II SAB/Ke 1/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroku z uzasadnieniem, stwierdzając bezczynność organu.
Skarga dotyczyła bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci zanonimizowanego wyroku wraz z uzasadnieniem. Organ odmówił udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując na przepisy k.p.k. Sąd uznał, że wyrok sądu z uzasadnieniem jest informacją publiczną i podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie przepisów k.p.k. w tym zakresie. W konsekwencji, sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku i stwierdził bezczynność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę A. G. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca domagała się udostępnienia zanonimizowanego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach wraz z uzasadnieniem. Organ odmówił udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, powołując się na art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i art. 156 k.p.k., argumentując, że dostęp do takich dokumentów regulują przepisy k.p.k. Sąd uznał jednak, że treść orzeczeń sądów powszechnych wraz z uzasadnieniami stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach tej ustawy, nawet jeśli znajduje się w aktach sprawy karnej. Nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej z 2015 roku jednoznacznie wskazała, że orzeczenia sądów są dokumentami urzędowymi podlegającymi udostępnieniu. Sąd podkreślił, że przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt sprawy jako zbioru, a nie do konkretnej informacji publicznej zawartej w dokumencie urzędowym. W związku z tym, organ dopuścił się bezczynności, odmawiając rozpatrzenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyrok sądu wraz z uzasadnieniem stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega udostępnieniu na jej zasadach, nawet jeśli znajduje się w aktach sprawy karnej. Przepisy Kodeksu postępowania karnego regulują dostęp do akt sprawy jako zbioru, a nie do konkretnej informacji publicznej zawartej w dokumencie urzędowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że treść orzeczeń sądów powszechnych z uzasadnieniami jest informacją publiczną zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., co zostało potwierdzone nowelizacją ustawy. Podkreślono, że przepisy k.p.k. dotyczą dostępu do akt jako zbioru, a nie do konkretnych dokumentów urzędowych, które mogą być informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w związku z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 15 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.k. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § § 5
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu z uzasadnieniem jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy k.p.k. nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udostępniania orzeczeń sądowych.
Odrzucone argumenty
Wyrok wraz z uzasadnieniem wydany w sprawie karnej nie stanowi informacji publicznej. Dostęp do wyroku wraz z uzasadnieniem reguluje wyłącznie art. 156 k.p.k., a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Treść orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami, jako wydane przez sąd - w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko wobec stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący sprawozdawca
Renata Detka
sędzia
Agnieszka Banach
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że orzeczenia sądowe z uzasadnieniami są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, niezależnie od tego, czy znajdują się w aktach spraw karnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego typu informacji (orzeczenia sądowe) i nie przesądza o dostępie do innych dokumentów znajdujących się w aktach spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i wyjaśnia, kiedy przepisy szczególne (jak k.p.k.) nie wyłączają zastosowania ustawy ogólnej. Jest to istotne dla praktyków i obywateli zainteresowanych dostępem do dokumentów sądowych.
“Czy wyrok sądowy to informacja publiczna? WSA w Kielcach wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ke 1/26 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2026-02-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2026-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach Beata Ziomek Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Prezes Sądu Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3, art. 149 § 1a art. 200 w związku z art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 902 z art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 13 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 1997 nr 89 poz 555 art. 156 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach do rozpatrzenia wniosku A. G. z dnia 8 grudnia 2025 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej – w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 23 grudnia 2025 r. A. G. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach dotyczącą jej wniosku z 8 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w formie zanonimizowanego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach III Wydział Karny o sygn. akt III K 48/16 wraz z uzasadnieniem, formułując zarzuty naruszenia: 1) art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 t.j.), dalej "u.d.i.p." - poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że brak jest podstaw prawnych do udzielenia żądanej informacji w tej sprawie w trybie u.d.i.p. oraz jednoczesnym wskazaniu, że wnioskodawca może wystąpić z przedmiotowym wnioskiem w trybie art 156 k.p.k. - podczas gdy w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zakończonego postępowania karnego zastosowanie znajdują przepisy u.d.i.p.; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie. W uzasadnieniu skarżąca, powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. oraz w szerokim zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, zakwestionowała odpowiedź udzieloną przez organ pismem z 9 grudnia 2025 r. – w którym została poinformowana, że przedmiotowy wniosek nie został zakwalifikowany do rozpoznania w trybie u.d.i.p. Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że wyrok wraz z uzasadnieniem wydany w sprawie karnej nie stanowi informacji publicznej. Organ powołał się przy tym na art. 1 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W niniejszej sytuacji odmienną ustawą jest kodeks postępowania karnego (art. 156), co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2025 r. III OSK 1425/23, w którym podkreślono m.in., że "Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko wobec stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej". Mając na względzie powyższe organ poinformował wnioskodawczynię, że brak jest podstaw prawnych do udzielenia niniejszej informacji w trybie u.d.i.p., jednocześnie zawiadamiając, iż istnieje możliwość wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem w trybie art. 156 k.p.k. Pismem z 9 grudnia 2025 r. A. G. (aplikant adwokacki) wystąpiła na podstawie art. 156 § 1 k.p.k. z wnioskiem o wyrażenie zgody na udostępnienie akt sprawy sądowej o sygnaturze III K 48/16 oraz umożliwienie sporządzenia z niej kopii wyroku wraz z uzasadnieniem, wydanego przez Sąd Okręgowy w Kielcach III Wydział Karny, wskazując że – z uwagi na fakt, że kancelaria zaangażowana w konkretną sprawę znajduje się w Warszawie – prosi o możliwość otrzymania kopii wyroku wraz z uzasadnieniem w formie elektronicznej. Pismem z 15 grudnia 2025 r. Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach poinformował A. G., że wyraża zgodę na zapoznanie się z aktami III K 48/16 w siedzibie Sądu Okręgowego w Kielcach - bez możliwości wykonania ich fotokopii. Organ, mając na uwadze treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p., uzasadniając brak podstaw prawnych do udzielenia wnioskodawcy informacji w trybie u.d.i.p., ponownie podkreślił, że w niniejszej sprawie odmienną ustawą jest k.p.k., w tym art. 156, który umożliwia dostęp do akt sprawy karnej innym podmiotom aniżeli strony. Jednocześnie przepis nie wskazuje przesłanek, które winny przemawiać za udzieleniem takowej zgody, czy też odmową. Jak wskazuje się w doktrynie (Komentarz pod redakcją D. Świeckiego), podmioty inne niż strona i jej przedstawiciele mogą mieć udostępnione akta sądowe na zarządzenie prezesa sądu. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, mogą to być przedstawiciele nauki, studenci itp. (por. Grzegorczyk, Kodeks, t. 1, 2014, s. 540). Brzmienie przepisu wskazuje jedynie na możliwość udzielenia zgody, a zatem w tej odmianie instytucja dostępu do akt ma fakultatywny charakter. Brak jest ponadto przesłanek, jakimi powinien kierować się ten organ, udzielając lub odmawiając udzielenia zgody. W literaturze wskazuje się, że akt nie wolno jednak udostępniać osobom, które mogą je wykorzystać sprzecznie z prawem lub dokonać ich zniszczenia czy uszkodzenia. Akt nie udostępnia się także, gdy mogłoby to zakłócić przebieg postępowania karnego (L. Paprzycki [w:] Grajewski, Paprzycki, Płachta, Kodeks, t. 1, 2003, komentarz do art. 156). Niewątpliwie, jeżeli akta zostają udostępnione temu kręgowi podmiotów, wyłączone jest umożliwienie zapoznania ich z opiniami biegłych z zakresu medycyny (por. wyrok SN z 22 kwietnia 1991 r., III KR 161/90, OSP 1992/5, poz. 113). Organ, uwzględniając fakt, że z wnioskiem wystąpiła osoba trzecia - aplikant adwokacki, stwierdził, że wniosek ten winien być uwzględniony wyłącznie w zakresie wglądu do akt sprawy w siedzibie Sądu Okręgowego w Kielcach, bez możliwości wykonania ich fotokopii. Ponadto nie dopuszczono się bezczynności, gdyż przedmiotowe wnioski z 8 i 9 grudnia 2025 r. zostały niezwłocznie rozpatrzone, a wnioskodawczyni zostały udzielone odpowiedzi: 1. na wniosek z 8 grudnia 2025 roku - pismem Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 9 grudnia 2025 roku; 2. na ww. wniosek z 9 grudnia 2025 r. (o udostępnienie akt sprawy oraz umożliwienie sporządzenia z nich kopii na podstawie art. 156 § 1 k.p.k.) - pismem Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z 15 grudnia 2025 r., informującym o zgodzie na zapoznanie się z aktami sprawy karnej w budynku Sądu, bez zgody na wykonanie ich fotokopii. Tym samym A. G. została poinformowana o sposobie rozpatrzenia wniosków w zakreślonym ustawowym terminie, co przesądza, zdaniem organu, o konieczności oddalenia złożonej skargi – w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenie. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub dokonania określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi bowiem wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Z art. 13 u.d.i.p. wynika że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016). W rozpatrywanym przypadku miała miejsce taka właśnie sytuacja - Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach zawiadomił bowiem skarżącą pismem z 9 grudnia 2025r., że jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie zanonimizowanego prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego w sprawie o sygn. III K 48/16 nie został zakwalifikowany do rozpoznania w trybie u.d.i.p. Organ argumentował takie rozwiązanie treścią art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 156 § 1 k.p.k. Stanowisko to nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach jako organ władzy publicznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci u.d.i.p. udostępnieniu podlegają dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Treść orzeczenia sądu nie tylko stanowi zatem – zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane przez sąd - w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 1 października 2025 r., sygn. III OSK 2089/24 i powołane tam orzecznictwo). Obecnie powyższej tezy nie trzeba już wywodzić w procesie wykładni przepisów (jak to konsekwentnie czyniono w orzecznictwie od początku obowiązywania u.d.i.p. – por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", wyd. III, WK 2016, t. 21 do art. 6 ustawy), bowiem przesądziła o tym wprost nowelizacja art. 6 u.d.i.p., dokonana na mocy art. 13 ustawy z 7 listopada 2014r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1662), wprowadzona w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., polegająca na zamieszczeniu w przywołanej jednostce redakcyjnej tiret trzeciego, stanowiącego, że jednym z postaci dokumentów urzędowych jest m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych. Powoływany przez organ art. 156 k.p.k. reguluje dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej. Akta sądowe stanowią zbiór różnego rodzaju informacji, zarówno takich, które są informacją publiczną, jak i takich, które jej nie stanowią. Powyższe nie oznacza jednak, że poszczególne informacje zawarte w dokumentach urzędowych, precyzyjnie określone, a znajdujące się w aktach zakończonego postępowania karnego, nie będą podlegać regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej jako nośnik konkretnej informacji. Art. 156 k.p.k. odnosi się przede wszystkim do zasad udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, a także sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możliwość sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Z kolei art. 156 § 5 k.p.k. stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Oznacza to, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. Chodzi jednak o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu, czego domagała się skarżąca we wniosku (por. przywołany wyżej wyrok NSA wydany w sprawie III OSK 2089/24). W konsekwencji, przy żądaniu udostępnienia orzeczeń sądu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.) nie jest uprawnione stanowisko, że obowiązuje tu odmienna zasada dostępu do informacji publicznej, w oparciu o art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Nie ma w takiej sytuacji wątpliwości, że chodzi o dostęp do informacji publicznej, wytworzonej przez organ władzy publicznej. To, że wnioskowane orzeczenie może zawierać informacje o charakterze prywatnym, lub inne tajemnice chronione prawem nie ma wpływu na kwalifikację żądanego orzeczenia jako informacji publicznej. Okoliczności takie mogą być podstawą ograniczenia dostępu do tej informacji publicznej na podstawie art. 5 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 12 listopada 2025 r., sygn. III OSK 2419/24). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że udzielając skarżącej pisemnej informacji o tym, że jej wniosek "nie został zakwalifikowany do rozpoznania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej" Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach dopuścił się bezczynności. Tak wyrażone przez organ stanowisko nie jest bowiem prawidłowe, a organ był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku w trybie u.d.i.p. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a., Sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, w punkcie I wyroku Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach do rozpatrzenia wniosku A. G. z dnia 8 grudnia 2025r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej – w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na uwadze, że za rażące naruszenie prawa uznaje się naruszenie ciężkie – takie które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała, gdyż organ w ustawowym terminie zareagował na wniosek skarżącej prezentując określone stanowisko prawne, które jednak na skutek rozpoznania skargi Sąd uznał za niezasadne. Nie uprawnia to jednak do uznania, że doszło ze strony organu do rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego (100 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI