II SAB/Go 89/25

II SAB/Go 89/25 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] w przedmiocie przekazania odwołania postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], powołując się na § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie zakresu obowiązków oraz podstaw, zakresu i trybu udzielania zwolnień od zajęć służbowych funkcjonariuszom Straży Granicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 936, dalej rozporządzenie MSWiA), poinformował J.M., iż w związku z orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. w sprawie trwałej niezdolności J.M. do służby w Straży Granicznej, Komendant zwalnia ww. funkcjonariuszkę Straży od zajęć służbowych od dnia [...] sierpnia 2024 r. na pozostały okres służby.
We wniesionym elektronicznie do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, zatytułowanym "odwołanie" piśmie z dnia [...] kwietnia 2025 r., J.M. zakwestionowała "decyzję" Komendanta z dnia [...] sierpnia 2024 r. oraz zażądała jej uchylenia w całości.
Dnia 2 czerwca 2025 r. J.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], w której zarzucając organowi naruszenie art. 133 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez zaniechanie obowiązku przekazania Komendantowi Głównemu Straży Granicznej odwołania od decyzji nr [...], zwróciła się do Sądu m.in. o zobowiązanie Komendanta do przekazania odwołania organowi odwoławczemu.
Odpowiadając na skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej odrzucenie - jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Badanie przez Sąd merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo ocena dopuszczalności jej wniesienia, w tym właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Granice kognicji rzeczowej sądów administracyjnych określone zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), jak również wynikają z przepisów ustaw szczególnych, które kontrolę sądowoadministracyjną przewidują (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjny i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej i w dziale V rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrolą tą objęta jest również bezczynność w przypadkach określonych w punktach 1-4 oraz bezczynność w sprawach dotyczących innych, niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność organu jest zatem pochodną dopuszczalności skargi na wyżej określone prawne formy działania organów administracji publicznej i przysługuje wyłącznie w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a.
Z uwagi na treść zarzutów skargi koncentrujących się na naruszeniu przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] przepisu art. 133 k.p.a., upatrywanym przez J.M. w okoliczności nieprzekazania Komendantowi Głównemu Straży Granicznej jej odwołania z dnia [...] kwietnia 2025 r. od stanowiącego - w ocenie skarżącej - decyzję administracyjną pisma nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r., rolą Sądu było rozważenie w niniejszej sprawie, czym w istocie jest skierowane przez Komendanta do skarżącej pismo z dnia [...] sierpnia 2024 r., a dalej czy kontrola skutków przedstawienia tejże informacji stronie pozostaje w zakresie kognicji sądu administracyjnego.
Rozważając w pierwszej kolejności zagadnienie związane z charakterem prawnym podważanego przez skarżącą w administracyjnym toku instancji pisma informującego o zwolnieniu jej od zajęć służbowych w związku z wydaniem w dniu [...] czerwca 2024 r. przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we [...] orzeczenia o trwałej niezdolności funkcjonariuszki do służby w Straży Granicznej, Sąd uznał, iż nie stanowi ono decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tudzież innego aktu kreującego prawa i obowiązki administracyjnoprawne J.M., będącej adresatem zawartej w nim informacji. Podstawę prawną dokonanego przez Komendanta [...] Oddziału SG zwolnienia J.M. od zajęć służbowych stanowił § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA, na mocy którego przełożony właściwy w sprawach osobowych z urzędu zwalnia od zajęć służbowych funkcjonariusza, u którego w toku orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby przed komisją lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych stwierdzono choroby lub ułomności niepozwalające na pełnienie służby, na pozostały okres służby, chyba że w toku dalszych czynności komisji lekarskiej wystąpią okoliczności pozwalające na pełnienie służby przez funkcjonariusza. Podstawę faktyczną do dokonania zwolnienia od zajęć służbowych stanowiło zatem orzeczenie właściwej komisji lekarskiej uznającej J.M. za trwale niezdolną do służby w Straży Granicznej, które - w zgodzie przysługującą stronie procedurą - zakwestionowane zostało przez funkcjonariuszkę w drodze odwołania w administracyjnym toku instancji. Ustawodawca przewidując w art. 85 ustawy o Straży Granicznej delegację do określenia przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych podstaw oraz trybu udzielania funkcjonariuszom zwolnień od zajęć służbowych, której wypełnienie stanowi ww. rozporządzenie, nie przewidział decyzyjnego charakteru podejmowanych w tym zakresie przez przełożonych czynności (w przeciwieństwie do załatwianych w drodze decyzji spraw z zakresu mianowania, przenoszenia na inne stanowisko, zwalniania ze stanowiska, czy też zawieszania w czynnościach służbowych funkcjonariusza - art. 36 oraz art. 43b ustawy o Straży Granicznej), tym samym potwierdzając wewnętrzny charakter wydawanego przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych w ramach podległości służbowej w tym zakresie aktu.
Przyjmując zatem, iż w sprawie zwolnienia skarżącej od zajęć służbowych nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do którego przeprowadzenia znalazłyby zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, uznać należało, że mimo nazwania przez skarżącą jej pisma odwołaniem, nie posiadało ono takiego charakteru i brak było podstaw do nadawania mu biegu zgodnie z art. 133 k.p.a. Powyższe stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreśla się również, że przepisy art. 133-134 k.p.a. nakładające na organ administracyjny wydający decyzję obowiązek przesłania w ciągu 7 dni odwołania wraz z aktami organowi odwoławczemu oraz przewidujące wyłączną kompetencję tego organu do rozstrzygnięcia o dopuszczalności odwołania, odnoszą się wyłącznie do tych przypadków, gdy mamy do czynienia ze sprawą administracyjną załatwianą w drodze decyzji administracyjnej. Istotą sprawy administracyjnej jest przewidziana w normach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji w określonych w tych normach stanach faktycznych wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego. W przypadku braku sprawy administracyjnej nie zostaje z kolei wszczęte postępowanie administracyjne, do którego przeprowadzenia znalazłyby zastosowanie przepisy k.p.a. i które zostałoby załatwione w drodze jednego z aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 514/21, z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 998/21, z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 562/21).
Uwzględniając, iż skarga do sądu administracyjnego przysługuje na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej wyłącznie w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., uznać należało, iż nie podlega określonej powyżej kognicji sądów administracyjnych brak reakcji Komendanta na przedstawione mu przez skarżącą w zatytułowanym "odwołanie" piśmie z dnia [...] kwietnia 2025 r. żądanie uchylenia "decyzji", a de facto pisma pozbawionego charakteru decydującego o dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej.
Z tych względów, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., na mocy którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, postanowiono jak w sentencji.