II SAB/GO 54/25

II SAB/Go 54/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Sławomir Pauter /przewodniczący/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 1 i ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F. w [...] na bezczynność Ł. sp. z o. o. w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku oddala skargę.
Uzasadnienie
Fundacja [...] w [...] (dalej jako Fundacja, strona, skarżąca, wnioskodawca) wystąpiła w dniu [...] marca 2025 r. do [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako Spółka, podmiot zobowiązany lub organ) - powołując się na art. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1112; dalej jako u.u.i.ś.) – z wnioskiem
o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie "o ilości odbiorców usług
w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie od 01.01.2019 r. do 31.032019 r." na adres: [...]
Po przeprowadzeniu analizy treści opisanego powyżej wniosku Spółka
w piśmie z [...] marca 2025 r. adresowanym do Fundacji wskazała, że okoliczności i charakter tego wniosku, w myśl art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U.
z 2022 r., poz. 902; dalej jako u.d.i.p.), jednoznacznie przesądzają o tym, iż stanowi on nadużycie prawa do informacji o środowisku, a tym samym żądane w nim informacje nie podlegają udostępnieniu w myśl przepisów u.u.i.ś. Powyższe pismo zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej oraz zostało podpisane przez Prezesa Spółki J. P..
Fundacja złożyła do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Spółki
w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji przez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3) art. 8 ust. 1 i art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.u.i.ś w zakresie w jakim
z przepisów tych wynika, że informacja o środowisku udostępniana jest na wniosek
w terminie 30 dni przez ich niezastosowanie i nieudostępnienie informacji obowiązkowi. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o stwierdzenie, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności, zobowiązanie go do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od Spółki na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] marca 2025 r. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej opisany na wstępie wniosek o udostępnienie informacji o środowisku, a w dniu [...] marca 2025 r. została jej udostępniona przez Spółkę wskazana powyżej odpowiedź, w której powołano się na nadużycie prawa. Fundacja podkreśliła, że zgodnie z art. 61 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji mogą następować wyłącznie
w ustawie. Tymczasem ani u.d.i.p., ani u.u.i.ś. nie zawierają podstawy prawnej pozwalającej podmiotom zobowiązanym odmówić udostępnienia informacji
z powołaniem się na rzekome nadużywanie prawa dostępu do niej przez wnioskodawcę. Również przywołane przez Spółkę przepisy prawa (w szczególności art. 9 u.u.i.ś. i art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) nie dotyczą w ogóle tej problematyki. Bez znaczenia pozostaje także, w jakim celu domaga się Fundacja udostępnienia żądanej informacji. W jej ocenie organ próbuje wywodzić - nieumiejętnie to argumentując - że nadużycie prawa ma polegać między innymi na ponownym złożeniu wniosku o udostępnienie informacji, co do której raz już w sposób ostateczny sprawę rozstrzygnięto. Zdaniem Fundacji zakres żądanej informacji
z [...] lipca 2024 r. był odmienny niż zakres wniosku z [...] marca 2025 r. W najnowszym wniosku doprecyzowano bowiem, jaki konkretnie okres żądanej informacji Fundację interesuje, podczas gdy w postępowaniu dotyczącym wniosku z [...] lipca 2024 r. takie doprecyzowanie nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że uznał wnioskowaną przez skarżącą informację za informację o środowisku. Nie udzielił jednak tej informacji uznając, że nie należy pozostawać biernym wobec sytuacji,
w których szeroki charakter definicji informacji o środowisku pozbawiałby dysponenta takiej informacji narzędzi przeciwdziałania w przypadku nadużywania prawa przez wnioskodawcę. Zdaniem organu wniosek skarżącej z [...] marca 2025 r. stanowi
sztuczne zawężenie wniosku z [...] lipca 2024 r., złożonego w trybie u.d.i.p., co do którego skarżąca nigdy nie wykazała szczególnego interesu prawnego, który uzasadniałby udostępnienie informacji publicznej zakwalifikowanej przez organ jako informacja przetworzona. Uchylanie się od odpowiedzi na żądanie Spółki
w przedmiocie wykazania interesu prawnego, uzasadniającego udostępnienie żądanych informacji (w trybie u.d.i.p.) oraz wyraźna próba obejścia rygoru postępowania odwoławczego przewidzianego w u.d.i.p. (brak złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy czy skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego) przez stosowanie innych instrumentów prawnych (trybu z u.u.i.ś.), wzbudziło w organie przekonanie, iż Fundacja nie zachowała należytej powagi wobec określonych w granicach prawa instytucji. Dlatego też organ uznał, że uwzględnienie żądania wnioskodawcy, wyłącznie z uwagi na zmianę trybu zgłoszenia tego żądania, nie odpowiadałoby wymogom racjonalności i konsekwencji, a przede wszystkim stanowiłoby w istocie obejście rygorów wyznaczanych przez tryby właściwe dla innych postępowań. Na tego rodzaju "używanie" prawa do informacji
o środowisku organ nie mógł więc wyrazić zgody, w związku z tym, powołując się na nadużycie prawa do informacji o środowisku, odmówił udostępnienia w piśmie z dnia [...] marca 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnymm w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4
i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie
w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie skarga Fundacji na bezczynność Spółki w zakresie rozpoznania wniosku z 9 marca 2025 r., opisanego na wstępie, zgłoszonego w trybie u.u.i.ś., czyli wniosku o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie. Złożenie wniosku w tym trybie potwierdza treść samego wniosku, w którym jednoznacznie powołano się na tą ustawę, jako podstawę domagania się informacji.
Przepisy u.u.i.ś. regulują m.in. zasady i tryb postępowania w sprawie udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, który to tryb jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego, przewidzianego przepisami u.d.i.p. W myśl art. 20 ust. 2 u.u.i.ś. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu
o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy p.p.s.a. Oceniając dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca zastosowanie w sprawie u.u.i.ś., która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ; dalej jako k.p.a.). Przepisy te stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku
i jego ochronie oraz do terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji
i przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 14 ust. 2 i art. 19 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś.). Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym
w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji
o środowisku i jego ochronie brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.
W związku z tym skarga na bezczynność w postępowaniu toczącym się na podstawie u.u.i.ś., analogicznie jak w przypadku informacji publicznej, nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA
z 29 czerwca 2016 r., II OSK 1391/16, wyroki: WSA w Warszawie z 6 maja 2021 r.,
IV SAB/Wa 1335/20, WSA w Opolu z 23 lipca 2020 r., II SAB/Op 39/20, WSA
w Kielcach z 3 października 2018 r., II SAB/Ke 55/18). Zatem skargę wniesioną
w niniejszej sprawie uznać należało za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu. W przypadku skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji
o środowisku i jego ochronie, podobnie jak w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie oraz że żądana informacja miała charakter informacji o środowisku
i jego ochronie w rozumieniu przepisów u.u.i.ś., pozwala na dokonanie oceny, czy
w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 u.u.i.ś obowiązane do udostępniania każdemu informacji
o środowisku i jego ochronie są władze publiczne. Przy czym w myśl art. 3 ust. 1 pkt 15a u.u.i.ś., ilekroć w ustawie jest mowa o władzach publicznych - rozumie się przez to: Sejm, Senat, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 9 u.u.i.ś. pod pojęciem organu administracji rozumie się: ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego (lit. a), inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony (lit. b), pełnomocnika Rządu do spraw CPK
w zakresie określonym w art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o CPK (lit.c). Oznacza to, iż pojęcie organu administracji jest ujmowane w u.u.i.ś. szeroko. Obejmuje organy zarówno w ujęciu instytucjonalnym, jak i funkcjonalnym (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r., I OSK 3483/18).
[...], jest spółką z o.o., której wspólnikami są jednostki samorządu terytorialnego. Wykonuje ona zadania publiczne z zakresu usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), na co wskazuje przedmiot działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców nr [...]). Oznacza to, iż Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji o środowisku stosownie do art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. b i pkt 15a u.u.i.ś.
Zakres przedmiotowy informacji o środowisku, które podlegają udostępnieniu został określony w art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. W myśl tego przepisu udostępnieniu podlegają informacje dotyczące: stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności, w tym organizmy genetyczne zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań miedzy tymi elementami (pkt 1); emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 (pkt 2); środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów (pkt 3); raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska (pkt 4); analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3 (pkt 5); stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać: a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub b) przez elementy środowiska,
o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3 ( pkt 6).
Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do u.u.i.ś, LEX/el. 2024, tezy do art. 9, wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r., I OSK 3483/18, wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r. III OSK 6352/21 wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Go 147/21,). Jak się bowiem wskazuje, prima facie można odnieść wrażenie, że art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. zawiera zamknięty katalog informacji podlegających udostępnieniu, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to zostało określone w art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. Domniemywać zatem należy, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, u.u.i.ś. Komentarz, LexisNexis 2010).
Ustalając zatem przedmiotowy zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy mieć na uwadze, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, a skonkretyzowane w art. 4 u.u.i.ś., wprowadzającym powszechny dostęp do informacji o środowisku. Oznacza to, że udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy
i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu (art. 16 u.u.i.ś.). Podnieść także należy, że przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. stanowi transpozycję do polskiego systemu prawnego dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urzęd. WE seria L nr 41 poz. 26, dalej: dyrektywa). W motywie 10 dyrektywy wskazano, że: "definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana, tak by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane
w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów". Prawodawca unijny wskazał, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym. Podnieść należy, że u.u.i.ś. nie zawiera własnej definicji "środowiska", odsyła bowiem w tym zakresie (art. 3 ust. 1 pkt 15 u.u.i.ś.) do pojęcia zawartego w art. 3 pkt 39 ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, dalej jako: u.p.o.ś.). Zgodnie z tym przepisem przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Zatem "wiodącym w definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego, jednak z wzięciem pod uwagę jego stanu aktualnego (środowisko przyrodnicze to nie środowisko pierwotne), stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka (por. J. Jędrośka, U.p.o.ś. Komentarz. LEX/el 2014). U.u.i.ś. dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym
i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego" (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., sygn. I OSK 2158/17; K. Tarnacka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Wyd. Sejmowe Warszawa 2009, s. 211).
Mając na uwadze powyższe rozważania nie budzi wątpliwości, iż informacja
o liczbie odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami - jako odnosząca się do działań władzy polegających m.in. na zapewnieniu utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami, lub wspólnych ze związkiem metropolitalnym instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz zapewnienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 5 ust. 2 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 733), co niewątpliwe ma wpływ na stan środowiska - stanowi informację o środowisku
w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP.
Zresztą organ nie kwestionował w toku postępowania, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację o środowisku. Odmowa była spowodowana jedynie tym, że działania Fundacji zostały uznane za nadużycie prawa do tej informacji, co zostało rozstrzygnięte i szczegółowo wyjaśnione w piśmie Spółki
z [...] marca 2025 r. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji
o środowisku wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji
o środowisku powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji, stosownie do art. 20 ust. 1 u.u.i.ś. (por. wyroki NSA z 5 listopada 2024 r., III OSK 1819/23, III OSK 188/23, wyroki NSA z 17 kwietnia 2024 r., III OSK 1058/23, III OSK 1045/23).
W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie powszechny jest pogląd, że do koniecznych elementów decyzji należy zaliczyć, oprócz oznaczenia organu, określenie strony lub stron, rozstrzygnięcie sprawy, a także podpis osoby występującej jako organ lub w imieniu organu administracji (por. wyrok NSA
z 20 lipca 1981 r. sygn. akt SA 1163/81). Takie minimum elementów pozwala na ustalenie podmiotów i przedmiotu stosunku materialnoprawnego, a jego nawiązanie jest celem, dla zrealizowania którego następuje wydanie decyzji administracyjnej. Postępowanie w sprawie zakończonej takim "pismem" będzie wadliwe, sam akt administracyjny kryjący się w nim też będzie wadliwy, ale adresat takiej ułomnej decyzji administracyjnej może uzyskać ochronę sądową swych praw, ze wszystkimi tego konsekwencjami w zakresie przywrócenia działania administracji publicznej do stanu zgodności z prawem (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wydanie 14, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2016, s. 507-508). Oznacza to, że o uznaniu danego aktu za decyzję przesądza jego treść, a nie nadana mu nazwa (forma).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że pismo Spółki z [...] marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku stanowi w istocie decyzję administracyjną. Wskazane pismo zawierało wszystkie określone powyżej, obligatoryjne elementy decyzji, a więc oznaczenie organu wydającego decyzję (była nim Spółka), adresata (tj. skarżącą Fundację), rozstrzygnięcie (odmowę udostępnienia informacji o środowisku) oraz podpis osoby działającej w imieniu spółki (Prezes Spółki). Co więcej zawierało szczegółowe opisanie stanu faktycznego i wskazanie podstawy prawnej. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego
z [...] marca 2025 r. nastąpiło w dniu [...] marca 2024 r. przez wydanie decyzji w sensie prawnym. Skoro natomiast decyzja ta została wydana i przesłana skarżącemu
z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 14 ust. 1 u.u.i.ś., to nie sposób uznać, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji
o środowisku. Z bezczynnością mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Sama prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, tj. stwierdzenie, czy w sprawie w istocie zachodzi przesłanka nadużycia prawa do informacji publicznej uzasadniająca odmowę jej udostępnienia, nie może być zaś oceniania w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na bezczynność organu. Innymi słowy, w przypadku skargi opartej na podstawie art. 149 p.p.s.a., sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny wydanej przez Spółkę decyzji, gdyż nie przeprowadza kontroli tego aktu, lecz jedynie rozstrzyga - biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny - czy organ ten pozostaje w bezczynności. (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r. , III OSK 1896/23). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że brak w decyzji pouczenia, czy i w jakim trybie może zostać ona zaskarżona nie powinno wywierać negatywnych dla skarżącej skutków prawnych, co oznacza możliwość wniesienia przez nią wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia zgodnie i na zasadach określonych w art. 58 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.