II SAB/Go 89/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając brak rażącego naruszenia prawa i zasądzając koszty od organu.
Skarżąca zarzuciła Wójtowi Gminy bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej faktur, umów i zaświadczeń związanych z opieką weterynaryjną i żywieniem zwierząt. Organ twierdził, że nie otrzymał wniosku, ale udostępnił informacje po wniesieniu skargi. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i zasądził koszty od organu.
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się udostępnienia skanów faktur, umów i zaświadczeń dotyczących opieki weterynaryjnej i żywienia zwierząt na zlecenie gminy. Wójt Gminy początkowo twierdził, że nie otrzymał wniosku, ale po wniesieniu skargi udostępnił żądane informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, uznając, że sprawa stała się bezprzedmiotowa po udostępnieniu informacji. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, mimo że ryzyko nieodebrania wniosku pocztą elektroniczną obciąża organ. Zasądzono koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, jednak nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek złożony drogą elektroniczną jest traktowany jako wniosek pisemny, a ryzyko nieodebrania wiadomości obciąża organ. Mimo że organ udostępnił informacje po wniesieniu skargi, co spowodowało umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku, sąd stwierdził sam fakt bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na bezczynność, w tym zobowiązanie organu do działania lub stwierdzenie bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje sądowi stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia i terminie udostępnienia, nie dłuższym niż 2 miesiące.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym organy władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wymienia rodzaje spraw, których mogą dotyczyć informacje publiczne, w sposób otwarty.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zasądzania zwrotu kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do informacji publicznej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o informację publiczną złożony drogą elektroniczną na oficjalny adres e-mail organu jest skuteczny. Ryzyko nieodebrania lub nieodczytania wniosku pocztą elektroniczną obciąża organ. Organ ma obowiązek zapewnić prawidłowy odbiór korespondencji elektronicznej.
Odrzucone argumenty
Organ nie otrzymał wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, obciąża ten organ, a nie skarżącego. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu rzeczy w postaci braku reakcji na określone wymagane prawem sytuacje. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów.
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący
Kamila Karwatowicz
sprawozdawca
Krzysztof Rogalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności wniosków o informację publiczną składanych drogą elektroniczną oraz odpowiedzialności organów za ich odbiór."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego przypadku bezczynności i nie wprowadza nowych, rewolucyjnych interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną z urzędami i potwierdza, że wnioski wysłane e-mailem są traktowane poważnie przez sądy.
“Czy Twój wniosek wysłany e-mailem do urzędu jest bezpieczny? Sąd wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Go 89/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2024-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/ Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/ Krzysztof Rogalski Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 13 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 205 par 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi C.W. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do załatwienia wniosku C.W. z dnia [...]r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej C.W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. C. W. (dalej powoływana jako skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego zaskarżyła bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej powoływany jako organ, Wójt Gminy) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia [...] czerwca 2024 roku; 2) art. 10 ust 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi – a tym samym braku: 1) decyzji odmownej oraz 2) powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem. W treści skargi wyjaśniono, że w dniu [...] czerwca 2023 roku skarżąca złożyła drogą mailową do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia dokumentów zawierających informacje o: - skanów wszystkich faktur VAT za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku, dotyczących sprawowania opieki weterynaryjnej na zlecenie Gminy, - skanów dotyczących tego, kto w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku, sprawował opiekę weterynaryjną nad zwierzętami, - skanów dokumentów dotyczących powierzenia sprawowania opieki weterynaryjnej lekarzowi weterynarii w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku (np. umowy zlecenia, umowy o pracę itd.), - skanów faktur za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku dotyczących zakupu pokarmu dla zwierząt znajdujących się pod opieką Gminy, - skanów wszystkich zaświadczeń o szczepieniu zwierząt znajdujących się pod opieką gminy w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie informacji pocztą elektroniczną na podany adres. Mając na uwadze poszanowanie czasu pracy wyznaczono również sposób alternatywny w postaci możliwości przekazania informacji poprzez linki/hiperłącza kierujące do właściwych dokumentów. Strona wskazała, że w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. Nie udzielił przy tym odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Do skargi skarżąca załączyła wydruk potwierdzający przesłanie wniosku do organu wraz z treścią w/w wniosku. Wobec powyższego skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r., przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, a także o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że nie otrzymał wniosku, o którym mowa w skardze. Według organu analiza wiadomości przesyłanych pocztą na adres Urzędu Gminy w [...] wykazała, że taka korespondencja od skarżącej w dniu [...] czerwca 2023 r. nie wpłynęła do organu. Wobec powyższego organ dowiedział się o wniosku dopiero z dniem nadesłania przez skarżącą skargi i poinformował, iż w terminie 14 dni od tej daty informacja została udostępniona. Celem potwierdzenia powyższego organ przesłał do Sądu pismo z dnia [...] września 2024 r. informujące o udostępnieniu informacji publicznej z materiałami, które zostały skarżącej przesłane. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej na wezwanie Sądu do ustosunkowania się do pisma organu o udostępnieniu informacji publicznej oświadczył, iż podtrzymuje skargę wobec dopuszczenia się przez organ bezczynności i nieudostępnienia informacji publicznej przed wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Zgodnie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekając, że organ dopuścił się bezczynności sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiot tak rozumianej kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawi stanowiła bezczynność, której zdaniem skarżącej dopuścił się Wójt Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie udzielając w żaden sposób odpowiedzi na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2023 r. Na wstępie wyjaśnić należy, iż procedurę dostępu do informacji publicznej reguluje u.d.i.p., która określa prawo do informacji publicznej, a także zasady i tryb jej udostępniania. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Przy czym nie są to tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4) oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5). Jeśli chodzi o pojęcie informacji publicznej ma ono szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się zatem każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W orzecznictwie przyjmuje się, że aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów" (tak wyrok NSA z dnia 14 października 2016r., I OSK 1800/16, Lex 2177189, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2028r., II SA/Wa 1282/17, Lex nr 2497868). "Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa" (vide: uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013r., I OPS 8/13). A zatem "informację publiczną stanowią dokumenty, których treść jest związana z działaniami organów władzy publicznej. (...) zawarty w art. 6 u.d.i.p. katalog dokumentów stanowiących informację publiczną jest katalogiem otwartym i wymienia jedynie przykładowo kategorie danych, które są informacją publiczną. Zaś fakt, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, nie oznacza jednocześnie, że informacją publiczną są wyłącznie dokumenty urzędowe, w znaczeniu określonym w powołanych wyżej przepisach. Pojęcie to obejmuje również inne kategorie dokumentów" (wyrok NSA z dnia 14 października 2016r., I OSK 1800/16, Lex 2177189). Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce zarówno wtedy, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki: - nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), albo - nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Ocena zasadności skargi sądowoadministracyjnej w sprawie dotyczącej bezczynności w udzieleniu informacji publicznej zależy od ustalenia czy określony podmiot odpowiada cechom instytucji zobowiązanych mocą ustawy do ich udzielenia, a więc czy jest to jeden z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz od tego czy informacja, której skarżący żądał, posiada walory informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 63). Nie ulega wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem skarżącej złożonym w dniu [...] czerwca 2023 r. na adres e-mail organu, mieściły się w zakresie przedmiotowo-podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wójt Gminy [...] to organ władzy publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązany co do zasady do udostępnienia informacji publicznej. Odnosząc się zaś do informacji objętej wnioskiem skarżącej dotyczących: skanów wszystkich faktur VAT za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku, dotyczących sprawowania opieki weterynaryjnej na zlecenie Gminy; skanów dotyczące tego, kto w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku, sprawował opiekę weterynaryjną nad zwierzętami; skanów dokumentów dotyczących powierzenia sprawowania opieki weterynaryjnej lekarzowi weterynarii w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku (np. umowy zlecenia, umowy o pracę itd.); skanów faktur za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku dotyczących zakupu pokarmu dla zwierząt znajdujących się pod opieką Gminy; skanów wszystkich zaświadczeń o szczepieniu zwierząt znajdujących się pod opieką gminy w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia wniosku, stwierdzić należy, iż bez wątpienia informacja w powyższym zakresie jest co do zasady informacją o sprawach publicznych. Informacje te dotyczą bowiem działań podejmowanych przez gminę [...], związanych z wypełnianiem przez nią zadań publicznych wynikających m.in. z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i z czynionymi przez Gminę w tym zakresie wydatkami ze środków publicznych. Żądana informacja jako dotycząca działalności takiego organu, stanowi co do zasady informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p.). Organ przy tym, udzielając odpowiedzi na skargę, nie kwestionował na gruncie przedmiotowej sprawy, aby żądane przez skarżącą informacje nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu omawianej ustawy. Z przedstawionych sądowi wraz ze skargą akt wynika, że wniosek skarżącej złożony został za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] czerwca 2023 r. Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08). Nie jest zatem wymagane, aby wnioski o udzielenie informacji publicznej kierowane były drogą elektroniczną jedynie w ramach epuap. Wniosek skarżącej został skierowany na oficjalny adres e-mail, podany na stronie BIP organu. W takiej sytuacji ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, obciąża ten organ, a nie skarżącego. Jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, oznacza to, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 3397/18 i przywołane tam orzecznictwo). Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę na ugruntowane i dominujące orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesłanych na ten adres podań (zob. np. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1968/15, wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1622/19 wraz z licznie przywoływanym tam orzecznictwem). W tym zakresie przesłane przez organ wydruki zrzutu (screen) ekranu z zestawieniem poczty przychodzącej do organu w dniu [...] czerwca 2023 r. nie stanowią dowodu, który w sposób jednoznaczny potwierdziłby, że wniosek nie wpłynął do organu. Tym bardziej, iż wiadomość z wnioskiem skarżącej mogła przykładowo trafić w poczcie organu do tzw. spamu. Natomiast skarżąca załączyła do akt, nie budzący wątpliwości Sądu, wydruk potwierdzający nadanie przez nią wniosku do organu na prawidłowy adres opublikowany na oficjalnej stronie internetowej organu. W dalszej kolejności wskazać należy – co już wyżej zaakcentowano – że przedmiotowy wniosek dotyczył udzielenia informacji publicznej i skierowany został do organu obowiązanego do jej udzielenia. Wniosek ten nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność Wójt Gminy [...] nie udzielił skarżącej żądanych informacji, ani też nie poinformował w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o braku możliwości udzielenia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku ze wskazaniem powodów opóźnienia i nowego terminu załatwienia wniosku. Nie jest przy tym żadnym uzasadnieniem stanowisko organu jakoby wniosku tego w ogóle nie otrzymał. Jak wskazano powyżej ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania obciąża organ a nie skarżącą. Podkreślenia wymaga, że istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Z treści art. 149 § 1 p.p.s.a wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W analizowanym przypadku organ na dzień złożenia skargi pozostawał w bezczynności, gdyż nie udzielił informacji publicznej w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy. Żądane informacje zostały natomiast udzielone skarżącej w dniu [...] września 2024 r., a zatem już po wpłynięciu skargi do organu. Z tego powodu bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji i sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, co też znalazło swój wyraz w pkt I sentencji wyroku, a podstawę ku temu stanowi przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taki sposób rozstrzygnięcia, będący następstwem podjęcia przez organ stosownego działania po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności. Przy czym dla stwierdzenia stanu bezczynności nie mają znaczenia podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności. Organ powinien zapewnić właściwą obsługę poczty elektronicznej i jak już wyżej podkreślono, nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wniosku wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej, urlopowanie pracownika odpowiedzialnego za przygotowanie odpowiedzi na zapytanie o informacje publiczną nie może obciążać wnioskodawczyni. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu rzeczy w postaci braku reakcji na określone wymagane prawem sytuacje. Stwierdzenie bezczynności lub jej braku nie jest uzależnione od zawinienia podmiotu zobowiązanego do określonego prawem działania. Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważenia wymaga, że po wniesieniu skargi do sądu, organ udostępnił żądaną informację. Brak jest przy tym przesłanek do uznania, że nieudzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie było celowym i nacechowanym złą wolą opóźnieniem rozpatrzenia wniosku skarżącej.Niemniej w okolicznościach tego przypadku nie może być mowy o kwalifikowanym naruszeniu prawa. Z tego też powodu sąd orzekł stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie II sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł natomiast w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis sądowy w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika, które zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) wynosi [...] zł, jak też opłatę skarbową od pełnomocnictwa ([...] zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI