II SAB/Go 3/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do załatwienia wniosku o płatności bezpośrednie w terminie miesiąca, stwierdzając jednak, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Spółka złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012. Po analizie akt sprawy, sąd stwierdził, że postępowanie było prowadzone w sposób nieefektywny i przewlekły, co naruszało przepisy k.p.a. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie miesiąca, ale jednocześnie uznał, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Spółka M Spółka Jawna wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012. Postępowanie zostało wszczęte w maju 2012 r., a organ wielokrotnie informował o niedotrzymaniu terminów, wyznaczając kolejne. W maju 2013 r. postępowanie zostało zawieszone z powodu toczącego się postępowania karnego, jednak zażalenie spółki doprowadziło do uchylenia tego postanowienia. Mimo to, organ nadal nie podejmował merytorycznych czynności, ograniczając się do informowania o przedłużaniu terminu. Sąd uznał, że postępowanie było prowadzone w sposób nieefektywny i przewlekły, naruszając przepisy k.p.a. o terminowości i szybkości postępowania. W związku z tym, sąd zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do załatwienia wniosku w terminie miesiąca od zwrotu akt. Jednocześnie, sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę pewne wyjaśnienia organu dotyczące postępowania karnego i podjęte czynności dowodowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny i opieszały, nie podejmując merytorycznych czynności przez długi czas, co narusza zasady szybkości i wnikliwości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s.b. art. 19 § 7
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie było prowadzone w sposób nieefektywny i opieszały, co naruszało przepisy k.p.a. o terminowości i szybkości postępowania.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że opóźnienia wynikały z konieczności oczekiwania na wyniki postępowania karnego, co jednak okazało się błędną przesłanką do zawieszenia postępowania i nie usprawiedliwiało braku merytorycznych działań.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia przewlekłość postępowania jest prowadzone w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Joanna Wierchowicz
przewodniczący
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
sprawozdawca
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania w kontekście spraw administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących płatności i dotacji, oraz zasady działania organów administracji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy z przewlekłością postępowań administracyjnych, co jest częstym problemem dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Pokazuje też, jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje.
“Rok czekania na płatności? Sąd ukarał ARiMR za przewlekłość postępowania!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Go 3/14 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2014-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-01-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Jacek Niedzielski Joanna Wierchowicz /przewodniczący/ Krystyna Skowrońska-Pastuszko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 659 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Środki unijne Skarżony organ Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 134 § 1, art. 149 § 1, art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2012 poz 1164 art. 19 ust. 7 Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity. Dz.U. 2013 poz 267 art. 12, art. 35 § 1-3, art. 36 § 1, art. 37 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M Spółka Jawna na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012 1. Zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do załatwienia wniosku skarżącej spółki o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2012 w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi. 2. Stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej spółki 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie M Spółka Jawna, zwane skarżąca lub Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy. K.P. w dniu 17 maja 2012 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, obejmujących jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw podstawowych (UPO). Pismami z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2013r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiadomił wnioskodawcę o niedotrzymaniu terminów załatwienia sprawy i wyznaczeniu ich odpowiednio na 30 kwietnia 2013 r. oraz 14 czerwca 2013 r. Natomiast w związku z umową z dnia [...] maja 2012r. o przekazaniu gospodarstwa rolnego, zawartą pomiędzy K.P. oraz M sp.j., działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia [...] maja 2013 r. przekazał wniosek złożony przez K.P. oraz wniosek o przyznanie płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego złożony przez M sp.j. Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR jako organowi właściwemu do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące wniosku na rok 2012 r., odnoszące się do przekazania gospodarstwa rolnego K.P. M sp.j., reprezentowanemu przez S.M.. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postępowanie zostało zawieszone w związku z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. postępowania karnego, w którym aktem oskarżenia skierowanym do Sądu Okręgowego (sygn. akt [...]) objęto S.M. oraz K.P., zarzucając im złożenie w ARiMR dokumentów poświadczających nieprawdę w sprawie przyznania płatności. Na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zawieszeniu postępowania Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. zażalenie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. W zażaleniu podniosła, że w stosunku do skarżącej Spółki nie toczyło się żadne postępowanie karne. W ocenie pełnomocnika między toczącym się postępowaniem administracyjnym a domniemanym postępowaniem przygotowawczym nie ma żadnego związku, który dałby podstawę do uznania, że to drugie może mieć jakikolwiek wpływ na postępowanie administracyjne. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował skarżącą Spółkę, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wymagającej przeprowadzenia szeregu ustaleń, zażalenie zostanie rozpatrzone do 18 sierpnia 2013r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR zalecając organowi pierwszej instancji wykazanie bezpośredniości związku rozstrzygnięcia w postępowaniu karnym i jego materialnoprawnej podstawy w odniesieniu do wniosku o płatność złożonego przez Spółkę. Pismem z dnia [...] września 2013 r. (data wpływu do Agencji 3 października 2013 r.) skarżąca wniosła do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Wskazała, że organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, ograniczając się do informowania strony o niedotrzymaniu terminu i wyznaczaniu kolejnych terminów załatwienia sprawy. W ocenie skarżącej Spółki Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dopuścił się rażącego naruszenia przepisów dotyczących załatwiana spraw, wskazanych w rozdziale 7 kpa, a postępowanie prowadzone jest przewlekle i nieudolnie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał zażalenie skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione oraz odmówił wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu wskazał m.in., że organ pierwszej instancji zawiadamiał stronę, na podstawie art. 36 kpa, o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczał kolejne terminy. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów, tj. protokołów z zeznań świadków i podejrzanych (oskarżonych), zgromadzonych w toku postępowania prokuratorskiego i sądowego (sygn. akt [...]). W tym samym postanowieniu (pkt 2) organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 20 stycznia 2014 r. W dniu 6 grudnia 2013 r. Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2012 r., zarzucając obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 35 i 36 kpa przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, - art. 12 kpa polegające na jego niezastosowaniu, skutkującym niewnikliwym i powolnym postępowaniem i nieposługiwaniu się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do rozpoznania wniosku i wydania decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w terminie dwóch tygodni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 17 maja 2012 r. wpłynął do organu wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 i po roku od dnia złożenia wniosku organ, nie dokonując w tym czasie żadnych czynności w toku postępowania, w dniu [...] maja 2013r. (powinno być 29 maja) zawiesił postępowanie. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania strona wniosła zażalenie, które zostało uwzględnione – organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. uchylił zaskarżone postanowienie. Od tego czasu, mimo upływu kolejnych miesięcy, organ nie podejmował czynności. W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie. Stwierdził, że powodem zawieszenia postępowania było toczące się przeciwko skarżącej postępowanie karne przed Sądem Okręgowym, w którym S.M. jest osobą oskarżoną o bezprawne uzyskiwanie od Agencji dopłat do gruntów rolnych, w sytuacji gdy to nie ona była posiadaczem gruntów rolnych zgłaszanych do płatności. Podał następnie, że z aktu oskarżenia wynika, że S.M. mogła być członkiem zorganizowanej grupy wyłudzającej przez wiele lat od Agencji dopłaty do gruntów rolnych. Wyniki postępowania dowodowego w sprawie karnej mogą determinować ustalenia faktyczne sprawy administracyjnej przez to, że organ będzie mógł korzystać również z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie karnej i odnieść się do wyników postępowania i poczynionych w nim ustaleń. Dalej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że w związku z powyższym w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał postanowienie o przeprowadzeniu dowodu z protokołów zeznań świadków i oskarżonych, zgromadzonych w toku postępowania prokuratorskiego i sądowego w sprawie karnej prowadzonej pod sygn. akt [...]. Agencja wystąpiła do Sądu Okręgowego o przekazanie kopii ww. dokumentów. Stanowiło to wypełnienie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zawartych w wyroku z dnia 8 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 532/13) celem wykazania bezpośredniości związku pomiędzy sprawą karną i administracyjną, co ma kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż z treści załączonego do akt administracyjnych aktu oskarżenia wynikało, że zarzuty stawiane skarżącej dotyczą płatności uzyskanych za lata 2004-2010, a zatem nie obejmują roku, którego dotyczy niniejsza sprawa administracyjna, ale niewykluczone jest rozszerzenie aktu oskarżenia również o rok 2012. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał także, że zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164), w przypadku niezałatwienia sprawy dotyczącej przyznania płatności obszarowych do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek, Kierownik Biura Powiatowego Agencji ma obowiązek zawiadomić rolnika o tym fakcie, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podkreślił następnie, że wypełnił obowiązek wynikający z wyżej cytowanego przepisu i zawiadamiał skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie wraz z podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Zdaniem organu podjęcie powyższych czynności procesowych pozwala stwierdzić niewystępowanie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego postępowania. Czynności te wypełniały dyspozycję wynikającą z art. 36 kpa, który zdaniem organu został zliberalizowany przez cyt. art. 19 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – powoływanej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 P.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – powoływanej jako kpa) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślić należy, że w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, warunek formalny wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowi wyłącznie złożenie zażalenia w trybie art. 37 kpa. Nie ma natomiast znaczenia, czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz jakie stanowisko zajął organ wyższego stopnia w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie stwierdzić trzeba, że skarżąca Spółka spełniła wszystkie warunki formalne umożliwiające rozpoznanie skargi. W piśmie z dnia [...] września 2013r. wniosła bowiem do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012. Zauważyć przy tym trzeba, że ustawodawca stosunkowo niedawno wprowadził możliwość złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dokonano tego ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r. Nr 6, poz. 18 ze zm.). Na skutek tej nowelizacji zaistniała konieczność reinterpretacji pojęcia "bezczynność" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 – powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). Samo pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało natomiast zdefiniowane w ustawie. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz. Wydanie 5, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę, wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13). W świetle wyżej wskazanych definicji i wyjaśnień co do ich istoty stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku, początkowo K.P. z dnia [...] maja 2012 r., później skarżącej Spółki z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie płatności na rok 2012. W odpowiedzi na skargę organ prowadzący postępowanie, tj. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wskazał jedynie na fakt wydania przez niego postanowienia dowodowego z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz wystosowywania do skarżącej zawiadomień o nowym terminie załatwienia sprawy. Jednocześnie przyznał, że prowadzone postępowania karne nie dotyczą bezpośrednio Spółki oraz okresu, do którego odnosi się wniosek o płatności, jedynie hipotetycznie zakładając, że "w sprawie niewykluczone jest rozszerzenie aktu oskarżenia również o rok 2012". W toku postępowania zarówno Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, jak i organ wyższego stopnia rozpatrujący zażalenie o zawieszeniu postępowania informowali o niezałatwieniu sprawy w terminie, tj. w pismach z [...] lutego, [...] kwietnia, [...] lipca 2013 r., jak też w postanowieniu z [...] grudnia 2013 r., za każdym razem wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały jeszcze zakończone niezbędne kontrole, jak też na skomplikowany charakter sprawy oraz toczące się postępowanie w sprawie nienależnie pobranych płatności. Niemniej jednak, do dnia [...] grudnia 2013 r. w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, poza kolejnymi zawiadomieniami o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazywaniu nowych terminów, brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o czynnościach podejmowanych w tym czasie przez organ. Wskazać należy, że zgodnie z art. 36 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podobne brzmienie mają powoływane przez organ przepisy art. 19 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którymi w przypadku niezałatwienia sprawy dotyczącej przyznania płatności obszarowych do dnia 1 marca roku następnego po roku, w którym został złożony wniosek, należy o tym zawiadomić rolnika, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Zauważyć i podkreślić jednak trzeba, że ustanowiona w przepisach art. 36 kpa, jak również w art. 19 ust.7 cyt. ustawy możliwość "przedłużania terminu" załatwienia sprawy ma charakter wyjątkowy i nie powinna być przez organy nadużywana. Zgodnie bowiem z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Nadto w myśl art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Wprawdzie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie nakazują organowi, który informuje o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazywania dokładnie, jakie jeszcze czynności w sprawie zamierza podjąć, to jednak powinny one wynikać z akt administracyjnych danego postępowania. Strona korzystając z możliwości wglądu do akt sprawy powinna wiedzieć, co w danej sprawie organ uczynił, by wydać dane rozstrzygnięcie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, by Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podejmował skuteczne czynności zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy. Z pewnością nie są nimi zawiadomienia informujące stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie. Natomiast postanowienie o przeprowadzeniu dowodów zostało wydane już po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania. Takie działanie organu zasadnie strona oceniła jako opieszałe. Wszystko to świadczy o tym, że organ nie podejmował w należyty sposób czynności zmierzających do merytorycznego wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Wobec powyższego zarzuty podniesione przez skarżącą Spółkę dotyczące naruszenia przez organ art. 12 i 35 kpa należało uznać za zasadne. W ocenie Sądu postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR prowadzone jest w sposób nieefektywny, co w konsekwencji stanowi, że jest ono prowadzone w sposób przewlekły. Zatem skutecznie można postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Organ w końcu podjął czynności zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy, ponadto wskazywany przez organ powód przedłużania postępowania administracyjnego w związku z postępowaniem karnym, chociaż nieprawidłowy, w pewnej mierze wyjaśnia powód tego przedłużania. Błędna ocena dotycząca wystąpienia podstawy zawieszenie postępowania, skutkowała jego niezasadnym przedłużeniem, co jednak w ocenie Sądu nie oznacza, że stwierdzona w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie ostatnie P.p.s.a. Mając zatem na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do załatwienia wniosku skarżącej Spółki w termie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI