem z 7 czerwca 2024 r.
Równocześnie 24 maja 2024 r. do Ministra Rozwoju i Technologii za pośrednictwem Wojewody zostało złożone w oparciu o art. 37 k.p.a. ponaglenie skarżącej w związku z niezałatwieniem w terminie określonym art. 35 k.p.a., które Minister postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. uznał za nieuzasadnione, a tym samym, że postępowanie prowadzone przez Wojewodę nie było prowadzone w sposób przewlekły.
Wojewoda zawiadomił więc strony w oparciu o art. 10 k.p.a. pismem z 15 lipca 2024 r. o przygotowaniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji oraz przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 15 września 2024 r. celem umożliwienia stronom zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie przed wydaniem decyzji.
Ostatecznie Wojewoda 11 września 2024 r. wydał w sprawie decyzję znak: [...], kończąc prowadzone w pierwszej instancji postępowanie administracyjne. Rozpoznawana skarga została złożona 28 sierpnia 2024 r., zatem jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie.
Jak wskazano na wstępie rozważań, zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Te, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, powinny być załatwiane niezwłocznie. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od tego dnia. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Co istotne na mocy art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, nawet jeśli przyczyna zwłoki jest niezależna od organu.
Analizując przebieg postępowania od daty otrzymania wniosku skarżącej od Wojewody Małopolskiego nie sposób podzielić zarzutów skargi, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia tego postępowania.
Należy w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę na zawiły charakter sprawy. Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa własności kilku nieruchomości, spośród których niektóre uległy już podziałowi. Organ zobowiązany był wyjaśnić stan prawny i stan władania tymi gruntami na dzień 31 grudnia 1998 r.
Ponadto postępowanie zobligowany był prowadzić stosownie do wytycznych NSA w Warszawie zawartych w wyroku z 15 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 321/22.
Nie ma wątpliwości, że w toku postępowania organ wywiązywał się z obowiązku zawiadamiania strony o przedłużeniu postępowania administracyjnego i jego powodach. Powody te zostały sformułowane ogólnie, ale chronologia podejmowanych czynności oraz treść dokumentów zawartych w aktach potwierdza zaistnienie tych powodów i uzasadnia zastosowanie art. 36 § 1 k.p.a. Strona w każdym czasie mogła zapoznać się z aktami sprawy. Przepisy prawa nie precyzują, na ile szczegółowo powinny zostać określone powody zwłoki w zakończeniu postępowania. Nie jest również prawem określona liczba dopuszczalnych przedłużeń postepowania na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Organy nie mają tu dowolności, istotne jest by kolejne czynności zmierzały do wyjaśnienia sprawy i były w okolicznościach sprawy podejmowane sprawnie. W tej sprawie naruszenia w tym względzie Sąd nie dostrzegł.
Wypada zauważyć, że Wojewoda podejmował szereg czynności dowodowych i postępy w wyjaśnieniu sprawy były możliwe zazwyczaj dopiero po uzyskaniu pisemnych odpowiedzi od innych organów czy sądu. Na okres trwania postępowania administracyjnego potrzebnego na uzyskanie takich odpowiedzi i na ich treść organ nie miał wpływu. Gromadzenie materiału dowodowego w sprawach zawiłych bywa niejednokrotnie czasochłonne.
Odebranie przez stronę skarżącą (jej pełnomocnika) zawiadomienia Wojewody wydanego w oparciu o art. 10 k.p.a., pozwoliłoby jej na uzyskanie wiedzy, na jakim etapie znajduje się prowadzone przez Wojewodę postępowanie. Należy przypomnieć, że prawidłowość prowadzonego postępowania dowodowego i jego skuteczność oraz zasadność wydanej decyzji może być kontrolowana w postępowaniu z odwołania na decyzję Wojewody z 14 września 2024r. W niniejszym postepowaniu Sąd bada, czy organ nie dopuścił się zwłoki w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu, nie można stwierdzić, że w niniejszej sprawie zaistniała przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę.
Mając powyższe na względzie, skarga okazała się niezasadna, w tym także sformułowane w niej żądania skarżącej, w szczególności przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.