II SAB/GO 37/25

II SAB/Go 37/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Sławomir Pauter /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6, art. 13, art. 16, art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2, art. 53 § 2b, art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
art. 6 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P.T. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. odrzuca skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w odniesieniu do pisma z dnia [...] r., II. zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji do załatwienia wniosku skarżącego P.T. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej szkoleń – punkt 2 pisma z dnia [...] r. – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, III. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie oddala skargę, V. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji na rzecz skarżącego P.T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2025 r., wystosowanym na podstawie
art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1090; aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako u.d.i.p.), P. T. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji
w [...] o udostępnienie dokumentacji dotyczącej zastosowania wobec niego środków przymusu bezpośredniego, jak również wszelkich dokumentów, które mogą potwierdzić okoliczności związane z ich użyciem, w tym stosowania zasad proporcjonalności, zgodności z art. 11, 5 i 6 ustawy o ŚPB. We wniosku tym domagał się udostępnienia:
- raportów funkcjonariuszy z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2014 r. interwencji,
- notatek służbowych oraz zapisów w dokumentacji związanej z decyzją
o użyciu środków przymusu bezpośredniego,
- zapisów audio/video z interwencji (jeśli takie istnieją),
- wytłumaczenia, w jaki sposób decyzja o zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego była zgodna z zasadą proporcjonalności (art. 5 i 6 ustawy),
- wyjaśnienia, dlaczego w tej konkretnej sytuacji nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie środków przymusu bezpośredniego, zgodnie z art. 11 ustawy o Środkach Przymusu Bezpośredniego i Broni Palnej oraz
- wskazanie, jak funkcjonariusze KPP [...] ocenili zasadność proporcjonalności użytych środków w kontekście zaistniałej sytuacji.
Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. P. T. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji publicznych:
"1. Pełna dokumentacja dotycząca procedury użycia środków przymusu bezpośredniego, która była stosowana w moim przypadku, w tym instrukcje, regulacje oraz wewnętrzne procedury obowiązujące funkcjonariuszy przy zastosowaniu tych środków.
2. Dokumentacja dotycząca szkoleń i procedur związanych z użyciem środków przymusu bezpośredniego, w szczególności w zakresie zasad proporcjonalności oraz szkoleń dotyczących oceny sytuacji, w której takie środki mogą być zastosowane. Proszę o wskazanie dat i szczegółów szkoleń, w których brali udział funkcjonariusze biorący udział w mojej sprawie.
3. Wyjaśnienie, dlaczego w mojej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie środków przymusu bezpośredniego, zgodnie
z wymaganiami z art. 11 ustawy o ŚPB. Proszę o przedstawienie szczegółowego uzasadnienia decyzji podjętych przez funkcjonariuszy w mojej sprawie.
4. Dokumentacja dotycząca oceny proporcjonalności środków przymusu, które zostały zastosowane w moim przypadku, w tym raporty oraz analizy, które wykazują, czy użycie tych środków było adekwatne i proporcjonalne do sytuacji, w jakiej się znajdowałem.
5. Wykaz wszystkich użytych środków przymusu bezpośredniego, którymi posłużyli się funkcjonariusze w moim przypadku, wraz z datami, godzinami
i szczegółowym opisem zastosowanych technik i sposobów, w tym wszelkimi technikami fizycznymi, stosowanymi w moim zatrzymaniu."
Skarżący wniósł o udostępnienie powyższych dokumentów w formie elektronicznej na wskazany przez niego adres e-mail lub w formie papierowej na wskazany adres.
Następnym pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. P. T. wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczących analizy wpływu przypadków nadużywania środków przymusu bezpośredniego przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] na wizerunek tej instytucji. Wniósł o udzielenie informacji na temat:
"1. Jakie kroki są podejmowane w Komendzie Powiatowej Policji w [...]
w celu monitorowania i zapobiegania nadużywaniu środków przymusu bezpośredniego przez funkcjonariuszy?
2. Jakie procedury i regulacje obowiązują funkcjonariuszy, aby działania te były zgodne z przepisami prawa i nie szkodziły wizerunkowi policji?
3. Czy przeprowadzono jakiekolwiek analizy, które wskazują na negatywny wpływ niewłaściwego stosowania środków przymusu bezpośredniego na zaufanie społeczne do Komendy Powiatowej Policji w [...]?"
Następnie, w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r. adresowanym do organu, P. T. wskazał, że postawiony mu zarzut o dokonanie czynu z art. 267 § 1 Kodeksu karnego (dalej k.k.). jest całkowicie bezpodstawny, a oskarżenie w tej sprawie opiera się na błędnych założeniach i braku znajomości obowiązujących przepisów prawnych. Podniósł, że zgodnie z informacjami udostępnionymi na oficjalnej stronie Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), krótkofalówki takie jak urządzenie, które zostało mu przypisane, nie wymagają pozwolenia na użytkowanie, co jasno wynika z przepisów prawa, w tym z § 8 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 18 września 2015 r. w sprawie urządzeń radiowych. Zarzucił, że w wyniku działań organu został niesłusznie oskarżony, co spotkało się z powieleniem tych zarzutów przez prokuraturę oraz sąd, a także inną instytucję. Wskazał, że bezrefleksyjne i błędne postawienie zarzutów miało bardzo poważne konsekwencje, zarówno dla jego reputacji, jak i komfortu życiowego.
Dodatkowo pismem z dnia [...] lutego 2025 r. P. T. zażądał od organu oficjalnego sprostowania bezpodstawnego oskarżenia go o czyn z art. 267 § 1 k.k. oraz do wystosowania przeprosin za naruszenie jego wizerunku i dobrego imienia,
a także podjęcia działań naprawczych, w tym usunięcia wszelkich negatywnych skutków tej sytuacji oraz poinformowania właściwych organów o braku podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Wysuwając powyższe żądania, skarżący wyznaczył organowi termin 14 dni dla ich realizacji.
W odpowiedzi na zarzuty skarżącego zawarte w pismach z [...] lutego 2025 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] pismem z [...] lutego 2025 r. poinformował go, że na podstawie art. 15 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz
art. 244 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego (dalej jako k.p.k.), Policja jest uprawniona do zatrzymywania osób, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo. Osoba zatrzymana informowana jest o przyczynach zatrzymania, a także o przysługujących prawach, może wnosić zastrzeżenia co do sposobu zatrzymania. Z przesłanej przez skarżącego dokumentacji tj. Protokołu Zatrzymania Osoby z dnia [...].08.2014 r. wynika, że został on poinformowany
o uprawnieniach i zastrzeżeń co do sposobu zatrzymania nie wnosił, co zostało potwierdzone złożeniem podpisu w wyżej wymienionym protokole. Ponadto organ wskazał, że skarżący mógł także skorzystać z prawa do złożenia zażalenia do sądu zgodnie z art. 246 § 1 k.p.k. Analogiczne stanowisko organ zajął w adresowanym do P. T. piśmie z [...] lutego 2025 r.
Odpowiadając na wnioski skarżącego z [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej organ zaznaczył, że żądany przez niego zakres danych
i materiałów dotyczy konkretnej sprawy i nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie
z art. 3 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę
o sprawach publicznych, zatem sprawami publicznymi nie są konkretne, indywidualne sprawy danej osoby.
W odniesieniu do pisma "Wniosek o udostępnienie informacji dotyczących nadużywania środków przymusu bezpośredniego na wizerunek Komendy Powiatowej Policji w [...]" organ wskazał, że w Komendzie Powiatowej Policji
w [...] nie przeprowadzano analizy wpływu przypadków nadużywania środków przymusu bezpośredniego przez funkcjonariuszy. Na podstawie doniesień medialnych z kraju o potwierdzonych działaniach niezgodnych z prawem, przypadki takie omawiane są przez przełożonych na bieżąco z podległymi funkcjonariuszami,
w celu uniknięcia w przyszłości nieprawidłowości. Ponadto poinformował, że policjanci podejmując decyzję o użyciu środków przymusu bezpośredniego zobowiązani są do stosowania przepisów zgodnie z ustawą z dnia 24 maja 2013 r.
o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Każdy policjant stosując wskazane środki zobowiązany jest do przestrzegania art. 6 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym środków przymusu bezpośredniego używa się lub wykorzystuje się je
w sposób niezbędny do osiągnięcia celów tego użycia lub wykorzystania, proporcjonalnie do stopnia zagrożenia, wybierając środek o możliwie jak najmniejszej dolegliwości, a zgodnie z art. 8 tej ustawy w przypadku gdy uzasadniają to okoliczności zdarzenia, uprawniony może użyć jednocześnie więcej niż jednego środka przymusu bezpośredniego lub wykorzystać jednocześnie więcej niż jeden taki środek, na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
P. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...]
w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie: raportów
i dokumentów ze szkoleń funkcjonariuszy T. D. i G. N.
z zakresu stosowania środków przymusu bezpośredniego, ewentualnych skarg lub postępowań dyscyplinarnych przeciwko w/w funkcjonariuszom, a także w zakresie informacji na temat "znajomości biologii i układu ciała człowieka przez funkcjonariuszy, w tym świadomości ryzyka wynikającego z przesadnego użycia środków przymusu". Dodatkowo skarżący wniósł o uwzględnienie w ramach skargi na bezczynność kwestii nieotrzymania przez niego odpowiedzi od organu na żądania zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r., dotyczące sprostowania bezpodstawnego oskarżenia o czyn z art. 267 § 1 Kodeksu karnego (dalej k.k.) oraz przeprosin za naruszenie dobrego imienia i wizerunku skarżącego. Skarżący podkreślił, że oskarżenie go o czyn z art. 267 § 1 k.k. było całkowicie bezpodstawne, ponieważ jego działania (w szczególności odbiór sygnałów radiowych za pomocą urządzenia Uniden UBC x69) nie stanowiły czynu zabronionego. Zgodnie z przepisami prawa, w tym ustawą Prawo telekomunikacyjne oraz stanowiskiem Urzędu Komunikacji Elektronicznej, odbiór niezaszyfrowanych częstotliwości jest legalny i nie wchodzi w zakres przepisów art. 267 k.k. Skarżący zarzucił, że pomimo przedstawienia tych informacji, organ nadal nie podjął żadnych działań w tej sprawie, ani nie odpowiedział na jego żądania sprostowania i przeprosin, co stanowi dalsze naruszenie jego praw i jest przejawem bezczynności.
W odpowiedzi na skargę profesjonalny pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie w zakresie zarzutów dotyczących bezczynności w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, a także odrzucenie w zakresie dotyczącym żądań przeprosin, sprostowań, oceny legalności działań funkcjonariuszy Policji podczas zatrzymania oraz oceny prawidłowości postępowania karnego – jako niedopuszczalnych
w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik podkreślił, że organ odpowiedział na wszystkie pisma skarżącego zgodnie z wymogami u.d.i.p. Skarżący został poinformowany o niemożności udostępnienia żądanych danych z uwagi na to, że nie stanowią one informacji publicznej. W odpowiedziach z dnia [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r. oraz [...] lutego 2025 r. organ każdorazowo wskazywał podstawy prawne i termin odpowiedzi, co wyklucza bezczynność. Skarga dotyczy żądań m.in. dokumentacji działań funkcjonariuszy podczas zatrzymania skarżącego oraz danych dotyczących szkoleń i potencjalnych skarg dyscyplinarnych wobec konkretnych funkcjonariuszy. Żądania te dotyczą indywidualnej sprawy skarżącego - nie sprawy publicznej - i zostały złożone we własnym interesie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało odnieść się do żądania skarżącego
"o uwzględnienie w ramach skargi na bezczynność kwestii nieotrzymania przez niego odpowiedzi od organu na żądania zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r. dotyczące sprostowania bezpodstawnego oskarżenia o czyn z art. 267 § 1 k.k. oraz przeprosin za naruszenie dobrego imienia i wizerunku skarżącego".
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia
16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,
i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Jednocześnie na podstawie art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Mając na uwadze powyższe przepisy Sąd uznał, iż ocena bezczynności organu w odniesieniu do pisma z dnia [...] lutego 2025 r. nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Nie dotyczy bowiem zaniechania w realizacji obowiązku podjęcia decyzji, postanowienia albo innego aktu lub czynności administracyjnej wymienionych w powyższych przepisach oraz ustawach szczególnych, przewidujących kontrolę sądu administracyjnego. Przedmiotem tego pisma są bowiem kwestie ze sfery prawa karnego należących do kompetencji organów się ścigania i sądu karnego, a brak odpowiedzi na żądanie przeprosin może być dochodzone przed sądem powszechnym w ramach powództwa o ochronę dóbr osobistych w postępowaniu cywilnym. Powyższe obligowało Sąd do odrzucenia skargi na bezczynność organu w odniesieniu do pisma z dnia [...] lutego 2025 r. , na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku.
Natomiast nie ulega wątpliwości, że do kognicji sądu administracyjnego należy rozpoznawanie skarg na bezczynność organów w zakresie udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 21 u.d.i.p.), co następuje w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce
z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w odniesieniu do wniosku skarżącego
o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "raportów i dokumentów ze szkoleń funkcjonariuszy T. D. i G. N. z zakresu stosowania środków przymusu bezpośredniego, ewentualnych skarg lub postępowań dyscyplinarnych przeciwko w/w funkcjonariuszom, a także w zakresie informacji na temat znajomości biologii i układu ciała człowieka przez funkcjonariuszy, w tym świadomości ryzyka wynikającego z przesadnego użycia środków przymusu".
Sąd poddał kontroli terminowość podjęcia czynności przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] w odniesieniu do wniosku o udostępnienie informacji
w powyżej zakreślonych przedmiotowo granicach, które wyraźnie zostały przez skarżącego wskazane zarówno w skardze, jak i w dalszych jego pisma procesowych. Podkreślić bowiem należy, iż sąd przystępując do kontroli zobowiązany jest każdorazowo ustalić zakres zaskarżenia, wynikający ze skargi. W tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne jest oparte na zasadzie kontradyktoryjności. Skarżący może przedmiotem skargi uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części. Podobnie również rzecz się ma w przypadku zarzucanej bezczynności. Określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Z tej przyczyny Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania decyzji czy innego aktu w części, czy bezczynności, w jakiej nie została ona zaskarżona, ponieważ w tym zakresie nie doszło do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (por. J. P. Tarno, P.p.s.a. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 134 , wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r., II GSK 1142/15, wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r., II GSK 2633/15; wyrok NSA z 8 maja 2019 r., II OSK 1488/17, wyrok NSA z 9 kwietnia 2014 r., II OSK 426/20, wyrok NSA z 9 marca 2023 r., I OSK 117/22).
Wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do
art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. - mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) - nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Wobec powyższego w przypadku skargi na bezczynność dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się art. 53 § 2b p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18). Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia należy bowiem odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz
o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji
i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej, brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.
Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p. Na gruncie tej ustawy przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem.
Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Komendant Powiatowy Policji w [...], jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 636) organem administracji rządowej na obszarze województwa
w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa
i porządku publicznego jest komendant powiatowy (miejski) Policji.
Analizując wniosek skarżącego z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot
"w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61
ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób, innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. "Sprawą publiczną" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest szeroko rozumiana działalność organów władzy, zarówno ta wynikająca wprost z przepisów prawa, jak również ta, którą organy podejmują z własnej inicjatywy, pod warunkiem, że służy ona i jest podejmowana w interesie społecznym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że nie budzi wątpliwości - w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach - iż informację publiczną będą stanowić informacje dotyczące szkoleń z procedur związanych z użyciem środków przymusu, które przeszli funkcjonariusze Policji, przeprowadzający interwencję wobec skarżącego (pkt 2 pisma skarżącego z dnia
[...] stycznia 2025 r.). Dokumenty te odzwierciedlają bowiem poziom kwalifikacji, umiejętności oraz kompetencji tych policjantów w zakresie wykonywania konkretnych czynności służbowych, co również związane jest z funkcją Policji jako podmiotu wykonującego zadania publiczne: utrzymania bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2023 r., III OSK 78/22).
Podkreślić należy, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest to, że powyższa informacja ma związek ze sprawą zatrzymania skarżącego, jako dotycząca funkcjonariuszy Policji, którzy przeprowadzali interwencję, a to z następujących powodów. Przede wszystkim powyższa informacja nie była dostępna skarżącemu
w oparciu o przepisy k.p.k., które miały zastosowaniu w trakcie zatrzymania skarżącego. Tej sfery nie dotyczyło powyższe postępowanie. Ponadto u.d.i.p. nie uzależnia udostępnienia informacji publicznej od tego, czemu ma służyć objęta wnioskiem informacja, a dokładnie, że musi ona dotyczyć sprawy publicznej, a nie indywidualnej i nie może być złożona we własnym interesie. Zatem organ takich wymogów i ograniczeń nie może stawiać wnioskodawcy przy rozpoznawaniu wniosku. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie jest uprawniony do badania w takim przypadku interesu prawnego czy faktycznego wnioskodawcy, celu i motywów, które towarzyszą wnioskodawcy przy żądaniu udostępnienia określonej informacji. Podmiot zobowiązany ma bowiem obowiązek dokonania analizy i oceny czy wniosek dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Jeżeli zatem konkretna informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu (por. wyrok NSA z 16 lipca 2024 r., III OSK 2702/23, z 20 maja 2025 r., III OSK 1110/24, z 28 maja 2025 r., III OSK 1429/24). Jedynie udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2025 r., III OSK 325/24). Tym samym nie sposób przyjąć, że "cel prywatny" stanowi przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej, a tym bardziej, że powoduje utratę jej publicznego charakteru. Nie wynika to w szczególności ani z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p określających zakres przedmiotowy pojęcia informacja publiczna, ani tym bardziej z treści art. 2 u.d.i.p. definiującego podmiot uprawniony do otrzymania informacji publicznej. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Stąd też informacje związane z indywidualną sprawą składającego wniosek, nie pozbawiają tych informacji ich publicznego charakteru. (por. wyrok NSA z 15 maja 2025 r., III OSK 1062/24, wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., III OSK 6984/21). Kategoria "sprawy własnej" (sprawy indywidualnej) nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2024 r., III OSK 1210/23).
Nie udzielając zatem informacji o szkoleniach organ dopuścił się bezczynności, co Sąd stwierdził w pkt III wyroku na podstawie art. 148 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego
z dnia [...] stycznia 2025 r. stosownie do art. 148 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w części dotyczącej szkoleń (pkt 2 tego wniosku).
Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek
z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt III wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności
z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., jest bowiem taki stan,
w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo
w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała. Organ bowiem odpowiedział na wniosek, jednak błędnie oceniając, że nie stanowi on informacji publicznej. Działaniom organu nie można przypisać celowego działania
i złej woli w realizacji obowiązków wynikających z u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a.
Jeśli chodzi natomiast o zarzucaną organowi bezczynność w zakresie udostępnienia skarg lub postępowań dyscyplinarnych przeciwko funkcjonariuszom Policji przeprowadzającym zatrzymanie skarżącego, należy podkreślić, iż nie budzi wątpliwości, że stanowią one informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tyle tylko, że w żadnych z pism złożonych przez skarżącego do organu brak wniosku
o udostępnienie takich danych. Skarżący nie domagał się również w jakimkolwiek piśmie "informacji na temat znajomości biologii i układu ciała człowieka przez funkcjonariuszy, w tym świadomości ryzyka wynikającego z przesadnego użycia środków przymusu". Ponadto nie stanowią one informacji publicznej. Z wnioskiem
o udzielenie informacji publicznej mogą być objęte jedynie pytania dotyczące sfery istniejących faktów lub danych, nie zaś informacji niezmaterializowanych
w jakiejkolwiek postaci. Informacji publicznej nie stanowią bowiem informacje dotyczące sfery świadomości, wiedzy bądź opinii organu na dany temat. Informacja publiczna musi istnieć w formie zmaterializowanej, tj. w postaci zapisu na nośniku informacji (por. wyroki NSA: z 20 listopada 2019 r., I OSK 4346/18, z 8 listopada 2019 r., I OSK 1173/18). Wobec tego nie można w tym zakresie organowi zarzucić bezczynności. W związku z tym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. w pozostałym zakresie (pkt IV wyroku).
O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie
art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt V wyroku). Koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535 ze zm.).