II SAB/Go 24/25

II SAB/Go 24/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz
Kamila Karwatowicz
Sławomir Pauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Zobowiązano do załatwienia sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1, 2, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2010 nr 28 poz 143
art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
art. 47  ust. 2, art. 23
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego I. zobowiązuje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej D. P. z dnia [...] r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. II. stwierdza, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. III. zwraca z urzędu stronie skarżącej – D. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Skarżąca D. P. złożyła w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] w przedmiocie braku rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] roku o wypłatę ekwiwalentu mieszkaniowego. W złożonej skardze wnosiła o:
– stwierdzenie, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu jej wniosku oraz,
– zobowiązanie wyżej wymienionego organu do wydania w terminie 30 dni stosownej decyzji w przedmiocie wypłacenia ekwiwalentu mieszkaniowego.
Analiza przedłożonych przez organ akt administracyjnych prowadzi
do ustalenia następującego stanu faktycznego w sprawie:
Skarżąca D. P. wspólnie z mężem Z. . zajmowała lokal mieszkalny położony w [...] przy u. [...][...] od dnia [...] roku. Lokal ten został przydzielony Z.P. jako oficerowi Wojska Polskiego jako osobna kwatera stała. W decyzji o przydziale powyższej kwatery jako osoby uprawnione do wspólnego z nim zamieszkiwania wskazano jego żonę (skarżąca) oraz syna.
W dniu [...] roku Z. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] roku nabył prawo do emerytury. W dniu [...] roku Z. P. zmarł.
W dniu [...] roku skarżąca złożyła do organu wniosek o wypłatę ekwiwalentu mieszkaniowego, wnosząc jednocześnie o zezwolenie na dalsze zamieszkiwanie w zajmowanym lokalu mieszkalnym do dnia [...] roku. Wniosek ten uzasadniła koniecznością sfinalizowania transakcji zakupu nowego lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na wniosek skarżącej organ pismem z dnia [...] roku poinformował o możliwości pozostania w zajmowanym lokalu mieszkalnym. Nadto wskazał, że wypłata ekwiwalentu mieszkaniowego może nastąpić dopiero
z chwilą przekazania lokalu do dyspozycji Agencji Mieszkaniowej. Nadto wskazał na zasady obliczania ekwiwalentu oraz jakie skarżąca winna złożyć brakujące dokumenty. Pismo to skarżąca otrzymała w dniu [...].
Pismem noszącym datę [...] oku skarżąca ponownie zwróciła się
o wypłacenie ekwiwalentu za mieszkanie, składając jednocześnie dokumenty wskazane przez organ w jego piśmie noszącym datę [...] r.
Pismem z dnia [...] roku organ zwrócił się do Dyrektora Departamentu Zakwaterowania o zwiększenie środków na dotację celową z uwagi na konieczność realizacji wniosku skarżącej o wypłatę ekwiwalentu mieszkaniowego w zamian za rezygnacje z kwatery po zmarłym mężu. W odpowiedzi na to pismo Dyrektor Departamentu pismem z dnia [...] roku zwrócił się do organu o pilne przekazanie całej dokumentacji związanej z przedmiotową sprawą. Organ przekazał niezwłocznie żądaną dokumentację. Następnie pismem noszącym datę [...] roku Dyrektor Departamentu poinformował organ, że winien rozważyć możliwość odmowy wypłaty wnioskowanego ekwiwalentu mieszkaniowego. Pismem z dnia [...] roku organ poinformował Dyrektora Departamentu, że podtrzymuje wniosek o zabezpieczenie środków na wypłatę skarżącej ekwiwalentu pieniężnego, przedstawiając jednocześnie swoje stanowisko.
Kolejnym pismem z dnia [...] roku Dyrektor Departamentu poinformował organ, że wniosek o zabezpieczenie środków na wypłatę ekwiwalentu mieszkaniowego został rozpoznany odmownie.
Pismem z dnia [...] roku organ poinformował skarżącą, że jej wniosek o wypłatę ekwiwalentu nie może zostać pozytywnie załatwiony, z uwagi na stanowisko zajęte w tej sprawie przez organ zwierzchni. Skarżącej doręczono powyższe pismo w dniu [...] roku.
Pismem noszącym datę [...] roku skarżąca złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] ponaglenie wnosząc w nim o niezwłoczne rozpatrzenie jej wniosku i wydanie w tym przedmiocie decyzji. W odpowiedzi na to pismo organ w piśmie z dnia [...] roku (doręczonej skarżącej w dniu [...] roku) poinformował skarżącą, że w niniejszej sprawie nie może wydać decyzji, albowiem przedmiotowa sprawa nie jest rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym. Jest to sprawa cywilna.
W dniu [...] roku skarżąca złożyłam ponaglenia na brak decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego.
W odpowiedzi z dnia [...] roku Prezes Agencji Mienia Wojskowego również stwierdził, że w sprawie właściwa jest droga cywilna wskazując, przy tym, że zdaniem Agencji zarówno skarżąca, jak i jej małżonek, zrezygnowali z ekwiwalentu, co ma dowodzić korespondencja z [...] roku.
W złożonej odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu podniósł między innymi, że zgodnie art. 22 ust. 2 ustawy nowelizującej, osoby, które nabyły prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, oraz członkowie rodzin, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zajmujący lokale mieszkalne w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przypadku gdy lokale te są przeznaczone wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, w przypadku przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu mieszkalnego otrzymują ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, na zasadach określonych w art. 19 ust. 3, a w przypadku niedokonania takiego przekazania podlegają z urzędu przekwaterowaniu do lokalu zamiennego. Na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego Wojskowa Agencja Mieszkaniowa otrzymuje dotację budżetową. Stosownie do art. 19 ust. 3 ustawy nowelizującej w sprawach wypłaty ekwiwalentu za rezygnację z kwatery dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpatrując wniosek osoby uprawnionej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożony do dnia 30.06.2004 r., a niezakończony zawarciem umowy, stosuje przepisy ustawy obowiązujące do dnia 30.06.2004 r. Treść art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu do 30.06.2004 r., jednoznacznie wskazuje, że ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery wypłacany był na podstawie umowy cywilnoprawnej, przez co żądanie D. P. rozpatrzenia wniosku o wypłatę tego świadczenia nie ma charakteru sprawy administracyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym źródłem zobowiązania (...) do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery jest umowa, która ma charakter cywilnoprawny (por. postanowienie SN z dnia 23 marca 2001 r., IV CKN 1621/00, wyrok SN z dnia 23 marca 2003 r., II CKN 1338/00, " Izba Cywilna" 2004, nr 3, s. 44, uchwała SN z I grudnia 2004 r., III CZP 73/04, OSNC 200511/186).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Zgodnie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekając, że organ dopuścił się bezczynności sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Właściwość w powyższym zakresie dotyczy niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest więc określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy bowiem do czynienia, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Dla dopuszczalności skargi nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Instytucja skargi na bezczynność czy przewlekłość organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Stanowisko organu mające uzasadniać odrzucenie skargi, że w przypadku żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] roku (data zwolnienia ze służby męża skarżącej), który następnie osobiście lub jako jego małżonka po dniu 30 czerwca 2010 roku tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 roku o zmianie ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych złożył/a wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej należy stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. i w związku z tym sprawa taka podlega załatwieniu w drodze umowy zawartej pomiędzy dyrektorem oddziału regionalnego WAM a osobą uprawnioną, a więc jest to sprawa o charakterze cywilnoprawnym jest w świetle przepisów wadliwe.
W takiej sytuacji, a więc także w niniejszej sprawie zastosowanie ma zmiana ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dokonana ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.
Przepis art. 23 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. przewidywał wypłatę odprawy mieszkaniowej na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną zwalniającą kwaterę, w przypadku jej zajmowania.
Zmiana przepisu wprowadzona nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r., polegała na tym, iż w myśl znowelizowanego art. 47 ust. 2 dyrektor oddziału regionalnego został upoważniony do wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej.
W ustawie nowelizującej w art. 18 ust. 1 zawarto normę intertemporalną, w myśl której do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu dotychczasowym.
Jest niewątpliwe, iż w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej został złożony wniosek w dniu [...] r. Zatem postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte pod rządami przepisów znowelizowanych ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. (w zakresie trybu prowadzenia spraw dotyczących wypłaty odprawy mieszkaniowej) i podlegało załatwieniu w drodze wydania decyzji przez właściwego dyrektora oddziału rejonowego Agencji.
Porównanie przepisów art. 47 ust. 2 w brzmieniu przed nowelizacją jak i wg jego treści po nowelizacji wskazuje, że w każdym przypadku postępowanie inicjuje wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie. Skoro tak - to jeśli pod rządami przepisów dotychczasowych tj. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 roku, skarżąca, ani jej mąż nie złożyli wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej - to sprawa jego podlegała rozpatrzeniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i załatwieniu w drodze wydania decyzji.
Uznanie przez organ, że postępowanie z wniosku skarżącej złożonego w dniu 26 marca 2024 roku, nie jest postępowaniem administracyjnym i nie podlega załatwieniu w formie administracyjnego aktu władczego jest wadliwe. Do takiego wniosku prowadzi także analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności stanowisko przedstawione w wyroku tegoż Sądu z dnia 5 października 2012 roku, sygn. akt I OSK 229/12. Należ podkreślić, że ogólny przepis przejściowy zawarty w Ustawie nowelizacyjnej z 2010 roku (art. 18 ust. 1) stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy Ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych w brzmieniu dotychczasowym. Rozumując a contario trzeba stwierdzić, że do spraw wszczętych po dniu 01 lipca 2010 roku stosuje się przepisy Ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2010 roku. Decydująca jest zatem data wszczęcia postępowania. Data powstania uprawnienia do odprawy mieszkaniowej nie jest tożsama z datą wszczęcia postępowania o wypłatę odprawy. Data powstania uprawnienia określona jest w przepisach prawa administracyjnego materialnego. Jest to dzień, w którym nastąpiło zdarzenie prawne lub faktyczne, od którego ziszczenia się zależy przyznanie stronie określonego uprawnienia lub obciążenia jej konkretnym obowiązkiem.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wniosek skarżącej noszący datę [...] roku, winien być załatwiony w trybie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji czy też aktu administracyjnego o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 2-4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 4-6, oraz przedstawieniu co najmniej jednego z następujących dokumentów:
1) zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej wydanego przez wojskowy organ emerytalny;
2) zaświadczenia o przyczynach zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej lub nie uzyskał uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej;
3) zaświadczenia o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową wydanego przez właściwy organ wojskowy;
4) decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, wydanym przez właściwy organ wojskowy, jaką żołnierz zawodowy będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Analiza akt sprawy administracyjnej prowadzi do wniosku, że niezbędne dokumenty skarżąca złożyła wraz z pismem noszącym datę [...] roku. Tym samym termin 90 dni do wydania decyzji upłynął organowi z dniem [...] roku. W powyższym terminie organ decyzji w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej nie wydał (pozytywnej lub negatywnej dla skarżącej). Tym samym od dnia [...] roku organowi można przypisać bezczynność w rozpatrzeniu wniosku skarżącej, w której pozostawał także w chwili orzekania w niniejszej sprawie. Nie stanowi usprawiedliwienia dla organu prowadzenie korespondencji z Dyrektorem Departamentu o przekazanie środków finansowych na wypłatę spornej odprawy mieszkaniowej. Należy przy tym zaznaczyć, że nie jest rolą Sądu w niniejszej sprawie przesądzanie o zasadności wniosku skarżącej oraz wyjaśnianie podnoszonej w pismach Dyrektora Departamentu kwestii zrzeczenia się tego dodatku przez męża skarżącej.
Skarżąca spełniła także konieczna przesłankę do wniesienia skargi na bezczynność organu tj. wniosła przed jej złożeniem ponaglenie.
Mając zatem na uwadze, że organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązano organ do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt 1 wyroku). Wyznaczając powyższy termin Sąd miał na uwadze już dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym korespondencję prowadzoną przez organ z mężem skarżącej.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20, orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Brak załatwienia wniosku w przewidzianej formie był między innymi następstwem korespondencji prowadzonej z Dyrektorem Departamentu i koniecznością zabezpieczenia środków finansowych. Tym samym Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności, która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa ( pkt. 2 wyroku). Powyższe rozstrzygnięcie oparto na przepisie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. lub przyznania skarżącej sumy pieniężnej.
Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny lub przyznania skarżącej sumy pieniężnej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając kompensacyjną funkcję środka, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., w postaci przyznania skarżącej sumy pieniężnej od organu, czyli zrekompensowania uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu, w kontekście brzmienia powołanego przepisu pozwalającego sądowi na pełną dyskrecjonalność w tej sferze, nie może budzić wątpliwości, że strona skarżąca powinna uzasadnić swoje żądanie w tej materii. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności czy przewlekłości sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy całkowicie od oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego tj. kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi (pkt 3 wyroku).