II SAB/GO 4/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2023-05-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniebezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjne WSAStarostanastępstwo prawne

WSA w Gorzowie Wlkp. zobowiązał Starostę do rozpoznania wniosku w sprawie wywłaszczenia nieruchomości po wieloletniej bezczynności organu, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący S.L. złożył skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, wskazując na wieloletnie postępowanie rozpoczęte jeszcze w 1958 r. Sąd administracyjny, po analizie historii sprawy i poprzednich orzeczeń, stwierdził bezczynność organu, zobowiązując go do rozpoznania wniosku w terminie 2 miesięcy. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej.

Sprawa dotyczyła skargi S.L. na bezczynność Starosty w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący domagał się rozpoznania wniosku dotyczącego odszkodowania lub przyznania nieruchomości zamiennych za bezprawne przejęcie gospodarstwa rolnego należącego do A.L. (poprzednika prawnego skarżącego) na rzecz Skarbu Państwa, co miało miejsce niemal 60 lat wcześniej. Historia sprawy sięgała 2007 r. i obejmowała liczne pisma, decyzje organów obu instancji oraz wyrok WSA z 2012 r., który uchylił wcześniejsze decyzje i nakazał organowi wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania żądań. Po śmierci pierwotnego wnioskodawcy B.L. i jego następcy prawnego, sprawa nabrała tempa dopiero w 2022 r., gdy S.L. sprecyzował wniosek. Sąd administracyjny stwierdził bezczynność Starosty, zobowiązując go do rozpoznania wniosku w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, wcześniejsze orzeczenia sądu oraz okres, w którym organ pozostawał w przekonaniu o braku podstaw do kontynuacji postępowania. Sąd oddalił również wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończy postępowania w terminie, nawet jeśli błędnie uważa, że nie ma podstaw do jego prowadzenia.

Uzasadnienie

Bezczynność organu zachodzi, gdy nie załatwi on sprawy w terminie lub nie podejmie stosownej czynności, niezależnie od przyczyn tej zwłoki, w tym błędnego przekonania o braku podstaw do działania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § §1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § §1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § §2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 35 § §1 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 36 § §1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 37 § §1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § §6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § §2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 30 § §4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § §1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § §1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 112 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.s.w.g. art. 27 § ust. 4

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

u.s.p.n.r. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie zakończył postępowania administracyjnego mimo upływu wielu lat i uchylenia poprzednich decyzji przez sąd. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że nie toczy się postępowanie, w którym można by wstąpić jako następca prawny, co sąd uznał za błędne przekonanie uwalniające od obowiązku prowadzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

niezasadne jest kierowanie obecnie żądania kontynuacji i zakończenia postępowania wywłaszczeniowego organ nie ma podstaw do orzeczenia w formie decyzji administracyjnej "o odmowie kontynuacji i zakończenia postępowania" bezczynność organu zachodzi także, gdy organ mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania konsekwencją prowadzenia postępowania administracyjnego jest obowiązek organu jego procesowego zakończenia

Skład orzekający

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący sprawozdawca

Michał Ruszyński

sędzia

Jarosław Piątek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wieloletnich postępowań administracyjnych, związania sądu poprzednim wyrokiem oraz oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i długiej historii postępowania, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długo może trwać postępowanie administracyjne i jak ważne jest skuteczne działanie organów, nawet w skomplikowanych i historycznych sprawach. Pokazuje też rolę sądu administracyjnego w egzekwowaniu obowiązków przez administrację.

Niemal 60 lat czekania na decyzję. Sąd ukarał Starostę za bezczynność w sprawie wywłaszczenia.

Dane finansowe

WPS: 1 592 237,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Go 4/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art.149§1 i 2, art.151, art.153,art.154§6, art.170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art.35§1 i 3, art.36§1, art.37§1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi S.L. na bezczynność Starosty w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. zobowiązuje Starostę do rozpatrzenia wniosku sprecyzowanego w piśmie skarżącego – S.L. z dnia [...] r. w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, iż Starosta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego – S.L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. S.L. złożył skargę na bezczynność Starosty oraz przewlekłe prowadzenie przez ww. organ postępowania oznaczonego sygnaturą: [...], wnosząc o: zobowiązanie organu do podjęcia - w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie - czynności, do podjęcia których zobowiązywał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11, stwierdzenie, że bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości określonej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), tj. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd na podstawie akt administracyjnych ustalił następujący przebieg postępowania:
W piśmie z dnia [...] października 2007 r., reprezentujący B.L. adwokat, skierował do Starosty oświadczenie, iż jego mandant, na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. wstępuje - w charakterze strony, w miejsce spadkodawcy A.L. - do postępowań w sprawie wymiany gruntów na obszarze [...] (ad. 1) oraz [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (ad.2), które winny się toczyć w oparciu o przepisy art. 112 ust. 4 w zw. z art. 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz w oparciu o art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W piśmie tym wniesiono o:
1. sporządzenie projektu wymiany i wydanie decyzji o jego zatwierdzeniu w oparciu o art. 27 ust. 4 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, a w efekcie wydanie nieruchomości zamiennej wobec gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami o pow. 9,10 ha położonego we wsi [...], kończąc w ten sposób postępowanie o wymianie gruntów rozpoczęte zarządzeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...],
2. zakończenie postępowania wywłaszczeniowego toczącego się pod sygn. akt [...], dotyczącego przejęcia w całości ww. gospodarstwa rolnego.
Zdaniem wnioskodawcy oba powyższe postępowania są w toku, bowiem nie zostały zakończone wydaniem decyzji ostatecznej rozstrzygającej o ich istocie. We wniosku wskazano, iż trwa postępowanie wdrożone orzeczeniem PPRN z [...] września 1958 r. o przejęciu gospodarstwa należącego do A.L. na rzecz Skarbu Państwa. Zostało ono umorzone postanowieniem PWRN z [...] grudnia 1958 r., jednak w pkt 2 tego postanowienia nakazano organowi I instancji dalsze prowadzenie postępowania. Żądanie dokończenia postępowania wywłaszczeniowego jest zasadne, zmierza bowiem do wykazania, że poprzednik Starosty nielegalnie wydał orzeczenie z [...] września 1958 r.
Decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Starosta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie "dotyczące załatwienia sprawy przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami o pow. 9,10 ha położonego we wsi [...] należącego do A.L., w trybie przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. Nr 17, poz. 71) wskazanego w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1958 r. nr [...]".
Na skutek odwołania wniesionego przez B.L. Wojewoda decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta, decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], odmówił "kontynuacji i zakończenia postępowania wywłaszczeniowego toczącego się pod sygnaturą akt [...] dotyczącego przejęcia w całości gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...], należącego do A.L. w oparciu o przepisy art. 112 ust. 4 w związku z art. 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami".
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] października 2011 r.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] października 2011 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...].
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że niezasadne jest kierowane obecnie żądanie kontynuacji i zakończenia postępowania, w rozumieniu, jakie prezentuje wnioskodawca. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, iż nie było podstaw do orzeczenia w formie decyzji administracyjnej "o odmowie kontynuacji i zakończenia postępowania" wywłaszczeniowego w zakresie wskazanym we wniosku. W tej sytuacji należy wezwać stronę reprezentowaną przez adwokata do sprecyzowania treści kierowanego obecnie do organu administracji publicznej żądania w związku z podnoszonym twierdzeniem, że doszło do wywłaszczenia nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pełnomocnik winien jednoznacznie wskazać zakres żądania, oparty na właściwych obowiązujących normach prawa materialnego (a nie jedynie normach kompetencyjnych i proceduralnych), w szczególności ustawy o gospodarce nieruchomościami, np. czy domaga się zwrotu nieruchomości, przyznania nieruchomości zamiennej, ustalenia i wypłaty odszkodowania.
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszej kolejności winien wezwać B.L. do sprecyzowania wniosku i jego żądań, a następnie, w zależności od treści żądania, wszcząć ewentualnie postępowanie w sprawie administracyjnej.
Po wydaniu powyższego wyroku i zwrocie akt, organ pismem z [...] lipca 2012 r. wezwał pełnomocnika B.L. do sprecyzowania wniosku i żądań. Pismem z [...] października 2012 r. pełnomocnik B.L. wskazał, że żąda ukończenia postępowania wywłaszczeniowego poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie o tym, czy nieruchomość należąca do A.L. - poprzednika prawnego B.L. została przejęta na rzecz Skarbu Państwa, czy też nie, czy nastąpiło to w drodze wywłaszczenia oraz na jakiej podstawie faktycznej i prawnej. Pismem z [...] grudnia 2012 r. organ ponownie wezwał pełnomocnika B.L. do uzupełnienia wniosku o jednoznaczne sprecyzowanie żądania, tj. w taki sposób, aby możliwe było ustalenie i ewentualne rozstrzygnięcie o żądaniu. Pismem z [...] kwietnia 2013 r. organ po raz kolejny zwrócił się do pełnomocnika B.L. z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pismo z [...] grudnia 2012 r. W aktach sprawy na piśmie tym widnieje adnotacja, iż B.L. zmarł w dniu [...] marca 2013 r.
W piśmie z [...] lipca 2022 r. S.L. wskazał, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. jako następca prawny B.L. wstąpił do postępowania i w ślad za pismem Starostwa Powiatowego z [...] kwietnia 2013 r., w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z [...] grudnia 2012 r., sprecyzował wniosek B.L. wnosząc o: wypłatę na jego rzecz jako następcy prawnego B.L. oraz A.L. kwoty 1.592.237,40 zł lub przyznanie nieruchomości zamiennych o łącznej wartości 1.592.237,40 zł położonych w [...] lub w innej miejscowości położonej w powiecie [...] - po uzyskaniu wcześniej zgody wnioskodawcy, tytułem odszkodowania za bezprawne przejęcie na rzecz Skarbu Państwa całości gospodarstwa rolnego należącego do A.L. o powierzchni 9,10 ha, położonego we wsi [...].
W odpowiedzi na pismo z [...] lipca 2022 r. organ w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. wskazał, że nie można wstąpić w charakterze następcy prawnego strony postępowania administracyjnego, które się nie toczy. Brak jest podstaw prawnych, aby na skutek zgłoszenia Starosta w obowiązującym stanie prawnym kontynuował i zakończył postępowania związane z odjęciem A.L. niemal 60 lat wcześniej własności gospodarstwa rolnego na rzecz państwowego gospodarstwa rolnego. Z dotychczasowego postępowania i akt administracyjnych sprawy nie wynika aby w sprawie gospodarstwa rolnego we wsi [...] o pow. 9,10 ha lub jego części nabytego przez A.L. kiedykolwiek zostało wszczęte i toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jak również poprzedzających ją aktów prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Niedotrzymanie przez organ terminu wyznaczonego do załatwienia sprawy, jak również niepowiadomienie strony o nowo wyznaczonym terminie sprawia, że organ pozostaje w bezczynności. Wynika to z definicji "bezczynności" sformułowanej w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), zgodnie z którą stan bezczynności zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1".
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Starosty. Skarżący pismem z [...] października 2022 r. złożył do tego organu ponaglenie i w tej sytuacji uznać należało, że spełniony został wymóg z art. 52 § 2b p.p.s.a., co uzasadniało merytoryczne rozpoznanie skargi.
Przystępując do oceny zasadności skargi na bezczynność Starosty należy w pierwszej kolejności podkreślić, że po wydaniu wyroku z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11 organ w dalszym postępowaniu z mocy art. 153 p.p.s.a. związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu tego wyroku. Z mocy art. 170 p.p.s.a. Sąd rozpoznając obecnie skargę na bezczynność organu w tym postępowaniu, jest również tym wyrokiem związany.
Należy zauważyć, że organ po wydaniu wyroku i zwrocie mu akt, niezwłocznie, stosując się do wskazań zawartych w uzasadnieniu, pismem z [...] lipca 2012 r. wezwał pełnomocnika B.L. do sprecyzowania wniosku i żądań. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik B.L. w piśmie z [...] października 2012 r. wskazał, że żąda ukończenia postępowania wywłaszczeniowego. Tymczasem odnośnie do takiego żądania w uzasadnieniu wyroku z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11, znalazło się jednoznaczne stwierdzenie, że niezasadne jest kierowanie obecnie żądania kontynuacji i zakończenia postępowania wywłaszczeniowego, a organ nie ma podstaw do orzeczenia w formie decyzji administracyjnej "o odmowie kontynuacji i zakończenia postępowania". W tej sytuacji organ pismem z [...] grudnia 2012 r. ponownie wezwał pełnomocnika B.L. do uzupełnienia wniosku o jednoznaczne sprecyzowanie żądania, tj. w taki sposób, aby możliwe było ustalenie i ewentualne rozstrzygnięcie o żądaniu, po czym pismem z [...] kwietnia 2013 r. organ jeszcze raz zwrócił się do pełnomocnika B.L. z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pismo z [...] grudnia 2012 r. Następnie organ dysponując informacją o śmierci B.L. w dniu [...] marca 2013 r., nie podejmował dalszych czynności, a po sprecyzowaniu wniosku w piśmie skarżącego z [...] lipca 2022 r., organ poinformował skarżącego, że nie może on jako następca prawny B.L. wstąpić do postępowania, które się nie toczy.
Należy w tym miejscu podkreślić, że bezczynność organu zachodzi także, gdy organ mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od Obowi,ązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 3 publ. Lex Wolters Kluwer, 2016).
Zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeświadczenie organu, że nie toczy się postępowanie z wniosku B.L. nie miało znaczenia dla oceny zaistnienia stanu bezczynności, skoro po uchyleniu wyrokiem z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11, decyzji Wojewody o z dnia [...] października 2011 r., nr [...] i decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] i nakazaniu przez Sąd wezwania przez organ wnioskodawcy – B.L. do sprecyzowania wniosku, organ prowadził postępowanie wykonując to wskazanie Sądu. Konsekwencją prowadzenia postępowania administracyjnego jest obowiązek organu jego procesowego zakończenia w drodze wydania decyzji lub w inny sposób przewidziany w ustawie - art. 104 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, po uchyleniu wyrokiem z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11 opisanych wyżej decyzji organów obu instancji z 2011 r. , organ w żaden sposób nie zakończył postępowania, co oznacza, że pozostawał w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązał go do rozpoznania wniosku sprecyzowanego w piśmie skarżącego z [...] lipca 2022 r. w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za taką oceną przemawia fakt, że Starosta po otrzymaniu wyroku z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 958/11, niezwłocznie podjął czynności i stosując się, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., do wskazań zawartych w uzasadnieniu tego wyroku wzywał trzykrotnie pełnomocnika wnioskodawcy B.L. do sprecyzowania żądania. Organ nie uchylał się zatem od prowadzenia postępowania po wydaniu wyroku z 18 kwietnia 2012 r., a w okresie od skierowania do pełnomocnika B.L. trzeciego wezwania z [...] kwietnia 2013 roku aż do udzielenia odpowiedzi na to wezwanie przez skarżącego pismem z [...] lipca 2022 r., organ nie podejmował żadnych czynności pozostając w przekonaniu, że wobec oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z 18 kwietnia 2012 r. oraz treści pisma wnioskodawcy z [...] października 2012 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie do sprecyzowania wniosku, postępowanie nie może być kontynuowane. Jakkolwiek zatem postępowanie w rozpoznawanej sprawie trwa od 2007 r. to jednak wobec cytowanych wyżej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z 18 kwietnia 2012 r., odnoszących się do zasadności żądania B.L. ukończenia postępowania wywłaszczeniowego i celowości wezwania wnioskodawcy do jego sprecyzowania, to istotną cezurą w tym postępowaniu jest pismo skarżącego z [...] lipca 2022 r., w którym wskazując, że jest następcą prawnym B.L. i odpowiadając na pismo organu z [...] kwietnia 2013 r., w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z [...] grudnia 2012 r., sprecyzował on wniosek B.L. w sposób umożliwiający dalsze procedowanie, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 18 kwietnia 2012 r. Dopiero po złożeniu tego pisma organ pozostawał w niczym nieusprawiedliwionej bezczynności, albowiem powinien nadać mu bieg, np. kontynuując postępowanie wszczęte w 2007 r., bądź też wszczynając nowe postępowanie, na którą to możliwość wskazano w uzasadnieniu wyroku z 18 kwietnia 2012 r., gdzie znalazło się stwierdzenie, iż organ winien "wezwać B.L. do sprecyzowania wniosku i jego żądań, a następnie w zależności od treści żądania wszcząć ewentualnie postępowanie w sprawie administracyjnej." Długość okresu tej bezczynności organu, licząc od daty sprecyzowania wniosku w piśmie z [...] lipca 2022 r. do momentu złożenia skargi na bezczynność nie uzasadniała, zdaniem Sądu, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). U podstaw tego rozstrzygnięcia leżą te same przesłanki, które uzasadniają stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należy przy tym podkreślić, że brak czynności organu w okresie od skierowania do pełnomocnika B.L. pisma z [...] kwietnia 2013 r. aż do udzielenia odpowiedzi na to pismo przez skarżącego pismem z [...] lipca 2022 r., nie naruszała w istocie praw strony, albowiem dopiero w piśmie z [...] lipca 2022 r. żądanie zostało sprecyzowane w taki sposób, iż wobec wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II SA/Go 958/11, możliwe stało się podjęcie przez organ dalszych czynności.
Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie III wyroku.
Na zakończenie należy podkreślić, że wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie przesądza w żaden sposób o merytorycznym rozpoznaniu wniosku. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do podjęcia przez organ czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Tym samym pozostaje otwarta kwestia, w jaki sposób wniosek sprecyzowany w piśmie skarżącego z [...] lipca 2022 r. zostanie przez organ rozpoznany.
Ponieważ skarga została uwzględniona, o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów w postaci uiszczonej opłaty sądowej w wysokości 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI