II SAB/Go 100/15

II SAB/Go 100/15 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2015-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 58 § 1 pkt 1, art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 29 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.L. na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy .
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2015 r. J.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Rady Miejskiej w sprawie skierowanych przez niego wezwań do usunięcia naruszenia prawa m.in. z dnia [...] maja 2015 r., dotyczącego wyborów sołtysa i rady sołeckiej sołectwa [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.
W uzasadnieniu skargi J.L. przedstawił argumentację przemawiającą jego zdaniem za naruszeniem jego interesu prawnego na skutek zaskarżonej bezczynności organu, a na poparcie swych twierdzeń przytoczył szereg przepisów prawa, w szczególności Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP.
Nadto skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę, w zakresie dotyczącym wskazanego wyżej przedmiotu zaskarżenia, Rada Miejska wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08).
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Rady Miejskiej w przedmiocie skierowanego do tego organu przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] maja 2015 r., dotyczącego wyborów sołtysa i rady sołeckiej sołectwa [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wspomniane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515) w związku z art. 52 § 4 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione zarówno na podstawie pierwszego jak i drugiego ze wspomnianych przepisów (w przypadku pierwszego z nich w art. 101 ust. 1 u.s.g. ustawodawca operuje pojęciem "wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia") stanowi wyłącznie warunek formalny dopuszczalności skargi do sądu, a odpowiedź na to wezwanie jest wyrazem stanowiska organu w sprawie. Odpowiedź organu nie rozstrzyga natomiast o żadnych uprawnieniach lub obowiązkach osoby, która wystąpiła z wezwaniem, a zatem nie może być potraktowana jako decyzja, postanowienie, czy też inna czynność (lub akt) z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest rozstrzygnięciem podjętym w postępowaniu odwoławczym służącym weryfikacji wadliwości aktu w taki sposób, że zastępuje tenże akt. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie uruchamia bowiem szczególnego trybu odwoławczego. Stwarza organowi możliwość samodzielnej weryfikacji aktu w sytuacji, gdy strona zamierza skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005; s. 241). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że udzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa następuje w drodze czynności materialno-technicznej, która nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego.
Skoro na odpowiedź organu udzieloną w reakcji na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jako że czynność tego rodzaju nie stanowi decyzji, postanowienia ani aktu bądź czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to również na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia tego rodzaju odpowiedzi nie jest możliwe skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Jak bowiem wyżej wskazano, skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej i przysługuje tylko w tych sprawach, w których wydawane są decyzje, postanowienia oraz akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przedmiot skargi (tzn. bezczynność organu dotycząca udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) świadczy zatem o jej niedopuszczalności z powodu nie przekazania przez ustawodawcę tego rodzaju kategorii spraw do zakresu właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. W konsekwencji uznać należało, że skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 postanowienia.
Jeżeli chodzi o wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Z uwagi na brak możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy będący konsekwencją oczywistej bezzasadności skargi odstąpiono od wzywania skarżącego o złożenie tego wniosku na nowym, obowiązującym od 29 sierpnia 2015 r. urzędowym formularzu PPF, wprowadzonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 poz. 1257).