II SAB/Go 61/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2024-09-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuświadczenie pielęgnacyjnekodeks postępowania administracyjnegoustawa o świadczeniach rodzinnychuzupełnienie dokumentacjipozostawienie wniosku bez rozpatrzeniakontrola sądu administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność organu w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia dokumentów było uzasadnione.

Skarżący R.C. złożył skargę na bezczynność Burmistrza w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zarzucając organowi niezasadne pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo wezwał do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, a skarżący nie dopełnił tego obowiązku w wyznaczonym terminie.

Skarżący R.C. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zarzucił organowi pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia wymaganych dokumentów, co jego zdaniem było niezgodne z prawem. Sąd administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wzywając skarżącego do uzupełnienia dokumentacji niezbędnej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, w tym klauzuli informacyjnej RODO oraz dokumentów dotyczących okresów składkowych. Ponieważ skarżący nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie, organ zasadnie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, co nie stanowiło bezczynności. Sąd podkreślił, że brak kompletnego wniosku uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia wymaganych dokumentów, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stanowi bezczynności organu, jeśli organ prawidłowo wezwał do uzupełnienia braków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 24a ust. 2) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 64 § 2), wzywając skarżącego do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Brak kompletnego wniosku uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego, a jego pozostawienie bez rozpatrzenia w takiej sytuacji nie jest bezczynnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 24a § ust. 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.r.o.

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych art. 2 § § 2

Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych art. 4 § § 4

Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych art. 9 § § 9

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo wezwał do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia dokumentów skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, co nie jest bezczynnością organu. Brak kompletnego wniosku uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności poprzez pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia dokumentów było niezgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Wniosek taki pozostawia się bez rozpatrzenia, co jest czynnością materialno - techniczną. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Jaśkiewicz

sędzia

Kamila Karwatowicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w kontekście wniosków o świadczenia, a także zasad uzupełniania braków formalnych wniosków w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne i przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, choć zasady ogólne dotyczące bezczynności i uzupełniania braków są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji i zasad postępowania, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników. Wyjaśnia rozróżnienie między bezczynnością a pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Bezczynność organu czy uzasadnione pozostawienie wniosku? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Go 61/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz
Kamila Karwatowicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 12, art. 35, art. 37 § 1 pkt 1, art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi R.C. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2024 r. R. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Burmistrza [...] w załatwieniu jego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze skarżący zawarł wniosek o: 1. Wyznaczenie organowi terminu na wydanie decyzji; 2. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3. Stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. Zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu [...].09.2023 r. wystąpił do Burmistrza [...] z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z dnia [...].09.2023 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji w sprawie, wyznaczając 14 dniowy termin. Wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi strony w dniu [...].10.2023 r., a zatem wyznaczony przez organ termin mijał z dniem [...].10.2023 r. Strona nie doręczyła wymaganych dokumentów w zakreślonym przez organ terminie, wobec powyższego organ pismem z dnia [...].11.2023 r., doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu [...].11.2023 r., zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W dniu [...].12.2023 r. złożone zostało ponaglenie na bezczynność organu I instancji w związku z niesłusznym pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...].03.2024 r. uznało ponaglenie za nieuzasadnione, stwierdzając, iż organ nie dopuścił się bezczynności, ani przewlekłego postępowania w sprawie. Kolegium w uzasadnieniu postanowienia wskazało, iż organ słusznie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia w związku z faktem, iż wymagane przez organ wezwaniem dokumenty były konieczne do merytorycznego załatwienia sprawy - błędnie uznając, iż organ prowadzący postępowanie w każdym jego stadium może wezwać stronę do uzupełnienia dokumentów i w razie niewykonania tego wezwania pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego działanie organu I instancji nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, zarówno w formie wskazanej w art. 64 k. p. a. jak i w analogicznej instytucji ustanowionej w art. 24a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zastosowanie ma jedynie do wstępnego sprawdzenia złożonego w organie administracji publicznej wniosku pod względem jego kompletności zgodnie z właściwymi przepisami materialnoprawnymi, nie zaś, jak to uczynił skarżony organ, w momencie gdy wszczęte już zostało postępowanie administracyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21.02.1996 r. sygn. akt I SA 2042/94 organ I instancji po uchyleniu decyzji przez organ II instancji i po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie ma możliwości zastosowania art. 64 k. p. a. (w przedmiotowej sprawie analogicznie art. 24a ustawy o świadczeniach rodzinnych), gdyż na tym etapie sprawa nie podlega już kontroli formalnej a merytorycznej, w związku z czym organ winien był wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę co do jej istoty. Analogiczne stanowisko znajduje oparcie zarówno w doktrynie (m. in. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 64.; B. Adamiak, J. Borkowski [w:] Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz) jak i w t orzecznictwie sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] - działający w imieniu Burmistrza [...] wniósł o oddalenie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...].09.2023 r. do organu wpłynął wniosek R. C. (reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną, tj. ojcem – Z. C. Dwa dni później - [...].09.2023 r. (z uwagi na przypadający weekend) pracownik OPS w [...] pozyskał wszelkie możliwe do skompletowania przez organ dokumenty ważne dla przedmiotowej sprawy (min. wydruki PESEL). W trakcie analizy zebranego materiału ustalono, iż do wniosku nie załączono i w aktach sprawy brakuje: podpisanej klauzuli informacyjnej (RODO), wypełnionych oświadczeń dot. ubezpieczenia zdrowotnego oraz społecznego (przy braku 25 lat stażu pracy wniosek należało uzupełnić o książeczkę wojskową, świadectwa pracy oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy). Wskazane wyżej dokumenty są niezbędne dla rozpatrzenia sprawy w kontekście ustaleń dotyczących okresów składkowych uprawniających do emerytury i ustaleń w zakresie konieczności (lub jej braku) odprowadzania przez Ośrodek Pomocy Społecznej składek emerytalno-rentowych w związku z ustalonymi ewentualnie świadczeniami. Pismem z tego samego dnia [...].09.2023/ R. C. - poprzez ustalonego pełnomocnika - został wezwany do dostarczenia wskazanych pismem dokumentów w trybie art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis stanowi:,, W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Zdaniem organu powyższy zapis jest przepisem szczególnym wobec przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, niejako uzupełniając jego dyspozycję. Wskazanym wyżej pismem wyznaczono skarżącemu termin do uzupełnienia braków wniosku na 14. dni od daty odebrania wezwania. Wezwanie przedstawiciel strony odebrał w dniu [...].10.2023 r., zatem wyznaczony termin upływał z dniem [...].10.2023 r.( [...].10.2023 r.), czyli ponad miesiąc po złożeniu wniosku. Mimo skutecznie doręczonego wezwania (potwierdzenie w aktach) pełnomocnik nie dostarczył standardowo wymaganej dokumentacji, której brak uniemożliwił podjęcie decyzji w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych wniosek taki pozostawia się bez rozpatrzenia nie orzekając co do meritum sprawy. W tej sytuacji Ośrodek Pomocy Społecznej pismem z dnia [...].11.2023 r zawiadomił pełnomocnika strony o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Dnia [...].12.2023 r. do OPS wpłynęło ponaglenie Strony zarzucające organowi min. bezczynność. Akta sprawy przekazano właściwej instytucji [...].12.2023 r. do dalszego procedowania. Po rozpoznaniu ponaglenia w postanowieniu nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, iż tut. organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w postępowaniu. Mając na względzie fakt, że organ zasadnie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia (zawiadamiając o tym stronę) nie może być mowy o bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Strona spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem stosownego ponaglenia do właściwego organu.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", zatem odwołując się do jednej z dyrektyw wykładni językowej, tj. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami.
Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.
Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.). W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 (k.p.a.) lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (k.p.a.).
Z "przewlekłym prowadzeniem postępowania" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego - wbrew wynikającej z art.12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania - do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to - w ocenie Sądu - także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45-46).
W rozpatrywanej sprawie pismem z dnia [...] listopada 2023 r., powołując się na art. 64 § 2 kpa oraz art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DZ.U. 2023 r. poz. 390) organ poinformował skarżącego, że w związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie braków wniosku o świadczenie pielęgnacyjne o brakujące dokumenty, niezbędne do przyznania świadczenia - wniosek pozostaje bez rozpoznania.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Jeśli organ administracji pozostawi podanie obywatela bez rozpoznania, ten ma prawo złożyć skargę do sądu na bezczynność tego organu.
Wobec stwierdzenia dopuszczalności skargi i zachowania warunków formalnych poprzedzających wniesienie skargi na bezczynność, należało rozważyć czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowisko organu wyrażające się w pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego było prawidłowe.
Stosownie do treści art. 64 § 2 kpa. jeżeli podanie nie spełnia innych (niż wymienione w §1) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Przytoczony przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3146/23).
Przepis szczególny regulujący instytucję pozostawienia wniosku bez rozpoznania zawiera ustawa o świadczenia rodzinnych. W myśl art. 24a ust. 2 tej ustawy w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
Z treści art. 24a ust 2 wynika zatem, że w przypadku nieuzupełnienia złożonego wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego o wymagane dokumenty nie dochodzi w ogóle do wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie jest w takim wypadku możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji - pozytywnej czy negatywnej. Przed złożeniem bowiem przez stronę kompletnego pod względem formalnym wniosku oświadczenie rodzinne postępowanie administracyjne się nie toczy, wniosek nie jest rozpatrywany i w przypadku nieuzupełnienia w dalszym ciągu rozpatrywany być nie może. Wniosek taki pozostawia się bez rozpatrzenia, co jest czynnością materialno - techniczną. Na pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie określone w art. 24a u.ś.r., na zasadzie analogii w stosunku do art. 64 § 2 k.p.a. przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, że pozostawienie podania bez rozpoznania na sutek nieuzupełnienia jego braków może dotyczyć jedynie takich braków formalnych, bez uzupełnienia których nie jest możliwe załatwienie sprawy.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 2023 r. (data wpływu do organu - [...] września 2023 r.) skarżący zwrócił się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z dnia [...] września 2023 r. organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o: podpisanie klauzuli informacyjnej, jeżeli wnioskodawca nie posiada 25 lat okresów składkowych niezbędnych do uzyskania emerytury należy dostarczyć: książeczkę wojskową, wszystkie świadectwa pracy, zaświadczenie z Urzędu Pracy o okresie pobierania świadczeń - w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Wezwanie to odebrane zostało przez skarżącego w dniu [...] października 2023 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku o wskazane w wezwaniu dokumenty.
Zauważyć należy, że w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dokumenty o których uzupełnienie wezwano skarżącego miały znaczenie dla rozpoznania sprawy.
Stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek m.in. osób na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki społecznej z dnia z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (DZ.U. z 2013 r. poz. 1340) wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego zawiera: 1) dane dotyczące: a) osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile je posiada - adres poczty elektronicznej i numer telefonu, b) dzieci pozostających na utrzymaniu osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, stan cywilny, numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość - w przypadku wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko, c) innych osób, podane przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczeń rodzinnych; 2) nazwę i adres organu właściwego; 3) wskazanie świadczenia rodzinnego, którego wniosek dotyczy; 4) wskazanie, na kogo osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne wnosi o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych; 5) wskazanie, czy w skład rodziny wchodzi dziecko lub inna osoba legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności - w przypadku wniosku o zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego lub specjalny zasiłek opiekuńczy; 6) wskazanie organu emerytalno-rentowego, do którego są opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne za członka rodziny; 7) wskazanie danych dotyczących sytuacji dochodowej członków rodziny - w przypadku wniosku o zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego, specjalny zasiłek opiekuńczy lub jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka; 8) informacje o członkach rodziny przebywających poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; 9) klauzulę następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.".
Stosownie do treści § 4 w.w. rozporządzenia oświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych zawierają:
1) dane osoby składającej oświadczenie oraz dane członka rodziny, którego dotyczy oświadczenie, w tym imię, nazwisko, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL -numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość;
2) klauzulę następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.".
Zgodnie z § 9 ustalając prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, uwzględnia się, poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2-4, również inne dokumenty lub oświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego
Analizując prawidłowość i zasadność skierowanego do skarżącego wezwania o uzupełnienie wniosku o wymienione dokumenty należy mieć na uwadze, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uprawnia do objęcia świadczeniobiorcy ubezpieczeniem społecznym, a w wypadku przyznania tego świadczenia organ wykonawczy gminy zobowiązany jest do odprowadzania składek emerytalno – rentowych na osobę rezygnującą z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z tych też względów uzyskanie dokumentów, o których mowa w .w.w. wezwaniu było niezbędne dla ustalenia okresów składkowych uprawniających skarżącego do uzyskania emerytury, a tym samym było konieczne dla rozpoznania jego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, stan sprawy wskazuje, że podjęta przez organ czynność zmierzająca do uzupełnienia złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ma oparcie w stanie prawnym sprawy, nadto była zasadna w okolicznościach sprawy. Oceniając natomiast sprawność i szybkość czynności organu, stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia obowiązujących w tym względzie przepisów prawa procesowego. Ponadto skierowane do wnioskodawcy wezwanie sformułowane zostało w sposób zrozumiały i czytelny, zawarto w nim również prawidłowe pouczenie o rygorze nieuzupełnienia wniosku w terminie.
W tym stanie sprawy zarzuty skargi należy uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI