II SAB/Ol 207/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie zobowiązał Rektora Uniwersytetu do rozpoznania części wniosku o udostępnienie informacji publicznej, umorzył postępowanie w pozostałej części i stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ.
Związek Zawodowy Pracowników złożył skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Rektor odpowiedział po ponad dwóch latach, uznając część wniosków za niebędące informacją publiczną, a jedną część rozpoznał. WSA w Olsztynie uznał skargę za zasadną w części dotyczącej pytania o dodatkowe świadczenia dla związków zawodowych, zobowiązał Rektora do rozpoznania tej kwestii i stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ z powodu ponad dwuletniej bezczynności.
Skarżący Związek Zawodowy Pracowników złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący m.in. decyzji Rektora, uwag do statutu, pobierania dodatkowych świadczeń przez przewodniczących związków, otwierania korespondencji kierowanej do Związku, działań Straży Uniwersyteckiej oraz spożywania alkoholu na terenie uczelni. Rektor odpowiedział po ponad dwóch latach, uznając większość pytań za niebędące informacją publiczną, a jedynie wyciąg z protokołu Senatu w sprawie uwag do statutu udostępnił. WSA w Olsztynie, rozpoznając skargę na bezczynność, stwierdził, że większość pytań faktycznie nie dotyczy informacji publicznej, jednak pytanie o dodatkowe świadczenia dla związków zawodowych, finansowane ze środków publicznych, powinno zostać potraktowane jako informacja publiczna. Sąd zobowiązał Rektora do rozpoznania tej części wniosku w terminie 14 dni, umorzył postępowanie w pozostałej części ze względu na ustanie bezczynności organu (choć z opóźnieniem), stwierdził rażące naruszenie prawa przez ponad dwuletnią bezczynność organu i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie pytania nie stanowią informacji publicznej, ponieważ informacja publiczna musi odnosić się do istniejącego stanu rzeczy i być utrwalona w momencie złożenia wniosku, a nie służyć wytworzeniu nowej informacji.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej dotyczy dostępu do informacji istniejących, a nie tworzenia nowych informacji na potrzeby wnioskodawcy. Poglądy i oceny osób pełniących funkcje publiczne, nieodzwierciedlone w dokumentach, nie są informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 15 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pytanie o dodatkowe świadczenia dla związków zawodowych, finansowane ze środków publicznych, stanowi informację publiczną. Ponad dwuletnia bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o informację publiczną jest rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Wszystkie pytania wnioskodawcy, poza tym dotyczącym dodatków dla związków, nie stanowią informacji publicznej. Organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił odpowiedzi na wniosek.
Godne uwagi sformułowania
informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku nie wszystkie sformułowane we wniosku skarżącego żądania mieszczą się w definicji informacji publicznej Pogody, stanowiska czy oceny poszczególnych osób, nawet sprawujących funkcje publiczne, niemające odzwierciedlenia w dokumentach czy innych oficjalnych działaniach z całą pewnością nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji Wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami (w tym dodatkami) finansowane są ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna. za bezczynność należy uznać również stan, gdy podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, nie reaguje na wniosek i pozostawia go bez rozpoznania Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Osipuk
sędzia
Piotr Chybicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście wynagrodzeń i świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a także ocena rażącego naruszenia prawa w przypadku długotrwałej bezczynności organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną skierowanego do Rektora uczelni wyższej, ale zasady dotyczące definicji informacji publicznej i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo organ może pozostawać w bezczynności i jakie są tego konsekwencje prawne, a także precyzuje, co jest, a co nie jest informacją publiczną w kontekście uczelni wyższej.
“Ponad dwa lata bez odpowiedzi na wniosek o informację publiczną – sąd stwierdza rażące naruszenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ol 207/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-03-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Treść wyniku Zobowiązano organ do rozp. wniosku w części; w pozostałej części umorzono postęp. Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 6, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 § 1 pkt 1, § 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi Związku na bezczynność Rektora Uniwersytetu w O. w rozpoznaniu wniosku z [...] o udostępnienie informacji publicznej 1/ zobowiązuje Rektora Uniwersytetu w O. do rozpoznania pkt. 3 wniosku skarżącego z [...] - w terminie 14 dni; 2/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu w pozostałej części; 3/ stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4/ zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Związek Zawodowy Pracowników (dalej jako: "skarżący") wnioskiem z 31 maja 2020 r., ponowionym pismem z 23 września 2022 r., zwrócił się do Rektora Uniwersytetu (dalej jako: "Rektor", "organ") w ramach dostępu do informacji publicznej oraz w ramach działalności związkowej o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy znana jest Panu decyzja, jaką podjął Pan G. w sprawie odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych i czy godzi się Pan z taka decyzją? 2. Z uzyskanych informacji wynika, że jako członek Kolegium Rektorskiego odrzucił Pan nasze merytoryczne uwagi do zmian w Statucie podczas ostatniego posiedzenia Senatu, motywując to przekroczeniem terminu – czy jest to prawdą i czy uważa Pan, że taka praktyka jest właściwa? 2. Czy był Pan kiedykolwiek informowany przez prawnika Panią B. lub innych pracowników, że osobą kompetentną do odbierania korespondencji w Związku jest tylko przewodniczący? Czy w związku z kolejnym konfliktem wywołanym przez niekompetentnych pracowników rozważa Pan po wyborze na stanowisko Rektora możliwość uruchomienia sekretariatu Związku, przekazując do dyspozycji etat pracowniczy, co ewidentnie zapobiegłoby sytuacjom związanym z doręczaniem zwłaszcza pilnych dokumentów? 3. Czy jest prawdą, czy posiada Pan taką wiedzę, że przewodniczący związków zawodowych działających na Uniwersytecie pobierali i pobierają oprócz pensji dodatkowe świadczenia (podobno są to dodatki specjalne, które pozostają w dyspozycji Pana Rektora) i czy uważa Pan, że taka praktyka jest właściwa? 4. Czy znana jest Panu sytuacja, że pracownicy Uniwersytetu otwierali korespondencję skierowaną do Związku i czy uważa Pan, że taka praktyka jest właściwa? 5. Czy znana jest Panu sytuacja o fakcie otwarcia bez mojej wiedzy siedziby Związku na zlecenie szefa SU K. W. i czy uważa Pan, że taka praktyka jest właściwa? 6. Czy znana jest Panu sytuacja , że na pracownicy ze Straży Uniwersyteckiej pozbawiali wolności ludzi, stosując do tego środki przymusu bezpośredniego łącznie ze stosowaniem kajdanek. Jakie jest Pana stanowisko w tej sprawie? 7. Czy znana jest Panu sytuacja, że na terenie Uniwersytetu na różnych uroczystościach spożywany jest alkohol, czy Pan brał udział w takich uroczystościach? Jakie jest Pana stanowisko w tej sprawie? 8. Dlaczego nie przyjął mnie Pan jako kandydat na stanowisko Rektora w czasie gdy o to wnioskowałem, przed posiedzeniem ostatniego Senatu, celem skonsultowania i rozmowy o opinii Związku w sprawie zmian w Statucie? W odpowiedzi organ wiadomością elektroniczną z 24 października 2022 r. poinformował skarżącego, że: 1) w zakresie punktu 1, 3 (błędnie wskazanego jako 2), 4 (błędnie wskazanego jako 3), 5 (błędnie wskazanego jako 4), 6 (błędnie wskazanego jako 4), 6 (błędnie wskazanego jako 5), 7 (błędnie wskazanego jako 6), 8 (błędnie wskazanego jako 7) i 9 ( błędnie wskazanego jako 8) przedmiotowe wnioski nie stanowią wniosku o informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2) w zakresie punktu 2 w załączeniu przesyła wyciąg z protokołu z posiedzenia Senatu z dnia 29 maja 2020 r. W pozostałym zakresie wniosek nie stanowi wniosku o informację publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący w dniu 17 października 2022 r. (data wpływu do organu) wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w udzieleniu mu żądanej informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez nierozpoznanie sprawy i nieudostępnienie informacji publicznej w terminie oraz niezawiadomienie strony o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy i ewentualnym terminie jej załatwienia. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zobowiązanie organu do merytorycznego załatwienia sprawy w terminie 14 dni oraz o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracowników odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż pismem z 24 października 2022 r. została skarżącemu udzielona odpowiedź na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a.")., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Żaden przepis ustawy nie upoważnia sądu przy rozstrzyganiu w sprawie skargi na bezczynność do nałożenia na organ obowiązku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników, czego w skardze żądał skarżący. Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości, że Rektor, jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie u.d.i.p. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym, lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p), będąca w dyspozycji podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Z powyższego wynika jednoznacznie, że nie wszystkie sformułowane we wniosku skarżącego żądania mieszczą się w definicji informacji publicznej. Prawidłowo organ ocenił, że żądanie opisane w pkt 2 wniosku, dotyczące przebiegu posiedzenia Senatu i zajmowanego tam stanowiska przez Rektora w przedmiocie uwag skarżącego do statutu uczelni jest żądaniem odnoszącym się do zadań podmiotu wykonującego funkcje publiczne i w tym zakresie doręczył skarżącemu wyciąg z protokołu posiedzenia Senatu. Właściwie też uznał, że dalsza część tego pytania, dotycząca stosunku Rektora do zaistniałej sytuacji, nie stanowi już informacji publicznej. Poglądy, stanowiska czy oceny poszczególnych osób, nawet sprawujących funkcje publiczne, niemające odzwierciedlenia w dokumentach czy innych oficjalnych działaniach z całą pewnością nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W ten sam sposób należy ocenić żądania zawarte w pkt1, 3 (we wniosku jako drugi punkt 2), 5 (we wniosku jako punkt 4), 6 (we wniosku jako punkt 5), 7 (we wniosku jako punkt 6), 8 (we wniosku jako punkt 7) i 9 ( we wniosku jako punkt 8). W większości z tych zapytań skarżący pyta o stan wiedzy Rektora na temat opisanych zdarzeń (pkt 1,3,5,6,7 i 8), jego pogląd na ten temat, ewentualnie o plany na przyszłość co do poruszanych kwestii (pkt 3) lub o przyczyny konkretnego zachowania (pkt 9). Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 14 grudnia 2022 r., (sygn. akt II SAB/Sz 258/22, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej. Prawidłowo zatem organ ocenił, że żądania zawarte w tych punktach wniosku nie mają waloru informacji publiczne. Podkreślić bowiem należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 718/22, CBOSA). Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu w części dotyczącej pkt 4 (we wniosku oznaczonego jako pkt 3), dotyczącego pytania o pobieranie przez przewodniczących związków zawodowych działających na Uniwersytecie oprócz pensji dodatkowych świadczeń (dodatków specjalnych pozostających w dyspozycji Rektora). Organ ocenił, że również to pytanie nie odnosi się do informacji publicznej. Oceny tej nie sposób zaakceptować. Wskazać bowiem należy, że informacja odnosząca się do wydatków ponoszonych przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., o ile dotyczą mienia publicznego, jest informacją publiczną. Wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami (w tym dodatkami) finansowane są ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna. Wynagrodzenia pracowników publicznej uczelni wyższej należą do kategorii spraw o znaczeniu publicznym, skoro wiążą się ze sposobem gospodarowania środkami stanowiącymi majątek publiczny, a zatem żądane informacje mieszczą się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej. Wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Informacją publiczną jest więc informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników, w tym na dodatki specjalne. Z tego powodu skarga w powyższym zakresie jest zasadna. Podkreślić należy, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji; pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji; względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 92/21, CBOSA). Należy wskazać, że u.d.i.p. przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie żądanie udzielenia informacji publicznej zgłoszone zostało organowi 31 maja 2020 r. Ustawowy termin ustosunkowania się do wniosku upłynął zatem 15 czerwca 2020 r. (14 czerwca 2020 r. wypadał w niedzielę). W terminie tym organ nie podjął żadnych działań. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 8/22, (CBOSA) pod rządami ustawy o dostępie do informacji publicznej za bezczynność należy uznać również stan, gdy podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, nie reaguje na wniosek i pozostawia go bez rozpoznania. Niezależnie zatem od tego, czy w ocenie tego podmiotu, wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji, podmiot ten zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku, choćby w formie zwykłego pisma. Nie do zaakceptowania jest zaś sytuacja, gdy podmiot taki, po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie reaguje na niego w żaden sposób uzewnętrzniony wnioskodawcy. W kontrolowanej sprawie dopiero ponowienie żądania przez skarżącego pismem z 23 września 2022 r. wywołało reakcję ze strony organu w postaci udzielenia odpowiedzi na pkt 2 wniosku i przekazania informacji, że pozostałe żądania nie dotyczą informacji publicznej. Zatem organ nie dochował 14-dniowego terminu przewidzianego na rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że skarga na dzień jej wniesienia (17 października 2022 r.) była zasadna. Jednakże bezczynność organu częściowo (poza pkt 3 wniosku) ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, gdyż skarżący otrzymał żądaną informacje w odniesieniu do pkt 2 wniosku, a co do reszty organ poinformował go, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). W takich przypadkach sąd umarza postępowania w zakresie bezczynności organu. Ponieważ jednak bezczynność organu ustała tylko w części, co wykazano we wcześniejszych rozważaniach, Sąd w pkt 1. wyroku uwzględnił skargę i z mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania pkt 3. wniosku skarżącego z 30 maja 2020 r. w terminie 14 dni. Sąd użył numeracji pytań przedstawionej przez skarżącego, mimo że w rzeczywistości jest to czwarte w kolejności pytanie. Natomiast w pozostałej części postępowanie w zakresie bezczynności organu zostało umorzone (pkt 2. wyroku), ponieważ organ bądź udzielił żądanej informacji, bądź załatwił wniosek poprzez poinformowanie skarżącego, że żądane informacje nie dotyczą informacji publicznej. Dodatkowo wskazać należy, że w aktualnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu omówiona bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3. wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12, dostępny CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. IV SAB/Po 19/15, CBOSA). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pierwotny wniosek skarżącego pochodził z 31 maja 2020 r., a organ przez okres ponad dwóch lat nie podjął w sprawie żadnej czynności. Dopiero jego ponowienie przez skarżącego we wrześniu 2022 r. spowodowało podjęcie przez organ działań, które zakończyły się rozpoznaniem wniosku. Brak reakcji organu przez okres ponad dwóch lat na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie znajduje żadnego usprawiedliwienia, dlatego, w ocenie Sądu, stanowi to rażące naruszenie prawa. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł w pkt. 4. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI